Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Friday, July 19, 2024

NHÀ NGHIÊN CỨU & PHÊ BÌNH VĂN HỌC THÁI DOÃN HIỂU - NGƯỜI TÁI SINH THƠ TÔI* - Đồng Thị Chúc

 


NHÀ NGHIÊN CỨU & PHÊ BÌNH VĂN HỌC THÁI DOÃN HIỂU 

- NGƯỜI TÁI SINH THƠ TÔI*

 

Với nhà nghiên cứu văn học Thái Doãn Hiểu tôi coi như người Anh của mình. Trong bài này được nhà nghiên cứu cho phép, tôi xin dùng đại từ “Anh” để viết những gì tôi biết về Anh.

 

Tôi được sinh ra trong một gia đình thuần nông, đông con ở vùng nhiều đồi núi. Cha cho đi học vì thương con gái sức vóc mảnh mai – ông muốn con gái kiếm được nghề dậy học để thoát khỏi nghề nông vất vả. Việc học của tôi vô cùng gian nan thiếu thốn nhưng do ham học, nhất là môn văn nên đã trở thành học sinh giỏi văn nhất nhì của trường. Tôi vẫn nhớ như in những con số 4+ và 5 thật to mà thầy tôi đã điểm cho những bài văn của tôi (thời đó điểm cao nhất là 5) và những giờ thầy đọc những bài văn đó trên lớp trong không khí im lặng đến cảm động.

 

 

Tác giả: Đồng Thị Chúc

 

Tình yêu văn thơ theo suốt dù tôi là cán bộ khoa học. Tuy vậy khi ra được tập thơ đầu tay GÓT CHÂN TRẦN (Nhà xuất bản Thanh Niên năm 1992) thì sức viết của tôi như chậm lại. Nguyên nhân thì nhiều nhưng chủ yếu là do phải lo toan đến cuộc sống gia đình. Một hôm khoảng 8/1995 trong cơ quan Viện Đo Lường của tôi, tôi nhận được lá thư từ Sài Gòn gửi đến. Mở xem và gặp hai cái tên khá xa lạ với tôi: Thái Doãn Hiểu và Hoàng Liên. Nội dung thư Anh thông báo tôi có hai bài thơ được tuyển chọn trong THƠ TÌNH BỐN PHƯƠNG của anh chị. Anh nói Anh sẽ gửi một cuốn tặng và mua giúp Anh hai cuốn để bù vào chi phí cho việc ra sách. Tôi vui lắm đã viết thư cảm ơn Anh và xin chỉ có thể mua được một cuốn thôi. không biết lá thư đó tôi có gửi không và bẵng đi do công việc hàng ngày.

 

