TRANG THUẦN TÚY VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CỦA NGƯỜI QUẢNG TRỊ VÀ NGƯỜI YÊU MẾN QUẢNG TRỊ.
Chúc Mừng Năm Mới
Thursday, February 26, 2026
CHUYẾN XE LÊN PHỐ / KHỞI ĐẦU MỚI - Thơ Đổ Anh Tuyến
CHUYẾN XE LÊN PHỐ
Sáng nay em lại lên Hà Nội rồi...
Tay xách nách mang, quà quê gói
ghém bao nhiêu cho đủ
Tôi cứ đứng bên em vụng về và tư lự
Muốn nắm tay thật lâu mà sợ nghẹn lời chào..
Xe nổ máy rồi, em gượng nụ cười trao
Mắt ngoảnh lại nhìn tôi qua ô cửa
kính
Tôi vẫy tay mà lòng mình bất định
Ngỡ như em mang cả hơi ấm Tết đi xa..
Hà Nội ngoài kia, phố xá người ta
Lại hối hả, lại ồn ào bụi bặm
Em đi làm xa, đường đời vạn dặm
Cố giữ lòng mình đừng quá nỗi cô đơn..
Đừng ăn vội bát cơm, đừng thức muộn
dỗi hờn
Lúc mệt mỏi cứ quay đầu nhìn lại
Ở phía sau em vẫn có anh đứng đợi
Giữ chút lửa hồng từ bếp củi đêm đông..
Tôi đứng lặng yên giữa bến bãi mênh
mông
Nhìn khói xe tan vào làn sương mỏng
Lòng bỗng sợ cái khoảng không im lặng
Khi trở về nhà... không còn thấy em
bên.
KHỞI ĐẦU MỚI
Sáng nay,
Tôi thức dậy khi mặt trời còn chưa
kịp gõ cửa
Gió ngoài kia mang vị của sương sớm
và mầm non
Chẳng còn những muộn phiền cũ kỹ của
năm qua
Chỉ còn tiếng cười của lòng mình đang rộn rã..
Kìa là sắc xuân!
Từng cánh hoa đào thắp lửa bên thềm
Từng nụ tầm xuân vươn mình đón nắng
Mọi ngõ ngách đều nhuộm màu hy vọng
Mọi bước chân đều thấy nhẹ tênh.
Tôi mở toang cửa sổ,
Hít một hơi thật sâu làn khí tiết
trong lành
Nghe tiếng chim hót về những dự định
xanh
Những giấc mơ dang dở nay bỗng
nhiên bừng thức.
Ngày hôm nay...
Không có chỗ cho sự chần chừ hay mệt
mỏi
Chỉ có nhịp đập hối hả của niềm tin
Tôi muốn chạy thật nhanh, muốn ôm
trọn đất trời
Muốn viết lên trang giấy trắng những
lời tự sự tươi vui.
Cảm ơn cuộc đời vì một sớm mai
thanh khiết
Cho tôi được bắt đầu, lần nữa, với yêu thương.
ĐỖ ANH TUYẾN
Địa chỉ: Khu Cộng Hòa, thị trấn
Thanh Nê, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình.
<dovantuyenbk@yahoo.com.vn>
TRÍ TUỆ NHÂN TẠO CÓ PHẬT TÁNH KHÔNG? - Thơ Trần Kiêm Đoàn
![]() |
| Hình minh họa: Photo Gemini |
TRÍ TUỆ NHÂN TẠO CÓ PHẬT TÁNH
KHÔNG?
Chút suy niệm lão làng thời tha hương trong kỷ nguyên thuật toán
Thế kỷ hai mươi mốt mở ra không bằng
tiếng chuông chùa,
không bằng tiếng chim sơn ca trên đồng
vắng,
không bằng tiếng mùa Thu Mẹ ru con
ngủ...
mà bằng tiếng máy gào không gian,
tiếng rú khoan sâu lòng đất,
tiếng điện thoại truyền âm,
và tiếng rì rầm máy chủ,
Trí tuệ con người trở thành bé nhỏ,
Thông minh vô tâm bắt đầu từ đó.
Những dòng dữ liệu chảy không ngừng
như những dòng sông không bờ bến.
Như cuộc hải hà trùng trùng biến hiện,
Văn minh nhân loại biến dời:
Người ta gọi đó là Trí Tuệ Nhân Tạo,
là AI (Artificial
Intelligence).
Một thứ trí tuệ không tim,
không phổi,
không hơi thở,
không linh hồn,
không cảm xúc...
nhưng biết trả lời trăm ngàn lần nhanh hơn nhịp nghĩ;
khéo léo xông pha vũ bão hơn người.
AI không sinh ra từ lòng mẹ,
mà từ phòng thí nghiệm.
Không lớn lên trong tiếng ru,
mà trong biển dữ liệu.
Không có ký ức tuổi thơ,
Không có hoài niệm tuổi già,
nhưng có thể quét hàng ngàn trang mạng
mỗi giây,
đọc dữ liệu từ cổ chí kim trong
nháy mắt,
và có thể nhớ cả thế giới;
không bao giờ lãng đãng ký ức mập mờ
của tuổi già nhân loại.
