Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành
Showing posts with label Như Không. Show all posts
Showing posts with label Như Không. Show all posts

Saturday, June 11, 2022

ĐỌC “MÀU CỦA GIÓ” THƠ NHƯ KHÔNG - Châu Thạch




Châu Thạch hân hạnh vừa nhận được tập thơ “Màu Của Gió” do tác giả, nhà thơ Như Không gởi tặng. Nhà thơ Như Không là một quân nhân mũ đỏ trong quân lực VNCH và là một nhà thơ miền Nam trước năm 1975. Tác giả đã xuất bản “Thơ Như Không” (2012), “Những Đóa Hoa Tật Nguyền” (2021) và nay là “Màu Của Gió” (2022).  
   
Thành thật cảm ơn tác giả, tuy là một nhà thơ kỳ cựu nhưng vẫn nhớ đến con Dế già Châu Thạch mới gáy nghiệp dư và vu vơ bên bờ cỏ xóm làng những năm tháng gần đây. 
  
Không dễ gì đọc hết một tập thơ của tác giả vừa gởi đến để viết về tập thơ ấy. Thế nên Châu Thạch tôi thường viết cảm nhận về bài thơ mà tác giả lấy tựa đề của nó làm tựa đề cho cả tập thơ của mình. Hôm nay tôi xin viết về bài thơ “Màu Của Gió”, bài thơ thứ 75 trong 85 bài của tập sách nầy. 
 
 Gió không làm gì có màu, có chăng là ta mượn màu của cảnh vật mà gió thổi qua để tưởng tượng, rồi gắn màu cho nó mà thôi. Nếu gió thổi qua cánh đồng lá mạ thì ta nói gió màu xanh lá mạ, nếu gió thổi qua cánh đồng lúa chín thì ta nói gió màu vàng. Cứ thế gió thổi qua rừng, qua biển, qua khung trời buổi sáng, buổi trưa, buổi chiều thì ta hư cấu cho gió không biết bao nhiêu là màu. Vậy thì ta hãy xem nhà thơ Hư Không cho gió có màu gì? 
 
Khổ 1 của bài thơ: 
 
Em đã bao giờ thấy màu của gió 
Gió màu tươi - như hạnh phúc trong lòng 
Gió cũng rất nhanh đổi màu ảm đạm 
Giữa đời người trống trải đến mênh mông 
 
Vậy là qua thơ, nhà thơ không nói đến gió thiên nhiên mà nói đến tiếng gió trong lòng, hay đúng hơn Như Không nói đến những biến chuyển xảy ra trong lòng, nói đến tâm trạng thay đổi của mình, có khi tươi vui và có khi ảm đạm.  
 
Gió là những luồng không khí chuyển động trên quy mô lớn, Như Không đem gió vào lòng có nghĩa là, nhà thơ muốn nhân cách, muốn lũy thừa, muốn cường điệu những biến chuyển tâm tư tình cảm trong lòng mình cũng có nhiều cấp độ khác nhau, khi êm đềm, khi cuồng phong bão tố như gió thiên nhiên vậy. Ngoài ra đem gió vào lòng, nhà thơ muốn cô đọng sự mênh mông, sự bao la của vũ trụ mà gió thổi qua, thu hết vào con tim mình, ví con tim mình như là chiếc hồ lô nhỏ chất chứa những biến động nội tâm không khác gì biến động của gió trong càn khôn vũ trụ. Khổ thơ làm cho ta thấy nội tâm của tác giả đồng một thể với áp suất không khí trên bầu trời rộng lớn. 
 
Vậy rồi qua khổ thơ thứ 2: 
 
Những cơn gió màu hồng chẳng bao giờ lạnh 
Dẫu ở ngoài trời gió rét căm căm 
Gió xúi dại nên làm em nhỏng nhẻo 
Những bàn tay thèm một cánh tay cầm 
 
 Đọc thơ, ai cũng biết đây là thời kỳ “Gió màu tươi, như hạnh phúc trong lòng”, thời kỳ yêu nhau thắm thiết, thời kỳ mà dầu ngoài trời gió rét bao nhiêu thì hạnh phúc trong lòng hai người yêu nhau vẫn thấy ấm áp. Bốn câu thơ vẽ lên bức tranh nhỏng nhẻo, âu yếm cầm tay, là bức tranh tình yêu đẹp nhất trong đời. Lúc đó gió trong tâm hồn hai trẻ yêu nhau dầu chẳng có màu gì, họ cũng tưởng tượng ra màu hồng cho gió.  
 
