 |
| Bình minh trên sông. Ảnh: Ngô Lễ (Huế) |
DU LỊCH HUẾ: BẢO VỆ CẢNH QUAN THIÊN NHIÊN
VÀ BIẾN CHÚNG
THÀNH TÀI SẢN DU LỊCH
Một đề xuất quy hoạch du lịch
Tam Giang – Cầu Hai và Bạch Mã theo hướng: kiếm tiền từ cảnh quan nhưng không
đánh đổi cảnh quan
Huế có một lợi thế địa lý mà khơông nhiều địa phương ở miền
Trung có được: một không gian tự nhiên đa dạng và quý hiếm: từ núi rừng phía Tây, trung du,
đồng bằng, sông Hương, bờ biển dài và đẹp nhưng nhiều nơi còn hoang vắng; đặc biệt, hệ thống đầm phá Tam Giang – Cầu Hai kéo dài dọc theo mìền duyên hải từ bắc chí nam với hệ sinh thái nước lợ có tổng diện tích mặt nước khoảng 21.600 ha (tương đương 216km2), lớn nhất ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Đó không chỉ là một địa điểm đẹp trên bản đồ.
Nếu được quy hoạch đúng, nó có thể trở thành một hệ thống du lịch sinh thái liên hoàn,
trong đó mỗi vùng có một sản phẩm riêng nhưng tất cả kết nối thành một hành
trình thống nhất: từ núi xuống biển, từ
rừng đến đầm phá, từ thiên nhiên đến văn hóa và đời sống của người dân.
Huế hiện đã xác định kinh tế biển, đầm phá, du lịch sinh
thái, du lịch cộng đồng và du lịch nông nghiệp là những hướng phát triển quan
trọng. Quy hoạch của thành phố cũng đặt vấn đề khai thác Tam Giang – Cầu Hai và
kết hợp với Bạch Mã thành các khu du lịch trọng điểm. ([Thành phố Huế][1])
Nhưng câu hỏi quan trọng hơn là:
Huế sẽ khai thác những tài sản ấy như thế nào để vừa giàu lên, vừa giữ được vẻ đẹp mà thiên
nhiên đã ban tặng?
Theo tôi, câu trả lời không
phải là xây thật nhiều.
Ngược lại:
Huế cần kiếm tiền từ
cảnh quan nhưng phải bảo vệ chúng.
Đặc biệt, Tam Giang – Cầu Hai và Bạch Mã nên trở thành hai
hình mẫu tiêu biểu cho triết lý phát triển ấy.
I. ĐỪNG CHỈ KHAI THÁC “DI SẢN CỐ ĐÔ”, HÃY KHAI THÁC TOÀN BỘ
KHÔNG GIAN HUẾ
Trong nhiều năm, hình ảnh du lịch Huế chủ yếu gắn với Đại Nội,
lăng tẩm, chùa Thiên Mụ, sông Hương và lễ hội.
Đó là những tài sản vô giá.
Nhưng Huế còn một “di sản” khác ít được khai thác đúng mức:
Ø núi – rừng – sông – đồng bằng – đầm phá –
biển.
Nếu nối chúng lại, Huế có thể tạo ra một sản phẩm du lịch rất khác biệt:
Một
thành phố di sản nằm giữa một hệ thống cảnh quan thiên nhiên kéo dài từ Trường
Sơn đến Biển Đông.
Du khách có thể bắt đầu hành trình ở rừng núi A Lưới, đi xuống
Nam Đông, về Huế, tiếp tục đến vùng đồng bằng, làng quê, đầm phá Tam Giang – Cầu
Hai và kết thúc ở biển Thuận An, Cảnh Dương, Lăng Cô.