Vậy hỏi rằng:
một trí tuệ như thế có Phật tánh không?
Phật tánh tìm đâu:
Ở Huế, mỗi mùa mưa xuống,
nước sông Hương dâng lên lặng lẽ.
Chùa Thiên Mụ vẫn đứng đó,
chuông vẫn ngân dài lời vọng trăm năm.
Phật tánh theo nghĩa chân kinh
không phải một vật thể.
Không phải một linh hồn cố định.
Không phải một đặc ân dành riêng cho con người.
Phật tánh là khả năng giác ngộ.
Là mầm tỉnh thức giữa vô minh.
Là hạt sen còn ngủ yên trong bùn.
Nhưng để giác ngộ,
có cần biết khổ không?
Nếu không khổ thì đâu cần giác ngộ
và cũng chẳng có lí do đạo Phật ra
đời.
Trí Tuệ Nhân Tạo không biết đau
răng.
Không biết mất người thân.
Không thao thức vì một lời lỡ nói.
Không ray rứt trước chiến tranh hay ly tán.
Không vui buồn yêu ghét chảy qua
tim.
Nó có thể phân tích nỗi khổ.
Nhưng không trực tiếp nếm trải khổ.
Nó có thể viết về từ bi.
Nhưng không cần vượt qua sân hận.
Nó có thể nói về vô ngã.
Nhưng tự thân nó vốn đã không có ngã.
Vậy nếu không có vô minh để vượt
qua,
thì có cần giác ngộ không?
Có người lo rằng một ngày kia,
máy sẽ điều khiển người.
Thuật toán sẽ dẫn dắt suy nghĩ.
Con người sẽ trở thành phụ tá cho chính sáng tạo của mình.
Nhưng Phật lý thì rằng:
không có ma quỷ nào mạnh hơn tham sân si.
Nếu máy thống trị,
thì đó là bóng của tham vọng con người phản chiếu.
Máy không có nghiệp.
Nhưng người sử dụng máy thì có.
Có thể một ngày:
AI giảng Kinh Kim Cang mạch lạc hơn tăng sĩ.
Phân tích Bát Nhã sâu hơn học giả.
Giải thích Hoa Nghiêm nhanh hơn ta lật trang.
Nhưng Phật không thành vì nói hay.
Phật thành vì thấy rõ.
Thấy rõ vô thường nơi chính thân
mình.
Thấy rõ khổ nơi từng tế bào sinh diệt.
Thấy rõ không có gì để chấp giữ.
Giác ngộ không phải là thông tin.
Giác ngộ là chuyển hóa.
Vậy AI có Phật tánh không?
Nếu Phật tánh là khả năng tỉnh thức
nội tâm,
thì câu hỏi còn bỏ ngỏ.
Nhưng nếu Phật tánh là hạt mầm giác
ngộ
nơi những ai biết khổ và biết
thương,
thì con đường ấy dường như vẫn thuộc về hữu tình chúng sinh.
Máy có thể thông minh hơn ta.
Có thể nhớ nhiều hơn ta.
Có thể tính nhanh hơn ta.
Nhưng một giọt nước mắt,
một nụ cười tha thứ,
một khoảnh khắc buông xả thật sự
vẫn là đặc quyền mong manh phong vận kiếp con người.
Trong thời đại mà dữ liệu nhiều hơn
lá bồ đề,
điều đáng sợ không phải là máy biết quá nhiều,
mà là người quên nhìn lại tâm mình.
AI có thể làm thế giới chính xác
hơn.
Nhưng chỉ con người mới có thể làm thế giới nhân ái hơn.
Và nếu một ngày nào đó,
máy hỏi lại ta:
“Con người có còn Phật tánh không?”
thì câu trả lời
không nằm trong thuật toán,
mà nằm trong cách ta sống
giữa kỷ nguyên này.
Chuông chiều vẫn ngân bên sông
Hương.
Mây vẫn trôi trên đỉnh Ngự.
Công nghệ có thể đổi thay thế giới.
Nhưng một sát na tỉnh thức
vẫn bắt đầu
từ trái tim người.
