Đọc
“Nắng chiêm bao” của Nguyễn Văn Trình
Nhà
báo Nguyễn Hoàn
Phó GĐ Sở TT-TT Quảng Trị
Chủ tịch Hội VHNT Tỉnh
Nguyễn Văn Trình
là giáo viên dạy Văn cấp 3, hiện anh là hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh
Quảng Trị. Anh từng có thời gian tham gia Quân
đội Nhân dân Việt Nam từ những năm đầu của thập niên tám
mươi. Nguyễn Văn Trình sinh ra và lớn lên ở một vùng quê nghèo Quảng Trị đầy
gió Lào cát trắng, tại: Làng Lạng
Phước, Phường Đông Lễ, Thành phố Đông Hà. Cũng như bao
người con khác trên mảnh đất đầy nắng gió này, Nguyễn Văn Trình đã từng trải
qua thời kỳ bom đạn, khói lửa của chiến
tranh ác liệt. Bên cạnh công việc dạy học, với sự nghiệp trồng người cao cả,
anh còn tham gia sáng tác thơ văn nhằm
ghi
lại nhật ký tâm hồn mình và góp phần làm phong phú thêm công việc dạy văn.
 |
Nhà thơ Nguyễn Văn Trình
|
Nhà thơ Nguyễn
Văn Trình đến với thơ văn từ rất
sớm, ngay từ những năm tháng còn ngồi
trên ghế nhà trường và những tháng ngày trong quân ngũ, anh đã sáng tác thơ. Sau khi xuất ngũ trở lại trường Đại học Sư Pham – Huế, Nguyễn Văn Trình càng có thêm cơ hội để sáng tác thơ hơn nữa. Với sự đam mê và nỗ lực sáng tạo,
năm 2011 Nguyễn Văn Trình đã cho ra mắt tập thơ đầu tay: “Mây trắng bên trời” do
Nhà xuất bản Thuận Hóa ấn hành.
Tập thơ vừa ra mắt bạn đọc,
anh em giới văn nghệ sĩ tỉnh nhà vui mừng tiếp nhận và đánh giá cao. Nhà thơ Võ
Văn Luyến, ThS Ngữ văn, Giảng viên Trường CĐSP tỉnh Quảng Trị, trong lời giới thiệu tập thơ
này đã viết: “Lặng lẽ viết, lặng lẽ tự
tình với những con chữ tí tách nẩy mầm yêu thương và khát vọng, Nguyễn Văn
Trình đến với thơ bằng hiển tâm của người mang sứ mệnh chở đạo. Chính thiên chức
nhà giáo - thi sĩ đã giúp anh hái được những bông thơ sắc thắm bên trời. Và
người đọc sẽ thấy nhiều vẻ đẹp khi dạo vườn thơ của anh ”. Còn nhà thơ - nhạc sĩ Lê Đàn thì cảm nhận: “Riêng tôi, tôi gọi những bài thơ trong tập
thơ “Mây trắng bên trời” của thầy giáo - thi sĩ Nguyễn Văn Trình là những vầng
mây không trôi, để lại cho tôi những ấn tượng khó phai mờ sau mỗi lần đọc. Tôi
tin những vầng mây không trôi ấy sẽ còn mãi cùng với trời xanh mây trắng”. Nhà giáo, ThS Ngữ văn Nguyễn Minh Hoàng GV Trường THPT Lê Lợi, Đông Hà cũng cùng nhận định: “ Đọc
thơ Nguyễn Văn Trình tôi rất thích những lời tự tình man mác, hào hoa mà thấm
đẫm tình người. Với tập thơ “Mây trắng bên trời”, anh đã góp vào vườn thơ những
bông hoa đẹp đầy hương sắc, giàu ý vị tình đời tình người, rất đáng trân trọng ! Tôi tin những vần thơ
của anh luôn là những lời tâm tình thủ thỉ mà lắng đọng sâu xa trong lòng bạn
đọc…”.
