TÌM EM TRONG NGUYÊN TIÊU - thơ Mai Thanh

TÌM EM TRONG NGUYÊN TIÊU

Tìm em trong Nguyên Tiêu

Nghe hồn reo rạo rực

Nghe hổn hà lồng ngực

Nghe con tim phập phồng

Tìm em trong phiêu bồng

Nghe lời thơ bay bổng

Nghe lòng mình thấp thỏm

Nghe bước chân rộn ràng

Em hướng Tây đi sang

Anh hướng Đông vòng lại

Từ Khuê Môn em tới

Từ Giếng Thơ anh vào

Tìm nhau trong thanh cao

Tìm nhau trong nguyên khí

Tìm nhau trong thi trí

Tìm nhau trong thi tình

Đây rồi, anh đã gặp mình

Yếm âu đôi mắt, bồng bềnh thi nhân

Cầm tay em, dạ lâng lâng

Cùng nhau nhập bước – bàn chân gọi mời

Ngắm em, say… ánh mắt cười.

                                       MAI THANH

From:  maithanh01.52@gmail.com

READ MORE - TÌM EM TRONG NGUYÊN TIÊU - thơ Mai Thanh

NGƯỜI ÂM (Theo lời nhà ngoại cảm) - thơ Mai Thanh

Ngoại cảm nói:

Người Âm sống mong manh

Vừa thấy đó lại không thấy đó

Bởi Người Âm không còn da, còn thịt

Bởi Người Âm chỉ sống với linh hồn

Ngoại cảm nói:

Người Âm sống nghĩa tình

Trao lời ấm cho nhau nơi mồ sâu vắng lạnh

Tính cách Người Âm không bao giờ “ăn mảnh”

Khi được “gọi hồn” là rủ bạn cùng lên

Ngoại cảm nói:

Người Âm sợ Người Trần lãng quên

Bởi họ vẫn coi mình là người đang sống

Khi Người Trần thành tâm thờ cúng

Là lúc Người Âm trở lại với Đời...

Ơi, Người Âm! Người Âm ta ơi!

Người sống mãi một tâm hồn nhân bản

Người chói lọi cõi thiêng liêng ngời sáng

Nơi mạch nhân văn chảy mãi không cùng

Lời ngoại cảm có người tin, người không:

Thế giới tâm linh nhiều điều chưa lời đáp

Song, tất cả chúng ta đều biết chắc:

Người Âm đã qua một thuở Người Trần.

                                   Mai Thanh

READ MORE - NGƯỜI ÂM (Theo lời nhà ngoại cảm) - thơ Mai Thanh

BÀI THƠ "CÕI NGƯỜI" của Mai Thanh và LỜI BÌNH của Hà Khoa

                                                   

Ngẫm ra mới thấu Cõi người:

Râm ran tiếng khóc, tiếng cười xen nhau

Bao giờ đời hết khổ đau:

Để cho muôn nẻo chen nhau tiếng cười

Bao giờ đời thực là Đời

Để cho muôn nẻo bời bời tiếng vui...

                                                                      Mai Thanh

                                          *

                                       *     *

Hai ý tưởng cơ bản hàm chứa trong "Cõi người":

Một là, thực trạng khách quan của cuộc đời, của cõi người bao gồm hai mặt là tiếng khóc và tiếng cười, nghĩa là khổ đau và sung sướng. Đó như là quy luật tồn tại với hai mặt đối lập của của sự vật:

Ngẫm ra mới thấu Cõi người:

Râm ran tiếng khóc, tiếng cười xen nhau

Hai là, ý niệm về một cuộc đời, về một cõi người tốt đẹp: Ở đó, không còn là "xen" nhau của hai tiếng khóc-cười, mà chỉ có tiếng cười "chen" nhau:

Bao giờ đời hết khổ đau:

Để cho muôn nẻo chen nhau tiếng cười

Dường như chưa bộc lộ hết ý nguyện, bài thơ được tiếp thêm hai câu theo cách thể hiện tuy có khác, nhưng vẫn là ý nguyện trên, để ý nguyện ấy được khẳng định một cách chắc chắn hơn:

Bao giờ đời thực là Đời

Để cho muôn nẻo bời bời tiếng vui...

Đến đây, nảy ra một câu hỏi: Phải chăng, tác giả đã chủ quan, duy ý chí và viển vông, khi mong muốn cuộc sống, cõi người này chỉ còn tiếng cười?

Chính nhà thơ-tác giả "Cõi người" đã có lần giãi bầy như sau: Không phải thụ động một chiều, ý thức con người - trong trường hợp chúng ta đang bàn là ý nguyện, thông qua hành động tác động trở lại hiện thực - ở đây là cuộc sống, cõi người -, khiến hiện thực ấy biến đổi theo ý nguyện của chủ thể "Để cho muôn nẻo bời bời tiếng vui...". Thì đó, hoạt động văn chương -nghệ thuật với mục tiêu Chân-Thiện-Mỹ và các loại hình đồng dạng khác đang "tác động trở lại hiện thực" đó sao?

