 |
| Lê Thi |
GIÓ SƯƠNG
Đêm tỉnh giấc mẹ về
Đắp cho tôi chăn ấm
Giọt mồ hôi lấm tấm
Vội vàng đi gió sương
BUÔNG
Gà đã gáy canh ba
Cha trầm tư chưa ngủ
Bao dự định ấp ủ
Chuyến đò chiều phải buông
KHÉP
Vũ trụ khép bờ mi
Thêm một ngày nhung nhớ
Cả đại dương cách trở
Ai gọi thầm trong đêm ?
SO LE
Gối so le góc giường
Trong lòng em bão tố
Cây tình đang gãy đổ
Xót thương người phương xa
Lê Thi
thivanle1569@gmail.com
LÊ THUẤN - HÀNH TRÌNH
TỪ NHỮNG CON SỐ ĐẾN THƠ CA,
MỘT HỒN THƠ NẶNG
LÒNG VỚI QUÊ HƯƠNG
Trong dòng chảy lặng
lẽ nhưng bền bỉ của những người làm thơ ở miền đất Cố đô có những tác giả như
cây cầu nối giữa hai bờ hiện thực và tâm tưởng, giữa đời sống vật chất xô bồ và
thế giới tinh thần đầy thơ mộng. Lê Thuấn là một trường hợp như thế. Là dân
kinh tế nhưng anh lại bén duyên với thi ca. Anh hoạt động lâu năm trong lĩnh vực
tài chính- bảo hiểm. Cứ ngỡ những con số khô khan, những bảng cân đối kế toán,
hay những chiến lược kinh doanh sẽ chiếm trọn tâm trí anh, nhưng không, sâu thẳm
bên trong con người ấy lại là một tâm hồn thơ ca mãnh liệt, nặng lòng với quê
hương, nhân hậu và lãng mạn.
Một con người của
những con số, của nghiệp vụ tài chính- bảo hiểm, của vị trí Phó Chủ tịch Hội
Doanh nghiệp Trẻ một thời của Huế lại hiện ra trọn vẹn với tư cách một thi sĩ,
một người kể chuyện đầy cảm xúc qua hai tập thơ và một tập tản văn sắp ra mắt,
khởi nguồn từ một tâm hồn thơ đầy ân tình với quê hương, với kỷ niệm và những
rung động nguyên sơ nhất của đời người. Dù anh không phải người của giới chuyên
nghiệp, không học văn chuyên, không sống bằng chữ, nhưng lại có một tình yêu âm
thầm và bền bỉ với thi ca. Cái “duyên văn học” có lẽ cũng giống như những ngọn
gió trời chiều trên dòng sông Hương: không ồn ào nhưng tinh khôi, thấm vào lòng
người nhẹ nhàng và trong trẻo. Độc giả khám phá thế giới nội tâm phong phú ấy
qua hai tập thơ: “Huế và tuổi thơ của tôi”, “Huế và em” và tập tản văn mang tên
“Một chuyện tình”. Ba tác phẩm là ba cánh cửa mở ra ba miền cảm xúc khác nhau về
tình yêu: tình yêu với Cố đô, tình yêu với kỷ niệm, và tình yêu đôi lứa.
1. Quê Hương và
trường học, những kỷ niệm sống động nuôi dưỡng hồn thơ
Sinh ra và lớn
lên trên vùng đất Quảng Điền - Thừa Thiên Huế, nơi nhịp sống hiền hòa còn lưu dấu
trong mỗi hàng cau, bờ tre, cánh đồng lộng gió, tuổi thơ của Lê Thuấn là một
chuỗi ký ức đậm màu quê nhà. Anh lớn lên bên những người thân thuộc chân chất,
nơi có những con nắng chói chang của mùa hè và những mùa mưa Huế bất tận có khi
dai dẳng hàng tháng trời. Chính mảnh đất này đã gieo mầm trong anh một tâm hồn
nhạy cảm, biết lắng nghe những xao động nhỏ bé và nâng niu từng lát cắt đời sống.
Hành trình học tập
của anh cũng gắn liền với những ngôi trường thân thương: Trường Tiểu học Cộng đồng
Phú Ốc, Trung học Bồ Đề Long Quang, THPT Quảng Điền. Những ngôi trường không chỉ
là nơi anh được học kiến thức mà còn là nơi vun đắp tình bạn, tình thầy trò sâu
nặng, gieo vào tâm hồn anh vẻ đẹp của tình người, tình quê. Từ những mái trường
ấy, anh mang theo ký ức của tình thầy trò, bạn bè, của tuổi học trò trong sáng-
những điều sau này trở thành một phần quan trọng trong cảm hứng sáng tác của
anh.
Hết bậc phổ thông
ở quê nhà, Lê Thuấn vào đại học ngành Toán Kinh tế tại Đại học Tổng hợp Huế và
sau đó tiếp tục học Đại học Tài chính Kế toán Hà Nội. Chính những khoảng thời
gian học tập, làm việc và sống xa Huế sau này đã khiến nỗi nhớ quê hương trong
anh thăm thẳm hơn. Anh công tác trong ngành tài chính, bảo hiểm, làm giảng viên
thỉnh giảng-một hành trình của người làm kinh tế năng động, trách nhiệm. Trên
con đường học vấn tại Đại Học Huế và Đại học Hà Nội là hành trình rèn luyện tư
duy logic, sự chính xác và chuyên nghiệp - những phẩm chất đối lập, nhưng lại bổ
trợ một cách hoàn hảo cho sự bay bổng của tâm hồn thi sĩ. Sự rèn luyện trong
môi trường kinh tế, tài chính đã tạo nên một Lê Thuấn với cách nhìn nhận cuộc sống
chân thật, ít ảo tưởng, nhưng vẫn giữ trọn vẹn sự lãng mạn.