Còn bây giờ, tôi
đang cầm trên tay bản thảo tập thơ thứ hai của nhà thơ Nguyễn Văn Trình: “Nắng chiêm bao”. Một tập thơ dày dặn với gần cả trăm bài thơ,
được lựa chọn kỷ lưỡng trong mấy mươi năm làm
thơ của mình, mới thấy Nguyễn Văn Trình cần mẫn và thận trọng như thế nào trong
từng bài thơ của anh khi viết
ra. Trong tay bạn đọc, có thể có đến hàng
trăm
tập thơ và hơn thế nữa. Nhưng bạn đọc sẽ
dễ
dàng nhận ra từng gương mặt thơ riêng biệt không ai giống ai. Nhà thơ Nguyễn Văn Trình cũng là
một gương mặt thơ riêng biệt như thế. Đọc tập thơ “Nắng chiêm bao” của nhà thơ Nguyễn Văn Trình,
tôi thấy hiện lên rất rõ từng
chủ đề rành rọt trong tập thơ này,
như: Nghề giáo - mái trường - học sinh, tình yêu thời áo
trắng sân trường, tình cảm gia đình, hình ảnh người lính, Quê hương và đất
nước
Nhà
thơ Nguyễn Văn Trình trước hết là một nhà giáo, nên mảng
thơ viết về nghề giáo, mái trường, học sinh đồng nghiệp…thể hiện đậm nét trong
thơ anh. Đó là những bài thơ khá hay, khá
xúc động được bạn đọc yêu mến, như
các bài thơ: “Nghề giáo của tôi, Bài giảng giờ chia tay, Ngày tựu
trường, Hãy nuôi dưỡng ước mơ, Trường em - trường trung học Lê Lợi …”
Nghề
giáo vốn là nghề rèn chữ dạy người,
đó không chỉ là một nghề đơn thuần mà còn là cả một sự nghiệp trồng người cao
cả: “Lặng xuôi năm tháng trồng người /
Bảng đen phấn trắng con đò nặng mang / Làm nghề giáo khó khăn nặng nhọc / Đời
mãi vui say đắm yêu nghề ” (Nghề giáo
của tôi).
Hình
ảnh mái trường dấu yêu, nơi anh đã từng công tác và giảng dạy cũng đi vào thơ với
niềm tự hào và yêu mến, được các nhạc sĩ phổ nhạc, có bài đã trở thành bài ca
truyền thống của nhà trường. Bài thơ: Trường
em - trường trung học Lê Lợi là một bài thơ hay được nhạc sĩ Trần Kiềm phổ
nhạc: “Trường em / Lớp lớp cây non mầm
xanh vươn cao / Áo trắng tỏa về rực nắng xôn xao / Trường em / Chắp cánh ước mơ
giữa khung trời rộng mở / Cờ đỏ tung bay, có ngọn cờ đào dựng nghĩa Lam Sơn /
Trường em Lê Lợi anh hùng …”. Những bài thơ anh viết cho học trò yêu quý
của mình cũng tạo được sự đồng cảm sâu xa trong lòng học sinh và đồng nghiệp: Hãy nuôi dưỡng ước mơ, Bài giảng giờ chia
tay, Ngày tựu trường…
Hãy nuôi dưỡng ước mơ
là bài thơ giàu tính triết lý, thể hiện sự trăn trở của người thầy trước muôn
vàn ngã rẽ cuộc đời đầy sóng gió của các em, hãy tin và hãy yêu cuộc sống này
bằng sự nuôi dưỡng những ước mơ cao đẹp:
“Dẫu chưa có những điều mơ ước / Em ơi, đừng tuyệt vọng / Cho dù ước mơ kia chỉ
là mơ ước / Nhưng là ngọn nến cuối đường hầm / Thôi thúc người ta vượt qua bóng
tối / Ước mơ như ngọn lửa soi đường / Đốt lên niềm tin, hy vọng, tương lai…”.
Hoặc: “Cuộc sống có muôn vàn cái đích
vươn tới / Hãy chọn cho mình một lối đi riêng / Em sẽ thấy cuộc đời này đáng
yêu biết mấy / Trời trên đầu vẫn xanh / Đất dưới chân vẫn bình yên nồng ấm”.