Thi ca càng như vậy, vịn vào lý lẽ nêu trên, nhà thơ bao giờ cũng chắp cho mình đôi cánh thi ca đế nâng cuộc đời, cõi người bay bổng lên tầm cao mơ ước!

Bài thơ ngắn gọn -xúc tích vừa mang tính triết luận, vừa mang tính trữ tình, nêu bật được hai mặt của vấn đề, với kết cấu mở, khiến người đọc suy ngẫm, động rung về nhận thức và cảm xúc, thậm chí trái chiều với ý tưởng bài thơ, đó là điều bình thường và cần thiết không chỉ của thi ca, mà của cả văn chương-nghệ thuật, nói chung.

                                                            Hà Khoa

READ MORE - BÀI THƠ "CÕI NGƯỜI" của Mai Thanh và LỜI BÌNH của Hà Khoa

TỨ BÌNH THỜI TIẾT - thơ Mai Thanh

TỨ BÌNH THỜI TIẾT
(Hay “Lời con cu cườm”)

Xuân:
mưa rây gọi lộc
Mưa rắc gọi ong
Mưa mơn cành khế
Mưa xoa cành hồng

Hạ:
Nắng đỏ phượng đồng
Nắng gầy ve núi
Nắng cằn cỏ nội
Nắng cạn dòng sông

Thu:
Gió thổi lâng lâng
Gió lùa man mác
Gió đưa dào dạt
Gió lay dập dìu

Đông:
Sương rơi phiêu diêu
Sương giăng đầy ngõ
Sương tàn buổi chợ
Sương vương đường làng

                   *
                 *   *

Xuân mãn hè sang
Thu qua đông lại
Tiếng gù ân ái
Lời con cu cườm.

READ MORE - TỨ BÌNH THỜI TIẾT - thơ Mai Thanh

ĐÃ THƯƠNG RỒI, SAO NỠ TẠM THƯƠNG - Mai Thanh

         (Kính dâng Thái hậu Ỷ Lan)

Đối diện với chợ Hàng Da (Hà Nội) ngày nay là phố Yên Thái. Phố có ngõ Tạm Thương. Cuối ngõ Tạm Thương, tọa lạc đền thờ Thái hậu Ỷ Lan – vợ vua Lý Thánh Tông.
Khi đưa Ỷ Lan – tên thật là Lê Thị Yến - từ một làng quê ngoại thành Thổ Lỗi về làm nguyên phi, để tránh tai tiếng, Lý Thánh Tông không đưa nàng về Cung ngay, mà đưa về nơi ở tạm trên ngõ Yên Thế. Sau này, người đời đặt tên nơi ấy là ngõ Tạm Thương.

Hai lần nhiếp chính, Ỷ Lan trông coi triều chính cho chồng đi đánh giặc Chiêm ở phương nam; thay mặt vua nhỏ là con trai chưa tròn 10 tuổi, cùng Lý Thường Kiệt tiến hành cuộc kháng chiến chống Tống ở phương bắc, chăm lo công việc triều chính, nội trị…

Hoàn toàn chưa rõ nguyên nhân cơ bản, vì sao Ỷ Lan đã nhốt vào lãnh cung, rồi để chết Hoàng hậu Thượng Dương cùng 72 cung nữ. Với sự kiện này, lịch sử ghi: “Ỷ Lan tính hay ghen ghét, đã gây nên vụ thảm sát bà Dương Thái hậu và 72 thị nữ…”. Đó là nỗi đau tột cùng của đời Ỷ Lan không kém nỗi đau của 73 mạng người được coi như bà thảm sát! Nên chăng, lịch sử cần xem xét, xác định lại vụ án này?

