Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Wednesday, November 18, 2026

AI CUNG CẤP THÔNG TIN VỀ TRANG WEB BLOG BÂNG KHUÂNG VÀ LA THUỴ PHÚ ĐOÀN



Tôi hỏi AI : “Xin cho biết thông tin về La Thuỵ Phú Đoàn và trang web blog Bâng Khuâng ?”

*
Thông tin tổng quan do AI tạo
 
La Thụy (tên thật là Phú Đoàn, sống tại La Gi, Hàm Tân, quê gốc Quảng Trị) là một nhà thơ, thầy giáo, đồng thời là người sáng lập và biên tập chính của trang web/blog văn nghệ mang tên Bâng Khuâng (phudoanlagi.blogspot.com).
 
Thông tin về La Thụy (Phú Đoàn) và Blog Bâng Khuâng:
 
• Chủ nhân blog: Nhà thơ La Thụy (Phú Đoàn), hiện sinh sống và làm việc tại La Gi, Bình Thuận, nguyên quán Quảng Trị.
• Trang web/Blog: Bâng Khuâng có địa chỉ tại Blog Bâng Khuâng.
• Nội dung và hoạt động:
- Blog là nơi chia sẻ, sưu tầm và biên tập các tác phẩm thơ ca, văn xuôi, bình thơ, bài viết hoài cổ, công án thiền… của chính La Thụy và nhiều thi hữu gần xa (như Đặng Xuân Xuyến, Chu Vương Miện, Phạm Đức Nhì...).
- Bên cạnh việc chăm lo cho blog cá nhân, ông cũng gắn bó với các hoạt động văn nghệ, chẳng hạn như biên tập cho trang Văn Nghệ Quảng Trị.
 
Dưới đây là một vài điểm đối chiếu thực tế từ giao diện trang web hiện tại:

• Hoạt động xuất bản đều đặn:
Trang blog lưu trữ một khối lượng bài viết rất đồ sộ kéo dài liên tục từ năm 2011 đến tháng 11 năm 2026 với hàng ngàn bài đăng ở đa dạng thể loại.

• Sự phong phú về nội dung:
Đúng như bản tóm tắt, các bài viết gần đây nhất trên trang bao gồm cả thơ ca (của Đặng Xuân Xuyến, Nguyễn Khôi, Lê Kim Thượng, Phan Quỳ, Tịnh Bình), bình thơ và chuyện văn nghệ (của Phạm Đức Nhì, Đặng Xuân Xuyến), công án thiền và Phật giáo (như bài về công án "Phùng Phật sát Phật" hay từ "Bất khả tư nghị"), cùng các chuyên mục ngôn ngữ Hán Việt, lịch sử, hồi ký và giai thoại.

• Kết nối thi hữu và các trang văn nghệ:
Mục "Trang web bạn bè" ở cột bên phải cho thấy sự liên kết chặt chẽ với trang của các thi hữu như Đặng Xuân Xuyến, Phạm Đức Nhì, Nhã My, cũng như các diễn đàn như Văn Nghệ Quảng Trị, Quảng Trị Bắc California, và Văn Chương Việt, Art2 All…

• Ghi chép cá nhân thú vị:
Trên trang vào ngày 6/11/2026, chính tác giả La Thụy cũng có đăng một bài viết mang tên "LA THUỴ QUA CÁI NHÌN CỦA GOOGLE (CÓ SỬ DỤNG AI)" để chia sẻ lại trải nghiệm khi tìm kiếm thông tin về chính mình và các trang blog cá nhân qua công cụ tìm kiếm.


*
AI lại hỏi:
Bạn có muốn tôi tóm tắt nội dung một bài viết cụ thể nào trên trang Blog Bâng Khuâng này, hay tìm hiểu thêm về tác giả, tác phẩm nào được nhắc đến ở đây không?

Dựa trên nội dung hiển thị trên trang Blog Bâng Khuâng, AI chọn tóm tắt bài viết về ngôn ngữ và văn hóa rất thú vị ở cuối trang là "ĐỒNG ÂM MINH TINH 明星, 銘旌" (theo Tri thư đạt lễ) và giới thiệu sơ lược về một tác giả nổi bật xuất hiện trong bài viết trên blog là Giáo sư Hoàng Xuân Hãn.
 
1. Tóm tắt bài viết: "ĐỒNG ÂM MINH TINH 明星, 銘旌"
 
Bài viết làm rõ sự khác biệt thú vị giữa hai từ có cùng âm đọc nhưng khác gốc Hán tự:
• Minh tinh (明星): Ghép từ Minh (sáng) và Tinh (sao), ban đầu chỉ sao Kim rồi chuyển sang gọi những người nổi tiếng, có sức ảnh hưởng hiện nay.
• Minh tinh (銘旌): Ghép từ Minh (khắc ghi) và Tinh (lá cờ), chỉ dải lụa ghi họ tên, tước vị đi kèm trong nghi lễ tang ma truyền thống.
• Nghĩa cổ này vẫn được lưu giữ qua các câu ca dao ("Cóc chết lại có minh tinh...") hay thơ văn Nguyễn Đình Chiểu ("Minh tinh chín chữ lòng son tạc...").
 