Cả
một đời dạy học có biết bao thế hệ học trò, thì có bấy nhiêu cuộc chia tay bịn
rịn: “Đó là bài giảng cuối cùng cho em /
Mà sáng nay thầy giảng / Và bắt đầu cho một cuộc chia tay /…không phải lần đầu, sao thầy rưng rức ”
(Bài giảng giờ chia tay)
Nhà
thơ Nguyễn Văn Trình có một quãng đời áo trắng sân trường
rất đẹp, với
những mối tình trong trắng thơ ngây. Tình yêu tuổi học trò trong thơ của anh
cũng đẹp, trắng trong và thơ ngây như
thế. Những bài: “Nắng chiêm bao, Em về
tinh khôi, Ngày tựu trường, Em về cho ai chơi vơi …”
“Em về bên ấy chiều nay / Một trời thương nhớ
heo may một trời / Câu ca mái nặng chơi vơi / … Em về buốt tím hoa mua / Đường
côi mấy nẻo gió lùa hồn anh” (Em về
bên ấy) Hoặc: “Em về cho ai chơi vơi / Em về cả đất trời
diệu tím / Tà áo em bay chiều tím cổng trường / Ôi dĩ vãng nhuộm tím màu lưu
luyến / Em về cho ai chơi vơi” (Em về
cho ai chơi vơi).
Nhà
thơ Nguyễn Văn Trình không chỉ là một nhà giáo, mà anh còn
là một người lính, một cựu chiến binh Quân
đội Nhân Việt Nam, nên hình
ảnh người lính hiện lên trong thơ anh chân thực sinh động, bởi anh là người
trong cuộc. Điều đó được thể
hiện qua những bài thơ: “Chiều biên cương,
Với biển đảo quê hương, Người lính Biên
phòng Cửa Việt, Khúc tình ca người lính đảo Cồn Cỏ” …
Người lính nơi
tuyến đầu Tổ quốc, bảo vệ biên cương lãnh thổ, họ là những người chịu nhiều
thiệt thòi, vất vả, hy sinh. Người lính từng ngày, từng giờ phải đối đầu với kẻ
thù xâm lấn biên giới, sẵn sàng đánh trả bằng mọi giá, kể cả máu xương của
mình, để bảo vệ từng tấc đất biên cương Tổ quốc và sự toàn vẹn lãnh thổ: “Chiều biên cương, sương lam mù tối / Ba lô vai súng thâm u rừng già /
Dấu chân người lính đi qua / Đường tuần tra, cheo leo hun hút / Cơn mưa chiều
trút nặng đôi vai / Không làm nản chí thân trai / Đã quyết một lòng non sông
bảo vệ: / Vẹn toàn lãnh thổ biên cương...”
(Chiều biên cương).
Người lính Hải
quân ngoài biển đảo, nơi đầu sóng ngọn gió trong thơ Nguyễn Văn Trình hiện lên
kiên cường dũng cảm. Họ xem biển đảo là nhà, là quê hương, thân thuộc như ngõ
xóm đường làng, quyết tâm bảo vệ từng tấc biển, tầng trời của Tổ quốc yêu
thương: “Biển đảo quê hương hình hài đất
nước / Gần gũi yêu thương như ngõ xóm đường làng / Ta quyết giữ hàng trăm hải
lý / Thuộc chủ quyền biển đảo Việt Nam / Để ngư trường mãi mãi của ta / Hoàng
-Trường Sa biển đảo là nhà / Đã bao đời ông cha gìn giữ …” (Với biển đảo quê hương ). Không chỉ
người lính Hải
quân, mà người lính biên phòng cũng là hình tượng đẹp trong thơ Nguyễn Văn
Trình: “Những người lính biên phòng Cửa
Việt / Trăm quê riêng về ở một đồn chung / Đoàn kết yêu thương như một gia đình
/ Chung trách nhiệm: Canh bờ giữ biển” (Người
lính biên phòng Cửa Việt).