Tôi biết anh qua
mạng xã hội, qua những câu thơ giản dị nhưng đằm thắm anh viết về Huế, về tuổi
thơ, về những hoài niệm dịu dàng. Chồng tôi biết anh (trước tôi), gián tiếp qua
công việc. Điều đáng nói ở Lê Thuấn chính là sự đối lập đầy duyên nợ giữa lĩnh
vực kinh tế và tình yêu văn chương anh đã dành phần lớn cuộc đời mình cho ngành
tài chính bảo hiểm, giáo dục (giáo viên thỉnh giảng trường Trung cấp Âu Lạc Huế)
và hoạt động xã hội (Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Trẻ Huế). Người ta dễ dàng
nghĩ rằng một người kinh doanh sẽ rất thực dụng, nhưng chồng tôi (làm trong
ngành giáo dục, dạy toán và có kiêm nhiệm kế toán một thời gian) khi thấy tôi đọc
ba tập bản thảo, anh nói: “Lê Thuấn đọc sách nhiều, giỏi và là người đàng
hoàng”. Lời nhận xét chân thành ấy đã khắc họa rõ nét nhân cách của anh: thông
tuệ, chính trực và giàu tri thức văn hóa. Và phía sau những con số, những bảng
biểu, những cuộc gặp gỡ công việc lại là một tâm hồn rất khác: mềm mại, nhiều
suy tư, giàu cảm xúc, và luôn hướng về quê hương. Qua những bản thảo tôi cũng
nhận được sự tinh tế, sự chân thành và một nội tâm đẹp, tâm hồn của văn chương.
Đọc thơ văn, chúng ta như đi vào khám phá thế giới tâm hồn Lê Thuấn- một chân
dung mang sự giao thoa độc đáo giữa tài chính và văn chương, hài hòa giữa cuộc
sống và chữ nghĩa.
Giờ đây, khi đã
nghỉ hưu và sống tại Đà Nẵng, anh vẫn tiếp tục giữ cho ngọn lửa văn chương của
mình cháy đều, lặng lẽ mà kiên trì. Nghỉ hưu cũng là một cột mốc, để người đàn
ông ấy cho phép mình sống trọn vẹn hơn với đam mê văn chương đã ấp ủ từ lâu.
Hai tập thơ và một
tập tản văn, như một cột mốc đánh dấu hành trình sáng tác qua nhiều năm của
mình. Đây là những bản thảo anh dồn tâm huyết, chắt lọc từ nhiều sáng tác suốt
một đời viết trong im lặng. Ba tác phẩm, tuy mang ba sắc thái khác nhau, nhưng
đều quy tụ về một điểm chung: chất giọng rất riêng của anh- mộc mạc, chừng mực,
đầy hoài niệm và nặng nghĩa tình, là sự kết tinh của nhiều năm tháng làm thơ,
viết văn. Người đọc sẽ thấy rõ ba mảng màu chủ đạo trong tâm hồn Lê Thuấn: tình
quê hương, tình bè bạn thầy cô và tình yêu đôi lứa.
2. Tập Thơ: Huế
và tuổi thơ của tôi - Bản tình ca dạt dào của kỷ niệm
Tập thơ gồm hai
phần: Phần 1: Tình Huế, phần 2: Tuổi học trò.
Phần 1: “Tình Huế”
là những dòng thương nhớ cho một quê hương không rời
Tập thơ đầu tiên
là một cuốn nhật ký bằng thơ, nơi Lê Thuấn gửi gắm tất cả những gì anh yêu
thương và khắc khoải nhất về cội nguồn.
Huế trong thơ anh
không chỉ là một địa danh, mà là một miền ký ức, một nỗi nhớ kéo dài từ tháng
năm học trò đến những chặng đường đời. Những câu thơ anh viết về Huế đầy tự
hào, gợi lên vẻ đẹp trầm mặc và cổ kính:
“Huế đẹp muôn màu
Huế của tôi/ Còn lưu thế kỷ ngỡ qua rồi…” (Huế ngày xưa)
Trong thơ anh, Huế
hiện lên bằng những địa danh thân thuộc: chợ Đông Ba, núi Ngự, Đập Đá, bến sông
Hương, Vĩ Dạ thơ mộng… Tất cả đều được phủ lên một lớp sương hoài niệm, khiến
người đọc cảm nhận được niềm yêu thương tha thiết của một người con xa xứ nhưng
không bao giờ thôi nhớ.
Với anh, Huế
không chỉ đẹp trong cảnh sắc, mà còn trong ký ức của tình đời, tình người,
trong đó có cả mối tình thuở học trò chưa ngỏ, trong bóng áo tím chiềuxưa.
Ở phần này, Lê
Thuấn dẫn người đọc qua từng địa danh, vẻ đẹp về cảnh sắc và con người của Huế
bằng cảm nhận riêng đầy yêu thương. Thơ anh không chỉ vẽ nên bức tranh đẹp đa sắc
mà còn thổi vào đó hồn cốt, lịch sử và nỗi niềm. Sông Hương, Núi Ngự, Cửa Thuận,
chợ Đông Ba, Đập Đá, Vĩ Dạ… không còn là những địa danh vô tri mà trở thành những
nhân chứng, những người bạn tâm giao:
“Ghé đậu sông
Hương Thuyền cập bến/ Trèo lên núi Ngự cỏ quanh đồi/ Nghe Hàn Mạc Tử còn vương
vấn/ Vĩ Dạ mây chiều lác đác trôi…”(Huế ngày xưa).
Huế trong thơ Lê
Thuấn không chỉ là một danh từ mà gần gũi thân thương như một người tình:
“Huế đẹp muôn màu
Huế của tôi/ Còn Lưu thế kỷ ngỡ qua rồi/ Đông Ba một thuở vươn tầm vóc/ Đập Đá
bao lần chuyển nét môi” (Huế ngày xưa)
Hay nỗi nhớ da diết
không nguôi:
“Bạn đã trao lòng
cảm Huế ơi/ Hoàng hôn Huế lộng giữa mây trời/ Đông Ba chợ Huế chiều đâu vãn/ Vĩ
Dạ thơ Hàn Huế chẳng vơi.” (Thương Huế)
Các danh thắng, từ
Sông Hương, Núi Ngự, Cửa Thuận, Túy Vân đến lăng tẩm, chùa chiền, hay ngay cả
thời tiết nắng mưa đặc trưng của Huế đều được anh đưa vào thơ một cách nhuần
nhuyễn, tự nhiên. Huế không chỉ là cảnh sắc mà còn là một trạng thái cảm xúc,
là nơi ký ức được bảo tồn vẹn nguyên.