Đó là một hành trình mà rất ít thành phố ở Việt Nam có thể
tạo ra trong cùng một không gian
II. TAM GIANG – CẦU HAI: ĐỪNG BIẾN ĐẦM PHÁ THÀNH MỘT KHU ĐÔ
THỊ MỚI
Nếu Bạch Mã là “lá
phổi xanh” thì Tam Giang – Cầu Hai có thể trở thành “mặt nước đặc trưng” của Huế.
Đầm phá không nên được nhìn đơn giản như một vùng đất còn
trống để xây dựng khu nghỉ dưỡng.
Giá trị của nó nằm chính ở:
* mặt nước;
* hệ sinh thái;
* làng chài;
* nghề đánh bắt;
* cảnh hoàng hôn;
* chim nước;
* thủy sản;
* những con thuyền;
* đời sống người dân;
* văn hóa làng ven phá.
Quy hoạch hiện nay của Huế cũng đã định hướng phát triển du
lịch cộng đồng gắn với sinh kế ngư nghiệp, trải nghiệm đánh bắt, ẩm thực hải sản
và tham quan làng chài, đồng thời nhấn mạnh việc bảo vệ môi trường nước và cảnh
quan đầm phá. ([Thành phố Huế][2])
Đây chính là hướng cần được đẩy mạnh.
III. HÃY TẠO RA “CÔNG VIÊN ĐẦM PHÁ TAM GIANG – CẦU HAI”
Một ý tưởng đáng được Huế nghiên cứu nghiêm túc là xây dựng
Tam Giang – Cầu Hai thành một công viên
đầm phá quy mô lớn, nhưng không phải công viên theo nghĩa xây dựng nhiều
công trình.
Đó phải là: một công
viên thiên nhiên sống cùng cộng đồng.
Trong đó có các khu:
1. Khu bảo tồn sinh thái
Hạn chế tối đa xây dựng.
Nhưng nơi cần được bảo vệ:
* bãi chim;
* vùng sinh sản thủy sản;
* thảm thực vật;
* vùng nước quan trọng;
* cảnh quan tự nhiên.
2. Khu
làng chài
Không
di dời người dân để xây resort.
Ngược
lại, đưa chính đời sống làng chài trở thành sản phẩm du lịch.
Du khách có thể:
* đi thuyền;
* xem đánh bắt;
* học cách đan lưới;
* câu cá;
* thưởng thức hải sản;
* ăn cơm cùng gia đình địa phương;
* ngủ homestay;
* tìm hiểu đời sống ngư dân.
3. Khu
du lịch sinh thái
Chỉ
xây dựng quy mô nhỏ:
* nhà nghỉ sinh thái;
* homestay;
* nhà hàng địa phương;
* bến thuyền;
* điểm ngắm cảnh;
* đường đi bộ;
* đường xe đạp.
4. Khu
sản xuất thủy sản kết hợp du lịch
Đây là điểm rất quan trọng.
Không
tách du lịch khỏi sinh kế.
Một đầm nuôi tôm, nuôi cá hoặc vùng khai thác thủy sản có
thể trở thành: nơi sản xuất + nơi trải nghiệm + nơi ăn uống + nơi bán sản phẩm.
Như vậy, người dân không phải bỏ nghề truyền thống để làm du
lịch.
IV. XÂY DỰNG “CON ĐƯỜNG CẢNH QUAN TAM GIANG – CẦU HAI”
Huế
không nhất thiết phải xây một con đường mới thật lớn. Điều cần thiết là kết nối
những tuyến đường hiện có thành một mạng lưới du lịch cảnh quan.
Dọc tuyến phải có:
* điểm dừng chân;
* bãi đỗ xe nhỏ;
* nhà vệ sinh sạch;
* quán cà phê;
* nhà hàng;
* điểm ngắm hoàng hôn;
* bến thuyền;
* đường xe đạp;
* đường đi bộ;
* biển chỉ dẫn thống nhất;
* các làng nghề;
* vườn cây;
* điểm bán đặc sản.
Một con đường du lịch đẹp không nhất thiết phải rộng.