*
* *

Đã thương thì cứ thương, đừng thương tạm!
Người ngại gì?
Đã xao lòng trong phút tình si cùng cô gái tựa gốc lan ngày ấy!
Một cô gái quê mùa mà lộng lẫy, mà khinh khi, không cúi phục ngai vàng
Chỉ khi người cầm tay đón về, nàng mới chịu đi theo
Không phải vì vàng son nơi cung cấm, mà vì tình yêu!
Tình yêu không đẳng cấp, không lụy phiền
Dẫu ban đầu, ai đó chỉ mới tạm thương
Chưa biết chuyện chính trường
Vẫn vững vàng hai lần nhiếp quyền chấp chế
Để chồng đi đánh Chiêm, để thay con còn bé
Bảo vệ Lý triều, nàng như linh hồn chiến trận
Lý Thường Kiệt xung quân
Tiến sâu vào Ung – Khâm
Dựng lũy thành Như Nguyệt
Còn đâu đây văng vẳng lời tuyên ngôn bất diệt:
“Nam quốc sơn hà Nam đế cư…”!
Là anh thư lo việc tằm tơ
Vẫn hào kiệt lo bề trận mạc
Lo hiền tài đất nước mở khoa thi Quốc Tử Giám chọn người
Lo việc tằm tơ cho trăm họ, lo chỉnh trang mọi việc chính triều…
*
* *
Vua tạm thương, mà đời chỉ tạm yêu
Bởi Thượng Dương cùng bảy mươi hai cung hầu nơi lãnh cung bị hại
Một Ỷ Lan giàu lòng nhân ái
Một Nguyên phi trọng nghĩa vị tha
Mà sao nên nỗi xót xa nhường này?
Công lao nhiếp chính một tay
Tảo tần sớm hôm phận gái
Ơi hỡi, nhân tình thế thái
Ai hiểu cho xa xót nỗi này?
Phải chăng khi quyền lực trong tay
Bỗng cái ác cuồng quay nhân thế
Hoặc điều này có thể:
Kẻ phản nghịch triều đình cùng với Thượng Dương
Mưu toan giành lại chính trường
Tự bảo vệ mình, nên Nàng chịu nỗi tai ương
Lịch sử ơi, thôi đừng tạm thương
Đã thương thì hãy thương cho trót
Hãy nhìn lại cho công bằng, rành rọt:
Tội đến từ đâu, công trạng một thời
Chia sẻ cùng Người niềm nỗi đầy vơi…

Hỡi Người Thổ Lỗi ta ơi!
Tạm thương, nên chịu phận đời xót xa
Nếu mà hiểu trước phận ta
An bần Thổ Lỗi, rời xa chính trường
Dính vào câu chuyện Thượng Dương
Công đâu chưa thấy, tội vương ngàn đời

Tạm thương, chi vậy, hỡi Trời!

Mai Thanh

Hà Nội

READ MORE - ĐÃ THƯƠNG RỒI, SAO NỠ TẠM THƯƠNG - Mai Thanh

Mai Thanh - HỒN THƠ CẨM THỦY QUÊ TÔI

Mai Thanh

HỒN THƠ CẨM THỦY QUÊ TÔI

(Đọc tập “Hồn thơ Cẩm Thủy”của Câu lạc bộ  thơ thị  trấn Cẩm Thủy-2010) 

MAI THANH 

Đây là tập thơ của 16 tác giả thơ Cẩm Thủy quê tôi. Với  lòng mến yêu, niềm tự hào và với thái độ trân trọng, tôi xin phép  được nhắc tên các nhà thơ – các tác giả của tập “Hồn thơ Cẩm Thủy” sau đây: Lê Tiến Khoát, Tạ Châu, Nguyễn Hữu Ưởng, Lê Huy Dậu, Đinh Hữu Tấn, Hoàng Nam Hương, Nguyễn Khang, Nguyễn Quỳnh Tâm, Phạm Đắc Bẩu, Tạ Thu Nhuần, Nguyễn Đình Tiếu, Đỗ Văn Dạng, Lưu Thanh Hóa, Hoàng Thị Thao, Hoàng Xuân và Nguyễn Quang Dinh. Tập thơ gồm khoảng 100 bài với nội dung vô cùng phong phú và hình thức hết sức đa dạng. Có thể nói khái quát: Đó là cảm xúc về quê hương yêu dấu, về  gia đình thương yêu, về cuộc đời người lính, về cuộc sống tuổi già, về kỷ niệm một thời xuân sắc, về đất nước quang vinh và Bác Hồ vĩ đại…Khái quát như vậy hẳn là còn thiếu, song đó là khái quát cơ bản mà chúng ta có thể dễ cảm   nhận ở tập thơ này.

Quê hương được thể hiện thật là màu, muôn muôn vẻ: Một cảnh quan đẹp, với núi Cửa Hà soi dòng sông Mã, nhưng đói nghèo cứ níu bước chân quê. Song cũng giống như các miền quê khác, từ đói nghèo, quê hương đã anh dũng vùng lên, như Nguyễn Đình Thi, trong bài thơ “Đất nước” có câu “Rũ bùn đứng dậy sáng lòa”, quê hương chiến đấu anh dũng, được phong tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang, rồi đổi mới đất nước, cuộc sống nhà nhà đổi thay, người người phát triển. Chúng ta có thể cảm nhận được đều đó ở nhiều bài của tập thơ, chẳng hạn, nhà thơ Lê Tiến Khoát viết:

Bức tranh quê đẹp tuyệt vời

Hai bờ sông Mã vườn đồi mênh mông

Sau ngày cách mạng thành công

Như chim được thoát khỏi lồng nhởn nhơ

(Quê tôi)

