Mình nhận được tác phẩm "Chữ Nghĩa Văn Chương" của nhà văn La Thụy (Đoàn Minh Phú) gửi tặng qua đường bưu điện, cùng lời nhờ chuyển tặng đến một vài thầy cô và bạn đồng môn.
Trước hết xin cám ơn tình cảm bạn dành cho mình và cũng có vài cảm nhận sau khi đọc (dù tuần lễ này khá bận rộn).
Về tác giả La Thụy
La Thụy là bút danh của Đoàn Minh Phú, cựu học sinh trường TH Nguyễn Hoàng Quảng Trị niên khoá 1968 -75, giáo viên về hưu tại La Gi, Bình Thuận (cũ).
Ngoài công việc giảng dạy, anh dành trọn đam mê cho văn chương, thể hiện qua vai trò thành viên Hội Văn học Nghệ thuật Bình Thuận và là đồng quản trị trang blog Văn Nghệ Quảng Trị (cùng anh Nguyễn Khắc Phước, cựu học sinh Nguyễn Hoàng khóa 64-71). Trang blog này là nơi giới thiệu những cây bút có gốc gác quê hương Quảng Trị và các tỉnh miền Trung, kho lưu trữ bài viết được chọn lọc từ năm 2008 đến nay.
Tác phẩm "Chữ Nghĩa Văn Chương" như tác giả giới thiệu, là tập hợp những ghi chép, tạp luận về nhiều phương diện:
• Ghi lại các sự kiện thú vị đáng nhớ kèm theo lý giải chuyên sâu: Truy nguyên về câu từ, điển tích, ca dao, tục ngữ. Có những từ như mưa Ngâu nghe đơn giản nhưng cũng có cả khối lý giải, trong thiệp cưới ghi Út nam, Út nữ , Quý nam, Quý nữ có thuận không? Trau dồi hay trau giồi?… nghe thì lan man nhưng thiết thân trong đời thường.
• Phân tích tác phẩm: Đề cập đến thơ văn của các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng mà tác giả quen thuộc từ thời còn đi học như Guillaume Appolinaire với Hoa Thạch Thảo, Đinh Hùng với bài Cảm Thu rồi mạn đàm qua nhạc phẩm Hoài Thu của nhạc sĩ Văn Trí… rồi đoản văn La Rentrée Des Classes (Tựu Trường) trứ danh của văn hào Anatole France là niềm cảm hứng cho Tôi Đi Học của Thanh Tịnh, kèm theo các bản dịch hay của các dịch giả khác.
• Địa danh & Nguồn gốc: Tác giả thích thú viết về cách phiên âm từ tiếng Hán về tên gọi các quốc gia… có lý, phi lý nhưng cũng đã có một thời được xã hội chấp nhận.
Lý giải và truy nguyên về địa danh La Gi, quê hương thứ hai của anh sau khi rời Quảng Trị...
Xuyên suốt hơn 20 bài viết, cuốn sách thể hiện một quá trình tìm tòi công phu và đọc rộng của tác giả. Từ những bài thơ Hán Đường xa xưa cho đến tác phẩm của các nhà văn hiện đại Việt Nam và châu Âu, tất cả đều được ghi chép lại một cách bài bản. Sự dẫn chứng cụ thể, cùng với vốn liếng đáng nể về Hán Nôm, tiếng Anh, tiếng Pháp, khiến người đọc không khỏi ngưỡng mộ về cách làm việc nghiêm túc và say mê văn học của La Thụy.
Xếp lại trang cuối, bài viết Chập Chờn Tỉnh Mê cho thấy trò chơi với chữ nghĩa không phải là đùa, không khéo là tẩu hỏa nhập ma phải không La Thuỵ ( hi hi). Không chừng trở thành Giáng Bùi thi sĩ!
Mặc dù có đôi ba bài viết (theo tôi) còn khá lan man (chẳng hạn như bài viết về cây vối, cây vả trong chuyến sáng tác tại Đà Nẵng) nhưng nhìn chung, đây là một tác phẩm đáng đọc đối với những ai yêu thích sự tìm tòi cội rễ của ngôn ngữ và văn học.
LỜI KẾT
Lần nữa cám ơn bạn La Thụy đã gửi tặng cuốn tạp luận thú vị nhưng hữu ích này.
Cũng xin thưa rằng, những lời mạn đàm này được viết ra trong tâm thế "cưỡi ngựa xem hoa"; nếu có gì sơ suất, bỏ qua những bông hoa đẹp mà người viết đã dày công vun trồng, mong rộng lòng bỏ qua.
• Ghi lại các sự kiện thú vị đáng nhớ kèm theo lý giải chuyên sâu: Truy nguyên về câu từ, điển tích, ca dao, tục ngữ. Có những từ như mưa Ngâu nghe đơn giản nhưng cũng có cả khối lý giải, trong thiệp cưới ghi Út nam, Út nữ , Quý nam, Quý nữ có thuận không? Trau dồi hay trau giồi?… nghe thì lan man nhưng thiết thân trong đời thường.
• Phân tích tác phẩm: Đề cập đến thơ văn của các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng mà tác giả quen thuộc từ thời còn đi học như Guillaume Appolinaire với Hoa Thạch Thảo, Đinh Hùng với bài Cảm Thu rồi mạn đàm qua nhạc phẩm Hoài Thu của nhạc sĩ Văn Trí… rồi đoản văn La Rentrée Des Classes (Tựu Trường) trứ danh của văn hào Anatole France là niềm cảm hứng cho Tôi Đi Học của Thanh Tịnh, kèm theo các bản dịch hay của các dịch giả khác.
• Địa danh & Nguồn gốc: Tác giả thích thú viết về cách phiên âm từ tiếng Hán về tên gọi các quốc gia… có lý, phi lý nhưng cũng đã có một thời được xã hội chấp nhận.
Lý giải và truy nguyên về địa danh La Gi, quê hương thứ hai của anh sau khi rời Quảng Trị...
Xuyên suốt hơn 20 bài viết, cuốn sách thể hiện một quá trình tìm tòi công phu và đọc rộng của tác giả. Từ những bài thơ Hán Đường xa xưa cho đến tác phẩm của các nhà văn hiện đại Việt Nam và châu Âu, tất cả đều được ghi chép lại một cách bài bản. Sự dẫn chứng cụ thể, cùng với vốn liếng đáng nể về Hán Nôm, tiếng Anh, tiếng Pháp, khiến người đọc không khỏi ngưỡng mộ về cách làm việc nghiêm túc và say mê văn học của La Thụy.
Xếp lại trang cuối, bài viết Chập Chờn Tỉnh Mê cho thấy trò chơi với chữ nghĩa không phải là đùa, không khéo là tẩu hỏa nhập ma phải không La Thuỵ ( hi hi). Không chừng trở thành Giáng Bùi thi sĩ!
Mặc dù có đôi ba bài viết (theo tôi) còn khá lan man (chẳng hạn như bài viết về cây vối, cây vả trong chuyến sáng tác tại Đà Nẵng) nhưng nhìn chung, đây là một tác phẩm đáng đọc đối với những ai yêu thích sự tìm tòi cội rễ của ngôn ngữ và văn học.
LỜI KẾT
Lần nữa cám ơn bạn La Thụy đã gửi tặng cuốn tạp luận thú vị nhưng hữu ích này.
Cũng xin thưa rằng, những lời mạn đàm này được viết ra trong tâm thế "cưỡi ngựa xem hoa"; nếu có gì sơ suất, bỏ qua những bông hoa đẹp mà người viết đã dày công vun trồng, mong rộng lòng bỏ qua.
Sài Gòn chiều mưa - 8/11/2025
Nguyễn Văn Trị