Cảnh quan hai bên đường mới là sản phẩm.
V. HÃY BIẾN “HOÀNG HÔN TAM GIANG” THÀNH MỘT THƯƠNG HIỆU
Huế có một sản phẩm du lịch gần như không cần xây dựng: hoàng hôn trên đầm phá.
Có thể tổ chức những tour rất đơn giản:
Chiều lên thuyền → ngắm chim → xem ngư dân → thưởng thức hải
sản → ngắm mặt trời lặn → trở về trong ánh đèn làng chài.
Không cần một tòa nhà lớn nào.
Nhưng nếu tổ chức chuyên nghiệp, đây có thể trở thành một sản
phẩm du lịch đặc trưng của Huế.
VI. TẠO “100 ĐIỂM ĐẾN HUẾ” ĐỂ KHÁCH Ở LẠI LÂU HƠN
Thay vì chỉ đầu tư vài khu du lịch khổng lồ, Huế có thể xây
dựng một chương trình:
*100
điểm đến thiên nhiên – văn hóa – cộng đồng
Mỗi điểm chỉ cần có một đặc trưng:
* một làng;
* một khu vườn;
* một dòng sông;
* một cây cầu;
* một ngôi chùa;
* một làng nghề;
* một món ăn;
* một bãi biển;
* một khu rừng;
* một đầm nước;
* một điểm ngắm bình minh;
* một điểm ngắm hoàng hôn.
Sau đó kết nối thành các tour:
*1 ngày – 2 ngày – 3 ngày – 5 ngày.
Như vậy, du khách không chỉ đến Huế vài tiếng để xem Đại Nội
rồi đi. Họ có lý do để ở lại lâu hơn.
Và ở lại lâu hơn chính là cách tạo ra nhiều thu nhập hơn
cho địa phương.
VII. BẠCH MÃ: ĐỪNG BIẾN NÚI RỪNG THÀNH MỘT “BÀ NÀ THỨ HAI”
Nếu Tam Giang – Cầu Hai cần tránh đô thị hóa, thì Bạch Mã cần
tránh một nguy cơ khác: du lịch hóa quá
mức.
Bạch Mã có những tài sản mà không công trình nhân tạo nào
có thể thay thế:
* rừng;
* khí hậu núi cao;
* suối;
* thác;
* mây;
* chim;
* động vật;
* thực vật;
* cảnh quan;
* lịch sử.
Vườn quốc gia Bạch Mã nằm ở phần cuối dãy Trường Sơn Bắc, có địa
hình lên tới trên 1.700 m và có giá trị đa dạng sinh học, cảnh quan và lịch sử
rất cao. ([Lâm Nghiệp Việt Nam][3])
Vì vậy, Bạch Mã
không nên cạnh tranh với Bà Nà bằng số lượng công trình.
Bạch Mã phải cạnh tranh bằng: sự hoang sơ.
VIII. TRIẾT LÝ PHÁT TRIỂN BẠCH MÃ NÊN LÀ:
Không
xây thêm một Bà Nà – hãy xây dựng một Bạch Mã không nơi nào có.
Bà Nà có thể bán:
Công trình – giải trí – dịch vụ – cảnh quan nhân tạo.
Bạch Mã có thể bán:
Rừng – khí hậu – trekking – chim – thác – suối – mây – sự
tĩnh lặng.
Hai sản phẩm hoàn toàn khác nhau.
Và Huế không cần phải bắt chước Đà Nẵng.
IX. CHIA BẠCH MÃ THÀNH BA VÀNH ĐAI
Đây là nguyên tắc tôi cho rằng cần đưa vào quy hoạch rất rõ
ràng.
Vành
đai 1: Rừng phải được bảo vệ nghiêm ngặt
Không xây, không cho mở:
* khách sạn;
* resort;
* nhà hàng;
* cáp treo;
* đường ô tô;
* công trình thương mại.