2. Tìm hiểu thêm về tác giả: Giáo sư Hoàng Xuân Hãn (1908 – 1996)
 
Bài viết cũng nhắc đến Giáo sư Hoàng Xuân Hãn như một nhân vật trí thức lớn của Việt Nam:

• Học vấn và thân thế: Quê Hà Tĩnh, đỗ thủ khoa tú tài Pháp và sở hữu nhiều bằng cấp danh giá tại Paris (Kỹ sư Bách khoa, Kỹ sư Cầu đường, Thạc sĩ Toán học tại Sorbonne).

• Đóng góp giáo dục: Khi làm Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Mỹ thuật (1945), ông đã kịp soạn thảo chương trình phổ thông đầu tiên dạy bằng tiếng Việt.

• Công trình tiêu biểu: Tác giả cuốn "Danh từ khoa học" (1942) - nền móng cho hệ thống thuật ngữ khoa học tiếng Việt, đồng thời là nhà nghiên cứu sâu sắc về lịch sử và văn học cổ.

*
AI hỏi tiếp:
Bạn có muốn tôi tóm tắt thêm bài viết nào khác trên trang không?

Tôi trả lời : “Nhờ AI tóm tắt bài viết CHUYỆN PHIẾM VỀ “GÁY, HÓT, HÚ…”

AI trả lời rất nhanh như sau:

Bài viết "CHUYỆN PHIẾM VỀ “GÁY, HÓT, HÚ…" của tác giả La Thụy được đăng trên Blog Bâng Khuâng vào ngày 8/11/2026.
Trên trang chủ blog hiện chỉ hiển thị đoạn trích mở đầu nên tôi xin tóm tắt nội dung chính qua phần văn bản có sẵn:

• Bối cảnh câu chuyện: Tác giả kể lại buổi họp mặt gia đình ấm cúng để chúc mừng cô cháu gái tên Ý Nhi (con gái đầu của chú Lợi) vừa nhận bằng Tiến sĩ ngành Hóa dầu tại Hoa Kỳ.

• Màn trêu đùa chữ nghĩa: Trong bầu không khí rôm rả, các anh em trong nhà bắt đầu mang chữ nghĩa ra trêu chọc nhau. Chú út Vững đùa rằng lần này anh Lợi tha hồ mà "gáy to".

• Điển tích văn học dí dỏm: Khi chú Lợi khiêm tốn từ chối, chú út Vững liền lém lỉnh dẫn chứng câu thơ trong bản dịch Chinh phụ ngâm: "Ý Nhi đã gáy trước nhà líu lo". Chú giải thích rằng ngay từ lúc đặt tên con là Ý Nhi (nghĩa là chim én), chú Lợi đã ngầm có ý muốn "gáy" rồi.

(Lưu ý: Phần nội dung phía sau của bài viết đang bị rút gọn dưới nút "Read more »" trên giao diện hiện tại nên không thể xem trọn vẹn phần bàn luận tiếp theo về các từ "hót, hú..." của tác giả).

*
AI lại hỏi:
 
Nếu bạn đang mở bài viết này ở một tab khác, bạn có thể sao chép và dán phần nội dung đầy đủ vào đây để tôi tóm tắt trọn vẹn câu chuyện nhé! Hoặc bạn muốn tôi tóm tắt một bài viết đầy đủ khác ngay trên trang chủ hay một bài thơ nào đó?
 
Tôi mới dẫn đường link bài:
PHONG, LAO, CỔ, LẠI THỰC SỰ LÀ NHỮNG BỆNH GÌ ? – La Thụy

AI cho hiển thị ngay kết quả:

Trong bài viết "PHONG, LAO, CỔ, LẠI THỰC SỰ LÀ NHỮNG BỆNH GÌ ?" đăng trên Blog Bâng Khuâng ngày 2/6/2025, tác giả La Thụy đã khảo cứu về mặt ngôn ngữ, từ điển Hán - Nôm và điển tích lịch sử để đính chính một cách hiểu nhầm phổ biến về "tứ chứng nan y" trong dân gian.

Dưới đây là tóm tắt các luận điểm chính của bài viết:
 
1. Bất cập trong cách giải thích thông thường:
 
• Cách hiểu phổ biến: Số đông thường giải thích Phong là bệnh hủi (cùi), Lao là lao phổi, Cổ là xơ gan cổ trướng, và Lại là bệnh ung thư (hoặc có nơi ghi là bệnh kiết lị).
• Sự mâu thuẫn: Tác giả chỉ ra rằng ung thư là khái niệm y học hiện đại, không có trong từ điển Hán Việt với nghĩa chữ Lại, còn bệnh lị thì không phải nan y. Mặt khác, tra từ điển cổ thì chữ Lại (厲 / 癩) vốn đã có nghĩa là bệnh hủi. Nếu Phong cũng là bệnh hủi thì "tứ chứng" bị trùng lặp, chỉ còn lại "tam chứng".
 
2. Nguồn gốc sự nhầm lẫn giữa "Phung" và "Phong"
 
• Từ "Phung" thuần Việt: Dẫn chứng từ Đại Nam Quấc Âm Tự Vị của Huỳnh Tịnh Của, người Việt xưa gọi bệnh cùi/hủi là "phung" (tiếng Việt cổ, phổ biến ở miền Trung).
• Quá trình biến âm: Khi giao tiếp, người Hoa biến âm "phung" thành "phong" và gọi là ma phong bệnh (麻风病). Dần dần, tập quán ngôn ngữ khiến người Việt mặc định chữ "Phong" là bệnh cùi, rồi ghép thành từ Hán - Việt như "phong hủi", "phong cùi".
 