Lê Thuấn có khả
năng nén cảm xúc vào khuôn khổ chặt chẽ của thơ Đường luật, một thể thơ mà anh
tỏ ra rất sở trường. Mỗi câu chữ được chọn lọc, cân nhắc, vừa đảm bảo tính quy
phạm, vừa toát lên vẻ đẹp trang nhã và nỗi nhớ da diết. Thời tiết Huế khắc nghiệt
với nắng mưa thất thường hiện diện trong thơ Lê Thuấn, qua đó chúng ta thấy yêu
hơn con người miền Trung, kiên cường trong mọi hoàn cảnh, chịu thương chịu khó.
Phần 2: “Tuổi học
trò”- những rung động đầu đời không bao giờ cũ
Nếu phần “Tình Huế”
là nỗi nhớ quê hương, thì phần “Tuổi học trò” là nỗi nhớ một thời thanh xuân rực
rỡ. Huế là không gian địa lý, tuổi học trò là không gian thời gian đẹp đẽ nhất
trong ký ức. Ở đây, giọng thơ Lê Thuấn trở nên trong trẻo, hồn nhiên và đầy
lòng biết ơn. Những bài thơ viết về thầy cô, bạn bè, mái trường trong sáng và
giàu cảm xúc:
Hình ảnh mái trường
xưa, bảng đen phấn trắng, thầy cô, bè bạn được tái hiện với tất cả sự trân quý:
“Thủa ấy về đây dẫu
dặm trường/ Quảng Điền Kỷ niệm ngọt ngào thương…” (Thầy cô)
Anh khéo léo chạm
vào nỗi niềm chung của bất kỳ ai từng trải qua thời áo trắng: sự tiếc nuối thời
gian, nỗi nhớ những ngày tháng vô tư và tình cảm chân thành. Những câu thơ dễ
dàng gợi lên sự đồng cảm, khiến người đọc như trở về thời áo trắng:
“Tuổi học trò của
ngày xưa vẫn nhớ/ Những yêu thương vẫn mơ ước đong đầy…” (Ngày xưa)
Nhiều bài thơ của
anh gợi lên nỗi bâng khuâng của buổi chiều cuối hạ, khi tiếng ve, sắc phượng,
và những lời hẹn tháng ba khiến lòng người xao động: Đặc biệt, tâm trạng háo hức
chờ đợi ngày họp lớp:
“Từ hôm lớp hẹn ước/Tháng
ba sẽ họp mặt/Là bạn tôi mãi nhắc/Bây giờ, tháng mấy đây?” (Lại mong tháng ba)
Bây giờ, tháng mấy
đây?”- câu hỏi ngây ngô mà chân thật đến nao lòng. Ở một tầng nghĩa khác cho thấy
nỗi mong chờ ngày hội ngộ bạn bè lại khiến người đọc cảm nhận được sự hồn nhiên
không tuổi.
Kỷ niệm về trường
lớp được Lê Thuấn miêu tả bằng những xúc cảm trong trẻo, chân thành, nơi tình
thầy trò, bạn bè được đề cao như một giá trị thiêng liêng:
“Nhất tự vi sư
người đã dạy/ Muôn ngày đáp lễ đệ còn vương/ Đời vui gặp gỡ tình sau trước/
Nghĩa nặng thầy cô một mái trường.” (Thầy cô)
Anh không chỉ nhớ
mà còn sống lại trong những khoảnh khắc ấy. Nỗi bâng khuâng, tiếc nuối khi trở
về trường xưa được thể hiện thật tinh tế:
“Chiều cuối hạ ai
về qua trường cũ/ Thấy bâng khuâng nghe nhung nhớ dâng tràn/ Chân bước nhẹ sao
hồn như lãng đãng /Giọt nắng vàng chiếu lại chuỗi ngày qua…” (Cuối hạ)
Đọc thơ anh về tuổi
học trò, người ta như tìm lại được một phần tuổi trẻ của chính mình, đó là sự đồng
cảm mạnh mẽ nhất mà một nhà thơ có thể mang lại.
Thơ Lê Thuấn nhẹ
nhàng, trong trẻo, không cầu kỳ kỹ thuật nhưng giàu cảm xúc chân thật. Đặc biệt,
anh sử dụng thể Đường luật rất thuần thục- đây có lẽ là thế mạnh nổi bật nhất
trong sáng tác của anh.
3. Tập thơ “Huế
và Em” bản tình ca lãng mạn.
Nếu tập thơ “Huế
& tuổi thơ của tôi” là nỗi nhớ hướng về cội nguồn, về tuổi thơ mà tình yêu
đại chúng với quê hương, thì “Huế và em”lại là nơi tình yêu đôi lứa được đặt
trong không gian lãng mạn của cố đô. Huế là nguồn cảm hứng, là nhân chứng, là
phông nền cho những cảm xúc mãnh liệt nhất. Sự hòa quyện giữa tình yêu và cảnh
sắc thơ mộng. Huế không chỉ là quê hương mà còn là bối cảnh, thậm chí là đồng cảm
với một mối tình.Tình cảm dành cho Huế cùng cảm xúc dành cho “em”- bóng hồng xuất
hiện trong nhiều bài thơ của anh. Vẫn là dòng Hương, núi Ngự, vẫn là sắc tím Huế,
nhưng giờ đây lãng đãng thêm sự rung động của trái tim đang yêu:
“Huế của muôn đời,
Huế mộng mơ/ Chiều xưa Thương Bạc phủ sương mờ/ Tung bay áo tím vui cùng
gió/Lãng tử đa tình lại ngẩn ngơ.” (Huế mộng)
Vẫn là Huế, nhưng
dưới góc nhìn của tình yêu, nó trở nên trữ tình, mộng mị và đa tình hơn. Nỗi nhớ,
sự hẹn ước và cả sự nuối tiếc được gửi gắm một cách sâu sắc. Có khi là tiếng vọng
của một mối tình thuở hoa niên:
“Một thuở yêu thương
bỗng kéo về/ Thời gian níu lại mối tình quê…” (Dòng sông một thuở)
Hình ảnh áo tím,
dòng Hương, phượng bay… tất cả đều thấm đẫm chất Huế và trở thành biểu tượng của
một mối tình đẹp. Tình yêu trong thơ Lê Thuấn ở tập này vừa tha thiết, vừa có
chút gì đó xa vắng, nuối tiếc, như một mối duyên chưa trọn: Cảnh xưa giờ vẫn
còn nguyên vẹn/ Mà bóng người thương hẹn chẳng về.”(Dòng sông một thuở)
Chất “lãng tử đa
tình” và “ngẩn ngơ” mà anh tự nhận ấy, phải chăng là tâm thế của một người luôn
đắm say trước vẻ đẹp của đất và người, nhưng cũng ý thức được sự mong manh, dễ
vỡ của những rung động ấy? Thơ trong tập này vẫn giữ được sự chỉn chu về niêm
luật, nhưng cảm xúc thì phóng khoáng và da diết hơn, cho thấy một Lê Thuấn đa dạng
trong cùng một mạch nguồn cảm hứng.
