XUÂN THA HƯƠNGxuân này là mấy xuân rồimà sao hoang lạnh giăng đầy trong tôinhìn quanh chỉ thấy tuyết rơituyết rơi hay lệ tuôn rơi vào hồnbao năm rồi chẳng mai vảngchỉ bao thương nhớ với ngàn đắng caynhớ quê hương – nhớ tình ngườinhớ sông nhớ núi nhớ trời mây baynhớ vầng trăng – giữa đêm dàinhớ mưa nhớ nắng nhớ ngày tháng xưanhớ ruộng lúa – nhớ bờ đênhớ con đường đất hàng tre rũ mềmnhớ cây đa đứng đầu đìnhnhánh sông nhỏ bé gập ghềnh cầu trenhớ ai xõa mái tóc thềdáng mềm như bóng trăng khuya đáy hồnhớ đêm tát nước, ai hò:“trăng em mười tám nõn nà như hoachàng về trình với mẹ chatràu cau trà bánh sang nhà thiếp đâyà ơi duyên phận lứa đôichàng chàng thiếp thiếp trọn đời có nhau”nhớ biển xanh nhớ núi caobóng chim mỏi cánh qua đèo lẻ loinhớ bay theo cánh gió trờigió ơi đưa chút tình này về quêvượt trùng dương, vạn sơn khêlênh đênh tìm lại lối về quê hươngphận người viễn xứ lưu vongdù thân héo úa nhưng lòng sắt sonKhê Kinh Kha12/23/23
TRANG THUẦN TÚY VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CỦA NGƯỜI QUẢNG TRỊ VÀ NGƯỜI YÊU MẾN QUẢNG TRỊ.
Chúc Mừng Năm Mới
Thursday, December 28, 2023
XUÂN THA HƯƠNG – Thơ Khê Kinh Kha
SÂN NGOÀI...- Thơ Tịnh Bình
SÂN NGOÀI...Gió lay hoa sứ giật mìnhSân ngoài rơi xuống lời kinh nhiệm mầu*Trăng treo cổ tự mái đầuSân ngoài thoáng bóng áo nâu nhẹ nhàng*Ao thu sen nở sen tànSân ngoài sót chút mơ màng nhụy hương*Cõi hồn buồn giận ghét thươngSân ngoài mắt lá đẫm sương khi nào*Chợ đời mặc cả trần laoSân ngoài chú tiểu làu làu chân kinh*Loay hoay trong cõi tử sinhSân ngoài viên sỏi im thinh nụ cười*Gió lay hoa sứ cứ rơiSân ngoài bóng nguyệt tỏa ngời tự thân...TỊNH BÌNH(Tây Ninh)
ĐỌC “ÁC MỘNG” THƠ TUỆ SỸ - Châu Thạch
ÁC MỘNGLại ác mộng bởi rừng khuya tàn bạo đấyThịt xương người vung vãi lối anh điNhưng đáy mắt không căm thù đỏ cháyVì yêu em trên lá đọng sương maiAnh chiến đấu nhọc nhằn như cỏ dạiThoảng trông em tà áo mỏng vai gầyÔi hạnh phúc anh thấy mình nhỏ béChép tình yêu trên trang giấy thơ ngâyĐời khách lữ biết bao giờ yên nghỉGiữa rừng khuya nằm đợi bóng sao MaiĐể một thoáng giấc mơ tàn kinh dịDáng em buồn bên suối nhỏ mây bayTuệ SỹRừng Vạn Giã 1976
Có một nhà văn đã viết về Tuệ Sỹ rằng:
“Trong số những sáng tác của Thiền sư Thích Tuệ Sỹ, một số lớn được sáng tác trong thời gian một năm tác giả rút về sống cô độc làm rẫy trong rừng Vạn Giã từ 1976 đến 1977. Những bài thơ này được gom lại trong tập “Giấc mơ Trường Sơn”. Ngoài những bài thơ về núi rừng, về vũ trụ, về kiếp nhân sinh, còn có một số không ít bài về tình yêu, rất tha thiết và truyền cảm, là một điều khá ngạc nhiên khi tác giả là một thiền sư”. “Ông biết rất rõ tâm lý con người để có thể diễn tả một cách thuyết phục những lối đi thơ mộng của tình yêu, những tâm tư thầm kín của lòng người, mà không nhất thiết biểu lộ những tình cảm của riêng mình. Mặt khác, trong những câu thơ nói về tình yêu, chúng ta nghĩ là tình yêu thơ mộng nam-nữ, nhưng thật ra có thể đó chỉ là biểu hiện trong thi ca của một tình rộng lớn hơn là tình người.”