3. Giải mã đúng nghĩa gốc của "Tứ chứng nan y"
 
Qua việc tra cứu từ điển Hán Việt (Thiều Chửu, Trần Văn Chánh, Nguyễn Quốc Hùng) cùng các điển tích văn học, lịch sử (Sử ký, Hồng Lâu Mộng, thơ Nguyễn Du, sử liệu về vua Lý Huệ Tông), tác giả khẳng định ý nghĩa thực sự của 4 chữ Phong (瘋) - Lao (癆) - Cổ (臌) - Lại (厲) theo Đông y xưa là:
• Phong (瘋): Là bệnh điên (rối loạn thần kinh nặng, như trong từ phong cuồng, Phong Hòa Thượng), chứ không phải bệnh hủi hay trúng gió (đột quỵ).
• Lao (癆): Là bệnh ho lao (lao phổi, hao mòn khí huyết).
• Cổ (臌): Là bệnh cổ trướng (xơ gan cổ trướng, bụng phình to như cái trống).
• Lại (厲 / 癩): Mới chính là bệnh phung (bệnh cùi, bệnh hủi).
Bài viết này có những phân tích rất sâu về ngôn ngữ Hán - Nôm và điển tích.

*
AI hỏi thêm:

Bạn có muốn tôi trích dẫn chi tiết các điển tích (như chuyện Dự Nhượng hay vua Lý Huệ Tông) trong bài, hay tiếp tục tóm tắt một bài viết khác trên blog?

Cuối cùng, tôi gửi lời cảm ơn:
Cảm ơn AI nhiều nhé!
 
AI lịch sự đáp:

Rất vui được hỗ trợ bạn! Chúc bạn có những phút giây thư giãn và tìm thấy nhiều bài viết thú vị trên Blog Bâng Khuâng của nhà thơ La Thụy.
Bất cứ khi nào bạn cần tóm tắt bài viết, giải nghĩa từ Hán - Nôm hay tìm hiểu thêm về các tác giả văn học, cứ nhắn cho tôi nhé!
 
La Thuỵ copy đoạn trò chuyện cùng AI trên mạng

READ MORE - AI CUNG CẤP THÔNG TIN VỀ TRANG WEB BLOG BÂNG KHUÂNG VÀ LA THUỴ PHÚ ĐOÀN

Tuesday, November 17, 2026

THE LAST SLOW DANCE - Author: JASNA GUGIĆ (Croatia) - ĐIỆU NHẢY CHẬM CUỐI CÙNG - Người dịch: Nhà thơ Trần Thi Lan Anh (Việt Nam/Đức)



THE LAST SLOW DANCE

Author: JASNA GUGIĆ -Croatia

 

 

Cover me with your beauty

Fill the cracks in my heart

 

Without you

I’m a dried-up source

A standing river

 

I’m the road which

Leads to nowhere

Silent in helplessness

 

All alone without a splendour

Impersonal views

Staring at yesterday

Blind for tomorrow

 

So, don’t leave without

Turning your eyes around

Stay close

 

The night is descending

It’s too black, and I fear

The shadows of darkness

 

Stay with me

Be the fire of life

That shines in me.

 

© 2026 - All rights reserved

 


 


ĐIỆU NHẢY CHẬM CUỐI CÙNG

Tác giả: JASNA GUGIĆ –Croatia

Người dịch: Nhà thơ Trần Thi Lan Anh -Việt Nam/Đức

  

Hãy phủ lên em vẻ đẹp của anh
Hàn gắn những vết nứt trong tim em

 

Không có anh
Em như mạch nguồn khô cạn
Như dòng sông ngừng chảy

 

Em là con đường
Dẫn về miền vô định
Lặng im trong bất lực
Đơn độc, chẳng ánh hào quang

 

Nhìn về miền quá khứ
Mù lòa trước ngày mai

 

Xin anh đừng ra đi
Mà không một lần ngoảnh lại
Hãy ở gần em

 

Đêm đang buông xuống
Đen quá, em thấy sợ
Sợ những bóng tối
Đang dần vây phủ

 

Hãy ở lại bên em
Hãy là ngọn lửa của đời em
Thắp sáng trong em.


***

From: Dipl.-Kauffrau Thi-Lan Anh Tran

  Wirtschaftskanzlei@dipl-kauffrau-tran.de

 

 


READ MORE - THE LAST SLOW DANCE - Author: JASNA GUGIĆ (Croatia) - ĐIỆU NHẢY CHẬM CUỐI CÙNG - Người dịch: Nhà thơ Trần Thi Lan Anh (Việt Nam/Đức)

CHÙM THƠ LÊ THANH HÙNG: Khoảnh sân chiều chớm đông / Đợi mưa / Bài thơ chắp nối



Khoảnh sân chiều chớm đông

 

Vương vãi điều gì gấp vội

Bung xõa khoảng không mờ tối

Tàn chiều chưa phải là đêm

Khoảnh sân, đặc quánh ngọt mềm…

 

Đẩy đưa những lời trúc trắc

Bất chợt thanh âm ngưng bặt

Cay nồng ngọn lửa mới nhen

Nhà ai vội vã lên đèn

 

Như có chút gì ngượng ngập

Tiếng cười khẽ khàng khỏa lấp

Chớm lạnh mùa đông đã sang

Choàng tay bối rối vội vàng

 

Bất chợt vùng vằng chiếu lệ

Kìa sao lạnh lùng như thế

Heo may mới chớm đầu đông

Sương giăng kín cả đường cong…

 

Còn nguyên cả chiều hoa mộng

Ngập ngừng điều gì mở đóng

Sẽ sàng cả gió vờn bay

Đong đưa đằm thắm dấu ngày

 

Đợi mưa

 

Suối sâu, khô hạn, khát dòng

Nhấp nhô phơi đáy, đá lồng bóng cây

Liêu xiêu dáng mẹ hao gầy

Dang tay che nắng, đợi ngày mưa rơi ...