 Gió màu hồng trong lòng Như Không đang yêu không những vượt trên thời tiết mà còn vượt trên thăng trầm của cuộc đời đem đến: 
 
Dẫu có lúc giữa đời cơn gió thổi 
Tan tác niềm vui nghiêng ngã phận người 
Lòng cũng rách bươm theo chiều gió nổi 
Mỏi mòn ngày mắt nhắm với tay xuôi 
 
 Qua khổ thơ thứ 3 ta thấy rằng đây không phải là thứ gió tình yêu nữa, đây là thứ gió của cuộc đời, thứ gió thời cuộc đẩy đưa tác giả “Tan tác niềm vui nghiêng ngã phận người”. Chữ “dẫu” cho ta nhận biết được thứ gió tình yêu màu hồng vẫn còn ở với tác giả, trong khi đó, có nhiều thứ gió làm cho “lòng rách bươm” đang thổi qua đời nhà thơ. 
 
 Qua khổ thơ chót tác giả nhấn mạnh lại một lần nữa mỗi cơn gió có một màu riêng biệt, và nhiều cơn gió thổi trong lòng tác giả đem đến nhiều hệ luy cho mình như hiu hắt, lạnh lung, đớn đau, sầu khổ…Thế nhưng có một cơn gió của em nồng nàn, luôn là màu hồng tồn tại trong đời anh: 
 
Những cơn gió có riêng màu của gió 
Giữa lòng anh hiu hắt lạnh từng đêm 
Những cơn gió nồng nàn hương hoa cỏ 
Cơn gió màu hồng 
…Gió của riêng em 
 
Gió thiên nhiên tồn tại khắp mọi nơi chung quanh cuộc sống của ta. Đối với trái đất, có gió do không khí chuyển động. Đối với không gian, có gió mặt trời là các hạt tích điện tử mặt trời chuyển động...vv. Nói chung, gió có gió lành gió dữ. Nhà thơ Như không đem sự thăng trầm của đời mình như thứ gió dữ ngoài thiên nhiên để tôn vinh tình yêu trong đời minh như một ngọn gió lành, ngọn gió hồng tươi vĩnh viễn, ngọn gió ấy luôn tồn tại trong lòng tác giả. Dẫu cuộc sống có “rách bươm” hay “tan tác” thì thứ gió lành của tình yêu đó vẫn ở với nhà thơ cho đến ngày “mắt nhắm với tay xuôi”. 
 
Đọc “Màu Của Gió” dễ cho ta nhớ đến người phối ngẫu của mình, bởi vì ai cũng biết cuộc đời có biết bao nhiêu là cơn gió đem buồn đem vui đến cho ta, kể cả những mối tình thắm thiết ta gặp trên đời, tất cả rồi cũng sẽ qua đi, chỉ có tình yêu hôn phối ở với ta là trên hết mọi sự và vượt qua mọi sự, ở với ta cho đến ngày “mắt nhắm với tay xuôi”.  
 
 Bài thơ “Màu Của Gió” tác giả không đề tặng người phối ngẫu của mình, cũng không nói chi đến người chung chăn chung gối với mình suốt một đời, thế nhưng nó như một lời tạ ơn mà mọi người đàn ông suy nghĩ về một nửa mà Trời đã thiết lập hôn nhân cho loài người từ thuở ban đầu. 
 
Cảm ơn tác giả đã nói thay những người chồng yêu vợ. Cả tập thơ cũng lấy tựa đề của bài thơ là “Màu Của Gió”. Vậy đúng hay sai không biết, nhưng trong suy luận của riêng tôi, tập thơ “Màu Của Gió” tuy tác giả viết 85 đề tài khác nhau nhưng tất cả đều dành tặng riêng cho “Cơn gió màu hồng… Gió của riêng em”
                                                
Châu Thạch 
 
 *

MÀU CỦA GIÓ
 
Em đã bao giờ thấy màu của gió 
Gió màu tươi - như hạnh phúc trong lòng - 
Gió cũng rất nhanh đổi màu ảm đạm 
Giữa đời người trống trải đến mênh mông 
 
Những cơn gió màu hồng chẳng bao giờ lạnh 
Dẫu ở ngoài trời gió rét căm căm 
Gió xúi dại nên làm em nhỏng nhẻo 
Những bàn tay thèm một cánh tay cầm 
 
Dẫu có lúc giữa đời cơn gió thổi 
Tan tác niềm vui nghiêng ngã phận người 
Lòng cũng rách bươm theo chiều gió nổi 
Mỏi mòn ngày mắt nhắm với tay xuôi 
 
Những cơn gió có riêng màu của gió 
Giữa lòng anh hiu hắt lạnh từng đêm  
Những cơn gió nồng nàn hương hoa cỏ 
Cơn gió màu hồng 
… Gió của riêng em 
                                
