Hoàng Thị Bích Hà
ĐẾN TUỔI NÀO MỚI
THOÁT ĐƯỢC BẪY TÌNH?
Sau ngày vợ mất,
căn nhà của ông Trần Đình Tuấn bỗng vắng lặng một cách kỳ lạ. Bởi bà Bạch Nhàn,
người vợ sống cùng ông gần 40 năm,đã mất vì bạo bệnh.
Chiếc ghế bà Bạch
Nhàn vẫn ngồi mỗi tối còn đó. Cái khăn lau kính bà thường vắt trên thành ghế vẫn còn đó. Cả chiếc ly nhỏ bà hay uống nước cũng vẫn nằm nguyên trên chiếc bàn cạnh cửa
sổ. Nhìn đâu, ông cũng mường tượng thấy bóng hình bà. Mọi thứ trong căn nhà còn
nguyên màu kỷ niệm.
Ông Tuấn về hưu
đã mấy năm. Trước đây, ông từng nghĩ về hưu là được nghỉ ngơi, được sống thong
thả sau mấy chục năm làm việc. Nhưng ông không ngờ cái đáng sợ nhất của tuổi
già không phải là bệnh tật. Mà là những buổi chiều cô đơn trống trải. Con gái
ông, Trần Thiên Thanh, làm kế toán ở quận Tư. Nó lấy chồng rồi ly hôn, mang
theo con gái (bé Na mười hai tuổi) về sống với ông. Ba người trong một căn nhà,
mà vẫn thấy trống vắng
Ban ngày Thiên
Thanh đi làm. Na đi học. Ông Tuấn quanh quẩn với cơm nước, chợ búa, thuốc men
và mấy chậu cây trước sân. Buổi tối, khi hai mẹ con về nhà, tiếng trẻ con ríu
rít lại làm căn nhà bỗng ấm áp hẳn lên. Nhưng chỉ cần Na lên phòng học bài,
Thiên Thanh đóng cửa phòng làm việc, ông Tuấn lại trở về với sự im lặng của
mình. Nhiều đêm, ông lấy cuốn album cũ ra. Ông lật từng trang ảnh: Bạch Nhàn đứng
bên ông trong ngày cưới. Bà ngoại bế Thiên Thanh lúc nó còn đỏ hỏn. Bạch Nhàn đứng
bên nồi bánh chưng ngày Tết. Bạch Nhàn ngồi trên bậc thềm, tóc đã bạc, vẫn cười
với ông bằng nụ cười ấm áp.
Ông Tuấn đưa tay
chạm nhẹ lên tấm ảnh.
- Bà nhàn à! Tôi
tưởng về hưu, hai vợ chồng gia mình sẽ dành thời gian cho nhau nhiều hơn... Ai
ngờ bà đi trước, bỏ lại tôi thế này!
Nói xong, ông lại
tự cười. Tuổi này rồi, nói chuyện với người trong ảnh cũng thành một thói quen.
Một buổi sáng,
ông đi chợ. Ở góc cuối dãy hàng ăn có một người đàn bà khoảng năm mươi tuổi
đang phụ bán hàng thuê. Bà tên Kim Lan. Lần đầu tiên, ông Tuấn chỉ hỏi:
-Hôm nay cá lóc
bao nhiêu một ký vậy chị?
-Sáu mươi nghìn.
-Cho tôi con nhỏ
thôi. Nhà có hai người lớn với đứa cháu.
Bà Lan cười:
- Ông mua con
này đi. Cá lốc đồng đó. Tôi lựa cho!
Chỉ vậy thôi.
Ngày hôm sau ông lại gặp bà. Rồi ngày hôm sau nữa. Ban đầu chỉ là những câu
chuyện vụn vặt ở chợ, chuyện thời tiết, rồi chuyện con cái. Bà Lan biết ông góa
vợ. Ông cũng biết bà góa chồng. Một lần, bà Lan nói:
- Chồng em mất mấy
năm rồi. Thằng con trai đi Nhật làm ăn. Nó cũng khá, nhưng ở xa. Em ở đây một
mình.
Ông Tuấn im lặng.
Bà nhìn ông, cười hiền:
- Em làm cũng đủ
sống. Có tuổi rồi, người ta chỉ cần một người biết hỏi mình: “Hôm nay khỏe
không?”
Câu nói ấy khiến
ông Tuấn im lặng rất lâu. Bởi đã lâu rồi không ai hỏi ông như thế.