Nhặt thưa mắt võng xuống đời

Sống trong lặng lẽ, kệ người đua tranh

Trời đành hanh, nắng đành hanh

Nắng khô cong cả một vành nón tơi

Biết là thấu tận lẽ đời

Mới hay trời cũng lệch thời nắng mưa

Ong ong nắng đổ sẩm trưa

Lúa khô, đang đợi cơn mưa tháng mười

 

Bài thơ chắp nối

 

Khúc mắc ngày thơ dại

Theo anh đến bây giờ

Đẫm vụng chiều tím tái

Vô tình sửa câu thơ ...

               *

Trong lẫy hờn rấm rứt

Quạo quọ kìa – kệ tui!

Đôi má hồng đỏ rực

Quay quắt chiều buông xuôi

               *

Tóc bay, chờ ... gió cuốn

Long lanh, hoen mắt rồi

Thẩn thờ trong chiều muộn

Nắng vàng chầm chậm trôi

               *

Ơi tháng năm vụng dại

Giờ đã xa lắm rồi

Sao còn xao động mãi

Lời giận hờn xa xôi

               *

Xoay ngang chiều phẳng lặng

Vội vã bước, đâu ngờ

Lơ ngơ trên đường vắng

Anh đứng, cười vu vơ …

 

     Lê Thanh Hùng

     Bắc Bình, Lâm Đồng

READ MORE - CHÙM THƠ LÊ THANH HÙNG: Khoảnh sân chiều chớm đông / Đợi mưa / Bài thơ chắp nối

THƯỞNG TRÀ HAIYIH TEA – MỘT CHÚT TĨNH LẶNG GIỮA NHỮNG NGÀY CUỐI THU ĐÀ LẠT - Lê Thi



THƯỞNG TRÀ HAIYIH TEA – MỘT CHÚT TĨNH LẶNG GIỮA NHỮNG NGÀY CUỐI THU ĐÀ LẠT

Lê Thi (Ohio)

 

Những ngày cuối thu, Đà Lạt se lạnh. Trong tiết trời lành lạnh ấy, còn gì thú vị hơn khi được ngồi bên nhau, nhâm nhi một tách trà nóng, để hương trà lan tỏa, đánh thức các giác quan và làm lòng người trở nên thư thái.

 

Tôi thật may mắn khi được Sư thầy mời đến tham quan Công ty trà Haiyih Tea tại Đà Lạt và có dịp trải nghiệm một nét văn hóa thưởng trà rất đặc biệt.

 

Haiyih là doanh nghiệp trà có vốn đầu tư Đài Loan, gắn bó với vùng trà Cầu Đất từ những năm đầu thập niên 1990. Công ty chuyên trồng và chế biến các dòng trà Ô Long, phát triển những giống trà có nguồn gốc Đài Loan, kết hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng đặc trưng của cao nguyên Đà Lạt. Đây cũng là một trong những đơn vị góp phần đưa thương hiệu trà Ô Long Cầu Đất đến với những người yêu trà trong và ngoài nước.

 



Bước chân vào xưởng sản xuất, tôi khá bất ngờ trước không khí làm việc nhộn nhịp của hơn 50 công nhân. Mỗi người một công đoạn: từ thu nhận lá trà, chọn lọc, làm héo, vò, lên men, tạo hương, sấy khô đến phân loại và đóng gói thành phẩm. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ, kinh nghiệm và cảm nhận tinh tế để giữ được hương vị đặc trưng của từng loại trà.

 

Điều khiến tôi ấn tượng không chỉ là quy trình sản xuất mà còn là sự đón tiếp nồng hậu của hai cô quản lý. Nụ cười thân thiện, cách trò chuyện cởi mở, ấm áp khiến chúng tôi có cảm giác như những người thân lâu ngày trở về thăm nhà.

 


Sau hơn 30 phút tham quan, chúng tôi được mời vào một phòng thưởng trà rộng hơn 100 mét vuông. Trên những chiếc kệ trang trọng là các bộ ấm chén tinh xảo, những sản phẩm trà đã có mặt trên thị trường và cả những dòng trà mới đang trong quá trình thử nghiệm.

 

Đặc biệt, lần đầu tiên tôi được trải nghiệm một buổi tiệc trà với hơn 10 loại trà Ô Long khác nhau. Nào là Ô Long Thanh Tâm với hương vị thanh tao, Ô Long Kim Tuyên mang nét béo dịu, hương sữa tự nhiên, Ô Long Tứ Quý với hương hoa nhẹ nhàng, trà Ô Long Phổ Nhĩ, Hoàng trà Phổ Nhĩ, rồi những dòng trà có mức độ lên men, rang và tạo hương khác nhau. Mỗi loại mang một cá tính riêng, một dư vị riêng, khiến người thưởng thức không khỏi tò mò và say mê.