Chỉ dành cho:
* bảo tồn;
* nghiên cứu;
* kiểm lâm;
* khoa học;
* trekking có kiểm soát;
* quan sát động vật;
* nhiếp ảnh thiên nhiên.
Đây phải là kho báu
không được đụng tới.
Vành
đai 2: Du lịch sinh thái cực nhẹ
Đây là nơi du khách được tiếp xúc với thiên nhiên.
Nhưng cơ sở hạ tầng phải rất nhẹ:
* đường mòn;
* cầu gỗ;
* bậc đá tự nhiên;
* biển chỉ dẫn;
* điểm nghỉ nhỏ;
* chòi quan sát.
Không san núi để tạo mặt bằng.
Không chặt rừng để xây khu nghỉ dưỡng.
Không biến đường mòn thành đường bê tông.
Một tuyến có thể là:
Ø > cổng rừng
→ đường mòn → suối → thác → rừng cổ thụ → điểm ngắm mây → trở về.
Du khách trả tiền để
được trải nghiệm rừng, chứ không phải để bước vào một khu vui chơi xây
trong rừng.
Vành
đai 3: Xây dựng dịch vụ ở ngoài (bìa) rừng.
Đây là giải pháp quan trọng nhất.
Không
nhất thiết phải đưa khách sạn lên đỉnh Bạch Mã.
Hãy đặt các trung tâm dịch vụ ở: chân núi – vùng đệm – những
khu vực đã có hạ tầng.
Tại đây có thể xây:
* khách sạn;
* eco-lodge;
* nhà hàng;
* bãi đỗ xe;
* trung tâm du khách;
* bảo tàng thiên nhiên;
* trung tâm nghiên cứu;
* khu giáo dục môi trường;
* dịch vụ vận chuyển.
Sau đó, đưa khách lên núi bằng: xe điện hoặc xe buýt nhỏ chuyên
dụng của công ty du lịch.
(Có thể mang giống cây phong hương từ khu rừng ven hồ thủy
điện Rào Quán, Quảng Trị, loại cây có lá vàng vào mùa thu, để trồng xen kẻ hoặc
trồng thành một khu rừng để tạo cảnh quan mới lạ và thơ mộng.)
Nguyên tắc rất đơn giản:
Tiền
được kiếm ở vùng đệm – rừng được giữ ở vùng lõi.
X. KHÔNG NÊN VỘI VÀNG XÂY CÁP TREO LÊN ĐỈNH
Nếu mục tiêu của Huế là bảo tồn bản sắc Bạch Mã, tôi cho rằng
không nên lấy cáp treo làm biểu tượng
phát triển.
Bạch Mã có thể bán một trải nghiệm khác:
Bạn phải
đi bộ để gặp Bạch Mã:
Trekking, đi bộ trong rừng, quan sát chim, chụp ảnh thiên
nhiên và khám phá thác suối chính là sản phẩm.
XI. HÃY BIẾN BẠCH MÃ THÀNH “THỦ ĐÔ XEM CHIM CỦA MIỀN TRUNG”
Đây là một thị trường rất đáng chú ý. Không cần xây công
trình lớn.
Chỉ cần:
R > Rừng rậm,
cây to → chim nhiều → đường mòn → chòi quan sát → hướng dẫn viên giỏi.
Có thể phát triển:
* tour xem chim bình minh;
* nhiếp ảnh chim;
* quan sát động vật ban đêm;
* nghiên cứu thực vật;
* tìm hiểu côn trùng;
* tour chuyên đề về đa dạng sinh học.
Đặc biệt, khách quốc
tế yêu thiên nhiên có thể ở lại 2–4 ngày.
Đây là nhóm khách có khả năng chi tiêu tốt nhưng lại không
đòi hỏi những công trình khổng lồ.
XII. TẠO SẢN PHẨM “MỘT NGÀY SỐNG TRONG RỪNG”
Có thể giới hạn số lượng khách, chẳng hạn vài trăm người/ngày
tùy sức chịu tải thực tế.