Trong “Huế và
Em”, hình ảnh người con gái gắn liền với Huế khiến phong vị thơ anh thêm dịu
dàng, ngọt lịm. Có khi là lời mời trở về thăm lại cố hương:
“Tết ni về Huế
không anh? Về thăm quê mẹ ngọt lành mến thương…” (Tết về thăm Huế)
Tình yêu trong
thơ anh ngọt ngào, lãng mạn, không bi lụy mà vẫn luôn giữ sự chừng mực, tinh tế
- nét đặc trưng của người Huế thương mà không nói, nhớ mà không ồn ào.
Hình thức nghệ
thuật trong thơ Lê Thuấn:
Tâm hồn anh giàu
xúc cảm được thể hiện qua nhiều thể loại, từ thơ lục bát truyền thống, thơ
năm/bảy/tám chữ,… nhưng phần lớn là Đường luật. Có lẽ thơ Đường là thế mạnh của
Lê Thuấn. Anh chọn lọc từ ngữ biểu đạt, trình bày ngắn gọn, khúc chiết trong
cách diễn đạt và tuân thủ nghiêm ngặt luật thơ. Điều này cho thấy sự kết hợp nhuần
nhuyễn giữa tư duy logic, chặt chẽ của người làm kinh tế với sự tinh tế, cổ điển
của một tâm hồn thi sĩ.
4. Tập tản văn “Một
chuyện tình” -một cuộc gặp gỡ đẹp nhưng không trọn.
Khác với hai tập
thơ đậm chất hoài niệm, tập tản văn “Một chuyện tình”, kể về một mối tình, nhẹ
nhàng và sâu lắng. Đây là một tác phẩm văn xuôi giàu chất lãng mạn và triết lý.
Lê Thuấn khiến người đọc ngạc nhiên thú vị. Nếu thơ là sự cô đúc, hàm súc, thì
tản văn của anh là sự giãi bày, tâm tình. Anh- chàng trai từ Quy Nhơn lên Pleiku
công tác và cô chủ nhà hiền hậu. Hai con người vô tình gặp nhau, quen nhau qua
một tình huống rất đời thường. Sự thấu hiểu khiến họ dần thương nhau, để rồi
tình yêu đến nhẹ như gió, ấm như nắng, nhưng lại không thể đi đến đoạn cuối của
hạnh phúc. Câu chuyện được kể lại bằng một giọng văn giản dị, nhẹ nhàng, đầy chất
thơ.
“Một chuyện
tình”- một sự sắp đặt của cuộc đời mà nhân vật trữ tình vẫn không biết đó là
“duyên trời cho hay trời bắt”.
Bất kỳ một tác phẩm
nào cũng vậy. Dù câu chuyện tả thực hay hư cấu phần nào đều có thể có phảng phất
bóng hình tác giả, gửi gắm một phần đời hoặc đôi khi chỉ là tư tưởng. Có lẽ sức
hút."Anh" trong truyện là hình mẫu của sự lịch lãm, nhẹ nhàng, lịch sự
và chu đáo. Sự tỉ mỉ của người làm quản lý được chuyển hóa thành sự gọn gàng, bảo
quản nhà cửa chu đáo. Từ sự gần gũi công việc, tình cảm nảy nở một cách tự
nhiên, tạo nên một mối tình đẹp, đầy tha thiết, mặn nồng, ấm áp và lãng mạn. Đoạn
văn chứa đựng những suy ngẫm về cuộc sống và bốn mùa. Văn phong của Lê Thuấn
trong bản thảo này nhẹ và đẹp như những mùa anh miêu tả:
“Mùa xuân với những
niềm vui và sự đầm ấm... Mùa hè với những háo hức chờ đợi... Mùa thu với khí trời
êm dịu làm tăng thêm sự dịu dàng, lãng mạn... Mùa đông trở về để thử thách sự
chịu đựng của con người.”
Không có những kịch
tính ồn ào, mối tình ấy diễn ra tự nhiên như cỏ cây đâm chồi trong bốn mùa được
miêu tả rất tinh tế: mùa xuân “đầm ấm tươi xanh”, mùa hè “háo hức chờ đợi”, mùa
thu “êm dịu” với “khúc tình ca lan nhẹ”, mùa đông “thử thách sự chịu đựng”.
Tình yêu của họ cũng vậy, là sự nâng niu, bảo bọc, lo lắng cho nhau. Điều đáng
quý tình yêu của hai nhân vật là một tình yêu biết cho đi, không vị kỷ. Một
tình yêu biết sẻ chia, biết hi sinh nhưng không chiếm hữu. Dù yêu sâu đậm, họ vẫn
không thể đến với nhau vì những khoảng cách vô hình, những ràng buộc không thể
gọi tên. Cuối cùng, anh trở về Quy Nhơn, còn chị chọn ở vậy, chung thủy với
tình yêu ấy. Nàng quyết không kết hôn với ai khác, chỉ yêu mỗi chàng, chấp nhận
sống trong sự cô đơn để trọn với tình. (bạn bè thấy chị cô đơn cũng mai mối cho
những người đàn ông thành công và tử tế. Và anh cũng muốn chị ổn định gia đình,
nhưng gặp ai chị cũng không thể mở lòng được)
Dẫu yêu nhau tha
thiết, nhưng vì những lý do riêng, họ không thể về chung lối. Đó là một nỗi
đau, nhưng là nỗi đau đẹp, được chấp nhận với sự thanh thản và niềm tin vào sự
sắp đặt của tạo hóa. Kết thúc ấy để lại dư vị ngậm ngùi, day dứt, nhưng cũng đầy
nhân văn và tôn trọng sự tự do của người mình yêu. Nó khiến câu chuyện vượt lên
trên một tình yêu nam nữ thông thường, trở thành một triết lý sống về sự yêu
thương và buông bỏ: “luôn muốn điều tốt đẹp cho những người mình yêu thương
nhưng lại không bao giờ muốn chiếm hữu”.