Những lời nhận định trên quả rất đúng. Tuệ Sỹ chính là kẻ sĩ trong truyền thống của Đông phương. Thiền sư Tuệ Sỹ đã thể hiện tinh thần “uy vũ bất năng khuất” của kẻ sĩ không phải chỉ bằng hành động, mà còn bằng những tác phẩm. Qua văn tự, ngài đã viết tác phẩm đó bằng sự hy sinh quên mình, để chia xẻ sự đau khổ với quê hương đất nước. Một trong những bài thơ như thế là bài thơ “Ác Mộng” ngài viết trong rừng Vạn Giã năm 1976, viết trong túp lều tranh do tự tay mình dựng lên, nơi mà đêm xuống nơi đó chẳng có gì cả, ngoài ngọn đèn dầu leo lét trong túp lều tranh và bóng tối mịt mù giữa núi rừng mênh mông.
Bây giờ xin mời quý vị và tôi cùng mang hai bản chất để đi vào bài thơ “Ác Mộng”. Có như thế chúng ta mới có thể hiểu được một phần nào ý sâu xa trong bài thơ của ngài. Trước hết hãy mang bản chất của tình yêu nam nữ để cảm thụ tiếng thơ tình say đắm, sau đó tùy theo mỗi người, hãy thử mang ít hay nhiều bản chất của một tu sĩ, của người đã xa lánh bụi trần gian để cảm nhận huyền vi trong câu thơ của Tuệ Sỹ.
Xin hãy bước vào khổ thơ đầu tiên:
Lại ác mộng bởi rừng khuya tàn bạo đấyThịt xương người vung vãi lối anh điNhưng đáy mắt không căm thù đỏ cháyVì yêu em trên lá đọng sương mai
Đọc hai câu thơ đầu ta thấy ngay nhà thơ mơ một giấc mơ hải hùng giữa rừng. Nhà thơ đã thấy “Thịt xương người vung vãi lối anh đi”. Tác giả cho biết “Lại ác mộng” nghĩa là đã từng có ác mộng nhiều lần trong khu rừng ấy. Tác giả cho biết thêm, lại ác mông bởi vì “rừng khuya tàn bạo đấy”. Như thế ác mộng của tác giả có nguyên nhân rõ tàng là do “rừng khuya tàn bạo” mà gây nên. Vậy câu thơ đầu tác giả đã chỉ ngay chủ thể gây ra ác mông là “Rừng khuya tàn bạo”. Chủ thể là gì? Chủ thể là cá nhân, tổ chức tồn tại hiện hữu, nhận diện được qua hành động. Rừng khuyu không thể là chủ thể. Vậy “rừng khuya” trong thơ dùng để ám chỉ một chủ thể nào đó đã gây ra ác mộng cho tác giả.
Qua hai câu thơ sau “Những đáy mắt không căm thù đỏ cháy/ Vì yêu em trên lá đọng sương mai” là bức tranh vẽ lá trong rừng Vạn Giã. Câu thơ thứ 3 “Những đáy mắt không căm thù đỏ cháy” cho ta đoán được ác mộng xảy ra vào mùa thu trong rừng Vạn Giã, vì mùa thu thì lá úa vàng, nhìn như đỏ cháy. Nhà thơ dùng cụm từ “Những đáy mắt” để chỉ về phần nội tâm, sâu trong nội tâm những chiếc lá không biết căm thù trước sự tàn bạo gây ra. Ta hiểu rừng trong thơ đại diện cho một chủ thể thì lá trong thơ cũng đại diện cho một tầng lớp trong xã hội đương thời,
Qua câu thơ thứ 4, nhà thơ đột nhiên dùng chữ “Yêu em”. Để hiểu nghĩa rõ hơn hai câu thơ nầy ta có thể viết lại như sau: Những đáy mắt không căm thù đỏ cháy/ Đỏ cháy vì yêu em trên lá đọng sương mai. Ta để ý cụm từ “yêu em trên lá đọng sương mai”. Vậy em trong câu thơ nầy là ai? Là “lá đọng sương mai”, nghĩa là em là những chiếc lá đọng sương mai. Hiểu như thế ta sẽ không còn thắc mắc tại sao thiền sư lại viết “em” trong thơ của ngài.