Năm 1998 tôi có tham gia thi thơ Lục Bát do báo Giáo dục & Thời đại phát động. Kết quả một bài thơ của tôi (Đơn Phương) được vào chung khảo đứng cùng 92 bài, tuyển chọn từ 32.862 bài thơ gửi đến báo. Lại được mời dự buổi tổng kết phát thưởng tại Khách sạn Bảo Sơn Hà Nội. Hôm đó tôi đã được gặp những nhà thơ lớn là cụ Tố Hữu, nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi - chủ biên của cuộc thi... Niềm vui đó vẫn không đủ thuyết phục để tôi tiếp tục với nghiệp thơ đầy đam mê của mình bởi “Nhọc nhằn riêng một miếng cơm / Tảo tần khuya sớm mong đơm được đầy” (Tự Bạch) và tôi đã bỏ…Thơ cho dù đôi lúc gặp xúc cảm viết được vài câu rồi để lửng. Gần 15 năm trôi đi, cuối năm 2010 khi tuổi đời đã “toan về già” có lúc thư thái ngồi lần giở những trang cũ và bắt gặp lá thư của Anh nhận được từ 1995. Tôi chợt nhớ là chưa nhận được sách tặng và lục tim địa chỉ để gọi cho Anh nhưng Anh đã chuyển chỗ ở.. Thất vọng thật sự. Linh cảm mách bảo tôi gọi điện đến báo Văn Nghệ - địa chỉ ở Sài Gòn và vui mừng nghe được tiếng nói nhẹ nhàng của một phụ nữ cho tôi biết địa chỉ của Anh. Thật cảm động và vui làm sao khi Anh điện thoại ra (phải, lần đầu tiên tôi nghe thấy tiếng Anh - tiếng của người xứ Nghệ). Tôi thông tin Anh biết là tôi đã bỏ thơ giờ muốn hỏi Anh còn THƠ TÌNH BỐN PHƯƠNG thì xin Anh cho mua từ năm đến mười cuốn. Chỉ vậy. Anh động viên tôi đừng bỏ thơ và tết đó Anh gửi sách tặng như đã hứa còn gửi thêm tôi cuốn THƠ TỨ TUYỆT VIỆT NAM của Anh chị (cả hai cuốn đều dầy cộp và nặng trịch). Nhận được sách tôi điện vào cảm ơn Anh và phát biểu cảm tưởng: Sách của Anh dầy và nặng thế nhưng sức nặng ở nội dung của nó còn gấp nhiều lần. Mỗi lần Anh em điện thoại nói chuyện Anh đều nhắc tôi đừng bỏ thơ. Tôi nghe Anh đã chỉnh sửa một số bài đang để lửng gửi đến cuộc thi thơ Lục Bát (lại là Lục Bát) của Tạp chí Văn Nghệ Quân Đội và rồi NGƯỜI XƯA đã được đăng trên mặt báo số 728 (7-2011). Tôi mừng quá mail đến Anh để “khoe”. Anh phúc đáp ngay “Bài hay, Chúc rất biết khắc họa điển hình hóa tính cách nhân vật. Anh đã bảo mà, vậy mà bỏ hoang một thi tài như thế, uổng không?”. Tôi rưng rưng bởi lời khen của Anh. “Thi tài” thì tôi không dám nhưng “bỏ hoang” thì tôi đã bỏ gần 20 năm rồi. Anh vừa trải qua một trận ốm “Thập tử nhất sinh”. Tôi xa xót và chỉ còn cách tự hứa sẽ chỉnh sửa những bài thơ còn đang để lửng.

 

Không lâu sau đó tôi lại nói chuyện với Anh là có ý định ra tập thơ mới gồm các bài lục bát tôi đã làm từ trước tới nay. Anh tán thành động viên tôi hãy tiến hành đi. Tôi rất muốn Anh viết cho mấy câu để tôi đưa vào đầu sách nhưng thật ngại ngùng đề cập bởi tôi biết Anh đang là nhà nghiên cứu phê bình, biên khảo, biên soạn Văn học… khá nổi tiếng mà tôi lại chả có danh gì, mới chỉ có mấy bài thơ chủ yếu là viết để cho mình đọc. Nhưng rồi tôi đánh liều rụt rè nói ý nguyện đó với Anh. không ngờ Anh vui vẻ nhận lời. Anh còn nói là Anh sẽ viết cái TỰA nho nhỏ cho tập thơ của em. Tôi vui đến mức nào nhưng biết Anh đang ốm, phải cố gắng chống chọi với bệnh tật hàng ngày. Nghĩ thế nên tôi băn khoăn: biết đâu vì cái bài TỰA cho tôi Anh sẽ ốm thêm. Thế là tôi im lặng suy nghĩ không biết có nên tiếp tục không? Ít ngày sau cả anh và chị đều gọi điện thoại ra hỏi sao không thấy gửi bài vào? Tôi thăm dò qua chị để biết sức khỏe Anh. Chị cười bảo sức khỏe anh Hiểu ổn dịnh. Thế là tôi yên tâm gửi tập thơ đó cho Anh. Đọc xong Anh còn hứa sẽ chỉnh sửa một số lỗi trong bài cho tôi nữa. Rất nhanh sau đó tôi nhận được bài TỰA của Anh. Đọc bài TỰA tôi rưng rưng vì nhiều lẽ, tôi mail cảm ơn Anh và nói ra những xúc cảm của mình. Anh an ủi tôi “anh khỏe và ổn mà em. Đừng băn khoăn gì cả. Giúp em được chút việc là anh hạnh phúc còn gì bằng”. Sau đó tôi lại nhờ Anh giúp tôi nói với nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo vẽ bìa và trình bày sách. Thế là qua Anh tôi đã được gặp nhà thơ - một người khá chân tình và sẵn lòng giúp tôi. Cũng rất nhanh, con người tài hoa này đã trình bày cho tập thơ của tôi LỤC BÁT DÂNG TẶNG NGƯỜI XƯA cái bìa thật đẹp, thật ý nghĩa và cũng thật ấn tượng. Nhà thơ còn viết cho tập thơ LỜI BẠT mà bạn bè tôi có người xúc động đọc nó đến thuộc lòng. Tiếp đó là các anh chị ở Nhà xuất bản Hội Nhà Văn giúp đỡ cho in ấn nhanh kịp ra trước ngày rằm tháng riêng (Ngày Thơ Việt Nam), để tôi có sách tặng. Phải nói là tôi đã xúc động thế nào khi nhận được tập thơ hoàn chỉnh. Sau hai mươi năm tôi mới ra được tập thơ mới này. Đã tưởng không thể nào có được mà giờ hiển hiện trước mắt tôi: đẹp và trang trọng nữa chứ. Đêm đó tôi ngồi mail cho anh và tôi khóc: “Nếu như không có sự động viên giúp đỡ của Anh thì những vần thơ này của em sẽ theo em xuống mồ thôi”, Rồi những ngày đáng nhớ của tôi tiếp tiếp diễn ra. các cuộc điện thoại chúc mừng bày tỏ cảm tưởng của bạn bè người thân gọi đến. Nhiều người còn làm thơ phụ họa những bài những câu họ thích. một số doanh nhân mà tôi thường giúp đỡ họ hàng ngày (phiên dịch tiếng Hàn Quốc) còn tặng cả tài chính - nói là để bác in thơ …