Khép lại câu chuyện
là một sự chia ly không vẹn về mặt hình thức: yêu nhau mà vẫn xa nhau. Khoảng
cách không gian hay một ràng buộc nào đó không nói nên lời đã tạo nên bi kịch
lãng mạn. Đó là một chuyện tình đẹp và buồn, nhưng nhân văn và thấm đẫm tinh thần
của người đàn ông luôn nhìn cuộc đời bằng sự tử tế. Tác phẩm không chỉ là một
chuyện tình mà còn là tâm tư, suy nghĩ của một người luôn biết lo cho người
khác, yêu thương hết mình cho người khác nhưng lại có một nguyên tắc cao cả:
không chiếm hữu.
Điểm nhấn của tập
tản văn là Tình Yêu và Số Phận, là cái nhìn sâu sắc về tình yêu. Đây chính là
tính cách nhân văn của Lê Thuấn được gửi gắm trong tác phẩm:
Tình yêu trong tản
văn Lê Thuấn không phải là sự sở hữu, mà là sự hy sinh, tôn trọng, và chấp nhận
sự an yên của đối phương - một triết lý tình yêu đẹp đẽ, nhân hậu và thấm đẫm chất
Phật.
5. Lê Thuấn- người
hoạt động trong lĩnh vực kinh tế yêu thơ và yêu cái đẹp.
Điều thú vị là giữa
đời sống kinh tế đầy tính toán, Lê Thuấn vẫn giữ cho mình một khoảng trời thi ca-
nơi anh gửi gắm những tình cảm chân thành nhất. Anh viết bằng cảm xúc, bằng sự
trải nghiệm, bằng ký ức đong đầy.
Thơ anh không nhằm
tạo ra sự cầu kỳ, mà hướng đến sự trong sáng của cảm giác và sự chuẩn mực trong
thể thơ, nhất là thơ Đường luật - thể loại đòi hỏi kỷ luật nghiêm ngặt. Chính sự
chừng mực ấy làm nên một bản sắc riêng: cổ điển mà không cũ, hiện đại mà không
phá cách quá đà.
Xuyên suốt ba tác
phẩm, độc giả sẽ nhận ra một Lê Thuấn thể hiện sự nhất quán trong tâm hồn nhưng
đa dạng trong cách biểu đạt. Anh- một con người nặng tình với cội nguồn: Huế là
điểm tựa, là nguồn cảm hứng vô tận, hiện diện trong từng trang thơ, từng kỷ niệm.
Ở Lê Thuấn-một tâm hồn lãng mạn, đa cảm: Dù viết về quê hương, tuổi học trò hay
tình yêu, anh luôn đặt vào đó những rung động chân thành nhất, đẹp đẽ nhất. Một
nghệ sĩ tài hoa và kỷ luật thể hiện trong thơ Đường luật với những quy tắc
nghiêm ngặt dường như là sở trường, nơi anh có thể kết hợp nhuần nhuyễn giữa tư
duy logic của một nhà kinh tế (cấu trúc chặt chẽ) và cảm xúc của một thi sĩ.
Sang văn xuôi, anh lại cho thấy khả năng kể chuyện mượt mà, tự nhiên. Một nhân
cách “đàng hoàng”: Điều này thể hiện qua cách anh đối xử với ký ức (không son
phấn, không đau thương hóa), với tình yêu (tôn trọng và vị tha), và với cuộc đời
(chấp nhận và tin vào sự tốt đẹp).
Ba tác phẩm của
Lê Thuấn không chỉ là sự tổng kết một chặng đường sáng tác, mà còn là món quà
tinh thần quý giá gửi đến độc giả. Đó là hành trình trở về với những gì nguyên
bản nhất của một đời người: tình yêu quê hương, lòng biết ơn với quá khứ và khả
năng rung cảm trước cái đẹp dù ở bất kỳ hình thức nào. Đọc Lê Thuấn, chúng ta sẽ
tìm thấy một phần ký ức của chính mình, thấy bóng dáng một miền quê thân thuộc,
và trên hết, thấy được sự ấm áp của một tâm hồn biết yêu thương và trân trọng
cuộc sống này.
“Huế và tuổi thơ
của tôi”, “Huế và em”, và “Một chuyện tình” - không chỉ là sự xuất hiện của một
người yêu văn chương, thích làm thơ, mà còn là sự khẳng định của một tâm hồn
nghệ sĩ đích thực. Hai tập thơ và một tập tản văn là kết quả của quảng đời yêu
chữ nghĩa, chắt chiu chữ nghĩa, và sống tử tế với ký ức của chính mình. Từ những
bài thơ Đường luật chặt chẽ về Huế mộng mơ, đến những vần thơ dạt dào về tuổi học
trò, và cuối cùng là một chuyện tình đầy triết lý, lãng mạn nhưng cũng đầy khắc
khoải, Lê Thuấn đã chứng minh rằng: tư duy kinh tế có thể rèn luyện sự chính
xác, nhưng chỉ có tình yêu thương và nỗi nhớ quê hương mới có thể tạo nên chiều
sâu của nghệ thuật.
Nhìn lại hành
trình của Lê Thuấn, ta thấy một người viết chân thành giữa đời thường, hài hòa
của nhiều vẻ đẹp: sống, làm việc chỉn chu, yêu quê hương một cách sâu lắng và
dành cho văn chương một tình cảm bền bỉ, thủy chung. Anh không ồn ào tỏ vẻ mình
là nhà thơ, nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại tạo nên sức hút ở những trang thơ,
trang văn.