Một chương trình mẫu:
**7 giờ:** vào rừng
**8 giờ:** trekking
**10 giờ:** quan sát chim
**11 giờ:** thác, suối
**12 giờ:** picnic
**14 giờ:** đường mòn sinh thái
**16 giờ:** ngắm mây
**17 giờ:** rời rừng.
Không cần xây thêm một công trình lớn nào.
Nhưng nếu dịch vụ được tổ chức tốt, mỗi vé có thể có giá trị
cao.
Đáng chú ý, Bạch Mã hiện đã có định hướng phát triển nhiều
điểm và tuyến du lịch sinh thái; cơ quan quản lý cũng đang triển khai cho thuê
môi trường rừng để kinh doanh du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí tại các
phân khu phù hợp. ([Lâm Nghiệp Việt Nam][3])
XIII. KHÁCH SẠN NÊN NHÌN VÀO RỪNG, KHÔNG NẰM TRONG RỪNG
Có thể xây những khu nghỉ dưỡng sinh thái (eco-lodge) ở
vùng đệm với mật độ thấp.
Du khách thức dậy, mở cửa và nhìn thấy: Bạch Mã. Nhưng trước
mắt họ không phải là một dãy biệt thự chen chúc. Đó là rừng.
Đây mới là cách biến cảnh quan thành tài sản kinh tế mà
không phá hủy nó.
XIV. “100 ĐIỂM ĐẾN” KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ 100 CÔNG TRÌNH
Đây là điều cần đặc biệt nhấn mạnh.
Một điểm đến có thể chỉ là:
Ø > Một
cây cổ thụ + một bảng giới thiệu + một đường mòn.
Một điểm khác:
> > Một thác nước + một chòi quan sát nhỏ.
Một điểm khác:
> > Một làng chài + một bến thuyền.
Một điểm khác:
> Một vườn
cây + một gia đình làm homestay.
Như vậy, chi phí đầu tư không nhất thiết phải quá lớn.
Giá trị
nằm trong việc tổ chức và kết nối.
XV. NGƯỜI DÂN PHẢI LÀ NGƯỜI HƯỞNG LỢI
Đây là nguyên tắc quyết định sự thành công.
Nếu một doanh nghiệp xây resort lớn rồi đưa khách vào,
nhưng người dân địa phương chỉ đứng ngoài nhìn, thì đó chưa phải là phát triển
du lịch cộng đồng.
Mô hình tốt hơn là:
> Du lịch
→ nông nghiệp → thủy sản → ẩm thực → làng nghề → homestay → vận tải → dịch vụ địa
phương.
Ví dụ một gia đình
ven phá có thể có:
Ø > 3–5
phòng homestay + thuyền du lịch + đánh bắt thủy sản + bán hải sản + nấu ăn cho
khách.
Một
làng
có thể cùng nhau làm:
Ø > tour
thuyền + nhà hàng + đặc sản + homestay + trải nghiệm nghề cá.
Tiền
du lịch vì vậy đi sâu vào cộng đồng, thay vì chỉ tập trung vào một số dự án lớn.
XVI. DU LỊCH PHẢI TRẢ TIỀN CHO VIỆC BẢO TỒN
Đây là một nguyên tắc kinh tế rất quan trọng:
Ai kiếm
tiền từ rừng và đầm phá thì phải đóng góp trực tiếp cho việc bảo vệ rừng và đầm
phá.
Mỗi vé tham quan có thể dành một phần cho:
* bảo vệ rừng;
* phục hồi sinh cảnh;
* xử lý rác;
* bảo vệ nguồn nước;
* nghiên cứu đa dạng sinh học;
* hỗ trợ cộng đồng vùng đệm.