Qua khổ thơ đầu ta có thể thấy tuy nhà thơ viết về ác mộng, nhưng đó không phải là giấc mơ khi ngủ mà là ác mộng khi ngài đang thức, bởi vì ngài vẫn thấy rõ lá đỏ đọng sương mai trước mắt mình.
Tóm lại trong khổ thơ đầu, Tuệ Sỹ viết về một cơn ác mông do xã hội đem đến cho ngài. Ngài thấy cảnh đau khổ trên từng lối đi, ngài cũng thấy tầng lớp bị đè nén thơ ngây như những chiếc lá không biết hận thù, tâm hồn họ đẹp như những giọt sương đọng trên lá mà ngài yêu quý. Vậy lá đại diện cho lớp người bị áp bức được nhà thơ gọi là “Em” và “sương mai” chính là tâm hồn của họ.
Bây giờ xin mời quý vị đọc tiếp khổ thơ thứ hai:
Anh chiến đấu nhọc nhằn như cỏ dạiThoảng trông em tà áo mỏng vai gầyÔi hạnh phúc anh thấy mình nhỏ béChép tình yêu trên trang giấy thơ ngây
Hai câu thơ tiếp theo nói về sự thỏa lòng trong tình yêu của nhà thơ và cách bày tỏ tình yêu của nhà thơ. Tất nhiên ta đã biết rõ tình yêu nầy không phải là tình yêu nam nữ, mà là thứ tình yêu cao rộng cho tha nhân, cho người yếu đuối, người chịu sự bất công đè nén: “Ôi hạnh phúc anh thấy mình nhỏ bé/Chép tình yêu trên trang giấy thơ ngây”
“Ôi hạnh phúc anh thấy mình nhỏ bé”: Tuệ Sỹ hạnh phúc trong sự nhỏ bé thật, bởi vì chính sự nhỏ bé ấy mà ngài thành tượng đài vĩnh viễn không chối cải được trong lương tâm thời đại.
“Chép tình yêu trên trang giấy thơ ngây”: Quả đúng như vậy. Ngày nay mặc dầu Tuệ Sỹ đã đi xa nhưng thơ ngài, văn ngài, kinh kệ của ngài là thứ tình yêu vô đối còn để lại trên trang giấy vĩnh viễn, rất thơ ngây nhưng vô cùng giá trị, là cảo thơm cho văn học sử, là lời dạy của thiền sư trọng vọng trong đạo Phật, là văn tự của hiền sĩ cho lịch sử Việt Nam.
Bây giờ xin mời quý vị đọc khổ thơ cuối của bài thơ:
Đời khách lữ biết bao giờ yên nghỉGiữa rừng khuya nằm đợi bóng sao MaiĐể một thoáng giấc mơ tàn kinh dịDáng em buồn bên suối nhỏ mây bay
Đây là một khổ thơ ước mơ và hy vọng. Đạo Phật quan niệm đời người như một lữ khách lang thang qua ngàn vạn kiếp: “Hỡi người khách lữ hành trên cõi thế/Đi lang thang vô định đã bao đời/Vòng tử sinh, sinh tử, nẽo luân hồi/Trong tam giới xoay đi rồi chuyển lại”. Đời đã buồn như thế nhưng Tuệ Sỹ càng buồn hơn vì đời nầy của ngài đang sống giữa rừng khuya mờ mịt không biết bao giờ trời sáng lại. Tuy thế nhà thơ vẫn nuôi một hy vọng lớn lao, ngài chờ đợi bóng sao Mai báo hiệu mặt trời sẽ lên, ánh sáng sẽ đến. Lúc đó giấc mơ kinh dị của ngài sẽ tàn và ngài sẽ thấy được “Dáng em buồn bên suối nhỏ mây bay”, nghĩa là em đang đứng trong khung cảnh bình an. Tất nhiên dáng em vẫn còn buồn vì ngày đó đến bất ngờ em chưa nhận thức được.