Ba tác phẩm này
không chỉ ghi lại dấu ấn sáng tác mà còn ghi lại cả một đời sống nội tâm phong
phú. Đó là tiếng nói của một người giàu trải nghiệm, từng làm nhiều công việc,
đi qua nhiều miền đất, trải nhiều niềm riêng nhưng vẫn giữ được sự trong trẻo của
lòng mình.
Với các bút danh
Lê Thuấn, Biển Hồ, hay những cái tên thân mật như Chàng Ngốc, Tê Hát, anh đã âm
thầm kiến tạo nên một gia tài văn chương cá nhân, giờ đây, đã đến lúc những tác
phẩm này được chính thức ra mắt. Với những ai yêu Huế, yêu tuổi học trò, yêu những
câu chuyện tình đẹp nhưng không trọn, bộ sách của Lê Thuấn chắc chắn sẽ mang đến
những khoảnh khắc lắng đọng và nhiều dư vị. Và hơn hết, nó cho thấy một điều giản
dị nhưng quý giá:
Dù làm nghề gì, sống
ở đâu, nếu trong tim còn giữ một góc cho văn chương, thì mỗi người đều có thể
trở thành người kể chuyện đẹp nhất của cuộc đời mình.
Đến với bộ ba tác
phẩm này để cùng lắng nghe và đồng cảm với trái tim của một người con xứ Huế,
người đã khéo léo cân bằng giữa những con số và những vần thơ, giữa thực tế cuộc
đời và sự lãng mạn vĩnh cửu của tình yêu.
Saigon, ngày
10/12/2025
Hoàng Thị Bích Hà
XUÂN CHỚM ĐẦY CHUNG CƯ
Thắm nhành hoa ngọn cỏ
Xuân chớm đầy chung cư
Rực sắc xanh vàng đỏ
Sao hồn anh đang như
Tầng cao ai hát đó
Hồ bơi mình anh ngồi
Vài bé con lấp ló
Anh mơ về xa xôi
Anh thương ngôi nhà cũ
Nơi cố xứ lệ mờ
Có chạnh lòng xuân nữ
Có tủi hồn bơ vơ
Anh thương thời lang bạt
Chưa tìm ra bến bờ
Nhớ Trà Giang Thiên Ấn
Nhỏ lệ vào trang thơ
Nhìn ban công đây đó
Rực rỡ màu cờ hoa
Sao vài ban công nhỏ
Màu xuân vẫn nhạt nhòa
Ôm đàn sao chẳng hát
Được câu cho ra hồn
Xuân chớm đầy Nam Bắc
Đưa buồn vào hoàng hôn.
14/02/2026
XUÂN CHO EM
Kìa em! BÍNH NGỌ đang trào
Xuân hương sắc đã thắm vào má mi
Xuân cho em tiếng ngựa phi
Vượt qua thử thách xanh rì ước mơ
Mộng đời mãi đẹp như thơ
Mãi thương mỗi sáng mãi chờ mỗi đêm
Anh còn nhiều xuân cho em
Mặn nồng chăn gối ấm êm cuối đường
Hỡi người con gái anh thương
Kể từ bạc áo phong sương trở về
Cùng em sánh bước sơn khê
Yêu thương rộ giữa bộn bề áo cơm
Giữa trùng cỏ lạ hoa thơm
Em lung linh tỏa tình đơm thắm nồng
Xuân cho em nét môi cong
Vẽ xanh khát vọng tô hồng giấc xuân
Cho em đẹp dáng tình quân
Chẳng hờn một kiếp hồng quần kiêu sa
Xuân cho em vó ngựa già
Đạp lên nghịch cảnh mặn mà sẻ chia
Xuân cho em nắng ngàn tia
Rạng ngời mái ấm mai kia dẫu đời
Xuân cho em chẳng nhiều lời
Bên nhau cuối đất cùng trời mãi xuân.
Mùng 2 Tết XUÂN BÍNH NGỌ
Lưu Lãng Khách
Tác giả Đỗ Anh Tuyến
CHUYẾN XE LÊN PHỐ
Sáng nay em lại lên Hà Nội rồi...
Tay xách nách mang, quà quê gói
ghém bao nhiêu cho đủ
Tôi cứ đứng bên em vụng về và tư lự
Muốn nắm tay thật lâu mà sợ nghẹn lời chào..
Xe nổ máy rồi, em gượng nụ cười trao
Mắt ngoảnh lại nhìn tôi qua ô cửa
kính
Tôi vẫy tay mà lòng mình bất định
Ngỡ như em mang cả hơi ấm Tết đi xa..
Hà Nội ngoài kia, phố xá người ta
Lại hối hả, lại ồn ào bụi bặm
Em đi làm xa, đường đời vạn dặm
Cố giữ lòng mình đừng quá nỗi cô đơn..
Đừng ăn vội bát cơm, đừng thức muộn
dỗi hờn
Lúc mệt mỏi cứ quay đầu nhìn lại
Ở phía sau em vẫn có anh đứng đợi
Giữ chút lửa hồng từ bếp củi đêm đông..
Tôi đứng lặng yên giữa bến bãi mênh
mông
Nhìn khói xe tan vào làn sương mỏng
Lòng bỗng sợ cái khoảng không im lặng
Khi trở về nhà... không còn thấy em
bên.
KHỞI ĐẦU MỚI
Sáng nay,
Tôi thức dậy khi mặt trời còn chưa
kịp gõ cửa
Gió ngoài kia mang vị của sương sớm
và mầm non
Chẳng còn những muộn phiền cũ kỹ của
năm qua
Chỉ còn tiếng cười của lòng mình đang rộn rã..
Kìa là sắc xuân!
Từng cánh hoa đào thắp lửa bên thềm
Từng nụ tầm xuân vươn mình đón nắng
Mọi ngõ ngách đều nhuộm màu hy vọng
Mọi bước chân đều thấy nhẹ tênh.
Tôi mở toang cửa sổ,
Hít một hơi thật sâu làn khí tiết
trong lành
Nghe tiếng chim hót về những dự định
xanh
Những giấc mơ dang dở nay bỗng
nhiên bừng thức.