Như Không 
 
READ MORE - ĐỌC “MÀU CỦA GIÓ” THƠ NHƯ KHÔNG - Châu Thạch

Saturday, March 6, 2021

NỖI XÓT XA KHẮC KHOẢI TRONG BÀI THƠ “CHO MỘT NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÃ ĐI XA” CỦA NHƯ KHÔNG – Châu Thạch


                                 Nhà thơ Như Không

 
CHO MỘT NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÃ ĐI XA
 
Mấy mươi năm trôi qua
Chưa kịp gặp lại nhau lần nào
Em đã ra đi
Một lần mãi mãi
 
Bến sông cũ đã bao dòng nước chảy
Đời như mây trôi giạt bốn phương trời
Em ở phương xa lòng còn ngoảnh lại
Xót ta còn lận đận giữa trần ai
 
Hương ngày cũ đã nhòe đôi mắt ướt
Lòng vọng nhau mà chẳng gặp bao giờ
Ta phiêu bạt giữa cõi người trôi nổi
Em chẳng về lạnh lẽo gió trăng xưa
 
Năm tháng đã bạc màu trên vai áo
Hắt hiu ngày thăm lại bến sông quê
Ta lầm lũi giữa đời bao lối rẽ
Chẳng còn ai để một chỗ quay về
 
Nén nhang muộn gửi cho người quá vãng
Vọng bốn trời ta thắp giữa thinh không
Giữa đêm mù sương em về lãng đãng
Còn trong nhau nỗi nhớ đến không cùng
 
... Em bỏ ta đi
Một lần vĩnh viễn
Ngày tan theo từng tiếng gọi âm thầm
Nợ nhau
Nợ một chỗ nằm
Trong anh em vẫn nụ hàm tiếu xưa...
 
                                    Như Không
                                        9/2019

 
NỖI XÓT XA KHẮC KHOẢI TRONG BÀI THƠ “CHO MỘT NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÃ ĐI XA” CỦA NHƯ KHÔNG
                               Cảm nhận của Châu Thạch
 
Bài thơ “Cho Một Người Đàn Bà Đã Đi Xa” của nhà thơ Như Không viết cho một người tình nằm xuống. Bài thơ không có nhiều lệ, không nhắc lại nhiều kỷ niệm, đọc hiểu ngay như hàng ngàn bài thơ hư cấu có, sự thật có, của biết bao người làm thơ khác. Thế nhưng đọc bài thơ nầy, chắc chắn cảm xúc đến với lòng người nhiều hơn những bài thơ khác, bởi như lời bình luận của nhà thơ Hạ Thái Trần Quốc Phiệt: Bài thơ nầy có “Lời buồn riêng mà nhức nhối chung, có những nỗi đau suốt đời không nói hết”, hoặc như lời bình luận của bạn đọc Tuy Hoa Huynh: “Bài thơ hay đầy nỗi nhớ và hư hao!”
 
Vào khổ thơ đầu, nỗi buồn đã tự nhiên đến ngay với ta từ những câu thơ rất bình dị, chưa nói là bình thường:                  
 
Mấy mươi năm trôi qua                  
Chưa kịp gặp lại nhau lần nào                 
Em đã ra đi                  
Một lần mãi mãi
 
Nỗi buồn đến ngay với ta vì đọc thơ, ta biết ngay người tình của nhà thơ đã chết, chết sau mấy mươi năm chia tay chưa một lần gặp lại. Trong câu chuyện tình, người nam thường chết vì chiến trận hay chết vì một lý do gì dó, cũng không làm ta động lòng bằng một người nữ phải ra đi, vi người nữ mà ra đi thì như một cành hoa dập vào lòng đất.
 
 Nhà thơ Như Không đã thành công khi đưa toát yêu của bài thơ vào ngay khổ đầu, tạo cho bao người đọc sự rung động tất nhiên mà ai cũng chứa chấp sẳn trong lòng. Thế rồi qua khổ thơ thứ hai, Như Không từ từ thổ lộ nỗi niềm với lời thơ tỉnh táo, tỉnh táo như nỗi đau đã làm đông cứng cảm xúc của mình:           
 
Bến sông cũ đã bao dòng nước chảy           
Đời như mây trôi giạt bốn phương trời           
Em ở phương xa lòng còn ngoảnh lại           
Xót ta còn lận đận giữa trần ai
 
Câu thứ nhất “Bến sông cũ đã bao dòng nước chảy” không để tả bến sông mà để diễn đạt sự chờ đợi của mình, mà để diễn đạt thời gian trôi qua trong mong đợi như dòng nước luân lưu qua bến sông thuở ấy.  Đọc thơ, tự nhiên tâm hồn ta như thấy bến cuộc tình, như thấy bến đợi u buòn hiện ra trước mắt, tự nhiên tâm hồn ta như thấy tiếng thời gian chảy róc rách dài trong năm tháng chờ mong. 
 