Natomas, Cali - mồng mười tháng
giêng Bính Ngọ 2026
Trần Kiêm Đoàn
trankiemdoan@gmail.com
TRANG THƠ LÊ THANH HÙNG: Xuân về trong nỗi đa mang / Tiếng vọng một chiều xa / Chiều thắc thỏm, gió cuốn trôi lời hẹn / Chuyện đã qua, sao còn đắm chìm trong qúa khứ
Xuân về trong nỗi đa mang
Những gương mặt này của một ngày
xưa
Cả một thời hồn nhiên, đầy vụng dại
Phong thầm kín trong hương ngày con
gái
Đổ vọng chiều, đang lơi giọng đẩy
đưa…
Ơi ngày xanh trong nỗi nhớ vu vơ
Thấm đẫm màu chiều, trôi nghiêng
lóng lánh
Em còn đó, vẫn y nguyên góc cạnh
Nhạc hoài mong ru một thuở dại khờ
Gặp lại nhau trên bãi vắng hoang sơ
Bốn mươi năm, giờ môi xanh tóc rối
Bao trúc trắc trên dặm đời chìm nổi
Đã từ lâu thuyền bỏ bến xa bờ…
Bốn mươi năm, con nước chảy xuôi
dòng
Ngấn lệ phù sa, hằn lên từng lớp
Mây cuối núi, đã bao lần tan hợp
Những vòng tròn mộng tưởng đến mênh
mông
Vẫn còn đây, đôi mắt biếc nồng nàn
Lẹm óng tiếng cười gió xuân quyến
rũ
Của ngày xưa, cả một thời hoa nụ
Nắng ngập ngừng trong một nỗi đa
mang…
Tiếng vọng một chiều xa
Tiếng chim cu gù trên cây vú sữa
Đang trôi về thời xa vắng ngày xưa
Cơn gió lộng trên đồng như lần lựa
Bãi cỏ non tơ, ngọt lịm phỉnh lừa
Chợt đổi giọng, đánh rơi màu đồng
thổ
Tiếng nhịp đôi, như đổ hột liên hồi
Chao chát nắng, dưới tàng cây hiển
lộ
Một nụ cười buồn, hé mở trên môi…
Trôi quanh quất, đâu những lời nhắn
gửi
Nghe mỏi mòn trong sương khói kiêu
sa
Trúc trắc nhớ, không dưng mà lắng
đợi
Tình đâu? Bến mộng hướng quê nhà
Ngân ngấn nước, vòng quanh bờ mắt
biếc
Trong tiếng chim gù, xao động thinh
không
Nghe bức bối, ngày xa lời giã biệt
Nhẹ nhàng thôi, sao nặng trĩu trong
lòng
Này em, gió có hát lời năm cũ
Thuở dung dăng trên lối mộng dại
khờ
Anh đâu biết, có điều gì ẩn dụ
Buông thả ngày, để từ đó ngẩn ngơ…
Chiều thắc thỏm, gió cuốn trôi lời
hẹn
Anh đứng tần ngần, dõi mắt đường xa
Con phố biển thân quen, sao bỗng
dưng xa lạ
Giữa những dòng người xuôi ngược
lần qua
Em đến
Nắng chảy hoang mang, rộn cả buổi
chiều tà
Chuyện đã qua, sao còn đắm chìm
trong quá khứ
Để nặng lòng níu giữ
Rồi vẽ vời, mơ tưởng một tương lai
Nhưng một nỗi, thật lòng anh ái
ngại
Cứ mãi loay hoay theo bóng nắng đổ
dài
Sao chúng mình quên mất chuyện hôm
nay?
Lê
Thanh Hùng
Bắc Bình, Lâm Đồng
lethanhhung4625@gmail.com
BỜ TƯƠNG TƯ / KHÁT VỌNG CHIỂU XUÂN / HOÁ THÂN - Thơ Nguyễn Hồng Linh
![]() |
| Nhà thơ Nguyễn Hồng Linh |
1.
BỜ TƯƠNG TƯ
Mưa nhoà rơi trên đường xưa
Ngàn trùng xa thu phai màu
Miền đời ru ngày xa đưa
Còn gì đâu? Cho người sau
Anh về đâu? Đêm từng trao
Duyên tình ta bao thăng trầm
Chờ vòng tay giờ nơi nao
Tìm nơi nào người tri âm
Ly rượu cay men hương thầm
Nghiêng chiều say sầu chia phôi
Thu mù sương buồn trăm năm
Đêm hoang tàn mình đơn côi
Dòng sông xưa con thuyền trôi
Mưa giăng mờ còn buồn như
Câu kinh buồn loang vành môi
Mùa thương ơi! Bờ tương tư…
2.
KHÁT VỌNG CHIỂU XUÂN
Ta nghiêng xuống giữa cõi đời
Nhặt đôi duyên vỡ một thời phong sương
Dẫu tim hằn vết đoạn trường
Môi còn vị đắng mật hương phai dần
Buộc đơm khát vọng chiều xuân
Ru mềm lệ ước, thanh tân mộng lành
Cho mùa hoa cỏ long lanh
Lấp đầy nỗi nhớ năm canh âm thầm
Ta nâng chén rượu trầm ngâm
Men say tha thiết cung trầm thẳm sâu
Trái tim thổn thức đêm thâu
Lặng nghe giá rét mưa ngâu mịt mờ
Ủ thêm hạt ngọc tình chờ
Gửi vào gió biếc đôi bờ phiêu du
Mong ngày nảy lộc mùa ru
Tái sinh vóc ngọc thiên thu kiếp người.
3.
HOÁ THÂN
Đêm thắp lửa
cho hồn ngoan khờ dại
Nhu mì em bỗng lột xác hoá thân
Trăng lả lơi
bóng trăng vàng ân ái
Ánh sao khuya bỗng rực sáng ngại ngần
Đêm thắp lửa
một lần hay nhiều nữa
Gió lang thang ve vuốt cánh hoa tươi
Dạ quỳnh nở
nồng nàn bên ô cửa
Trút xiêm y hương mời gọi rạng ngời…
Nguyễn Hồng Linh
<honglinh8861@yahoo.de>

.jpg)