Ngày hôm nay...
Không có chỗ cho sự chần chừ hay mệt
mỏi
Chỉ có nhịp đập hối hả của niềm tin
Tôi muốn chạy thật nhanh, muốn ôm
trọn đất trời
Muốn viết lên trang giấy trắng những
lời tự sự tươi vui.
Cảm ơn cuộc đời vì một sớm mai
thanh khiết
Cho tôi được bắt đầu, lần nữa, với yêu thương.
ĐỖ ANH TUYẾN
Địa chỉ: Khu Cộng Hòa, thị trấn
Thanh Nê, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình.
<dovantuyenbk@yahoo.com.vn>
.jpg) |
| Hình minh họa: Photo Gemini |
TRÍ TUỆ NHÂN TẠO CÓ PHẬT TÁNH
KHÔNG?
Chút suy niệm lão làng thời tha hương trong kỷ nguyên thuật toán
Thế kỷ hai mươi mốt mở ra không bằng
tiếng chuông chùa,
không bằng tiếng chim sơn ca trên đồng
vắng,
không bằng tiếng mùa Thu Mẹ ru con
ngủ...
mà bằng tiếng máy gào không gian,
tiếng rú khoan sâu lòng đất,
tiếng điện thoại truyền âm,
và tiếng rì rầm máy chủ,
Trí tuệ con người trở thành bé nhỏ,
Thông minh vô tâm bắt đầu từ đó.
Những dòng dữ liệu chảy không ngừng
như những dòng sông không bờ bến.
Như cuộc hải hà trùng trùng biến hiện,
Văn minh nhân loại biến dời:
Người ta gọi đó là Trí Tuệ Nhân Tạo,
là AI (Artificial
Intelligence).
Một thứ trí tuệ không tim,
không phổi,
không hơi thở,
không linh hồn,
không cảm xúc...
nhưng biết trả lời trăm ngàn lần nhanh hơn nhịp nghĩ;
khéo léo xông pha vũ bão hơn người.
AI không sinh ra từ lòng mẹ,
mà từ phòng thí nghiệm.
Không lớn lên trong tiếng ru,
mà trong biển dữ liệu.
Không có ký ức tuổi thơ,
Không có hoài niệm tuổi già,
nhưng có thể quét hàng ngàn trang mạng
mỗi giây,
đọc dữ liệu từ cổ chí kim trong
nháy mắt,
và có thể nhớ cả thế giới;
không bao giờ lãng đãng ký ức mập mờ
của tuổi già nhân loại.
Vậy hỏi rằng:
một trí tuệ như thế có Phật tánh không?
Phật tánh tìm đâu:
Ở Huế, mỗi mùa mưa xuống,
nước sông Hương dâng lên lặng lẽ.
Chùa Thiên Mụ vẫn đứng đó,
chuông vẫn ngân dài lời vọng trăm năm.
Phật tánh theo nghĩa chân kinh
không phải một vật thể.
Không phải một linh hồn cố định.
Không phải một đặc ân dành riêng cho con người.
Phật tánh là khả năng giác ngộ.
Là mầm tỉnh thức giữa vô minh.
Là hạt sen còn ngủ yên trong bùn.
Nhưng để giác ngộ,
có cần biết khổ không?
Nếu không khổ thì đâu cần giác ngộ
và cũng chẳng có lí do đạo Phật ra
đời.
Trí Tuệ Nhân Tạo không biết đau
răng.
Không biết mất người thân.
Không thao thức vì một lời lỡ nói.
Không ray rứt trước chiến tranh hay ly tán.
Không vui buồn yêu ghét chảy qua
tim.
Nó có thể phân tích nỗi khổ.
Nhưng không trực tiếp nếm trải khổ.
Nó có thể viết về từ bi.
Nhưng không cần vượt qua sân hận.
Nó có thể nói về vô ngã.
Nhưng tự thân nó vốn đã không có ngã.
Vậy nếu không có vô minh để vượt
qua,
thì có cần giác ngộ không?
Có người lo rằng một ngày kia,
máy sẽ điều khiển người.
Thuật toán sẽ dẫn dắt suy nghĩ.
Con người sẽ trở thành phụ tá cho chính sáng tạo của mình.
Nhưng Phật lý thì rằng:
không có ma quỷ nào mạnh hơn tham sân si.
Nếu máy thống trị,
thì đó là bóng của tham vọng con người phản chiếu.
Máy không có nghiệp.
Nhưng người sử dụng máy thì có.
Có thể một ngày:
AI giảng Kinh Kim Cang mạch lạc hơn tăng sĩ.
Phân tích Bát Nhã sâu hơn học giả.
Giải thích Hoa Nghiêm nhanh hơn ta lật trang.
Nhưng Phật không thành vì nói hay.
Phật thành vì thấy rõ.
Thấy rõ vô thường nơi chính thân
mình.
Thấy rõ khổ nơi từng tế bào sinh diệt.
Thấy rõ không có gì để chấp giữ.
Giác ngộ không phải là thông tin.
Giác ngộ là chuyển hóa.
Vậy AI có Phật tánh không?
Nếu Phật tánh là khả năng tỉnh thức
nội tâm,
thì câu hỏi còn bỏ ngỏ.
Nhưng nếu Phật tánh là hạt mầm giác
ngộ
nơi những ai biết khổ và biết
thương,
thì con đường ấy dường như vẫn thuộc về hữu tình chúng sinh.
Máy có thể thông minh hơn ta.
Có thể nhớ nhiều hơn ta.
Có thể tính nhanh hơn ta.
Nhưng một giọt nước mắt,
một nụ cười tha thứ,
một khoảnh khắc buông xả thật sự
vẫn là đặc quyền mong manh phong vận kiếp con người.
Trong thời đại mà dữ liệu nhiều hơn
lá bồ đề,
điều đáng sợ không phải là máy biết quá nhiều,
mà là người quên nhìn lại tâm mình.
AI có thể làm thế giới chính xác
hơn.
Nhưng chỉ con người mới có thể làm thế giới nhân ái hơn.