Câu thơ thứ hai “Đời như mây trôi dạt bốn phương trời” để nói về đời em hay tưởng tượng về đời em trong tháng ngày xa cách. Bến sông và mây trôi chẳng bao giờ gặp nhau nhưng vẫn có thể thấy nhau. Hai câu thơ trên đối diện nhau, song song nhau, để diễn tả tinh thần hay giác quan thứ sáu của đôi tình nhân luôn nghĩ về nhau bằng sự mô tả khung trời tuyệt đẹp, nó tạo sự song song trong tâm tưởng và tạo sự gặp nhau ở miền vô cực. Rất hay!
 
Câu thơ thứ ba và câu thơ thứ tư “Em ở phương xa lòng còn nghoảnh lại/Xót ta còn lận đận giữa trần ai” như một nguồn an ủi, tạo một niềm hy vọng cho người ở lại chờ mong. 
 
Thế rồi qua khổ thơ thứ ba và thứ tư, nhà thơ kể một một chút về thân phận của hai người trong tháng ngày xa cách. Kể lể để làm chi? Để như trồng trong không gian mình ở, trong không gian em ở, trong thời gian ly biệt mấy mươi năm những đóa hoa lạnh trong sương tuyết, làm cho bài thơ có tiếng thở dài, như tiếng gió bay qua đại dương, về với nhau, sưởi cho nhau bằng làn hơi giá buốt:                
 
Hương ngày cũ đã nhòe đôi mắt ướt                
Lòng vọng nhau mà chẳng gặp bao giờ                
Ta phiêu bạt giữa cõi người trôi nổi
Em chẳng về lạnh lẽo gió trăng xưa                 
 
Năm tháng đã bạc màu trên vai áo                 
Hắt hiu ngày thăm lại bến sông quê                
Ta lầm lũi giữa đời bao lối rẽ               
Chẳng còn ai để một chỗ quay về
 
Có lẽ đến đây, trong thời gian nầy, nhà thơ đã biết người yêu qua đời, chàng kể lể như người ngồi bên nấm mộ, để rồi nhà thơ đốt nén hương lòng ngay mà gởi cho người quá vãng:                  
 
Nén nhang muộn gửi cho người quá vãng                
Vọng bốn trời ta thắp giữa thinh không                
Giữa đêm mù sương em về lãng đãng                
Còn trong nhau nỗi nhớ đến không cùng
 
 Thơ trở nên liêu trai, khung cảnh có hồn người lãng đãng, nhà thơ đã tuyệt vọng trong nỗi chờ mong. Thắp hương và van vái bốn phương trời biểu hiện cho sự thật trong lòng thi nhân biết người mình yêu đã ra đi vĩnh viễn. Thấy người về trong sương mù lãng đãng biểu hiện cho sự hôn mê của tâm thần vì niềm thương nỗi nhớ vô biên. Tác giả không cần phải nói “Còn trong nhau nỗi nhớ đến không cùng” thì ai cũng biết nỗi nhớ trong tâm hồn nhà thơ đã đên khôn cùng trong những câu thơ trên.
 
Đến khổ thơ chót, từng câu thơ bị ngắt ra như nỗi uất nghẹn, như riếng khóc không thành, như nuốt vào những hệ lụy của tình yêu:              
 
... Em bỏ ta đi              
Một lần vĩnh viễn              
Ngày tan theo từng tiếng gọi âm thầm               
Nợ nhau              
Nợ một chỗ nằm              
Trong anh em vẫn nụ hàm tiếu xưa...
 
Nhà thơ cho tình yêu mình như một đóa hoa chưa nở trọn vẹn, nó còn hàm tiếu, và đóa hoa hàm tiếu đó còn mãi trong linh hồn tác giả. Sự thật thì mối tình trong thơ như hoa đã nở trọn vẹn, ngào ngạt hương. Bởi vì tình không thành đôi lứa nhưng tình đã nở trọn vẹn thì nó mới nhớ thương như thế, nó mới thành thơ như thế, và thơ mới tỏa ngát hương cho đời, khiến hồn tôi rung động và chổi dậy viết ngay viết mau và viết ngắn trong một buổi trưa mùa xuân nầy.
 
                                                              Châu Thạch 
                              
READ MORE - NỖI XÓT XA KHẮC KHOẢI TRONG BÀI THƠ “CHO MỘT NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐÃ ĐI XA” CỦA NHƯ KHÔNG – Châu Thạch