 

Dịp sau tết 2012 tôi sắp xếp công việc để vào thăm Anh chị cũng là để TẠ Anh. Được thông tin ngày tháng tôi vào thăm, Anh gửi ngay cho tôi thư mời bạn hữu của Anh ở Sài Gòn đến tư gia Anh chị nhân dịp “Đồng Thị Chúc hành phương nam”. Xem thư mời với những cái tên khi đọc lên tôi RUN và thực sự CHOÁNG bởi bạn Anh toàn các Tiến sĩ, giáo sư kỳ cựu như Nhà giáo Nhân dân, Tiến sỹ y khoa Nguyễn Huy Dung nguyên phó giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Đăng Hưng - người đã từng đào tạo trên 50 Tiến sĩ khoa học và còn các tiến sĩ các nhà thơ nhà văn khác cũng đều là những người có các công trình đáng nể. Tôi biết các anh đến là nể trọng Anh chứ tôi - Đồng Thị Chúc, cái tên lạ hoắc ấy… kể gì. Nhưng cuộc gặp mặt hôm đó thật vui. Tất cả đều như trẻ nhỏ, rộn ràng trong thơ và ca…Thật đáng nhớ.

 

Tôi biết Anh đã cho ra mắt những công trình nghiên cứu Văn học đồ sộ. Có những công trình Văn học của Anh đã trở thành tài liệu quý cho những ai cần tham khảo. Tôi cũng biết Anh là tác giả của Thi Nhân Việt Nam Hiện Đại, Anh viết về hơn một trăm gương mặt các nhà thơ Việt Nam. Anh đã hoàn chỉnh đang GÓI và CẤT. Anh vẫn còn hàng nghìn trang sách chưa ra lò và một số công trình đang viết dở. Với sức khỏe như hiện nay liệu Anh có kham được không?

 

Thay cho lời kết bài tâm sự này tôi xin được chép hai câu cuối của bài thơ lục bát tôi viết kính tặng Anh - Nhà nghiên cứu văn học Thái Doãn Hiểu:

 

Sương mai dù trắng mái đầu

Vầng dương đang tỏa muôn mầu sáng trong.

 

----------

 

(Ảnh minh họa, trái sang phải: Thái Doãn Hiểu, Trương Nam Hương, Trần Huyền Nhung, Nguyễn Trọng Tạo, Giáng Tiên, Trần Mạnh Hảo, Phương Hà  - Ảnh: Lê Minh.)

 

*.

 

Hà Nội, 28 tháng 5.2012

ĐỒNG THỊ CHÚC

Địa chỉ: 56 Tập thể Đường Săt,

Ngọc Khánh, Ba Đình, Hà Nội.