Như trên ta đã biết, em của Tuệ Sỹ không phải người con gái, Em của Tuệ Sỹ trong thơ là lớp người gánh chiu nhiều hệ lụy trong cuộc đời, là những người chịu nhọc nhằn đau khổ, những người bị áp bức, chịu bất công hay có thể ngài quan niệm “Em” là tất cả những người còn xa lìa với đạo Phật là con đường mà ngài đang tu tập.
Thơ Tuệ Sỹ không chỉ như bông hoa nở trước mắt ta mà còn như ngôi sao lấp lánh trên trời cao. Như bông hoa nở trước mắt ta là vì màu sắc tươi đẹp, hương thơm ngọt ngào ta cảm nhận được ngay. Như ngồi sao lấp lánh trên trời cao là vì những ý siêu đẹp, những tứ siêu phàm lấp lánh, ta cũng có thể thấy tùy theo mắt mỗi người, nhưng ai cũng phải ngước lên cao để tìm và phải điều tiết mắt mình để thấy rõ hơn.
Thấy thì có thấy nhưng kể lại thì chắc chi ai giống ai, vì thơ Tuệ Sỹ là loại thơ siêu thực. Châu Thạch tôi cũng vậy, chỉ thấy thơ ngài trong đôi mắt trần tục, suy nghĩ về thơ ngài trong cái đầu dốt nát của mình, và viết về thơ ngài chỉ để mua vui cho mình và cho những ai có tấm lòng độ lượng. Mong được tha thứ nếu thấy sai trật điều gì. Kính cảm ơn quý vị!
Châu Thạch
BIỂN CẠN – Thơ Trần Mai Ngân
BIỂN CẠNXòe bàn tay em đếmCòn ngón nữa là đầyMà tình gầy chết yểuSinh nhật này chín nămEm về phía xa xămBiển cạn mòn thương nhớLòng ta đầy trắc trởThôi thì vậy cũng xong!Một cuộc tình long đongRồi đi theo định mệnhĐôi ta vâng lệnh trờiNên cuộc đời chia đôiỞ một phía xa xôiAnh chắc gì không nhớEm cam đoan mình quênMột nỗi buồn không tên!Thôi thì thôi anh nhéThôi thì thôi học quên!Trần Mai Ngân
Tuesday, December 26, 2023
SẦU ĐÔNG - Chùm thơ Cao Minh Lục
![]() |
| Tác giả Cao Minh Lục |
SẦU
ĐÔNG
Phía
Bắc tràn về không khí lạnh
Da
môi nứt nẻ gió heo may!
Mưa
dai sướt mướt ngày không hở
Gió
cứ lê thê đêm mãi dày
Củi
đuốc quây quần ngồi chụm bếp
Chè
thang ấm áp xúm hơ tay
Chờ
cho nắng ráo ra phơi phóng
Tết
nhứt gần nơi mà thế này?
(26/12/23. CmL)
TỰ KHIỂN
(La
Ẩn- Đường thi)
Đắc
tức cao ca thất tức hưu
Đa
sầu đa hận diệc du du
Kim
triêu hữu tửu kim triêu tuý
Minh
nhật sầu lai minh nhật sầu !
Dịch
thơ: TỰ KHUÂY KHOẢ
Được
thì cao giọng mất im luôn
Lắm
hận nhiều sầu chi nặng buồn!
Gặp
rượu hôm nay vui với rượu
Nữa
mai buồn đến buồn cho luôn...!
(CmL)
ĐẾN
HẸN LẠI LÊN
Tháng
chín tháng mười quen gió mưa
Cảnh
phòng bão lũ chuyện không thừa
Đừng
chờ nước tới chân rồi nhảy
Chớ
đợi bão về đổ bộ chưa
Khúc
ruột miền Trung quằn quại lắm
Hạ
du vùng trũng đoạn trường bưa
Dù
sao đi nữa tình nhân ái
Khổ
sở nguy tai còn chỗ chừa...!
(Đà
Nẵng 15/11/2023. CmL)
KHÔNG
ĐỀ
1.
“Ngàn
sông ngàn nước ngàn trăng hiện
Vạn
dặm không mây vạn dặm trời...”
Người
về đâu biết ngàn sau nữa?
Trăng
nước còn đây, trăng nước ơi!