 



Cô chủ pha trà thật duyên dáng và điệu nghệ. Từng động tác tráng ấm, đong trà, canh nhiệt độ nước, ủ trà rồi rót ra từng chén nhỏ đều toát lên sự am hiểu và đam mê. Qua lời giới thiệu của cô, tôi hiểu thêm vì sao trà mùa đông, trà thu hoạch đúng thời điểm hoặc những dòng trà có chất lượng tuyển chọn lại có giá trị cao. Điều đó phụ thuộc vào mùa vụ, điều kiện sinh trưởng, sản lượng, độ non của búp trà và cả sự công phu trong chế biến, lên men, tạo hương.

 

Trà Ô Long không chỉ hấp dẫn bởi hương thơm và vị ngon mà còn chứa polyphenol, catechin và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên. Thưởng thức trà với lượng vừa phải có thể giúp tinh thần tỉnh táo, tăng sự tập trung và mang lại những phút giây thư giãn. Nhưng có lẽ giá trị lớn nhất của trà còn nằm ở văn hóa thưởng thức: biết chậm lại, cảm nhận và lắng nghe chính mình.

 

Người xưa có câu: “Rượu càng uống càng say, trà càng uống càng tỉnh.” Uống trà không đơn thuần là uống một thức uống, mà còn là thưởng thức hương, sắc, vị và cả cái tình của người pha trà. Pha trà là nghệ thuật, người thưởng trà cũng là một nghệ sĩ.

 

Cảm ơn Sư thầy đã cho tôi cơ duyên có chuyến đi thú vị. Cảm ơn Haiyih Tea, cảm ơn cô chủ và các anh chị đã dành cho chúng tôi sự đón tiếp chân tình, nồng hậu.

 

Giữa cao nguyên Đà Lạt mờ sương, bên những chén trà Ô Long thơm ngát, tôi chợt nhận ra rằng đôi khi hạnh phúc chẳng ở đâu xa. Hạnh phúc nằm trong một cuộc gặp gỡ đẹp, một câu chuyện hay và một chén trà nóng được trao bằng cả tấm lòng.

 

Ngày mai rời xa Đà Lạt, tôi sẽ mang theo hương vị trà và tình người nơi ấy!

 

L.T – 13/11/2026

thivanle1569@gmail.com

READ MORE - THƯỞNG TRÀ HAIYIH TEA – MỘT CHÚT TĨNH LẶNG GIỮA NHỮNG NGÀY CUỐI THU ĐÀ LẠT - Lê Thi

NHỚ MÃI THẦY ƠI - Lưu Lãng Khách

 


NHỚ MÃI THẦY ƠI

Lưu Lãng Khách


    Tôi được sinh ra trong một gia đình mấy đời thanh bần, chẳng có gì đáng nói, ngoài cụ cố Nguyễn Phú nhà tôi văn võ song toàn, được tuyển chọn phục vụ trong cấm vệ hoàng cung, suốt từ thời vua Tự Đức, cho tới khi vua Thành Thái gần thoái vị (1865-1906). Đến đời cụ nội nhà tôi, là lý trưởng Nguyễn Vinh, gia sản đã đến hồi khánh kiệt. Khá khen thay, nội vẫn gắng nuôi chú bác tôi ăn học, trở thành những ông giáo. Bác Tám nhà tôi tên Nguyễn Đức Hòa (ông giáo Hòa), là một nhà giáo yêu nước, đã vào Nam tham gia kháng chiến từ thời 9 năm. Ông đã hoạt động bí mật, khắp các tỉnh quanh Sài Gòn, đã từng bị đày ra Côn Đảo, và đã hy sinh dưới hầm bí mật, cùng hai đồng chí của ông, nơi miền đất thép Củ Chi, vào cuối năm 1969. Thủ tướng Phan Văn Khải, từng là cấp dưới của ông. Nên sinh thời, thủ tướng nhớ ngày kỵ cơm bác tôi, thường về Củ Chi, thắp cây hương cho người thầy yêu kính của mình. Con trai của bác Tám, là anh Nguyễn Đức Thuận ( Trần Văn Thuận, Bảy Thuận), nguyên là Chủ tịch hội đồng quản trị Tổng Công ty Thương mại TPHCM. Dù không nối gót cha giảng dạy, nhưng anh luôn tôn trọng, và biết ơn, những người làm nghề cao quý như cha mình. Thứ đến, là bác Chín của tôi tên Nguyễn Tuất, nguyên là hiệu trưởng trường tiểu học Hổ Thanh, suốt 20 năm, gần đến ngày giải phóng mới nghỉ hưu. Chú Út tôi là ông giáo Út, trước khi vào Nam lập nghiệp, cũng đã nhiều năm dạy học ở quê. Duy chỉ có ba tôi mạnh khỏe, năng nổ nhiệt tình, tự nguyện ở nhà, đứng ra gánh vác gia đình, khi nội mỗi ngày một yếu đi. Dân địa phương, mỗi khi nhắc đến những người con của nội tôi, đều tỏ lòng tôn kính và quý mến, dù ba tôi chẳng giống anh em mình. Bấy nhiêu ấy, về những chú bác trong gia đình, kể cũng đủ cho một đứa trẻ, từ độ tuổi mới lên mười, đã ấp ủ ước mơ, trở thành một nhà giáo tương lai.

    Thuở ấy, bác Chín tôi làm hiệu trưởng, và chỉ dạy học trò lớp Nhứt (lớp 5 bây giờ). Chẳng biết do thiếu giáo viên hay sao, mà năm lên lớp ba, bác dạy lớp tôi mấy tháng. Bác tôi viết vẽ rất đẹp, giảng dạy rất hay, đã trở thành thần tượng số một của tôi lúc ấy. Bác có hay chăng ngày ngày, thằng cháu ruột luôn bắt chước, từ cách cầm viên phấn, rồi viết theo từng nét, trên cái bảng con, hay luôn học đưa từng nét bút vào trang vở, sau khi đứng nhìn bác viết, còn luôn học nói, theo giọng giảng bài của bác, mới ghê chứ. Thật không ngờ, chỉ mấy tháng trôi qua, tôi đã tiến bộ vượt bậc, khiến người nhà và bè bạn, phải hết sức ngạc nhiên, khi thằng nhóc lớp ba, viết vẽ như bản sao của bác nó, dù non kém hơn nhiều. Bác Chín tôi là người thầy, luôn nhắc nhở câu khẩu hiệu TIÊN HỌC LỄ HẬU HỌC VĂN, cho lũ học trò, chỉ đứng sau nhất quỷ nhì ma.  Cuối năm 1974, thầy trẻ Nguyễn Kỳ về làm hiệu trưởng, thay bác tôi đã già sắp nghỉ hưu. Thầy Kỳ là họa sĩ, chơi đàn guitar rất cừ, hát rất hay. Hình như thầy giỏi cả cầm kỳ thi họa. Thấy tôi có năng khiếu viết vẽ, thầy đã dạy cho tôi làm báo tường, và cho tôi xem, hầu như toàn bộ tranh ảnh thầy đã họa. Thầy bảo tôi hãy chăm đọc sách, để bồi bổ kiến thức. Và kỳ thi vào đệ thất (lên cấp 2, lớp 6 bây giờ), thầy báo tôi đã đậu nhì trường Hổ Thanh, chỉ sau bạn Phạm Văn Cổ. Rất tiếc, duyên thầy trò chỉ đến đó rồi thôi. Và từ khi lên lớp 6, thầy Đương chủ nhiệm, tôi đã được bầu làm trưởng ban bách báo. Cái chức vụ cỏn con bé tí dễ thương ấy, đã đi theo tôi đến hết lớp 12.

    Tôi ở một thôn, có thể gọi là nghèo nhất xã, một xã có lẽ nghèo nhất huyện. Trường cấp hai tôi học thuở ấy vừa giải phóng, có tên gọi là trường Xuân Quang Nam. Trường chỉ có 5 phòng học, cùng văn phòng trường, dành cho ban giám hiệu, và một phòng cho thầy cô giáo thôi. Mà sáng chiều trường phải chứa, học sinh của cả bốn xã trong khu vực. Đất thì thừa, mà kinh phí không có, nên nhà trường đã huy động, tất cả phụ huynh học sinh chung tay góp sức, dựng lên gần đó, một trường tranh vách đất 5 phòng, vào những năm khốn khó thiếu đủ thứ. Lũ chúng tôi học cấp 2, mà thậm chí có đứa, đi chân đất suốt mùa mưa, khi đường bùn lầy lội. Phần lớn học sinh không đồng phục, thiếu bảng tên, vì mẹ cha quá khổ quá nghèo.

    Năm lên lớp 7, vào một sáng thứ 2, trước lúc chào cờ, học sinh tập trung đông đủ trên sân. Bỗng tất cả trố mắt nhìn, một người cao lớn có vầng trán thông minh, vận bộ đồng phục màu xanh của trường kỹ thuật, ngồi trên chiếc xe Sprint, đang êm ái nhả làn khói trắng, từ ngoài cổng đến trước văn phòng. Học trò chúng tôi mấy trăm đứa, phần lớn thuộc con nhà bần nông, đi chiếc xe đạp cũng chẳng ra hồn, nói chi là đến xe máy. Tất cả đều trố mắt nhìn không chớp, cùng chờ đón nghe để biết, về nhân vật chính sáng hôm ấy, và thấy mình thật nhỏ bé thấp hèn, trong ý nghĩ trẻ thơ. Khi ngọn cờ được kéo lên tới đỉnh, bài quốc ca vừa kết thúc, thầy hiệu trưởng liền long trọng giới thiệu, trước toàn trường. Rằng, đó là thầy giáo mới Lê Trọng Dũng, sẽ dạy hai môn toán lý. Hơn nữa, thầy sẽ là giáo viên chủ nhiệm mới của lớp tôi, thay cho thầy Đương trước đó. Ban đầu tôi cứ nghĩ, thầy thuộc tầng lớp tiểu tư sản thành thị, chẳng muốn gần chi. Nhưng không, thầy đã đổ mồ hôi cùng học sinh, trong nhiều ngày lao động, không ngại góp của, góp công, vào những việc có ích cho lớp, cho trường. Thầy giảng bài rất cuốn hút. Là người bên Tự nhiên, thầy lại rất am hiểu về xã hội, và có năng khiếu văn thể mỹ. Cùng với Vũ sư Sơn, thầy đã dạy cho học sinh múa hát. Thầy là người đệm đàn guitar, suốt những đêm văn nghệ của trường. Thầy cảm nhận thơ văn rất tốt, đã hướng dẫn và cung cấp chọn lọc bài ảnh, cho tôi làm báo lớp. Bấy nhiêu điều đã khiến tôi, dần rất mực quý yêu thầy. (Một sáng mùa thu, trong những ngày đầu niên học mới, khi chúng tôi đang đùa nghịch trên sân, thì thầy Trọng Dũng chở cô Thuận, lượn một vòng ngoạn mục quanh sân, trong tiếng reo hò của lũ học trò. Hình ảnh ấy ấn tượng đến nỗi, giờ đây đã quá lục tuần, chú nhóc trong tôi vẫn còn nhớ như in, cái hình ảnh sống động, của thời xa ngái ấy). Thầy Văn Dũng dạy văn người Bình Định, thầy Trương dạy sử, thầy Thảo thể dục rất dễ gần. Thầy Hiệp, thầy Mãn, thầy Ký, thầy Trân, thầy Nuôi, thầy Giao, thầy Hùng, thầy Cầu, cô Thuận, cô Nguyệt, cô Trâm, cô Kiều, cô Mai, cô Cúc, đều đáng kính đáng yêu. Nhưng có lẽ, lũ chúng tôi yêu quý nhất, là thầy Trọng Dũng của tôi thôi. Hình như năm ấy, tôi đã sáng tác bài thất ngôn tứ tuyệt Kẻo Thầy Chê, đăng lên tờ báo TIẾN THỦ do thầy chọn đề thì phải. Bốn câu thơ, của cậu học trò 13 tuổi ấy, chẳng những được thầy khen trước lớp trước trường, mà còn đọc cho các khóa đàn em nghe, được chúng kể lại với tôi. Sau bác của tôi, đến thầy Kỳ, và nhất là thầy Trọng Dũng, là người đã mớm nuôi ước mơ tôi ấp ủ, thành nhà giáo ngày một lớn dần theo năm tháng. Nhưng, tôi đã phụ lòng mình, phụ lòng thầy, khi học hành ngày một sa sút. Từ một học sinh giỏi từ cấp 1, tôi dần trụt xuống hạng trung bình. Chỉ vì, mới mười ba tuổi đầu, tôi phải trở thành lao động chính, khi chị tôi sang chiến trường K, ba tôi thì đau bịnh quanh năm.

    Lên cấp 3, vào học trường trung học Trần Quốc Tuấn, Quảng Ngãi, tôi may mắn được thầy Phúc chủ nhiệm dạy văn, để ý đến thơ tôi. Thầy rất thích chuyện trò, cùng đàm luận văn chương, và cho tôi mượn sách đọc. Lên lớp 11 và 12, tôi lại được thầy Quang dạy văn chủ nhiệm, dạy cho tôi thuyết trình, và tổ chức những ngày lao động gây quỹ lớp rất vui. Và thơ tôi ít nhiều, đã có tiếng trong trường. Có lẽ, thầy Phúc, thầy Quang, thầy Mỹ, thầy Một, thầy Sử, thầy Dũng Tiến, thầy Châu, thầy Hồng Anh, thầy Hội, cô Hiệp..., đều nghĩ, tôi sẽ trở thành một nhà giáo tương lai. Nhưng không! Ước mơ xưa tôi từng ấp ủ, đã vỡ vụn dưới chân tôi, từ trước tuổi trưởng thành, vì nhiều lẽ. Tôi đành ngậm ngùi chọn cho mình, một hướng đi, khó mà mong chí toại danh thành, hầu trả nợ áo cơm.

    Với tôi, câu: “NGHỀ GIÁO LÀ NGHỀ CAO QUÝ NHẤT TRONG NHỮNG NGHỀ CAO QUÝ”, với hàng chữ in hoa thật lớn, mãi chẳng phai mờ trong ký ức, mỗi khi nhớ về tuổi học. Vậy mà ước mơ trở thành nhà giáo, đành vỗ cánh bay đi! Nhưng những hình dáng đứng đi, những nụ cười, ánh mắt của quý thầy cô giáo qua từng niên học luôn sống mãi trong tôi, ấm áp từ thuở ấy đến giờ. Còn gì vui hơn, khi mấy năm trước, sau bao năm tôi trở về quê, đúng dịp kỷ niệm 40 năm ngày ra trường TRẦN QUỐC TUẤN. Niềm vui xen lẫn nỗi buồn, khi nhận tin, quá nhiều thầy cô đã cưỡi hạc quy tiên. Mấy trăm cựu học sinh chúng tôi, chỉ còn được cung kính, vui cùng một số thầy cô ít ỏi. May thay, trong số đó, vẫn còn thầy Dũng Tiến dạy văn, tôi đã dành nhiều thiện cảm và tôn kính, từ thuở ấy xa xưa. Vui thay, bấy giờ thầy trò chụp ảnh chung, hai mái đầu đều bạc trắng như nhau, và thật giống hai anh em. Niềm vui được nhân đôi, khi chiều ấy bất ngờ, cháu và em tôi đi họp lớp họp trường, nhân kỷ niệm 35 năm gọi về. Thật không ngờ, ở đầu bên kia là giọng thầy Lê Trọng Dũng. Thầy liền đọc một hơi, bài thơ tôi viết ngày nào:

    Sáng đông gió bức lạnh lùng ghê

    Trống giục trường xa vọng lướt về

    Sách vở tay cầm chân rảo bước

    Kịp giờ đến lớp kẻo thầy chê.

    Mừng quá! Tôi liền mời thầy quá bước đến tệ xá, và hai thầy trò đã hạnh phúc bên nhau, ngồi cạn chén tương phùng, sau bốn mấy năm trời.

    Phần lớn các thầy cô, giờ tuổi hạc đã cao như núi. Cầu ơn trên cho quý thầy cô, đã dạy dỗ hay chưa từng dạy dỗ tôi, được bình an mạnh giỏi, sống vui sống khỏe bên con cháu, trong những tháng năm còn lại của đời mình.

    Nếu có thể ngược thời gian, quay về khoác áo thư sinh, được chọn hướng cho tương lai đời mình lần nữa, tôi sẽ xin chọn nghề giáo, để được làm người lái đò đưa lớp lớp qua sông, như những thầy cô quý kính của tôi. Thời gian không trở lại! Trong bóng xế đời mình, tôi vẫn luôn nhớ đến quý thầy cô giáo, nhất là những thầy cô, đã từng đứng trên bục giảng lớp mình. Tôi mong rằng, mình sẽ làm được điều gì đó khi có thể, để ít nhiều thể hiện lòng tôn sư trọng đạo, thương kính quý yêu, những con người phải vượt qua bao lao khổ nhọc nhằn, tận tụy hy sinh, khi đã chọn cái nghề cao quý nhất.

    Sài Gòn cuối thu 2024

    Lưu Lãng Khách

                                                                      From: Nguyễn Duy Toàn 

luulangkhach@gmail.com

READ MORE - NHỚ MÃI THẦY ƠI - Lưu Lãng Khách

Monday, November 16, 2026

ẤN ĐỘ: GIẢI THƯỞNG XUẤT SẮC TRONG GIÁO DỤC - NGÀY GIÁO DỤC QUỐC GIA ẤN ĐỘ - 11/11 - trao tặng TIẾN SĨ THI LAN ANH TRẦN

 


GIẢI THƯỞNG XUẤT SẮC TRONG GIÁO DỤC 

NGÀY GIÁO DỤC QUỐC GIA – 11/11

 

Tưởng nhớ Bharat Ratna Maulana Abul Kalam Azad

 

Nhân kỷ niệm ngày sinh của Maulana Abul Kalam Azad – Bộ trưởng Giáo dục đầu tiên của Ấn Độ.

 

Giải thưởng Xuất sắc trong Giáo dục

Vì sự nghiệp truyền cảm hứng cho các thế hệ tương lai.

 

Được trao tặng cho

 

TIẾN SĨ THI LAN ANH TRẦN

 

Xin chúc mừng!

 

Vì đã vinh dự nhận được giải thưởng danh giá này, ghi nhận những đóng góp trong tinh thần giáo dục, tri thức và xây dựng đất nước.

 

Đơn vị trao tặng: International Academy for Human Excellence (Học viện Quốc tế vì Sự Xuất sắc của Con người – IAHE), Ấn Độ.

 

Người ký tên: Đại sứ, Tiến sĩ Tikam Soni

Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Học viện Quốc tế vì Sự Xuất sắc của Con người.

 

Ngày cấp: 11 tháng 11 năm 2026

 

Địa điểm: Jaipur, Ấn Độ

 

Số chứng nhận: IAHE/2039



Ghi chú: 


Ngày Giáo dục Quốc gia (National Education Day) ở Ấn Độ được tổ chức hàng năm vào ngày 11 tháng 11. 

Ý nghĩa: Ngày này được chọn để kỷ niệm ngày sinh của Maulana Abul Kalam Azad (sinh ngày 11/11/1888) – vị Bộ trưởng Giáo dục đầu tiên của Ấn Độ độc lập (từ năm 1947 đến 1958).

Được Bộ Phát triển Nguồn nhân lực Ấn Độ (nay là Bộ Giáo dục) công bố lần đầu tiên vào năm 2008.  Đóng góp của Maulana Abul Kalam Azad: Ông được coi là kiến trúc sư của hệ thống giáo dục hiện đại ở Ấn Độ, là người đặt nền móng cho các cơ sở giáo dục đại học và kỹ thuật hàng đầu (như các Viện Công nghệ Ấn Độ - IIT), thành lập Ủy ban Tài trợ Đại học (UGC), đồng thời thúc đẩy giáo dục miễn phí và bắt buộc cho trẻ em đến 14 tuổi cũng như giáo dục cho trẻ em gái. (Theo Wikipedia)

Hoạt động kỷ niệm: Các trường học, cao đẳng và đại học trên khắp Ấn Độ tổ chức các hội thảo, cuộc thi hùng biện, viết luận và các hoạt động tuyên truyền về tầm quan trọng của việc học tập và nâng cao dân trí. 

(Lưu ý: Ngày Giáo dục Quốc gia 11/11 khác với Ngày Nhà giáo Ấn Độ được tổ chức vào ngày 5 tháng 9 hàng năm để tri ân Tiến sĩ Sarvepalli Radhakrishnan).



READ MORE - ẤN ĐỘ: GIẢI THƯỞNG XUẤT SẮC TRONG GIÁO DỤC - NGÀY GIÁO DỤC QUỐC GIA ẤN ĐỘ - 11/11 - trao tặng TIẾN SĨ THI LAN ANH TRẦN