Email: chucdt11@gmail.com

***

(Đặng Xuân Xuyến gởi đăng.)

 


READ MORE - NHÀ NGHIÊN CỨU & PHÊ BÌNH VĂN HỌC THÁI DOÃN HIỂU - NGƯỜI TÁI SINH THƠ TÔI* - Đồng Thị Chúc

Ca khúc BÊN ĐỜI CÓ NHAU - Thơ: Zulu DC - Nhạc: Nguyễn Khắc Phước - Ca sĩ: Phát Đạt - Hòa âm phối khí: Võ Công Diên

 




READ MORE - Ca khúc BÊN ĐỜI CÓ NHAU - Thơ: Zulu DC - Nhạc: Nguyễn Khắc Phước - Ca sĩ: Phát Đạt - Hòa âm phối khí: Võ Công Diên

Thursday, July 18, 2024

ĐÊM PHỐ, NGÀY KHÔNG ĐƠN ĐỘC – Thơ Tịnh Bình

 


 
ĐÊM PHỐ
 
Chiều thị thành rộn rã
Về đâu bầy chim xa
Người và xe hối hả
Phía trời quê nhạt nhòa
 
Hàng dừa xanh trước ngõ
Giàn bí bầu đương hoa
Chuối vườn sau trĩu quả
Bếp quê nỗi nhớ nhà
 
Chiều thị thành nghèn nghẹn
Da diết khói đồng xa
Phố muôn màu lấp lánh
Khuất trăng sao quê nhà
 
Đêm trở mình nghe phố
Tiếng chổi khua xạc xào
Ngỡ như bàn tay mẹ
Quét lá ngoài hiên sau
 
Vọng trời quê đêm phố
Giấc mơ nghiêng chòng chành
Lòng ta neo phía ấy
Tạ lỗi nhé thị thành...
 
 
NGÀY KHÔNG ĐƠN ĐỘC
 
Chào tôi bằng lời ban mai trong vắt
Tiếng hót trong vòm lá khép hờ
Bầy sẻ tinh nghịch vờ giấu mặt
Mùa thu xòe nở những li ti hoa vàng
Đâu đó mùi hương ổi chín
Tôi đếm những thanh sạch đang ùa vào lồng ngực
Đám mây trời đang chầm chậm mỉm cười
 
Đôi khi niềm hạnh phúc thật giản đơn
Khi lặng ngắm từ xa dáng mẹ ngồi cùng cha tỉ tê câu chuyện buổi sáng
Trong gian bếp chật chội thơm lừng vị cà phê
Tôi vờ làm chú mèo lười ngái ngủ
Trộm nghe những câu chuyện không đầu không cuối
 
Trong khu vườn của riêng mình
Gạt bỏ những giấc mơ trời trăng
Này hỡi bầy cổ tích một thời lung linh huyễn ảo
Tôi biết mình đang chạm tay vào một điều có thật
Ngân dài những hồi chuông...
 
                                                            Tịnh Bình
                                                            (Tây Ninh)

READ MORE - ĐÊM PHỐ, NGÀY KHÔNG ĐƠN ĐỘC – Thơ Tịnh Bình

RABINDRANATH TAGORE: CHÙM THƠ - Lê Minh Hiền chuyển ngữ

 https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2024/03/uVwtiLs5-image001.jpg?strip=all&lossy=1&w=2560&ssl=1


RABINDRANATH TAGORE: CHÙM THƠ

(Lê Minh Hiền chuyển ngữ)


RABINDRANATH TAGORE

“I have spent a fortune traveling to distant shores and looked at lofty mountains and boundless oceans, and yet I

haven’t found time to take a few steps from my house to look at a single dew drop on a single blade of grass.”


Tiêu hao năm tháng

Du ngoạn khắp vùng

Thấy bao núi cao

Thấy bao biển rộng

Sao ta không thấy

Ngay trước cửa nhà

Giọt sương lấp lánh

Trên cành cây ngô

(Giọt sương trước nhà, thầy Thích Minh Niệm dịch!) 


  1. NHỮNG ĐÁM MÂY VÀ NHỮNG CON SÓNG

Lê Minh Hiền chuyển ngữ


Mẹ có nghe: Có tiếng nói từ những đám mây gọi con,

“Chúng tôi vui chơi từ khi thức giấc cho mãi đến ngày qua.