Bỏ
lại nơi đây dầu cố quận
Mây
trắng đường xưa mây trắng chơi...
Trăng
thề biển nguyện triều âm hưởng
Gió
lộng hư không gió lộng đời!
Thơ
thới chút lòng thơ thẫn thơ
Khổ
đau khép lại tự bao giờ
Từ
khi đã biết mình vô ngã
Buồn
gió vui trăng bỗng hững hờ...
Trăng
đã lên rồi lên rất lâu
Chung
trà cuộc rượu rót nghiêng sầu
Hồn
đơn bóng chiếc sầu khôn tả
Sương khói mơ hồ như bóng câu...!
2.
Liên
hồi xối xả mưa không ngớt
Bó
gối trong nhà nhìn nước nôi
Đường
sá ra ngoài xe lút bánh
Pha
trà ngồi hớp ấm cho rồi!
Hớp
chén trà thơm cho ấm lòng
Chuyện
chi còn đó cứ thong dong
Nay
mưa mai nắng gì mà vội
Lo
việc chưa xong rồi cũng xong...!
3.
Tựa
cửa nhìn ra cảnh nước nôi
Con
đường góc phố thành sông rồi
Đẩy
xe chết máy mắt ràn rụa
Thuyền
chạy lao xao rác rưởi trôi...
Chớm
lạnh đầu đông mưa lũ xong
Áo
mưa bỏ mặc, áo lạnh phòng
Lang
thang qua phố cà phê sáng
Túm
tụm vài ba chuyện hảo không...!
4.
Nắng
còn đây,mùa thu vàng rực rỡ
Mây
đang trôi chưa biết trời mưa,thôi?
Ta
ngồi đây bên quán đời chờ đợi
Chờ
gì đây? toàn tri kỷ xa rồi...!
Anh
và tôi buồn vui gì chăng nữa
Kể
nhau nghe, nghe không lọt thì thôi!
Chuyện
đời dài thời gian thì ngắn ngủi
Thôi
chia tay, hoàng hôn xuống bên đồi!
5
Anh
vẫn còn như anh thuở trước?
Tôi
thì thôi, dĩ vãng đã xa rồi
Đời
người thế có khi nầy khi khác
Mỗi
khúc sông ta tắm một lúc thôi!
6
Mình
người Phật tử còn chen lộn
Đời
Đạo hai mang khá nặng vai
Học
Đạo không tu âu uổng phí?
Tu
mà rốt ráo khó khăn dài...!
Vợ
con, nhà cửa còn dang dỡ
Công
việc, giao lưu biết dựa ai?
Phương
tiện thuận duyên công quả vậy
Vui
đời đẹp đạo tuỳ an bài...!
7
Mưa ngớt vịt trời bay lũ lượt
Tàn
thu gió lạnh rít vi vu...!
Bờ
lau phủ trắng dòng sông bạc
Thôn
xóm khói lam chiều mịt mù
CmL
MẸ TÔI NGỦ GIẤC MIÊN TRƯỜNG - Thơ Trương Công Hải
![]() |
| Nhà thơ Trương Công Hải |
MẸ TÔI
NGỦ GIẤC MIÊN TRƯỜNG
(Nhân ngày giỗ mẹ)
Tuổi vàng thu, đời lá rụng về đâu
Linh hồn ngủ giấc say vào Thiên Cổ
Con gởi trọn nhớ thương vào nấm mộ
Lời tâm kinh cầu Mẹ tới Thiên Đường.
Chúng con vui nhìn di ảnh mẹ cười
Dầu no đủ đầy vơi theo năm tháng
Dầu lênh đênh ngay từ thuở xa Người
Lòng vẫn cứ rộn ràng hồn xưa cũ.
Ngoài song thưa mưa lạnh gió bốn bề
Đèn hương sẵn giờ anh linh sắp tới
Liệu Người ơi, còn nhớ nổi đường về!
Trời vào đông chiều rơi buồn man mác.
Phận chúng con
Sương nắng dở khóc cười
Nên chỉ ước, được sa vào lòng Mẹ
Được Người ôm mà khóc vạ số trời
Nấc tiếng thật to
Cho thỏa một cuộc người
Và hét toang lên
Cho đáng một trận đời.
Rồi Mẹ sẽ đưa bàn tay hiền dịu
Vuốt ve đầu và nhỏ nhẹ: nín thôi!