Quê hương - Đất
nước là một mảng đề tài lớn được đề cập khá nhiều trong thơ ca, mỗi nhà thơ khi
đến với đề tài này lại có cách tiếp cận và thể hiện riêng. Nhà thơ Nguyễn Văn Trình cũng
không ngoại lệ, anh viết về đề tài này khá nhiều và theo phong cách riêng của
mình, cả tập thơ “Nắng chiêm bao” đã có hơn một nửa số bài thơ
là những bài thơ viết
về tình yêu quê hương đất nước. Những bài thơ anh viết về quê hương mình, nơi
chôn rau cắt rốn đọc lên tràn đầy cảm xúc, nghe thật da diết càng thêm yêu quê
hương: “Thành
phố ngã ba sông, Đông Hà ngày mới, Huyền sử một dòng sông, với biển Cửa Tùng,
Vĩnh Linh lũy thép lũy hoa”
… Thành phố Đông Hà trung tâm tỉnh lỵ quê nhà được anh
khắc họa khá đậm nét trong chùm thơ quê hương của mình: “Đông Hà, thành phố ngã ba sông / Em biết không / Thành phố mình đáng
yêu là vậy / Chỉ bảy năm thôi, mà biết bao thay đổi / Đại lộ Hùng Vương vươn
dài từng con phố / Những tòa nhà nối nhau san sát / Tầng thấp, tầng cao tạo
dáng phố phường / Có ngôi chùa cổ kính thân thương / Tiếng chuông ngân mỗi sớm,
mỗi chiều / Đông Hà phố gợi niềm yêu quê da diết / Phương trời nào cũng nhớ một
ngã ba sông ” (Thành phố ngã ba sông). Hoặc:
“Tôi yêu Đông Hà tự thuở nào thơ dại / Thành
phố muôn đời ngự trị trong tim / Từ thuở cấp hai, cấp ba thời còn đi học / kỷ
niệm nào lưu dấu tuổi học đường…” (Đông
Hà ngày mới).
Quê hương là cội nguồn của mọi cảm xúc thăng
hoa sáng tạo, dù đi đến địa danh nào trên quê hương mình, Nhà thơ Nguyễn Văn Trình cũng có
những câu thơ, bài thơ tha thiết, dạt dào tình yêu quê hương: “Khi anh về với biển Cửa Tùng / Biển mặn
khiến lòng anh xao xuyến / Gió hát xôn xao lồng lộng bến bờ / Bãi Nữ Hoàng,
thiết tha bao nỗi nhớ …” (Với biển Cửa Tùng).
Tình
yêu quê hương chính là mạch nguồn của tình yêu đất nước. Là thầy giáo dạy văn, Nhà thơ Nguyễn Văn Trình lại có
những tháng hè rong ruổi đến khắp mọi miền quê tươi đẹp của đất nước. Đến đâu nhà thơ cũng có những cảm xúc để
lại, qua một số bài thơ: “Hà Nội trong tôi, Chiều
lên Tam Đảo, Tam Đảo mây, Chiều Đại Lãi, Đại Lãi vào xuân, Chiều Đà Lạt, Với Đà
Lạt, Chiều Sài Gòn, Nắng Sài Gòn, Chiều Vũng Tàu, Đến Nha Trang, Phú Quốc đảo
ngọc, Cần Thơ gạo trắng nước trong, Hạ Long Tiên cảnh, Cõi thiêng Yên Tử, Sa Pa
mây trắng, Thắng cảnh Ninh Bình, Về Phan Thiết, Chiều Hải Phòng, Thành phố Hoa
Ban, Đà Nẵng nắng vàng biển xanh, Mặn mà Huế thương, Với Quy Nhơn, Về Rạch Gía,
Hà Tiên truyền thuyết, Phố đèn lồng”… và còn nhiều bài thơ khác nữa.
