Nhà thơ Hạt Cát Diệu Sinh Bùi Cửu Trường
RÉT BÂN NHỚ MẸ
Rét Bân vương má con hạt mưa
Kiểu mưa Bân này dễ ho, mẹ ạ
Mẹ đủ ấm không / khi trời lạnh giá?
Mẹ đủ không / khi đất buốt tê?
Mẹ ơi!
Từ hồi Mẹ đi
quanh con hơ hoác trống.
Mưa Bân chắt lọc
từ li ti hương xuân rất trong
Tình mẹ ấm nồng
gom nhặt từ tháng ngày vất vả
tháng ngày ngược xuôi tất tả
lần hồi mẹ áo nâu sờn...
Mưa Bân rất tròn
mỏng dầy xếp giọt
Trời thương Nàng Bân, Trời ban rét ngọt
Con xin Trời cho con nắng tươi
cho con thấy nụ cười
nhóng nhánh hạt na đen của mẹ.
Rét Bân rất nhẹ
Đủ lùa thông thống tháng ba.
Đủ cuốn tuổi đông con
về Mẹ chốn bao la
Tìm hơi ấm Mẹ.
Hà Nội, 08 tháng 03.2019
Bùi Cửu Trường
*
NGÀY 8/3 ĐỌC “RÉT BÂN NHỚ MẸ”,
THƠ HẠT CÁT DIỆU SINH
Đặng Xuân Xuyến
Sáng ngày 8 tháng 3, tôi được đọc một bài thơ tự sự, viết về
MẸ của nhà thơ, bác sĩ Bùi Cửu Trường.
Bài thơ có tựa đề: RÉT BÂN NHỚ MẸ.
Tôi ấn tượng với bài thơ ở ngay những câu đầu:
"Rét Bân vương tay con hạt mưa
Kiểu mưa Bân này dễ ho mẹ ạ
Mẹ đủ ấm không / khi trời lạnh giá?
Mẹ đủ ấm không / khi đất buốt tê?"
Những câu thơ tự sự giản dị, mộc mạc, trĩu nặng nỗi niềm, từ
hạt mưa vương vào tay, gợi nên nỗi lo dịu dàng thường trực: "Kiểu mưa Bân
này dễ ho mẹ ạ", rồi đột nhiên thay đổi tâm trạng, từ dàn trải tâm sự sang
dồn nén những lo lắng:
"Mẹ đủ ấm không/ khi trời lạnh giá?
Mẹ đủ ấm không/ khi đất buốt tê?"
Khiến người đọc sững lại, rồi trầm lặng khá lâu trước sức ám
ảnh của những hình ảnh xuất hiện trong những thước phim rất ngắn. Đến đây, người
đọc mới vừa thốt lên lời đồng cảm cùng tâm trạng xót thương của người con hiếu
đễ với người Mẹ đã khuất, thì lại vỡ òa cảm xúc bằng những câu tự sự lắng đầy
nước mắt. Sự nhớ thương trong đau xót, cút côi được dồn nén đến tận cùng bởi những
câu thơ ngấn lệ, trầm buồn:
“Mẹ ơi
Từ hồi Mẹ đi
quanh con hơ hoác trống.”
3 chữ “hơ hoác trống” đã diễn tả tất cả sự nhớ thương - mất
mát - cút côi của người con khi mất Mẹ.
Tôi thích 4 câu thơ:
"Rét Bân vương tay con hạt mưa
Kiểu mưa Bân này dễ ho mẹ ạ
Mẹ đủ ấm không / khi trời lạnh giá?
Mẹ đủ ấm không / khi đất buốt tê?"
được viết ban đầu hơn so với 4 câu đã được nhà thơ chỉnh sửa.
Bởi theo cảm nhận của riêng tôi thì 4 câu chưa chỉnh sửa rất
gợi cảm xúc với người đọc. Câu “Rét Bân vương tay con hạt mưa” gợi tâm trạng
chông chênh, chới với của người con giữa trời mưa rét khi cô đơn, vắng (mất) Mẹ.
Sự lặp lại cụm từ 4 chữ: "Mẹ đủ ấm không" ở 2 câu cuối khổ thơ: “Mẹ đủ
ấm không / khi trời lạnh giá?” - “Mẹ đủ ấm không / khi đất buốt tê?” nghe chân
chất, mộc mạc, như tự nhiên bật ra trong tâm thức nhà thơ trước cái lạnh giá của
tiết trời và chính sự lặp lại cụm từ 4 chữ ấy đã làm câu thơ thêm day dứt, xót
xa. Câu thơ lấy nước mắt người đọc bởi sự tự nhiên, chân chất ấy. Nhưng với 2
câu thơ đã chỉnh sửa: “Chân mẹ ấm không / rét Đài sương giá?” - “Tay mẹ cóng
không / rét Lộc buốt tê?” thì sự cẩn thận về kiến thức, sự cầu toàn về ý thức
tay nghề đã lấy đi nét mộc mạc, dung dị, khiến câu thơ trở nên thiếu nhựa. Sự
rành mạch "rét Đài" - "rét Lộc" - “rét Bân” vì sự cầu
toàn... ở 2 câu thơ trên là không cần thiết, bởi theo thiển nghĩ của người viết,
sự rành rẽ câu chữ như thế khiến bạn đọc khó "phiêu" cùng bài thơ để
khám phá và cảm thụ bài thơ, cũng vì thế mà làm bài thơ bớt hay.
Là kẻ lười đọc thơ nhưng tôi lại thích đọc thơ Bùi Cửu Trường,
có lẽ vì cách dùng từ ngữ của bà khá độc đáo, sáng tạo nhưng vẫn giữ được chất
dân dã, chân quê. Những câu: “Từ ngày mẹ đi/ quanh con hơ hoắc trống”, "lần
hồi mẹ áo nâu sờn .."/ "Nhóng nhánh hạt na đen của Mẹ." hay:
"Rét Bân rất nhẹ/ đủ lùa thông thống tháng ba/ đủ cuốn tuổi Đông con"
trong RÉT BÂN NHỚ MẸ, tuy chưa phải là những câu thơ thật hay, những câu thơ
tài hoa nhưng những câu thơ đậm dấu ấn rất riêng của Bùi Cửu Trường như thế thì
không phải dễ làm, không phải cứ muốn là viết được.
Hà Nội, chiều 08 tháng 03.2019
ĐẶNG
XUÂN XUYẾN