Hết khóc rồi con sẽ có nụ cười
Đời là thế, cứ mà: hoài nũng nịu!
Vĩnh biệt gian nan từ khi ăn cháo lú
Quên trần ai Người qua khỏi Nại Hà
Nơi bốn mùa xanh cây lá cỏ hoa
Chốn Vô Ưu hay là cõi Ta Bà
Ở nơi đó, không gian màu ngọc bích.
Mộng bình thường, ru con lời mẹ hát
Phật Trời ru, Mẹ mộng giấc miên trường
Và cứ thế Người ơi đừng quay lại
Kiếp nhân sinh sao quá đỗi vô thường.
Chín Chữ cưu mang đời nặng nhẹ
Bốn lạy nầy đâu thấm nghĩa Cù Lao
Phút trầm mặc lòng ngậm ngùi thương nhớ
Nén hương tàn
Mưa tạnh tự lúc nào!
Con của Mẹ,
TRƯƠNG CÔNG HẢI
Và em TRƯƠNG THU HÀ
Đà nẵng, mùa đông tháng 12/2023.
\
Monday, December 25, 2023
VỚI MÙA ĐÔNG NHƯNG KHÔNG PHẢI LÀ THƠ - Thơ Khaly Chàm
khaly chàm
với mùa đông nhưng không phải là thơ
.tặng htvb
1.
hão vọng luôn dành cho một thằng người
hít thở mùi nụ cười răn đe thú tính
người đàn bà nhặt gió chướng hanh khô
teo tóp những hạt giống được thụ tinh trong ống nghiệm
chắt chiu lắm nhưng chẳng biết để làm gì
tôi tự cắt cái bìu yêu quý của mình treo trên thập ác đóng đinh
tụng khúc tình độ kinh
đau điếng bảy con quỷ ẩn náu trong tim
người đàn bà trèo lên đỉnh khói sương hai mắt đứng tròng
với tay theo muốn níu giữ khi tôi vừa rơi
.tăng htm
2.
tôi đã nhìn thấy mình
nằm ngửa mặt trên cánh đồng cỏ ma hoang hoải gió
bầy chim mờ xám trên bầu trời
với đội hình đầu mũi tên bay về phương nam
chúng thả những mật ngữ rơi xuống mắt tôi lạnh buốt
ngươi đàn bà mang cặp kính trắng
mái tóc đen tuyền có thể đã dùng thuốc nhuộm
kéo tay và đỡ tôi đứng dậy dìu đi
tôi chợt nhớ, ngoái cổ lại nhìn cái vỏ chai rỗng không nắp đậy
.kính dâng tặng người sinh ra tôi
3.
lầm lũi đi trong chiều buông
người đàn bà trên vai quang gánh
những ngọn nắng quái đang trổ mầm bóng tối
mùa đông oặn mình trong chiếc thúng
một lũ bướm đỏ thẫm màu máu thoát thai
có vài con đập cánh trên vạt tóc màu sương muối
một con bướm bà chúa cõng thần hồn tôi bò trên mặt đất
tự lúc nào ngôn ngữ đã trần truồng ói ra bầy rắn độc
má ơi, con vẫn còn thở mà!
hinh: save internet
NÔI XƯA - Thơ Giáng sinh - Mặc Phương Tử
![]() |
| Nhà thơ Mặc Phương Tử |
NÔI XƯA
Ta ngồi dưới phố chiều đông
Nghe lành lạnh gió, giữa mông mênh chiều.
Bên trời hoang tái cô liêu,
Thầm nghe lời cát bụi đìu hiu qua.
Chuông nhà thờ vọng lan xa
Hoà trong điệp khúc Thánh ca dâng đời.
Nôi xưa nào thuở xa xôi,
Giáng Sinh xưa, vãn vạn đời Giáng sinh.
Xưng danh Thiên Chúa an bình
Nơi trần thế dứt đao binh, khổ nàn.
Đường hoa cỏ, đẹp nhân gian,
Người đi theo bóng hào quang muôn trùng.
New Orleans, Mùa Giáng sinh 2023.
MẶC PHƯƠNG TỬ
MỘT CHÚT HOÀI NIỆM - Thơ Đàm Ngọc Năm
.gif)