Cũng gặp nhau ở cảm xúc ấy, nhà thơ Tô Châu viết:

Thống nhất non sông rộn tiếng ca

Quê hương đổi mới đẹp muôn nhà

Hòa bình thống nhất vui Nam-Bắc

Cuộc sống đi lên thắm sắc hoa

(Tổ quốc tôi)

Tình cảm gia đình là một mảng đậm nét của tập thơ. Nhiều điều đáng nói về mảng thơ này.Tuy nhiên, các nhà thơ thể hiện cảm xúc nổi bật là sự chăm lo về đạo đức và về trí tuệ cho con cái. Với “Tiếng lòng của mẹ”, nhà thơ Tạ Thu Nhuần nói với con mình:

Năm qua, tháng lại mỏi mòn

Gian nan vất vả nuôi con lớn dần

Ầu ơ, nước mắt trong ngần

Mẹ chan ngập cả mọi phần hẩm hiu

Giờ đây tuổi đã xế chiều

Những mong con nhớ những điều mẹ răn

Đó là lời mẹ răn con về mặt đạo đức; còn chăm lo cho con về mặt trí tuệ, thì nhà thơ Đỗ Văn Dạng khuyên con phải “học, học nữa, học mãi” và thực tế, những lời khuyên đó đã đạt mục đích là con bảo vệ thành công luận án thạc sĩ toán học:

Ông: Tú tài chữ nho

Cha: Cử nhân toán học

Phận nhà nhờ có phúc

Con hơn cha, hơn ông

(Hương Mùa Thu )                                  

Đó cũng là tâm tư của nhà thơ Nguyễn Quang Dinh:

Đời con tiến vượt đời cha

Đời con nối dõi ông bà tổ tiên

(Tâm tư tuổi già)

Cuộc đời người lính trong tập thơ thể hiện khá rõ  ở hai nhà thơ Nguyễn Hữu Ưởng và Đinh Hữu Tấn. Nguyễn Hữu Ưởng có cảm xúc “Hoa sữa cổng trường” về ngày tiếp quản thủ đô; “Đêm đông” về tình cảm vợ chồng người lính; và “Từ trong ký ức” về sau ngày đại thắng trở về:

Ngày về thống nhất non sông

Ngày về rực rỡ cờ hồng quê hương

Ngày về thăm lại chiến trường

Ngày về em vẫn yêu thương đợi chờ 

(Từ trong ký ức)

Góp cho mảng thơ này, nhà thơ Đinh Hữu Tấn bộc lộ tình thương đồng đội qua “Khóc Ánh”; sau chiến tranh, người lính nhìn Tổ quốc qua bóng cơ đỏ sao vàng rực rỡ (Nhìn); đặc biệt, Đinh Hữu Tấn – một sĩ quan quân đội chiến đấu trên đảo Hòn Mê (thuộc vùng biển Thanh Hóa) đã nhân cách hóa hòn đảo này như một người con gái kiên cường và đa cảm:

Đêm trăng lên tha thiết bồi hồi

Chim “chóp bóp” hay em thầm gọi bạn

Trắng cánh Hải âu xanh trời Lạch Bạng

Chiếc buồm ai nhớ chuyến thư ra

Hòn Mê ơi! Anh viết bài ca

Trao lại cho em trái tim trọn vẹn

(Hòn Mê – anh yêu em)

Cuộc sống tuổi già  được tập thơ thể hiện trong niềm hào hứng sống vui, sống khỏe, sống có ích. Ở mảng thơ này, chúng ta gặp lại hai hồn thơ Lê Tiến Khoát và Tô Châu. Nếu như nhà thơ Lê Tiến  Khoát thấy mình vẫn còn xuân:

Râu dài, tóc bạc vẫn đương xuân

Điệu nhạc, vần thơ vẳng tiếng ngân

Năm tiếp thêm năm nâng tuổi thọ

Bệnh lui, bớt bệnh lãng quên dần

(Vẫn còn xuân)

Thì, nhà thơ Tô Châu lại tự vấn mình:

Dù còn mệt mỏi nên ra sức

Phấn đấu vươn lên sống đẹp đời

Luyện tập thường xuyên cho lại sức

Duy trì nếp sống vẫn vui tươi

Tròn trăm có lẽ, hay hơn nữa

Tuổi thọ nâng lên, tự quyết thôi!