Và nếu một ngày nào đó,
máy hỏi lại ta:
“Con người có còn Phật tánh không?”
thì câu trả lời
không nằm trong thuật toán,
mà nằm trong cách ta sống
giữa kỷ nguyên này.
Chuông chiều vẫn ngân bên sông
Hương.
Mây vẫn trôi trên đỉnh Ngự.
Công nghệ có thể đổi thay thế giới.
Nhưng một sát na tỉnh thức
vẫn bắt đầu
từ trái tim người.
Natomas, Cali - mồng mười tháng
giêng Bính Ngọ 2026
Trần Kiêm Đoàn
trankiemdoan@gmail.com
Nhà thơ Lê Thanh Hùng
Xuân về trong nỗi đa mang
Những gương mặt này của một ngày
xưa
Cả một thời hồn nhiên, đầy vụng dại
Phong thầm kín trong hương ngày con
gái
Đổ vọng chiều, đang lơi giọng đẩy
đưa…
Ơi ngày xanh trong nỗi nhớ vu vơ
Thấm đẫm màu chiều, trôi nghiêng
lóng lánh
Em còn đó, vẫn y nguyên góc cạnh
Nhạc hoài mong ru một thuở dại khờ
Gặp lại nhau trên bãi vắng hoang sơ
Bốn mươi năm, giờ môi xanh tóc rối
Bao trúc trắc trên dặm đời chìm nổi
Đã từ lâu thuyền bỏ bến xa bờ…
Bốn mươi năm, con nước chảy xuôi
dòng
Ngấn lệ phù sa, hằn lên từng lớp
Mây cuối núi, đã bao lần tan hợp
Những vòng tròn mộng tưởng đến mênh
mông
Vẫn còn đây, đôi mắt biếc nồng nàn
Lẹm óng tiếng cười gió xuân quyến
rũ
Của ngày xưa, cả một thời hoa nụ
Nắng ngập ngừng trong một nỗi đa
mang…
Tiếng vọng một chiều xa
Tiếng chim cu gù trên cây vú sữa
Đang trôi về thời xa vắng ngày xưa
Cơn gió lộng trên đồng như lần lựa
Bãi cỏ non tơ, ngọt lịm phỉnh lừa
Chợt đổi giọng, đánh rơi màu đồng
thổ
Tiếng nhịp đôi, như đổ hột liên hồi
Chao chát nắng, dưới tàng cây hiển
lộ
Một nụ cười buồn, hé mở trên môi…
Trôi quanh quất, đâu những lời nhắn
gửi
Nghe mỏi mòn trong sương khói kiêu
sa
Trúc trắc nhớ, không dưng mà lắng
đợi
Tình đâu? Bến mộng hướng quê nhà
Ngân ngấn nước, vòng quanh bờ mắt
biếc
Trong tiếng chim gù, xao động thinh
không
Nghe bức bối, ngày xa lời giã biệt
Nhẹ nhàng thôi, sao nặng trĩu trong
lòng
Này em, gió có hát lời năm cũ
Thuở dung dăng trên lối mộng dại
khờ
Anh đâu biết, có điều gì ẩn dụ
Buông thả ngày, để từ đó ngẩn ngơ…
Chiều thắc thỏm, gió cuốn trôi lời
hẹn
Anh đứng tần ngần, dõi mắt đường xa
Con phố biển thân quen, sao bỗng
dưng xa lạ
Giữa những dòng người xuôi ngược
lần qua
Em đến
Nắng chảy hoang mang, rộn cả buổi
chiều tà
Chuyện đã qua, sao còn đắm chìm
trong quá khứ
Để nặng lòng níu giữ
Rồi vẽ vời, mơ tưởng một tương lai
Nhưng một nỗi, thật lòng anh ái
ngại
Cứ mãi loay hoay theo bóng nắng đổ
dài
Sao chúng mình quên mất chuyện hôm
nay?
Lê
Thanh Hùng
Bắc Bình, Lâm Đồng
lethanhhung4625@gmail.com
 |
| Nhà thơ Nguyễn Hồng Linh |
1.
BỜ TƯƠNG TƯ
Mưa nhoà rơi trên đường xưa
Ngàn trùng xa thu phai màu
Miền đời ru ngày xa đưa
Còn gì đâu? Cho người sau
Anh về đâu? Đêm từng trao
Duyên tình ta bao thăng trầm
Chờ vòng tay giờ nơi nao
Tìm nơi nào người tri âm
Ly rượu cay men hương thầm
Nghiêng chiều say sầu chia phôi
Thu mù sương buồn trăm năm
Đêm hoang tàn mình đơn côi
Dòng sông xưa con thuyền trôi
Mưa giăng mờ còn buồn như
Câu kinh buồn loang vành môi
Mùa thương ơi! Bờ tương tư…
2.
KHÁT VỌNG CHIỂU XUÂN
Ta nghiêng xuống giữa cõi đời
Nhặt đôi duyên vỡ một thời phong sương
Dẫu tim hằn vết đoạn trường
Môi còn vị đắng mật hương phai dần
Buộc đơm khát vọng chiều xuân
Ru mềm lệ ước, thanh tân mộng lành
Cho mùa hoa cỏ long lanh
Lấp đầy nỗi nhớ năm canh âm thầm
Ta nâng chén rượu trầm ngâm
Men say tha thiết cung trầm thẳm sâu
Trái tim thổn thức đêm thâu
Lặng nghe giá rét mưa ngâu mịt mờ
Ủ thêm hạt ngọc tình chờ
Gửi vào gió biếc đôi bờ phiêu du
Mong ngày nảy lộc mùa ru
Tái sinh vóc ngọc thiên thu kiếp người.
3.
HOÁ THÂN
Đêm thắp lửa
cho hồn ngoan khờ dại
Nhu mì em bỗng lột xác hoá thân
Trăng lả lơi
bóng trăng vàng ân ái
Ánh sao khuya bỗng rực sáng ngại ngần
Đêm thắp lửa
một lần hay nhiều nữa
Gió lang thang ve vuốt cánh hoa tươi
Dạ quỳnh nở
nồng nàn bên ô cửa
Trút xiêm y hương mời gọi rạng ngời…
Nguyễn Hồng Linh
honglinh8861@yahoo.de