Hà Nội trái tim
hồng của cả nước, thủ đô ngàn năm văn hiến, thành phố vì hòa bình, một lần đến
đây và một lần trở lại, Nhà thơ Nguyễn
Văn Trình đã ghi dấu cảm xúc đằm sâu: “Hà
Nội trong tôi giấu bao niềm ký ức / Dạo chơi ba mươi sáu phố phường / Sao nghe
vương vấn nhớ thương trong lòng / Chùa Trấn Quốc, Đường Đê La Thành / Chợ đêm,
phố cổ, Ba Đình, Hồ Tây …/ Để người đi luyến lưu bao nỗi nhớ / Ngày trở về, ghi
tạc những vần thơ …” (Trong tôi Hà
Nội). Đến với Sài Gòn, thành phố
rộng lớn và thú vị cho bất cứ ai lần đầu tiên đặt chân tới đây, phải choáng
ngợp trước vẻ đẹp của “Hòn ngọc Viễn Đông”. Bên cạnh nét đẹp hiện
đại sôi động của thành phố, còn có những không gian kiến trúc cổ kính thơ mộng
như: Trụ sở UBND thành phố, Dinh Thống Nhất, Chùa Việt Nam quốc tự, Nhà thờ Đức
Bà, Bưu Điện trung tâm, Chợ Bến Thành… Sài Gòn với hơn ba trăm năm thành lập là
một khoảng thời gian không dài đối với một đô thị lớn trung tâm, nhưng Sài Gòn
đã thực sự trở nên một miền đất phồn hoa đô hội với những sắc thái văn hóa đa
dạng, làm say đắm bao hồn
thơ: “Chiều Sài Gòn đẹp đến say mê / Vẻ đẹp của
phồn hoa đô hội / Đẹp cảnh đẹp người Hòn Ngọc Viễn Đông / Chiều Sài Gòn trời
đất mênh mông / Gieo ai nỗi nhớ, con tim tìm về ” (Chiều Sài Gòn).
Còn với những thắng cảnh của quê hương đất
nước, Nhà thơ Nguyễn Văn Trình cũng đã
có những bài thơ như mời gọi du khách tìm về thưởng ngoạn. Tam Đảo là một địa
danh như thế: “Tam Đảo bồng bềnh, Tam Đảo
mây / Không bãi không bờ mây tựa biển / Một màn sương trắng, mây núi mây / Dốc
đèo uốn lượn kìa ba đỉnh / Thiên Thị, Phù Nghĩa tả hữu vây / Đỉnh Trung Bàn
Thạch đầy sương sớm / Thác Bạc, Chùa Vàng khách khách say …” (Tam Đảo mây). Dẫu biết rằng, tình yêu
quê hương đất nước có viết đến bao nhiêu vẫn chưa cho là đủ, nhưng qua những
bài thơ viết về đề tài này, ta thấy Nhà
thơ Nguyễn Văn Trình đã phần nào nói được tình yêu sâu
nặng của mình với quê hương đất nước, mà không phải nhà thơ nào cũng dễ dàng làm
được điều đó. Với tư cách là một người đọc, xin chúc mừng và cám ơn nhà thơ về tình yêu cao đẹp này.
Tác
phẩm thơ, tự thân đã làm nên những phong cách riêng của nhà thơ và thể hiện đặc điểm
trầm tích văn hóa của vùng đất. Thơ Nguyễn Văn Trình đã có sẵn những điều đủ để
tạo nên những sẻ chia tha thiết với bạn đọc cùng đồng hành sáng tạo. Bởi nghệ
thuật là sự sáng tạo không ngừng nghỉ. Chúc mừng Nhà thơ Nguyễn Văn Trình và chúc mừng sự ra
mắt tập thơ thứ hai: “Nắng chiêm bao” của anh, đã góp thêm những bông hoa
đẹp vào vườn thơ đầy hương sắc của Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Trị nói riêng
và nền văn nghệ tỉnh nhà nói chung.
Với
tâm hồn đa cảm của một người yêu thơ tâm huyết, nặng nợ đa mang với thơ với
đời, và với bút lực dồi dào của mình, tôi cũng như bạn đọc tin rằng trên con
đường sáng tạo nghệ thuật của mình, Nhà
thơ Nguyễn Văn Trình sẽ tạo dựng được một chân dung thơ có
phong cách riêng biệt và đầy khả ái !
Và những “chiêm bao” thơ của anh
không như giấc mơ qua mà sẽ còn đọng lại, vương vấn, mơ màng…
Viết
tại thành phố Đông Hà, Ngày 20/4/2019
NH