(Tự vấn)

Cùng với mạch cảm xúc của hai nhà thơ trên, nhà thơ Lê Huy Dậu có “Hoa đường đời” cũng hồ hởi, hào hứng tuổi già:

Dù cho tóc cứ bạc dần

Hăng say, năng động, tinh thần  sáng trong

Hoài niệm tình yêu ở tuổi đã về chiều là một mảng thơ đáng được kể đến. Nhà thơ Phạm Đắc Bẩu từ thuở còn trẻ, đến nay dẫu đã già, vẫn thầm yêu một người con gái nào đó:

Thầm yêu chẳng dám nói ra

Chất dồn bao nỗi xót xa trong lòng

Chờ lâu em phải lấy chồng

Tim anh vẫn ngỏ ngăn hồng cho em

Bên nhau mà vẫn nhịn thèm

Bao nhiêu nụ thắm đã đem vào đời

Bây giờ trăng cận chân trời

Vẫn chưa nói nổi một lời thương nhau

(Thầm yêu)

Người đọc rất cảm động khi cùng nhà thơ Nguyễn Đình Tiếu tiếp cận với một vợ liệt sĩ, đúng hơn là một hình tượng vọng phu, trong thơ ông. Người vợ liệt sĩ ấy sống góa bụa suốt cả đời mình cùng với người con gái:

Mỗi khi nghe gió trở mùa

Trăng khuya một nửa lặng ùa vào tim

Áng mây vừa nổi, vừa chìm

Em thành bà ngoại dõi tìm bóng anh

(Dõi tìm bóng anh)

Về đất nước quang vinh , về Bác Hồ vĩ đại được các tác giả tập thơ thể hiện khá rõ nét. Nhà thơ Nguyễn Khang có “Tự hào đất Cẩm” như là một bản anh hùng ca về Cẩm Thủy quê ta. Đó cũng là hình ảnh chung của những đơn vị hậu phương anh hùng trong hai cuộc kháng chiến chống kẻ thù xâm lược. Nhà thơ còn có “Chúng con nguyện theo lời Bác” với lời thơ thật sự xúc động:

Ra đi về với tổ tiên

Đất nước mất vị thánh hiền – Xót đau

Chúng con và lớp mai sau

Nguyện theo lời Bác khắc sâu tên Người

Cùng với nhà thơ Nguyễn Khang, nhà thơ Nguyễn Quỳnh Tâm có “Mùa thu Tháng Tám” cũng bộc lộ rõ niềm hân hoan và đầy tự hào dân tộc:

Nhìn trời cao, nhìn lên chiến thắng

Trưa ba mươi tháng tư

Trưa đi vào lịch sử

Trưa ngàn năm nhớ mãi

Trưa hào hùng trong giây phút thiêng liêng

Hoàng Nam Hương trong “Tháng năm nhớ Bác” thể hiện tấm lòng nhà thơ đối với Bác: 

Tấm lòng bác ái sẵn sàng

Khoan dung độ lượng chẳng màng công danh

Suốt đời áo vải mong manh

Ấm no hạnh phúc Bác giành cho dân

  

Ngoài những mảng thơ nêu trên, bạn đọc còn bắt gặp những bài thơ theo ý tưởng riêng lẻ đầy chất thi ca, với nội dung cũng như hình thức làm bạn đọc xao xúc động, xao xuyến. Chẳng hạn: Hoàng Thị Thao có “Chị Xuân ơi! Tôi đã sẵn sàng” ca ngợi một nữ giáo viên hy sinh vì bom đạn Mỹ trong giờ lên lớp và lời hứa của người còn sống đối với người đã khuất; Hoàng Xuân với “Núi Cửa Hà”; “Lên vùng Cẩm Thủy” cảm xúc về sự đổi thay của Cẩm  Thủy quê mình; Lưu Thanh Hóa với “Ta đến với rừng” nói về tình yêu rừng cũng tức là yêu thiên nhiên, yêu quê hương giàu đẹp…

 ***

Còn có thể viết dài hơn nữa về tập thơ này bởi tính phong phú và đa dạng của nó. Song, một bài giới thiệu cũng không nên quá dài, mà chỉ vừa đủ gợi ý để người đọc tự cảm nhận khi tiếp cận tác phẩm. Xin chân thành cảm ơn quê hương, cảm ơn các nhà thơ quê hương đã cho tôi cơ hội được bày tỏ lòng mình với quê hương, với các nhà thơ quê hương qua bài viết nhỏ này.

Tôi chân thành chào mừng tập thơ ra mắt bạn đọc và chúc mừng thành công của các tác giả về sản phẩm tinh thần này. Vô cùng thân mến chúc các nhà thơ quê ta sống vui,  sống khỏe, sống có ích và luôn sáng tạo thi ca với bút lực tràn đầy thi hứng để độc giả lại được đọc những tập thơ tiếp theo với chất lượng nghệ thuật cao hơn nữa.

MT

READ MORE - Mai Thanh - HỒN THƠ CẨM THỦY QUÊ TÔI

NỖI NIỀM - NGHE XUÂN - thơ Mai Thanh

NỖI NIỀM

Hàng cau liêu xiêu

Mây trôi bảng lảng

Tưởng như ai rũ tóc bên hè

Rổn rảng tiếng gà lên ổ

Đêm về chiếc bóng soi nghiêng

Rã rời tiếng vạc kêu đêm

Phờ phạc tiếng chim gáy sáng

Lại một ngày lẻ bạn

Nữa rồi xa tít mù khơi

Ơi! Người xưa-thuở ấy đâu rồi?

Nặng nỗi trông chờ

Trĩu lòng mong ngóng

Nghe niềm riêng gọi mộng

Ngậm ngùi đưa bước phiêu diêu

Nhìn con bồ câu lẻ bạn đìu hiu:

Chợt thấy lòng nông nỗi

U hoài cõi vắng cô liêu...

Sầu đêm chưa qua

Lại não nề chiều

Buồn vui giăng mắc bao điều khen-chê

Nỗi niềm biết ở, hay đi

Ngò sen còn có chút gì tơ vương?

Cõi Người càng ngẫm, càng thương

Ai đi, bỏ lại vấn vương nơi này

Vui chi chơi chốn bi-hài

Nỗi đau khép lại, nhạt phai kệ người!

Đau duyên cũng bởi tại Trời

Đau tình cũng bởi kiếp Đời đa đoan!

Tìm tình ngơ ngẩn sông Ngân

Tìm yêu gặp chốn tần ngần sông Tương

Đêm về lãng đãng trời sương

Nhìn hoa Mai nở mà thương...thương lòng.

NGHE XUÂN

Anh đưa em về nghe Xuân quê anh

Nghe sông Mã ngân điệu hò một thuở

Nam Ngạn rền tiếng bom rơi, đạn nổ

Nay giăng giăng bề bộn công trình

Anh đưa em về đất cũ Lam Kinh

Nghe tiếng gươm khua một thời dấy nghĩa

Gặp lại hồn xưa Cần Vương dũng khí

Nghe vọng đâu đây tiếng súng Ba Đình

Anh đưa em về Tây Đô quê anh

Nghe các vua Hồ luận bàn quốc sách

Nghe tiếng cá thần quẫy suối Xuân róc rách

Nghe tiếng chiêng Mường bản nhỏ chênh vênh  

Em thả tóc mềm buông trên vai anh

Nghe giọng hát Xường nở bừng Mai trắng

Nghe con nai trong rừng Xuân gọi bạn

Nghe mạch rượu cần chảy đến thâu đêm

Nghe thì thầm trong tiếng gọi con tim

Nghe thao thức trong lời yêu trìu mến

Hơi thở nồng nàn, nghe hồn xao xuyến

Nghe đôi môi trao gửi ấm mềm…

Giữa Xuân Đời, anh ngây ngất Xuân Em!

Mai Thanh

READ MORE - NỖI NIỀM - NGHE XUÂN - thơ Mai Thanh

CHÙM THƠ HAI CÂU - Mai Thanh

Về tình yêu:

Nửa mình sống kiếp đơn côi

Đi tìm nửa khác kết đôi nửa mình

Đã yêu tình thắm, nghĩa nồng

Đừng như con ngựa trên đồng cỏ hoang

Chừng nào em chưa lấy chồng:

Đi khắp cánh đồng tìm dấu chân em

Ngàn lần ơn mẹ ơn cha

Yêu nhau thuở ấy để mà có em

                             

Tình về, theo em  hoa theo nở

Tình đi, theo em  hoa theo tàn

Một trăng, một rượu, một mình

Thêm nữa một tình là bốn thi nhân 

Về cuộc sống:

Nhặt về mảnh giấy giữa đường

Viết lên chữ “Đức” treo tường ta chơi

Tay bê một bát thịt đầy

Kìa trông ông lão ăn mày ngóng ta!

Thuở xưa chê khổ qua đắng

Thời nay khen mướp đắng ngon!

Lời căm vang tiếng gầm

Lời thương ngân tiếng hát                        

Khi mang đôi cánh rộng

Nệ chi trời bao la

Đừng ngu ngơ bộ óc

Chớ con tim lạnh lùng

Vô ưu là cõi Phật Thiền

Thênh thang ta bước giữa miền vô ưu

Tay ta nâng bát cơm đầy

Ơn ai tối cuốc, mai cày nên cơm!

Mai Thanh

maithanh40@gmail.com

READ MORE - CHÙM THƠ HAI CÂU - Mai Thanh

Bài thơ “SẮC LÁ” của Mai Thanh và LỜI BÌNH của Hà Khoa

                                     

Lá xưa triệu năm hóa thạch

Lá thơm trang sách học trò

Lá vàng thu rơi xào xạc

Lá mầm nhú bút non tơ

Lá thông hình kim mũi nhọn

Lá bàng xòe rộng bàn tay

Lá xương rồng dày và cứng

Lá quế vừa ngọt, vừa cay

Lá khoai đỡ lòng khi đói

Lá cọ che ấm lưng đồi

Lá muồng ngủ khi chờ tối

Lá thơm anh trải em ngồi

Dù muôn vẻ, lá đều là lá

Vẫn đã một lần mang sắc xanh tươi

Dẫu đến độ xám đen màu đá

Nhớ mãi một lần sắc thắm, Người ơi!

                                                Mai Thanh

Bài thơ "Sắc lá" thuộc dòng thơ triết lý xã hội-nhân văn, gồm 4 khổ với 16 câu. Ở 3 khổ với 12 câu trên, nói về tính chất, đặc điểm của nhiều loại lá - ngầm ý là con người với cuộc sống muôn vẻ, từng có một thời kỳ rực rỡ như màu xanh của lá! Khổ cuối cùng với 4 câu nói về cuối đời của lá: Lá vốn là màu xanh, nay chuyển thành màu xám đen của đá, vẫn nhớ mãi một thời lá thắm xanh - ngầm ý về niềm tự hào của con người, khi đã ngả về phía bên kia của cuộc đời, vẫn không quên thời kỳ rực rỡ, đậm đà ý nghĩa truyền thống của mình! Bài thơ với 4 câu thơ cuối cùng còn đưa ra một thông điệp rằng, ở thời kỳ thanh xuân hãy sống cuộc đời rực rỡ xanh như màu xanh của lá, để đến cuối đời, nhìn lại đoạn đời đã đi qua mà tự hào, mà kiêu hãnh! Mở rộng một chút: Bài thơ gợi nhớ câu nói nổi tiếng trong cuốn tiểu thuyết xô-viết "Thép đã tôi thế đấy: "Con người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho ra sống, để khi nhắm mắt, xuôi tay không ân hận với những ngày đã sống phí, sống thừa...".

READ MORE - Bài thơ “SẮC LÁ” của Mai Thanh và LỜI BÌNH của Hà Khoa

Bài thơ "ÁNH MẮT NGÀY XƯA" của Mai Thanh và LỜI BÌNH của Hà Khoa

Mai Thanh

ÁNH MẮT NGÀY XƯA

Yêu em từ độ xuân thì
Dung nhan thuở ấy còn gì nữa đâu!
Muối tiêu rắc trắng mái đầu
Nếp nhăn vầng trán hõm sâu vai gầy
Phong trần biết mấy đổi thay
Chỉ riêng ánh mắt vẫn ngày xa xưa

Đời người biết mấy nắng mưa
Tình người vẫn thuở ngu ngơ xuân thì.

                                                   Mai Thanh

Lời bình của Hà Khoa

Khi được yêu, người con gái thu hút người con trai qua hình thể và tâm hồn. Dường như đôi mắt - một yêu tố hình thể có sức thu hút mạnh nhất, chả thế mà người đời hết lời tấm tắc về những "đôi mắt bồ câu", "đôi mắt lá liễu", "đôi mắt huyền nhung", đôi mắt biết cười"... Còn tâm hồn là vẻ đẹp bên trong của người con gái - vẻ đẹp đa dạng, ẩn sâu, nhiều khi khó nhận biết đối với nhiều người mà chỉ người yêu của cô ta mới có thể nhận biết được. Đó có khi là nết na ngoan hiền, có khi là đậm đà tình nữ, thậm chí, chỉ là giọng nói nhỏ nhẹ dễ thương... Một quy luật của khoa học tâm-sinh lý chỉ ra rằng: Vẻ đẹp bên trong nói trên - tâm hồn người con gái - được bộc lộ qua đôi mắt. Bởi vậy, nên mới có câu "Đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn". Dù là đôi mắt đẹp (như trên đã nói) ngay cả đôi mắt không đẹp, thì vốn dĩ là đôi mắt, nên vẫn là cửa sổ của tâm hồn! Không ngạc nhiên gì khi đôi mắt gắn với tình khít khao đến thế, khiến văn chương-nghệ thuật, trong đó có thơ ca bám lấy đôi mắt. "ăn theo" đôi mắt mà tạo nên sản phẩm văn hóa-tinh thần.

Cũng vậy,"Ánh mắt ngày xưa" không nói nhiều về cái đẹp của đôi mắt, mà nhấn mạnh tính "vững bền tình yêu" của đôi mắt. Dung nhan người con gái qua phong trần năm tháng đã tàn phai, "Muối tiêu rắc trắng mái đầu" / Nếp nhăn vầng trán hõm sâu vai gầy", nhưng "Chỉ riêng ánh mắt vẫn ngày xa xưa". Ở đây là "ánh mắt", chứ không phải là "đôi mắt"! Thật sự, là bộ phận cấu thành của cơ thể, đôi mắt vẫn phải già đi, khác xưa là tất yếu, nhưng "ánh mắt" thì hoàn toàn nguyên vẹn.Sự tinh tế của ngôn ngữ thơ là vậy đó!

Hai câu thơ kết luận trong cách so sánh giữa đời người và đời tình, một lần nữa, cũng là khẳng định sự bất biến của tình yêu:

Đời người biết mấy nắng mưa
Đời tình vẫn thuở xa xưa xuân thì

Bài thơ ngắn gọn, xúc tích, bộc lộ một trạng thái tình yêu có tính quy luật: Khi tình yêu lứa đôi thực sự được xác lập, thì tình yêu ấy neo giữ suốt cuộc đời của đôi trai gái. Điều nhân văn ấy đã được thể hiện trong văn chương - nghệ thuật từ đông sang tây từ cổ chí kim, theo cách nói dân gian “tình cũ không rủ cũng đến” và thi ca bác học là Truyện Kiều, dẫu nhiều cản ngăn, bất thuận trong xã hội bấy giờ, nàng Kiều sau 15 năm lưu lạc, vẫn tái hồi cùng chàng Kim, gắn nối lại mối tình nảy sinh từ buổi đầu gặp gỡ trong “ngày xuân con én đưa thoi” chứa chan tình yêu nồng thắm!

Hà Khoa

***


THƠ TÔI
Mai Thanh

Thơ tôi không đăng trên báo

Thơ tôi không phát trên đài

Thơ tôi lai rai

Cùng người bạn tâm tình

Nơi liêu xiêu quán cóc

Cùng anh chàng làm nghề cắt tóc

Cùng chú đánh giày

Bên hẻm phố chiều đông

Thơ tôi - mảnh ruộng đồng

Gọi mời bàn chân đất

Thơ tôi lời chân mộc

Chia sẻ cùng nôm na

Nệ gì thơ cao xa

Cần chi thơ bay bổng

Thơ tôi neo vào lòng:

Bạn tri âm

Anh cắt tóc

Chú đánh giày

Người chân đất

Người nôm na

Mặc ai vời vợi cao xa

Thơ tôi vui hát ngân nga cho đời!

MAI THANH

maithanh40@gmail.com

READ MORE - Bài thơ "ÁNH MẮT NGÀY XƯA" của Mai Thanh và LỜI BÌNH của Hà Khoa

NÉT EM - chùm thơ Mai Thanh

 

Mai Thanh

NÉT EM 

                                

Nét em từ thuở xuân thì

Níu chân ai lối đi về ngõ quê

Tóc thề trói nỗi si mê

Ngực căng chứa nặng lời thề trong nhau...

Em đi đâu, em về đâu?

Triền đê tiếng cỏ rĩ rầu, nhớ ai?

Con diều biếng chẳng theo dây

Khói quê bảng lảng mà cay mắt mình

Đêm trăng lạnh ngắt sân đình

Lũy tre xõa tóc, nghiêng mình, nhớ ai ?

Thức thao giấc mộng đêm dài

Nét em... đi mãi trọn đời... nét em!

NÍU

Níu tuổi thơ nghe mẹ ru hời

Khúc đồng dao gọi trò chơi “nu nống”

Thuyền lá thả trong mưa

Tí tách xa mờ dĩ vãng...

Lãng đãng kiếm tìm

Nơi cắt rốn trốn rau

Thiêng liêng một miền xứ sở...

Nao nao một thời thương nhớ...

Níu đêm hò hẹn nguyên sơ

Vụng về đôi môi, ngỡ ngàng đôi mắt

Bàn tay “tội lỗi” kiếm tìm...

Níu tuổi xuân em

Níu tuổi xuân anh

Để tình ta xuân mãi

Khi mỗi năm về

Lại níu mùa xuân

Níu chặt cuộc đời

Trong khoảng lặng tri âm...

MƯA EM THAO THỨC

Mưa em mùa xuân sang

Cho lòng anh hoa nở

Cho chim trời xây tổ

Cho ngọt đậm lời quê

Mưa em mùa hạ về

Cho lòng anh mát mẻ

Cho búp măng mở bẹ

Cho thắm lá mùa u

Mưa em trong mùa thu

Cho đàn ong diễu cánh

Cho lúa đồng thêm nhánh

Cho lòng anh ấm nồng

Mưa em trong mùa đông

Cho lòng anh ấm mãi

Cho óng vàng hoa cải

Cho thắm ngọn lửa hồng

Bốn mùa xuân hạ thu đông

Mưa em cứ thả cho lòng riêng anh.

Mai Thanh

maithanh40@gmail.com

READ MORE - NÉT EM - chùm thơ Mai Thanh