Thiên Thanh có hỏi
ông uống thuốc chưa. Na có hỏi ông ngoại mua bánh chưa. Nhưng một người đàn bà
ngồi trước mặt ông, nhìn vào mắt ông và hỏi:
- Hôm nay ông có
khỏe không?
Đôi khi chỉ một
câu như vậy cũng đủ làm một người cô đơn mềm lòng.
Từ đó, ông Tuấn
đi chợ lâu hơn. Ông mua thức ăn cho Na nhưng cũng tiện thể ngồi uống ly trà với
bà Lan. Hai người nói chuyện. Rồi uống cà phê. Rồi những buổi cà phê bên nhau.
Bà Lan kể về những ngày khó khăn sau khi chồng mất. Ông Tuấn kể về Bạch Nhàn.
Bà Lan im lặng ngồi nghe, thỉnh thoảng khen người vợ đã mất của ông. Chị giỏi
giang, hiền lành và chu toàn, anh nhỉ. Tiếc là chị vắn số. Bà còn nói:
-Người đàn ông sống
được với một người phụ nữ mấy chục năm như ông là người có tình nghĩa. Câu nói ấy
khiến ông Tuấn thấy mình được tôn trọng. Một hôm, bà Lan dẫn ông về nhà. Nhà bà
cách nhà ông chừng ba cây số, nằm trong một con hẻm nhỏ. Căn nhà cũ, nhưng sạch
sẽ. Bà Lan chỉ vào khoảng sân:
-Em tính sửa lại
chỗ này. Nếu mở được quán cà phê nhỏ thì em khỏi phải đi bán thuê ngoài chợ.
Ông Tuấn nhìn căn nhà rồi nói:
- Làm quán cà
phê cũng được đấy.
Bà Lan cười:
- Nhưng hiện tại
thì em vẫn chưa dành dụm được bao nhiêu?
Ông Tuấn không trả
lời. Vài ngày sau, ông rút hai trăm triệu tiền tiết kiệm đưa cho bà.
- Sửa nhà trước.
Bà Lan ngần ngại:
-Em không nhận
đâu, cũng muốn anh hiểu lầm.
Ông nghĩ đó là
tiền mình dành dụm cả đời, không tiêu thì cũng để lại cho con. Bà Lan không xin
mà chính ông chủ động đề nghị. Bà Lan ban đầu từ chối nhiều lần.
- Tôi cho bà mượn,
xem như là góp vốn làm ăn chứ có cho bà đâu.
Một thời gian
sau, ông lại đưa thêm hai trăm triệu mua bàn ghế, máy pha cà phê và một số vật
dụng. Ông Tuấn bắt đầu nghĩ đến một cuộc sống mới. Ông tưởng tượng buổi sáng
hai người mở cửa quán. Ông pha cà phê. Bà Lan bán hàng. Chiều tối đóng cửa, hai
người ăn với nhau một bữa cơm. Không cần cưới hỏi linh đình. Không cần tiền bạc
của nhau.Ông có lương hưu, bà có tiền bán cà phê. Chỉ cần có người bên cạnh. Ở
tuổi ấy, đôi khi hạnh phúc được người ta định nghĩa rất giản dị.
Nhưng Thiên
Thanh bắt đầu nhận ra sự thay đổi của cha. Cha đi chợ lâu hơn. Điện thoại thường
xuyên có tin nhắn. Có những hôm ông ăn mặc chỉnh tề rồi ra khỏi nhà. Thiên
Thanh hỏi:
-Ba đi đâu?
-Ba đi uống cà
phê.
-Với ai?
Ông Tuấn nhìn
con gái:
-Ba đi với bạn.
Từ sinh nghi
Thiên Thanh bắt đầu âm thầm tìm hiểu. Rồi nó biết ông thường đến nhà bà Kim
Lan. Một người hàng xóm nói:
-Bà ấy sắp lấy
chồng đó. Ông ấy khá giả giúp bà ấy sửa nhà để mở quán cà phê. Thiên Thanh nghe
xong, mặt nóng bừng. Tối ấy, nó chờ cha về.
-Ba đưa tiền cho
bà ấy phải không?
Ông Tuấn sững
người.
-Ai nói với con?
- Ba không cần
biết ai nói. Con hỏi ba có đưa không?
-Ba có.
Nhưng ba chỉ cho
bà ấy mượn thôi. Khi nào quán bán được, bà ấy sẽ trả dần. Ông Tuấn im lặng.
Thiên Thanh bật cười, nhưng trong tiếng cười có sự cay đắng:
- Bốn trăm triệu
rồi phải không?
Ông Tuấn nhìn
con:
- Đó là tiền tiết
kiệm của ba.
-Con biết. Nhưng
ba có biết bà ta có thật lòng với ba không hay đang toan tính gì?
-Con đừng gọi
người ta như vậy.
-Vậy gọi là gì?
Ba mới quen người ta bao lâu?
Ông Tuấn nổi giận:
- Ba hơn sáu
mươi tuổi rồi. Chẳng lẽ muốn quen ai cũng phải xin phép con sao?
Thiên Thanh cũng
lớn tiếng:
- Con chỉ sợ ba
bị lừa!
-Khi ba đau, ai
chăm ba?
Câu hỏi ấy khiến
Thiên Thanh nghẹn lại.
Ông Tuấn nói tiếp:
-Khi mẹ con mất,
ba một mình. Con đi làm cả ngày. Ba có trách con đâu. Ba chỉ muốn những năm còn
lại của mình được sống một chút cho mình.
Thiên Thanh quay
mặt đi. Nhưng trong đầu nó lúc ấy không chỉ có nỗi lo cho cha.
Nó còn có một
khoản nợ gần một tỷ đồng do đầu tư chứng khoán thất bại. Nó đã giấu cha chuyện ấy.
Và căn nhà của ông Tuấn là tài sản lớn nhất còn lại của gia đình
Từ hôm đó, tình
cha con bắt đầu có vật gì len vào giữa.
Thiên Thanh mất
ngủ gầy ruộc hẳn đi vì áp lực vì khoản nợ, nhìn con gái mà lo tương lai, nhiều
lần định nói thật với cha nhưng không dám. Thiên Thanh thuê luật sư âm thầm tìm
cách để cha chuyển căn nhà sang tên mình.
Nó tự thuyết phục
bản thân:
“Mình làm vậy
cũng chỉ để giữ tài sản cho gia đình. Sau này ba mất, căn nhà vẫn là của mình
và con Na.”
Nhưng sâu trong
lòng, nó biết mình còn một lý do khác. Nó cần tiền.
Còn ông Tuấn thì
ngày càng tin rằng con gái không muốn mình có cuộc sống riêng. Một buổi tối,
sau một trận cãi vã, ông xếp vài bộ quần áo vào chiếc túi nhỏ.
-Ba đi chơi mấy
bữa.
Thiên Thanh đứng
chết lặng.
-Ba đi đâu?
- Đi đâu cũng được.
Hơn sáu mươi tuổi rồi mà sống như người không có quyền quyết định cuộc đời
mình.
Ông kéo vali ra
khỏi cửa.
Na chạy theo:
-Ngoại!
Ông quay lại ôm
cháu.
-Na ở nhà ngoan.
Ngoại đi vài hôm rồi về.
Nhưng ông không
ngờ những ngày ở nhà bà Kim Lan lại là những ngày ông bắt đầu nhìn thấy một sự
thật khác. Ban đầu mọi chuyện rất êm đẹp. Bà Lan chăm sóc ông chu đáo. Nhưng chỉ
vài ngày sau, ông bắt đầu thấy những điều bất thường. Có người gọi điện đòi nợ.
Có người đến nhà tìm bà. Bà Lan né tránh.
Ông hỏi:
-Em nợ người ta
tiền à?
-Chuyện làm ăn
thôi.
-Bao nhiêu?
-Không đáng kể.
Một đêm, ông
nghe bà khóc trong phòng. Ông đứng ngoài cửa.
Bà đang nói điện
thoại:
-Mẹ biết rồi...
Mẹ sẽ tìm cách trả...
Ông Tuấn không
ngủ được. Sáng hôm sau, ông hỏi thẳng.
Bà Lan cuối cùng
cũng thú nhận con trai bà, Quốc Thắng, đang vướng vào chuyện nghiện ngập, nợ nần
và đang ở trại cải tạo.
Ông Tuấn chết lặng.
-Tại sao em
không nói với tôi?
Bà Lan cúi đầu:
-Em sợ anh bỏ
đi.
-Tôi giúp em vì
tôi thương em. Không phải vì tôi có tiền.
Bà Lan bật khóc.