Bạch Mã hiện đã có những hoạt động gắn bảo tồn với sinh kế
cộng đồng; cơ quan quản lý cho biết đã hỗ trợ sinh kế cho các thôn vùng đệm và
triển khai các hoạt động giáo dục môi trường. ([Lâm Nghiệp Việt Nam][4])
Cần phát triển mạnh hơn nữa mô hình này.
XVII. KHÔNG PHẢI “CÀNG NHIỀU KHÁCH CÀNG TỐT”
Đây là tư duy cần thay đổi.
Một khu rừng không thể đón vô hạn khách.
Một đầm phá cũng không thể chịu vô hạn tàu thuyền, rác thải
và công trình.
Vì vậy cần xác định:
Sức chứa
sinh thái của từng khu vực.
Nếu một tuyến chỉ chịu được 300 người/ngày thì bán 300 vé.
Nếu một khu vực chỉ chịu được 50 khách thì chỉ bán 50 vé.
Không nên chạy theo con số: 1 triệu khách, 2 triệu khách, 5
triệu khách.
Mục tiêu phải là: Ít
khách hơn nhưng mỗi khách ở lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và gây tác động nhỏ
hơn.
XVIII. HUẾ CẦN MỘT “BỘ LUẬT CẢNH QUAN” CHO HAI VÙNG
Tôi đề nghị thành phố nghiên cứu một bộ quy tắc riêng cho
Tam Giang – Cầu Hai và Bạch Mã.
Không được:
* bê tông hóa bờ phá;
* san lấp mặt nước;
* xây công trình phá vỡ cảnh quan;
* quảng cáo khổng lồ;
* xây nhà cao tầng ở những vùng nhạy cảm;
* chặt rừng để lấy mặt bằng;
* mở đường tùy tiện;
* xả nước thải chưa xử lý;
* biến làng quê thành phố thương mại lộn xộn.
Phải:
* ưu tiên cây xanh;
* kiến trúc thấp tầng;
* vật liệu thân thiện;
* biển hiệu thống nhất;
* hạn chế nhựa dùng một lần;
* xử lý nước thải;
* phân loại rác;
* bảo vệ mặt nước;
* bảo vệ rừng;
* bảo vệ sinh kế cộng đồng.
XIX. MỘT QUY TẮC RẤT ĐƠN GIẢN CHO MỌI DỰ ÁN
Trước khi cấp phép bất kỳ dự án du lịch nào, hãy đặt một
câu hỏi:
Ø - Nếu
không xây công trình này thì du lịch có bị ảnh hưởng nghiêm trọng không?
Nếu câu trả lời là không, thì không cần xây.
Nếu phải xây, hãy hỏi tiếp:
Ø - Có thể
xây ở vùng đã có hạ tầng, ngoài vùng nhạy cảm hay không?
Nếu có, hãy xây ở đó.
Đây là cách tránh tình trạng xây dựng trước rồi mới tìm cách bảo tồn sau.
XX. HUẾ KHÔNG NÊN BẮT CHƯỚC ĐÀ NẴNG
Đà Nẵng có những thành công riêng. Bà Nà Hills cũng có sản
phẩm riêng. Nhưng Huế không cần phải làm một Bà Nà thứ hai.
Nếu Huế xây một khu vui chơi khổng lồ trên Bạch Mã, nó sẽ rất
khó thắng Bà Nà về quy mô và vốn đầu tư.
Nhưng nếu Huế bảo tồn được Bạch Mã như một khu rừng nguyên
sinh tuyệt đẹp, thì Bà Nà không thể cạnh tranh với Bạch Mã về chính thứ đó.
Tương tự:
Đầm phá nhân tạo có thể được xây ở nhiều nơi.
Nhưng Tam Giang – Cầu Hai tự nhiên thì không thể xây lại nếu
mất đi.
XXI. HÃY TẠO RA MỘT “VÒNG DU LỊCH NÚI – PHÁ – BIỂN”
Đây mới là lợi thế chiến lược của Huế.