Chúng tôi vui chơi cùng tinh sương vàng mơ, và vầng trăng trắng bạc.”


Con hỏi, “Nhưng, làm sao tôi đến với các bạn đây?”


Họ trả lời, “Hãy đến nơi tận cùng trái đất, vươn tay bạn lên bầu trời, và sẽ được đưa lên vào trong những đám mây.”


Con hỏi, “Mẹ tôi đang đợi tôi ở nhà, làm sao tôi đành lòng rời xa Mẹ mà ra đi?”


Thì những đám mây mỉm cười và bay đi mất hút.


Nhưng con biết có một trò chơi còn vui hơn, với Mẹ.


Con sẽ là một đám mây và Mẹ vầng trăng.


Con sẽ ôm choàng Mẹ bằng đôi tay con bé nhỏ, và mái nhà ta sẽ là bầu trời xanh.


Có tiếng nói từ những con sóng gọi con,


“Chúng tôi ca hát từ sáng sớm cho mãi đêm thâu; chúng tôi mê mải ngao du khắp nơi và đâu cần biết đã qua những

chốn nơi nào.”


Con hỏi, “Nhưng làm sao tôi đến tham gia cùng các bạn đây?”


Họ bảo con, “Hãy đến bên cạnh bờ biển và đứng lại với đôi mắt nhắm chặt, và bạn sẽ được mang ra trên những con

sóng.”


Con nói, “Mẹ tôi lúc nào cũng muốn tôi ở nhà vào buổi chiều, làm sao tôi đành lòng rời xa Mẹ mà ra đi?”


Thì họ mỉm cười, tung sóng và trôi qua.


Nhưng Con biết có một trò chơi còn vui hơn, với Mẹ.


Con sẽ là con sóng và Mẹ sẽ là bến bờ khơi xa.


Con sẽ mải mê cuộn tăm vỗ bờ lòng Mẹ với tiếng cười con trẻ thơ.


Và không ai trên thế giới này sẽ biết hai Mẹ Con ta đang ở nơi nào. (7:30 PM)

Stanton Mar. 19th, 2024


CLOUDS AND WAVES

By Rabindranath Tagore


Mother, the folk who live up in the clouds call out to me—

    "We play from the time we wake till the day ends.

    We play with the golden dawn, we play with the silver moon."

    I ask, "But how am I to get up to you ?"

    They answer, "Come to the edge of the earth, lift up your

hands to the sky, and you will be taken up into the clouds."

    "My mother is waiting for me at home, "I say, "How can I leave

her and come?"

    Then they smile and float away.

    But I know a nicer game than that, mother.

    I shall be the cloud and you the moon.

    I shall cover you with both my hands, and our house-top will

be the blue sky.

    The folk who live in the waves call out to me—

    "We sing from morning till night; on and on we travel and know

not where we pass."

    I ask, "But how am I to join you?"

    They tell me, "Come to the edge of the shore and stand with

your eyes tight shut, and you will be carried out upon the waves."

    I say, "My mother always wants me at home in the evening*—

how can I leave her and go?"

    They smile, dance and pass by.

    But I know a better game than that.

    I will be the waves and you will be a strange shore.

    I shall roll on and on and on, and break upon your lap with

laughter.

    And no one in the world will know where we both are.

https://allpoetry.com/Clouds-And-Waves   and

https://www.thivien.net/Tagore-Rabindranath/M%C3%A2y-v%C3%A0-s%C3%B3ng/poem-1kIDDLGM0t40MlxC4qy6vQ 

_____


  1. BÀI SỐ 28

Lê Minh Hiền chuyển ngữ


Đôi mắt em nghi ngờ và buồn làm sao. Chúng dò tìm ý nghĩ anh như ánh trăng soi thấu đáy biển sâu.


Anh đã phơi bày đời mình chân tơ kẽ tóc trước mắt em mà nào còn gì giấu giữ. Đến nỗi rút cuộc rồi ra em chẳng còn

biết trời đất gì về anh.


Nếu đời anh chỉ là viên ngọc thạch, anh đã đập vỡ ra trăm muôn nghìn mảnh và xâu thành chuỗi quàng vào em trên

tầng tháp cổ.


Nếu đời anh chỉ là một bông hoa tròn trĩnh bé nhỏ thơm ngọt, anh đã ngắt từng cánh hoa cài vào em tóc dài sợi vắn.


Nhưng em yêu dấu ơi, đó là trái tim anh dành cả cho em. Có còn biết đâu là đầu bờ đáy bãi.


Dẫu là nữ hoàng sao em vẫn chưa lường được giới hạn đời anh, một giang sơn em đang trị vì.


Nếu đời anh chỉ là khoảnh khắc niềm vui, nó đã nở ngay một nụ cười cho em đọc rõ ràng khắc khoảnh.


Nếu đời anh chỉ thuần là nỗi nhớ niềm đau, nó đã tan chảy ra những giọt lệ thủy tinh phản chiếu bí mật muôn đời

thay lời giãi bày.


Nhưng em yêu dấu ơi, trái tim anh là tình yêu anh dành cho em.


Là niềm vui nỗi đau khôn cùng, là mong cầu cao sang tuyệt tận.


Trái tim anh dõi theo đời em như chính em, nhưng em có bao giờ nào biết nào hay. (9:32 PM)

Stanton Mar. 20th, 2024


THE GARDENER 28

By Rabindranath Tagore

 

Your questioning eyes are sad. They seek to know my meaning as the moon would fathom the sea.

I have bared my life before your eyes from end to end, with nothing hidden or held back. That is why you know me

not.

If it were only a gem, I could break it into a hundred pieces and string them into a chain to put on your neck.

If it were only a flower, round and small and sweet, I could pluck it from its stem to set it in your hair.

But it is a heart, my beloved. Where are its shores and its bottom?

You know not the limits of this kingdom, still you are its queen.

If it were only a moment of pleasure it would flower in an easy smile, and you could see it and read it in a moment.

If it were merely a pain it would melt in limpid tears, reflecting its inmost secret without a word.

But it is love, my beloved.

Its pleasure and pain are boundless, and endless its wants and wealth.

It is as near to you as your life, but you can never wholly know it.)

https://www.brinkerhoffpoetry.org/poems/the-gardener-28

https://www.thivien.net/Tagore-Rabindranath/B%C3%A0i-s%E1%BB%91-28/poem-SfeoBfEDsYGGPp8jYBj2OQ 

_____


  1. BÀI SỐ 1

Lê Minh Hiền chuyển ngữ


Vì niềm vui mình, người đã làm con bất tận. Thân con này như thuyền nhỏ yếu đuối đã bao lần người dọn sạch, rồi

từng ấy đong đầy một đời sống mãi xanh tươi.


Thân này như lau sậy bé nhỏ người đã mang qua bao đồi, bao thung lũng và thổi vào bao giai điệu vĩnh hằng mới lạ.


Từ đôi tay người bất diệt vuốt ve trái tim con bé mọn, phá đi giới hạn tim con bằng niềm hân hoan và hồi sinh qua

bao lời không sao xiết tả.


Quà tặng khôn cùng người ban cho trên đôi tay con hèn mọn. Bao năm tháng trôi qua, người vẫn hoài đong đầy, sao

lòng con càng lắc càng vơi. (5:32 AM)

Stanton Mar. 21st, 2024



POEM 1

By Rabindranath Tagore


Thou hast made me endless, such is thy pleasure. This frail vessel thou emptiest again and again, and fillest it ever

with fresh life.

This little flute of a reed thou hast carried over hills and dales, and hast breathed through it melodies eternally new.

At the immortal touch of thy hands my little heart loses its limits in joy and gives birth to utterance ineffable.

Thy infinite gifts come to me only on these very small hands of mine. Ages pass, and still thou pourest,

and still there is room to fill.

https://www.thivien.net/Tagore-Rabindranath/B%C3%A0i-s%E1%BB%91-001/poem-wcx7EgeiDCX1qFgiKQHPLw

https://allpoetry.com/Gitanjali 

https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2024/03/l7gSbgP1-image004.jpg?strip=all&lossy=1&w=2560&ssl=1


READ MORE - RABINDRANATH TAGORE: CHÙM THƠ - Lê Minh Hiền chuyển ngữ