Nhưng lúc ấy,
trong lòng ông Tuấn đã có một vết nứt. Ông quyết định đến thăm Quốc Thắng. Tại
nơi cải tạo, ông tự giới thiệu mình là người họ hàng xa. Quốc Thắng nhìn ông hồi
lâu rồi hỏi:
-Mẹ cháu nói với
bác chuyện của cháu chưa?
Ông Tuấn không
trả lời. Thắng cúi đầu. Rồi kể hết những khoản nợ, những lần mẹ phải chạy vạy.
Căn nhà đã cầm cố. Và cả việc mẹ đang tính mở quán cà phê để có tiền trả nợ.
Ông Tuấn nghe mà lòng nặng như đá. Trên đường về, ông không khóc. Nhưng ông thấy
trong mình có cái gì đó vỡ ra. Ông từng nghĩ mình tìm được một người đàn bà hiểu
nỗi cô đơn của mình. Hóa ra người đàn bà ấy cũng đang tìm một chiếc phao để bám
vào. Có thể bà Lan có tình cảm với ông. Có thể không. Và khi Quốc Thắng nói
chuyện, nên có một chi tiết khiến ông Tuấn nhận ra: bà Lan không hẳn là kẻ lừa
đảo, nhưng bà đang sống trong một hoàn cảnh mà ông không thể bước vào. Từ giây
phút ấy, ông không còn đủ niềm tin để sống chung với bà nữa. Ông trở về nhà vào
một buổi chiều. Cánh cửa khép hờ. Ông bước vào rất nhẹ.Từ trong phòng, ông nghe
tiếng Thiên Thanh:
- Nếu ba không
chịu sang tên, thì luật sư cứ tìm cách giải quyết. Con chỉ cần bán căn nhà, trả
hết gần một tỷ tiền nợ. Phần còn lại, con mua một căn hộ nhỏ. Ba con, con với bé
Na ở chung cũng được.
Ông Tuấn đứng chết
lặng ngoài cửa. Một lúc lâu sau, ông mới lên tiếng:
-Con tính bán
nhà của ba à?
Thiên Thanh quay
lại. Hai cha con nhìn nhau. Không ai nói được câu gì. Cuối cùng Thiên Thanh
khóc:
-Con làm vậy
cũng vì gia đình.
Ông Tuấn cười buồn:
- Còn ba thì
không phải gia đình sao?
Thiên Thanh cúi
đầu.
-Con sợ ba bị
người ta lừa.
- Ba biết.
Ông ngồi xuống.
-Nhưng con cũng
đang lừa ba.
Thiên Thanh ngẩng
lên.
- Ba biết con nợ
tiền. Ba cũng biết con định lấy căn nhà để trả nợ.
Căn phòng im
phăng phắc. Ông Tuấn nói chậm rãi:
- Người ngoài muốn
tiền của ba. Con muốn căn nhà của ba. Vậy rốt cuộc ba phải tin ai?
Thiên Thanh bật
khóc.
-Ba...
-Ba không trách
con vì con nợ. Ba chỉ buồn vì con không nói thật.
Vài ngày sau, bà
Kim Lan cho người mang đến trả ông hai trăm triệu kèm theo bức thư xin lỗi. Bà
còn gửi tin nhắn cho ông và hứa: “Phần còn lại tôi sẽ trả dần. Ông Tuấn nhận tiền.
Ông không chửi mắng cũng không làm ầm ĩ.
Hôm sau bà hẹn gặp
ông lần cuối:
Bà hỏi ông có
trách bà không?
- Tôi không
trách bà. Nhưng từ nay chúng ta không sống chung nữa.
Bà Lan ngồi lặng
rất lâu.
- Anh còn thương
em không?
Ông Tuấn nhìn
người đàn bà trước mặt. Một lúc sau, ông nói:
- Có lẽ tôi từng
thương. Nhưng tình thương mà không có sự thật thì không đủ để sống cùng nhau.
Bà Lan cúi xuống, mắt đỏ hoe. Bà đã khóc rấm rức vì nỗi khổ của bà làm liên lụy
đến ông, và bà vừa đánh mất một tấm chân tình.
Ông đứng dậy bước
ra cửa, dáng đi thong thả nhưng dứt khoát. Bà nhìn theo, những giọt nước mắt
lăn dài.
Sau chuyện ấy,
ông Tuấn gọi luật sư. Ông lập di chúc. Căn nhà vẫn là tài sản của ông. Khi ông
còn sống, không ai có quyền ép ông bán, sang tên hay chuyển nhượng. Ông gửi bản
di chúc cho luật sư giữ. Thiên Thanh biết chuyện. Nó hỏi:
- Ba không tin
con nữa sao?
Ông nhìn con gái
rất lâu.
-Ba vẫn tin con
là con của ba. Nhưng tin con không có nghĩa là giao hết quyền quyết định cuộc đời
ba cho con.
Thiên Thanh im lặng.
Ông nói tiếp:
- Ba còn sống
thì ba phải được quyền sống. Ba già rồi, nhưng chưa chết. Đừng chia tài sản của
ba khi ba còn ngồi trước mặt con.
Câu nói ấy khiến
Thiên Thanh bật khóc.
Hai trăm triệu
bà Lan trả lại, ông đưa cho Thiên Thanh.
- Con đem trả bớt
nợ đi.
Thiên Thanh ngẩng
lên:
- Ba cho con
sao?
- Không. Ba giúp
con.
- Con sẽ trả.
-Ừ. Trừ dần vào
lương. Ba không cần con trả một lần. Ông dừng lại rồi nói:
-Nhưng từ nay đừng
giấu ba chuyện gì nữa.
Thiên Thanh ôm lấy
cha. Lần đầu tiên sau nhiều tháng, hai cha con cùng khóc. Na đứng ngoài cửa
nhìn hai người. Nó không hiểu hết chuyện của người lớn. Nhưng nó thấy ông ngoại và
mẹ hòa thuận, nó cũng vui lây!
Cuộc sống sau đó
trở lại bình thường. Buổi sáng ông Tuấn đi chợ. Buổi trưa ông nấu cơm. Chiều
đón Na. Tối ba người ngồi ăn với nhau. Ông vẫn nhớ Bạch Nhàn. Nhưng nỗi nhớ
không làm ông bạc nhược mà ông phải sống theo cách của riêng mình một cách bình
yên bên cạnh con gái và cháu ngoại của mình. Ông bắt đầu chăm sóc mấy chậu hoa
trước sân. Tham gia câu lạc bộ người cao tuổi. Thỉnh thoảng đi uống cà phê với
vài người bạn cũ. Có hôm ông ngồi một mình trong quán, nhìn dòng người qua lại
và mỉm cười. Ông chợt hiểu: Tuổi già không đáng sợ vì cô đơn. Điều đáng sợ là
vì cô đơn mà trao nhầm niềm tin. Nhưng cũng không thể vì từng bị tổn thương mà
khóa chặt trái tim mình. Bởi con người, dù sáu mươi hay bảy mươi tuổi, vẫn cần
tình yêu, tình bạn, sự sẻ chia. Chỉ có điều, ở tuổi ấy, người ta cần thêm một
thứ mà thời trẻ thường xem nhẹ: sự tỉnh táo.
Một buổi tối,
ông mở cuốn album cũ. Bà Bạch Nhàn vẫn cười trong tấm ảnh. Ông đưa tay chạm lên
khuôn mặt vợ.
- Bà biết không,
tôi vừa học được một bài học muộn quá.
Ông cười: Hóa ra
đến tuổi này người ta vẫn có thể mắc bẫy tình. Nhưng lần này tôi đã biết cách
bước ra.
Ngoài sân, Na gọi:
- Ngoại ơi! Xuống
ăn cơm!
Ông đóng cuốn
album lại.
-Ngoại xuống
đây!
Ông đứng dậy, chậm
rãi nhưng bước chân nhẹ nhõm. Ông hiểu rằng phần đời còn lại không cần phải sống
bằng sự thương hại của ai. Cũng không cần phải tranh giành với con cái. Càng không
cần một người đàn bà đến để lấp đầy khoảng trống bằng tiền bạc. Ông chỉ cần một
mái nhà còn thuộc về mình, một khoản lương đủ sống, vài người bạn tử tế và những
người thân biết tôn trọng mình. Còn tình yêu? Nếu có, xin hãy đến bằng sự thật.
Nếu không có, một mình cũng chẳng sao. Và sau hơn sáu mươi năm sống trên đời,
ông Trần Đình Tuấn cuối cùng hiểu ra: Bẫy tình không dành riêng cho tuổi trẻ.
Đôi khi, cái bẫy nguy hiểm nhất không phải do một người xa lạ giăng ra. Mà là
cái bẫy được giăng bằng chính sự cô đơn của mình.
Sài Gòn, ngày
08/8/2026
Hoàng Thị Bích
Hà
From: Bích Hà <habich1963@gmail.com>