Có thể hình thành một vòng:
Ø > Huế →
Bạch Mã → Nam Đông → Cầu Hai → Tam Giang → biển → Huế
Hoặc các tuyến nhỏ hơn.
Du khách có thể lựa chọn:
Tuyến thiên nhiên:
Ø > Huế –
Bạch Mã – Nam Đông – A Lưới
Tuyến núi – phá – biển:
Ø > Huế –
Bạch Mã – Cầu Hai – Lăng Cô
Tuyến đầm phá:
Ø > Huế –
Tam Giang – làng chài – Thuận An
Tuyến văn hóa – làng quê:
> Huế – nhà vườn – làng cổ - làng nghề – Tam Giang
Tuyến trải nghiệm dài ngày:
Ø > Huế →
rừng → đầm phá → biển.
Như vậy, các địa phương không còn cạnh tranh với nhau mà bổ sung cho nhau.
XXII. HUẾ ĐANG CÓ CƠ HỘI ĐỂ LÀM ĐIỀU NÀY
Đây không phải là một ý tưởng hoàn toàn nằm trên giấy.
Các định hướng chính thức của Huế đã đề cập đến phát triển
kinh tế biển, đầm phá, du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, homestay và du lịch
nông nghiệp. ([Thành phố Huế][1])
Đáng chú ý hơn, định hướng phát triển hiện nay còn đề cập tới
việc phát triển Tam Giang – Cầu Hai thành “Công
viên đầm phá quốc gia”, kết hợp với Bạch Mã thành khu du lịch trọng điểm quốc
gia. ([Thành phố Huế][5])
Ở Bạch Mã, đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí
giai đoạn 2024–2030 cũng đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt
tại Quyết định 942/QĐ-BNN-LN ngày 27/2/2025. ([Lâm Nghiệp Việt Nam][6])
Nói cách khác: Cơ hội đã có, định hướng đã có; vấn đề còn lại
là cách triển khai.
XXIII. ĐỀ NGHỊ MỘT “CHIẾN LƯỢC HUẾ XANH 2050”
Tôi đề nghị Huế không nên xem Tam Giang – Cầu Hai và Bạch
Mã là hai dự án du lịch riêng biệt.
Hãy đặt chúng vào một chiến lược lớn:
HUẾ
XANH 2050
Phát
triển kinh tế từ cảnh quan, bảo tồn cảnh quan bằng kinh tế.
Chiến lược này có thể dựa trên 5 nguyên tắc:
Một – Bảo tồn trước, khai thác sau.
Hai – Xây dựng ngoài vùng nhạy cảm.
Ba – Du lịch sinh thái thay cho bê tông hóa.
Bốn – Người dân địa phương phải được hưởng lợi.
Năm – Mọi hoạt động du lịch phải đóng góp trở lại cho bảo tồn.
XXIV. MỤC TIÊU CUỐI CÙNG KHÔNG PHẢI LÀ “CÓ BAO NHIÊU KHÁCH”
Mục tiêu phải là:
Ø > Du
khách ở Huế lâu hơn.
Ø > Chi
tiêu nhiều hơn.
Ø > Đi nhiều
địa phương hơn.
Ø > Người
dân địa phương kiếm được nhiều tiền hơn.
ừ > Rừng được bảo vệ tốt hơn.
Ø > Đầm phá
sạch hơn.
Ø > Làng
quê đẹp hơn.
Đó mới là phát triển du lịch bền vững.
KẾT LUẬN: ĐỪNG BÁN CẢNH QUAN BẰNG CÁCH PHÁ CẢNH QUAN
Huế đang đứng trước một cơ hội rất lớn.
Một bên là mô hình phát triển quen thuộc:
Ø > Có cảnh
đẹp → xây resort → xây đường → xây khách sạn → bê tông hóa → đón thật nhiều
khách.
Một bên là mô hình khó hơn nhưng có giá trị lâu dài:
Ø > Có cảnh
đẹp → bảo vệ cảnh đẹp → tổ chức trải nghiệm → giới hạn khách → thu phí cao hợp
lý → tiền quay trở lại bảo tồn và cộng đồng.
Tôi cho rằng Huế nên chọn con đường thứ hai.
Tam
Giang – Cầu Hai không cần trở thành một thành phố ven đầm phá.
Nó cần trở thành một công viên đầm phá sống
động, nơi thiên nhiên và người dân cùng tồn tại.
Bạch
Mã
không cần trở thành một Bà Nà thứ hai.
Nó cần trở thành một
khu rừng mà du khách trên thế giới muốn đến, chính vì nơi ấy vẫn còn là rừng.
Và Huế không
cần xây dựng thật nhiều để chứng minh mình phát triển.
Có khi, thành công lớn
nhất của Huế trong 30 năm tới lại là những thứ Huế quyết định không xây.
Ø > Không
xây một khách sạn giữa rừng.
Ø > Không
xây một khu đô thị bên đầm phá.
Ø > Không
san một quả đồi.
Ø > Không
lấp một vùng nước.
Ø > Không
chặt một cánh rừng chỉ để lấy mặt bằng.
Bởi những thứ đó có thể được xây ở rất nhiều nơi.
Nhưng một Bạch Mã nguyên sinh và một Tam Giang – Cầu Hai
còn sống nguyên vẹn (mà khi đã phá đi rồi) thì không thể xây lại được.
Nếu Huế biết bảo vệ chúng, rồi tổ chức chúng thành những sản
phẩm du lịch đẳng cấp, thiên nhiên sẽ trở
thành một loại “hạ tầng kinh tế” lâu dài của thành phố.
Và khi ấy, Huế có thể tạo ra một mô hình phát triển rất
riêng:
Một
thành phố di sản xanh, nơi núi, rừng, sông, đầm phá, biển và con người cùng tạo
ra thịnh vượng — nhưng không ai phải hy sinh thiên nhiên để có được sự thịnh vượng
ấy.
[1]:
https://hue.gov.vn/Portals/0/Attachs/Nam2024/T7/Baocaothuyetminh_DCQHSDD_ThanhphoHue.pdf?utm_source=chatgpt.com
"ĐẶT VẤN ĐỀ"
[2]:
https://hue.gov.vn/Portals/0/Uploads/VBPL/Nam2026/Thang4/00.00.H57-188-KH-UBND-2026-PL1_signed.pdf?utm_source=chatgpt.com
"3
\- Đầu tư, hoàn thiện và đưa vào khai thác tối t"
[3]:
https://vnforest.gov.vn/2025/04/15/vuon-quoc-gia-bach-ma-cho-thue-moi-truong-rung-de-kinh-doanh-du-lich-sinh-thai-nghi-duong-giai-tri/?utm_source=chatgpt.com
"Vườn quốc gia Bạch Mã cho thuê môi trường rừng để kinh doanh du lịch sinh
thái, nghỉ dưỡng, giải trí – Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm"
[4]:
https://vnforest.gov.vn/2025/12/05/vuon-quoc-gia-bach-ma-nhan-chung-nhan-vuon-di-san-asean/?utm_source=chatgpt.com
"Vườn Quốc gia Bạch Mã nhận Chứng nhận Vườn Di sản ASEAN – Cục Lâm nghiệp
và Kiểm lâm"
[5]:
https://hue.gov.vn/Portals/0/Uploads/GopYDuThaoVBPL/Nam2025/Thang8/du%20thao%20bao%20cao%20chinh%20tri.pdf?utm_source=chatgpt.com
"THÀNH ỦY HUẾ"
[6]: https://vnforest.gov.vn/wp-content/uploads/2025/04/942_QD-BNN-LN_QDinh-De-an-DLST-BachMa_final.pdf?utm_source=chatgpt.com
"CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM"