THÁI ĐỘ CHUNG CỦA XÃ HỘI VỀ VẤN ĐỀ GIÁO DỤC GIỚI TÍNH - Vũ Thị Hương Mai

 

THÁI ĐỘ CHUNG CỦA XÃ HỘI 

VỀ VẤN ĐỀ GIÁO DỤC GIỚI TÍNH

 

Sự phát triển của xã hội hiện đại mang lại quan niệm và nội dung mới cho hệ thống giá trị truyền thống, nhiều quan niệm cổ hủ không hợp lý bị đả kích mạnh mẽ, thậm chí bị đào thải. Tình cảm, tình yêu, giới tính và hôn nhân là các lĩnh vực chịu ảnh hưởng mạnh mẽ hơn cả, quan niệm giá trị mới đang trong quá trình đổi mới và hình thành một cách nhanh chóng. Trong quá trình thay đổi quan niệm diễn ra hết sức quyết liệt này, dùng quan niệm giá trị gì để giáo dục con cái, nhất là con gái là vấn đề khiến các bậc phụ huynh gặp nhiều mắc mớ.

Một mặt, chúng ta không còn giáo lý và nguyên tắc sẵn có do đời trước lưu truyền lại để noi theo, mặt khác, quan niệm mới đang không ngừng tiếp tục đổi mới và hình thành, chưa có một hệ thống và quan niệm rõ ràng, nhưng cái quan trọng nhất có lẽ là sự bối rối và nghi ngờ của bố mẹ trước các quan niệm giá trị, rút cuộc xã hội tương lai sẽ là một xã hội như thế nào, mọi người phải tuân thủ chuẩn mực hành vi gì, đó còn là một ẩn số. Và ngày nay, có lẽ cả bố mẹ cũng đang chơi vơi trong vòng xoáy của quan niệm mới: có cần phải chung thủy với hôn nhân của mình không, có cần giữ gìn trinh tiết không, có nên nghi ngờ sự tồn tại của tình yêu chân chính không… 

Tất cả những cái đó chả dễ gì mà suy xét cho rành mạch, càng không dễ gì mà giải thích cho rõ ràng. Nhưng chúng ta có nguyên tắc cơ bản để tuân thủ, có quan niệm đạo đức cơ bản để làm cơ sở lựa chọn. Chúng ta không thể và cũng không nên để con cái lớn lên trong sự hỗn độn, không thể để cho chúng thiếu một cái khung quan niệm giá trị cơ bản và rõ ràng để tuân thủ… Để rồi phải tiêu tốn thời gian và tình cảm quý báu và những thứ quý giá nhất của cuộc đời con trẻ trong sự tự mò mẫm trên đường đời, đó là sự thiếu trách nhiệm của người làm cha mẹ.

Trong vấn đề giới tính, hành vi hay thái độ có tác động mạnh hơn lời nói. Vậy đâu là thái độ thực sự của xã hội chúng ta đối với vấn đề giới tính và quan niệm đối với vấn đề đạo đức là gì? Điều đó trong xã hội chúng ta còn thiếu hẳn mô hình về chuẩn mực đạo đức. Trong giáo dục nói chung và trong giáo dục tình dục nói riêng, sự giảng giải, mệnh lệnh, cấm đoán không đủ. Giáo dục tình dục sẽ hiệu quả hơn khi nó được thực hiện trong sự tác động tự nhiên, đó phải được coi là một quá trình “thẩm thấu”. Sự tác động này không phải từ phía cha mẹ, giáo viên mà còn từ một phạm vi rộng rãi trên quy mô toàn xã hội.

Cha mẹ, thầy cô và xã hội cần nhận thức được rằng, lứa tuổi mới lớn là những người chưa được toàn quyền trước những lợi ích vật chất, chưa đủ lòng tự tin, tính ổn định. Vì vậy các em rất dễ sử dụng tình dục như là mảnh đất tự do duy nhất cho việc khẳng định cái tôi của mình, khẳng định vị trí xã hội của mình giữa những người cùng thế hệ. Ở tuổi này, đã không ít các em cho rằng ai trong số họ có nhiều “người yêu” là loại cừ khôi: các em chưa nhận thức được rằng cái cừ khôi đó không được đạo đức xã hội chấp nhận. Ở lứa tuổi các em, nhận thức về tình yêu, tình dục chưa rõ ràng, nếu không được giáo dục nghiêm túc thì sẽ rất nguy hại sau này. Song, dường như gia đình, nhà trường và xã hội chưa thật đề cao vấn đề này, cho rằng đó là vấn đề cá nhân. Trong số những cô gái hành nghề mại dâm có biết bao những em gái mới 15, 16 tuổi và có không ít những cậu con trai 15 - 16 tuổi đã phải đứng trước vành móng ngựa vì tội cưỡng hiếp. Tất nhiên, chúng ta không thể đổ lỗi cho cha mẹ, cho nhà trường, cho xã hội, nhưng trong đó họ vẫn phải chịu một phần trách nhiệm. 

Đã không ít những bậc cha mẹ quan niệm rằng, không nên giáo dục vấn đề tình dục cho con cái ở lứa tuổi này, như vậy là vẽ đường cho hươu chạy, hãy để chúng tự tìm hiểu. Đó mới chính là quan niệm sai lầm và lệch lạc, có thêm phần vô trách nhiệm. Ai cũng phải trải qua một thời “khủng hoảng” của tuổi dậy thì, mọi sự thay đổi về tâm sinh lý đều gây cho chúng ta tinh thần bất an và khơi gợi trí tò mò nếu không được biết trước những gì sẽ xảy đến với chúng ta. Tuy nhiên, đại đa số chúng ta đều trải qua thời kỳ đó một cách yên ổn, nhưng ai dám chắc rằng trong số đó không có người tò mò “thử nghiệm”. Ngay trong trường phổ thông, vấn đề giáo dục giới tính cũng còn rất lờ mờ, nó không được coi là một môn học mà chỉ thông qua môn học khác thầy cô giáo giáo dục sơ qua về sự phát triển sinh lý bình thường xã hội ta chưa đề cao vấn đề này và vẫn thờ ơ với nó. 

Cả xã hội hô hào hạn chế, ngăn chặn việc lan tràn của đại dịch AIDS, song vấn đề giáo dục tình dục cho lớp trẻ một cách có hệ thống, bài bản thì chưa được coi trọng. Điều đó biểu hiện ngay từ trong gia đình. Có một số cha mẹ cho rằng, giáo dục tình dục cho con cái là vẽ đường cho hươu chạy, là khuyến khích tình dục bừa bãi. Một số cha mẹ khác chê bai, phản đối, xem những cuộc thảo luận về giới tính là xấu xa, kinh tởm. Cha mẹ cần hiểu, vấn đề không phải là ở đó mà vấn đề là làm thế nào tuổi mới lớn có thể duy trì những chuẩn mực mà chúng ta mong muốn trong một xã hội. Rõ ràng là đang xáo trộn về lối sống, đạo đức thông qua việc giáo dục giới tính.

*

VŨ THỊ HƯƠNG MAI

Địa chỉ: Khu tập thể Tổng công ty 319, Long Biên - Hà Nội.

Email: huongmai8081@yahoo.com.vn

 

READ MORE - THÁI ĐỘ CHUNG CỦA XÃ HỘI VỀ VẤN ĐỀ GIÁO DỤC GIỚI TÍNH - Vũ Thị Hương Mai

CHA MẸ LÀ NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN - Vũ Thị Hương Mai

 

CHA MẸ LÀ NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN

 

Lứa tuổi mới lớn đánh dấu bước trưởng thành ban đầu của đời người. Những thay đổi về sinh lý, những sự biến động về tâm lý là những khó khăn, thách thức đối với các cô, cậu học trò mới lớn. Để cho chúng tự vượt qua ải cam go của giai đoạn này sẽ rất khó khăn đối với chúng. Vai trò của cha mẹ đối với con cái ở lứa tuổi này phải được coi như người thầy đầu tiên trong việc giáo dục nhân cách, giới tính - tình yêu và định hướng nghề nghiệp giúp con. Chúng đang học làm người lớn chứ chúng chưa phải là người lớn thực sự. Suy nghĩ của chúng vẫn còn hạn chế bởi kinh nghiệm sống, hành động thường bồng bột và nông nổi. Nhiều bậc cha mẹ đều mong muốn con cái mình khôn lớn nên người, thành tài, thành danh nhưng lại không nhận thức được vai trò của mình với tư cách là người thầy đầu tiên của con. Họ cho rằng, việc giáo dục và dạy dỗ con thành tài là thuộc về trách nhiệm của nhà trường, họ phó mặc trách nhiệm ấy cho các thầy cô giáo, còn trách nhiệm của cha mẹ chủ yếu là nuôi dưỡng. Đó là một quan điểm hết sức phiến diện, chủ quan và có phần vô trách nhiệm đối với con cái. Lẽ đương nhiên, giáo dục trong nhà trường là quan trọng trong việc bồi dưỡng tri thức, nâng cao năng lực bản thân, hình thành nhân cách. Song đó mới chỉ là một nửa về phía nhà trường, còn gia đình là nửa còn lại mới có thể tạo nên phần hoàn thiện trong việc giáo dục, nuôi dưỡng và dạy dỗ. Nếu các bậc cha mẹ coi thường vai trò giáo dục của mình đối với con cái thì quả là sai lầm nghiêm trọng. Cha mẹ đóng vai trò quyết định đến sự trưởng thành của con cái, còn trường học chỉ là nơi gửi gắm tạm thời, gia đình mới là cội rễ.

Đối với tuổi mới lớn, sự quan tâm, chăm sóc và dạy dỗ của cha mẹ đòi hỏi phải sát sao hơn, cần nghiêm khắc nhưng không cứng nhắc, rập khuôn. Bởi vì ở lứa tuổi này, do có những chuyển biến về tâm lý mạnh mẽ nên đôi khi hay khác thường, lúc vui, lúc buồn bất chợt; khi thì sôi nổi nhiệt tình, lúc lại trầm lắng ưu tư; có lúc hiền lành ngoan ngoãn nhưng bỗng có lúc lại nổi loạn và ngang bướng phản kháng người lớn kịch liệt. Để có cách giáo dục phù hợp, đúng đắn đối với con cái ở lứa tuổi này, điều trước tiên đòi hỏi cha mẹ phải tìm hiểu tâm lý của con mình, thông cảm và chia sẻ với chúng, giúp chúng hiểu và chấp nhận những thay đổi lớn về cơ thể và cả về tình cảm. Từ đó mới có thể giúp con bước qua giai đoạn này một cách vững vàng để chuẩn bị cho những bước thành công sau này.

Không phải đến lứa tuổi này mới cần có sự giáo dục của cha mẹ, mà “dạy con từ thở còn thơ” là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi bậc làm cha, làm mẹ. Đứng từ góc độ gia đình nói chung, cha mẹ đều có trách nhiệm ngang nhau trong việc giáo dục con cái. Có nhiều ông bố quan niệm rằng, trách nhiệm dạy dỗ và nuôi nấng con cái thuộc về người mẹ là chủ yếu. Vì vậy, trong nhiều gia đình, người mẹ đóng vai trò chủ đạo trong việc nuôi dạy con. Nhưng trên thực tế cho thấy, người cha nên đóng vai trò chủ đạo trong việc nuôi dạy con, như vậy sự trưởng thành của con cái sẽ toàn vẹn và cứng cáp hơn.

Hiển nhiên, khi em bé vừa mới sinh ra, người mẹ là người đầu tiên chăm sóc, bế ẵm và cho con bú. Ngay từ buổi ban đầu, con cái đã cảm thấy gần gũi, quấn quýt mẹ hơn. Đó cũng là lẽ thường tình, nhưng không phải vì thế mà người cha quên lãng trách nhiệm của mình. Khi con còn nhỏ, chúng thường gần gũi mẹ nhiều hơn. Nhưng khi đã lớn, chúng lại cần có sự giáo dục nghiêm khắc của người cha. Người cha vừa là trụ cột của gia đình, là chỗ dựa của gia đình cả về kinh tế và tình cảm. Cách dạy dỗ nghiêm khắc của người cha sẽ bổ sung cho sự giáo dục mềm dẻo của người mẹ. Nhờ đó mà sự phát triển của con cái cả về tư duy và tình cảm sẽ có sự hài hòa. Con trai thường học theo tính cách, tư duy và cách rèn luyện của người cha. Học tập người cha để sau này chúng cũng muốn trở thành người đàn ông vững chắc, là trụ cột của gia đình. Còn bé gái thường thừa hưởng ở mẹ tính nết nhu mì hiền lành, phúc hậu để sau này chúng cũng sẽ là một người mẹ tốt. Đó chính là những ông bố, bà mẹ lý tưởng trong mắt con cái họ. Con trẻ học được ở người cha sự dũng cảm, tự tin, mạnh mẽ và học hỏi ở mẹ lòng khoan dung độ lượng, nhân từ, đó là sự kết hợp giáo dục con cái ở cả cha và mẹ. Song, trong suy nghĩ của con cái, vai trò của cha và mẹ lại có sự phân biệt. Đối với chúng, người cha luôn nghiêm khắc, quyết đoán và khó lay chuyển, còn mẹ thì dễ lay chuyển hơn vì tình thương của mẹ dành cho con cái thường nông nổi hơn cha. Người cha thường chú trọng nhiều hơn đến việc học hành của con cái, nhưng mẹ là người chúng tin tưởng hơn để thủ thỉ những tình cảm riêng tư thầm kín. Ở lứa tuổi này, cha mẹ đừng vội trách mắng chúng vì bất cứ chuyện gì, hãy tìm hiểu nguyên nhân đã. Nếu không, lần sau chúng sẽ che giấu tất cả. Giáo dục con cái ở lứa tuổi này cần phải biết kết hợp giữa nghiêm khắc và khoan dung; nguyên tắc mà không cứng nhắc, rập khuôn; thông cảm, chia sẻ nhưng không nhu nhược, cương, nhu đúng lúc. Trong việc giáo dục toàn diện, cha mẹ cần chú ý nhiều hơn trong việc giáo dục nhân cách, giới tính và định hướng nghề nghiệp cho con cái.

*

VŨ THỊ HƯƠNG MAI

Địa chỉ: Khu tập thể Tổng công ty 319, Long Biên - Hà Nội.

Email: huongmai8081@yahoo.com.vn

.

 

READ MORE - CHA MẸ LÀ NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN - Vũ Thị Hương Mai

ĐẶC TRƯNG TÂM LÝ TUỔI DẬY THÌ - Vũ Thị Hương Mai

Ảnh từ: https://stanfield.com/

 ĐẶC TRƯNG TÂM LÝ TUỔI DẬY THÌ

Chính những bước chuyển biến về sinh lý ở tuổi dậy thì đã dẫn đến nhiều sự thay đổi trong suy nghĩ và tình cảm, một sự biến đổi tâm lý khá phức tạp và rõ rệt. Ở thời kỳ này, đặc điểm tâm lý nổi bật nhất ở lứa tuổi này là tâm lý vươn tới tính độc lập, thoát ly khỏi sự kiểm soát của gia đình, vươn tới thành người lớn.

Tình cảm ở lứa tuổi này rất dễ biến đổi, dễ xúc động và biểu hiện tính hai cực rất rõ. Chúng trở nên hoạt bát, sôi nổi hơn, thường dễ bị kích động, sự kiềm chế bản thân rất kém, hành vi khó đoán trước, dễ bị kẻ xấu lôi kéo. Khi tiếp xúc với người khác, có thể tâm tình rất đậm đà, có lúc bốc lên rất cao, rất nổi bật song năng lực tự khống chế rất kém, phòng vệ lý trí tương đối yếu, thường lệch hướng, phiến diện, suy nghĩ đôi khi có phần cực đoan và hành động cũng cực đoan. Vì vậy, ở lứa tuổi này cha mẹ phải hết sức chú ý đến sự biến đổi tâm lý của con mình để không có chuyện nguy hiểm xảy đến với chúng. Nhất là với con trai, tâm lý bốc đồng, dễ bị kẻ xấu lôi kéo sẽ khó tránh khỏi những điều nguy hại.

Đến tuổi này, các em thường thích chải chuốt biết làm đẹp cho mình. Nhưng thường giấu kín thế giới nội tâm của mình, khi cha mẹ hỏi về chuyện tình cảm rất hay quanh co. Khi các em tự khép kín thế giới nội tâm của mình thì đồng thời lại có cảm giác mình cô độc. Đó là sự mâu thuẫn về tâm lý rất khó nắm bắt, đòi hỏi cha mẹ phải hết sức quan tâm mới có thể hiểu được tâm tư, tình cảm của con mình ở thời kỳ này. Nếu tâm lý các em không được giải tỏa rất dễ mắc chứng trầm cảm.

Cá tính phát triển cũng là một trong những biểu hiện đặc trưng tâm lý lứa tuổi mới lớn. Sự phát triển ý thức rất rõ rệt, đã hiểu được thế giới nội tâm, phẩm chất nội tâm của con người, bắt đầu biết tự tìm hiểu cá tính của bản thân và của người khác, tìm hiểu sự thể nghiệm và đánh giá bản thân, đồng thời đánh giá cá tính, phẩm chất của người khác. Sự phát triển cá tính là một biểu hiện của tâm lý muốn thoát ly của tuổi mới lớn.

Nói chung, những nét đặc trưng về tâm lý của lứa tuổi mới lớn có những thay đổi rõ rệt nhưng không tách khỏi sự mâu thuẫn biểu hiện ở những đặc trưng sau đây:

- Tính khép kín và cảm giác cô độc

Những thay đổi thầm kín trong tâm tư, tình cảm mà các em không dễ dàng tâm sự với cha mẹ hoặc bạn bè. Chúng giấu kín những điều chúng nghĩ, chúng thích trong thế giới nội tâm của mình và một mình gặm nhấm những niềm vui, nỗi buồn riêng tư. Có nhiều bé trai, bé gái khi đến tuổi dậy thì, do những thay đổi về sinh lý, thể xác khiến cho tình cảm của các em xao xuyến vì một người bạn khác giới và vì xấu hổ các em sẽ không bao giờ nói ra điều đó với ai, nhất là người lớn. Ngay cả những sự thay đổi diễn ra hàng ngày các em cũng ít có nhu cầu chia sẻ, có xu hướng tâm lý sống khép mình. Bố mẹ có thể nhận ra những sự thay đổi đó để chủ động chia sẻ, hỏi han con mình thật khéo léo, tình cảm thì rất có thể các em sẽ tâm sự hết, bằng không, các em sẽ cứ sống khép mình và những gì được giấu kín không chia sẻ cứ nung nấu trong đầu, đến một lúc nào đó các em thấy bản thân như bị tách khỏi người lớn, sẽ thấy cô đơn. Sự mâu thuẫn này sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến học tập và tương lai sau này của các em. Do đó, bố mẹ cần là người bạn đáng tin cậy và hết sức tâm lý với con cái ở lứa tuổi có nhiều sự thay đổi mâu thuẫn này, giúp con giải tỏa tâm lý bế tắc trong tình cảm. Những xúc động, xao xuyến trong tình cảm ở lứa tuổi mới lớn là tốt đẹp, không có gì là xấu. Nhưng nếu cha mẹ, người lớn không kịp thời giúp đỡ, các em sẽ đi lệch hướng.

- Tính đối kháng và tính phục tùng

Đây cũng là một nét mâu thuẫn thấy rất rõ về tâm lý tuổi mới lớn. Các bậc cha mẹ có con ở lứa tuổi này phải thật sự hiểu được những nét đặc trưng tâm lý của con mình và có cách giáo dục khéo léo và nghiêm khắc. Các bậc phụ huynh tuyệt đối không dùng phương pháp giáo dục bằng “cưỡng chế tâm lý” và “áp đặt hành động”. Như vậy càng khiến con bạn trở nên bướng bỉnh và khó bảo hơn. Có thể ví đây là lứa tuổi “ngựa non háu đá” thích làm theo ý mình, bởi vì các em đang học “làm người lớn”. Chúng thích được cha mẹ, người lớn coi chúng như là thành viên lớn trong gia đình, chúng tuyệt đối không thích sự chăm sóc hay cách dạy bảo chúng như một đứa trẻ. Nếu hiểu được như vậy, cha mẹ nói gì các em cũng nghe lời vì nghĩ rằng mình cũng được coi là người lớn. Đó cũng là một nét khá nổi bật trong tính cách tâm lý của tuổi này. Một khi chúng bị người lớn áp đặt, coi chúng vẫn là một đứa trẻ con, thì ngay lập tức các em sẽ bộc lộ tính đối kháng vì chúng nghĩ mình không được tôn trọng.

Thực ra có thể hiểu một cách đơn giản, ở lứa tuổi này, các em vừa dễ bảo lại vừa khó bảo, vừa hiền lành lại vừa táo tợn, có lúc rất đáng yêu nhưng cũng nhiều khi làm người khác phải bực mình. Nhưng đừng vội kết luận là chúng hư, khó dạy dỗ. Hãy đến ý một chút đến những thay đổi về tâm tư, tình cảm của các em, đánh giá những việc làm, những hành vi của các em bạn sẽ thấy các em đang có những băn khoăn, những suy nghĩ thầm kín không muốn nói ra. Chính những sự thay đổi trong cơ thể, trong tâm hồn đã làm xáo trộn cuộc sống thời thơ ấu đang yên ổn, khiến các em phải suy nghĩ. Chúng đang ngỡ ngàng trước những sự thay đổi mới mẻ, cha mẹ phải là người hướng dẫn tận tình và khéo léo để các em tiếp nhận những cái mới dễ dàng hơn. Nếu không có sự dẫn dắt của người lớn, cứ để tự chúng đối mặt với những điều mới lạ đó khó tránh khỏi các em sẽ sa đà theo sự lôi kéo của kẻ xấu. Muốn hiểu được con mình, cha mẹ cần phải đóng vai trò như một người bạn và khi đó các em sẽ tiết lộ tất cả những bí mật trong lòng. Khi được coi là người lớn, được người lớn, cha mẹ tôn trọng các em sẽ không bộc lộ tính đối kháng mà sẽ ngoan ngoãn nghe lời.

- Tính độc lập và tính ỷ lại

Cùng với sự trưởng thành về tuổi tác và phạm vi tiếp xúc với người và vật ngày càng rộng lớn, khi đến tuổi dậy thì, các em thường khao khát vươn tới tính độc lập nhiều hơn nữa, không thích bố mẹ và người khác can dự vào việc của mình quá nhiều. Chúng rất muốn chi phối tất cả mọi việc, muốn làm theo ý mình, do vậy biểu hiện về tính cách thường có phần cố chấp và bướng bỉnh. Hầu như bất cứ việc gì trong gia đình chúng cũng đều muốn tham gia, đóng góp ý tưởng của mình vào đó. Thế nhưng, các em vẫn chưa độc lập về kinh tế, vẫn phải dựa dẫm vào bố mẹ và gia đình, cộng với những hạn chế về kiến thức và sự từng trải, lúng túng với những khó khăn khi phải đối mặt với mọi sự phức tạp ở xung quanh nên thường xuất hiện tâm lý mâu thuẫn giữa tính độc lập và sự dựa dẫm. Ngoài ra, do sự điều tiết về thần kinh trong giai đoạn dậy thì không được cân bằng, có nhiều mâu thuẫn đan xen nhau về mặt tâm lý tinh thần,do đó có lúc thì tỏ ra quá thừa nhiệt tình mà thiếu sự bình tĩnh, có lúc lại trầm tĩnh kiêu ngạo một cách cô độc không thèm để ý đến người khác, tâm trạng thường hay thái quá khi hưng phấn và kiềm chế.

Ở lứa này, các em thường có xu hướng vươn tới sự độc lập, thoát khỏi sự kiểm soát của cha mẹ, muốn làm người đã trưởng thành. Nhưng cha mẹ thì lúc nào cũng coi như con mình còn thơ dại cần che chở. Chính vì thế mà trong mối quan hệ giữa cha mẹ và con thường gặp nhiều mâu thuẫn trong quan hệ gia đình. Để dung hòa được mối quan hệ này thì cả cha mẹ và con cái cần phải hiểu nhau để có cách cư xử phù hợp. Nhưng cha mẹ vẫn đóng vai trò chính và quyết định trong việc dung hòa mối quan hệ đó.

- Lý trí và tình cảm

Bước sang tuổi dậy thì, sinh lý có những biến đổi lớn, nhất là hệ thống nội tiết phát triển, do đó có ảnh hưởng nhiều đến tâm lý: tâm tình rất không ổn định, cá tính cũng biến đổi không thuần nhất và rất nhạy cảm. Thêm nữa, lòng tự trọng cao và các em thường để ý xem người khác nhìn nhận mình như thế nào, nhất là khi đã biết để mắt đến người bạn khác phái. Phụ huynh cần phải hiểu được tính đặc thù về sự phát triển cơ thể của con cái mình ở thời kỳ này để cảm thông, chia sẻ với con những điều con còn bối rối. Từ đó, cần quan tâm tỉ mỉ tâm tình biến đổi của con mình mà hướng dẫn. Ở thời kỳ này, những việc các em nghĩ, các em làm vẫn còn nông nổi, chưa có sự can thiệp sâu sắc của lý trí. Vì vậy, các bậc phụ huynh cần có cách hướng dẫn, giáo dục nhẹ nhàng, từ từ cho con hiểu ra vấn đề mà thay đổi. Đừng chế ngự tình cảm riêng tư của con mà cần phải hiểu tình cảm của con mình và tìm cách hướng con theo con đường tích cực trong học tập mà vẫn duy trì được những tình cảm trong sáng.

Ở giai đoạn này, dường như các em vẫn chưa phân định được rõ ràng ranh giới giữa lý trí và tình cảm của chúng với một người bạn khác phái chỉ mang cảm tính và chỉ lờ mờ giữa tình bạn thân và tình yêu. Đây là vấn đề hết sức nhạy cảm và khó khăn đối với các bậc phụ huynh, nhưng không phải là không có cách giải quyết. Đừng bao giờ lớn tiếng chửi mắng chúng, làm như vậy chúng càng bướng bỉnh hơn vì chúng chẳng hiểu mình đã làm sai điều gì. Phụ huynh cần phải hiểu rõ một vấn đề tâm lý ở lứa tuổi này, đó là con đang vươn lên làm người lớn. Và khi con đã coi mình là người lớn thì những việc chúng làm luôn tự cho là đúng. Nếu nhìn nhận được như vậy, chắc chắn các bậc phụ huynh sẽ chọn cho mình cách giáo dục con bằng biện pháp tâm tình thủ thỉ để con hiểu rằng con cần phải có điểm dừng, vì tương lai đang chờ con ở phía trước. Giáo dục con cái ở lứa tuổi này bằng cách cư xử như với người đã trưởng thành, dùng biện pháp cương, nhu đúng lúc thì hiệu quả sẽ đạt được như mong muốn.

*

VŨ THỊ HƯƠNG MAI

Long Biên,  Hà Nội.     

Email: huongmai8081@yahoo.com.vn

READ MORE - ĐẶC TRƯNG TÂM LÝ TUỔI DẬY THÌ - Vũ Thị Hương Mai

XÂY DỰNG LÒNG TIN TƯỞNG GIỮA CHA MẸ VÀ CON CÁI - Vũ Thị Hương Mai

XÂY DỰNG LÒNG TIN TƯỞNG 

GIỮA CHA MẸ VÀ CON CÁI

 

Hầu hết các bậc cha mẹ đều có chung một tâm sự rằng, con cái tin tưởng thầy cô giáo hơn cha mẹ. Thực ra, nhận định đó là chưa thật chính xác và thiếu khách quan. Cũng có thể nhận định đó là đúng và phần lỗi lớn thuộc về cha mẹ. Tại sao con cái lại tin tưởng vào thầy cô giáo hơn cha mẹ? Trả lời được câu hỏi đó, các bậc phụ huynh sẽ biết cách để xây dựng được lòng tin tưởng đối với con cái. Điều đó rất quan trọng, nó mang tính quyết định đến sự thành công hay thất bại trong việc giáo dục con cái của cha mẹ. Không phải đến lúc này cha mẹ mới xây dựng lòng tin tưởng đối với con cái mà cha mẹ cần phải làm việc đó ngay từ khi con trẻ mới sinh ra. Cần phải làm cho con trẻ cảm nhận được sự yêu thương và quan tâm của cha mẹ đối với chúng. Chẳng có người cha, người mẹ nào mà không yêu thương con mình cả. Chỉ có điều, cách thể hiện tình yêu thương đối với con trẻ như thế nào mà thôi. Người thì nông nổi, nuông chiều con qua mức, con muốn gì được nấy, mọi yêu cầu của con đều được cha mẹ đáp ứng bất kể đúng sai. Người thì nghiêm khắc quá, lúc nào cũng quát mắng, đe nẹt, làm cho con không dám tiến gần đến mà nũng nịu, rồi dần dần chúng xa lánh với người thân, sống khép mình. Người thì quan niệm, dậy con là “yêu con roi cho vọt” kết quả là để lại trong trẻ sự ác cảm sâu sắc, thậm chí còn nảy sinh tâm lý chống đối, thù hận và thờ ơ, lạnh nhạt đối với cha mẹ và người thân.

 

Giáo dục con cái bàng những biện pháp như trên là vô tình cha mẹ đang đánh mất dần lòng tin đối với con trẻ. Chúng tôi cho rằng, yêu trẻ cũng là một nghệ thuật, thương con nhưng không phải là nuông chiều con cái quá mức. Nhưng cũng không nên thả lỏng con trẻ, sự khoan dung chiều chuộng con cái cũng có mức độ và đúng lúc, đúng chỗ. Không nên quản mà không thúc, lấy phương pháp hướng dẫn, gợi mở là chủ yếu. Để cho trẻ thấy rằng, sự quản thúc của cha mẹ không phải là để thị uy, mà là mong muốn con cái học hành tốt, xây dựng cho con tương lai tốt đẹp. Đồng thời cha mẹ cũng nên đem tấm gương của mình ra để làm gương cho con trẻ. Khi con cái đã tin tưởng vào cha mẹ thì mọi điều dạy bảo của cha mẹ với chúng đều có tác dụng tích cực. Cha mẹ cần phải là người mà trẻ tin tưởng nhất. Bởi gia đình chính là trường học đầu tiên của con trẻ và cha mẹ được coi như người thầy đầu tiên.

 

 Trước mặt con trẻ, cha mẹ cần xây dựng cho mình một phong cách đứng đắn, mọi lời nói, mọi hành xử đều có sức thuyết phục. Tuyệt đối không bao giờ được nói dối con trẻ, nếu hứa cho chúng đi chơi để dỗ cho chúng ăn hoặc dỗ cho chúng làm bài tập rồi cha mẹ quên ngay lời hứa đó, nhưng với trẻ thì chúng không thể quên, chúng vẫn ghi nhớ lời hứa của cha mẹ. Nếu cha mẹ thất hứa thì lần sau chúng sẽ không tin vào lời hứa của cha mẹ nữa. Ngay cả trong cách cư xử của cha mẹ với ông bà hoặc giữa vợ chồng với nhau mà có sự to tiếng, không kính trên nhường dưới thì ngay lập tức sẽ để lại ấn tượng xấu trong đầu con trẻ. Đối với người bề trên, cha mẹ đối xử kính trọng, lễ phép, với con trẻ thì đúng mực thì lẽ đương nhiên lòng tin của con cái với cha mẹ sẽ là bền vững.

 

Để giúp con cái tiến bộ, cha mẹ cũng cần phải tin tưởng vào con cái mình. Tuyệt đối đừng mắng nhiếc chúng là đồ ngu độn, xấu xa, đừng đay trì con cái, đừng đem con cái so sánh với đứa trẻ khác để ỉ ôi, mắng nhiếc con cái. Khi trẻ mắc sai lầm, cha mẹ nhẫn nại nhẹ nhàng giải thích cho trẻ thế nào là đúng, là sai và giúp chúng sửa chữa sai lầm, thể hiện cho con biết cha mẹ tin rằng con sẽ tiến bộ. Có như vậy chúng mới có thể thực sự tự tin vào mình trong học tập cũng như trong cách đối xử với người khác. Cần phải tin tưởng vào con, tôn trọng ý kiến của con.

 

Cho đến lứa tuổi dậy thì, khả năng lựa chọn, phán đoán, thể hiện sự yêu ghét hình thành ngày càng rõ rệt. Nhưng do khả năng nhận thức của con trẻ còn hạn chế nên trong suy nghĩ, hành động đôi khi còn có sự thiếu sót. Vì thế chúng cần được cha mẹ tôn trọng và thông cảm. Nếu chúng cảm nhận được sự tôn trọng và tin tưởng của cha mẹ đối với chúng thì chúng cũng sẽ tự tin hơn trong học tập và cuộc sống. Nhiều bậc cha mẹ không tin tưởng con cái, chỉ sợ con mình sẽ mắc sai lầm nên quản lý chặt chẽ, luôn giám sát con cái từ hành động đến nói năng giao tiếp. Thực ra làm như vậy chưa phải là tốt cho con. Trong quá trình trưởng thành, có ai mà không ít nhiều mắc sai lầm, nên các bậc cha mẹ cần phải nhìn thẳng vào khuyết điểm của con, không nên viện cớ con còn bé, nhận thức còn nhiều hạn chế nên giám sát, quản lý, không tin tưởng để trao cho con cái quyền được làm chủ nhận thức, làm chủ hành động của cá nhân phù hợp với quá trình phát triển tâm sinh lý của con trẻ mà vô tình hạn chế, cản trở quá trình phát triển tự nhiên của con trẻ.

 

Điều quan trọng là tin tưởng ở con, cho con cơ hội để sửa chữa sai lầm. Tin tưởng vào con một cách chân thành sẽ tạo sự tự ý thức ở chúng ngay từ khi còn nhỏ, khiến con cái có trách nhiệm với chính hành vi của mình, chủ động hơn trong hành động, cố gắng hơn trong học tập để mong làm vui lòng cha mẹ. Hãy tạo dựng lòng tin vào con để giúp con tự tiến bộ.

 

VŨ THỊ HƯƠNG MAI 

Long Biên - Hà Nội.

huongmai8081@yahoo.com.vn

READ MORE - XÂY DỰNG LÒNG TIN TƯỞNG GIỮA CHA MẸ VÀ CON CÁI - Vũ Thị Hương Mai

VAI TRÒ CHUNG CỦA CHA MẸ TRONG GIÁO DỤC GIỚI TÍNH CHO CON Ở TUỔI DẬY THÌ - Vũ Thị Hương Mai

 

VAI TRÒ CHUNG CỦA CHA MẸ 

TRONG GIÁO DỤC GIỚI TÍNH CHO CON Ở TUỔI DẬY THÌ

 

Những hành vi tình dục ở tuổi mới lớn là một nhu cầu hoàn toàn tự nhiên mà chúng được tìm hiểu, được biết. Ở tuổi mới lớn, các em rất hăm hở tìm hiểu tất cả những gì có thể được về giới tính. Các em muốn biết và các em lúng túng các em cần những câu trả lời thực tế và riêng tư. Khi có cơ hội được thảo luận về giới tính, các em rất sôi nổi và tỏ ra có ý thức về vấn đề. Các em mong tìm ra được ý nghĩa và những chuẩn mực của giới tính. Các ông bố, bà mẹ đừng nghĩ rằng con mình không như thế. Nếu không thuộc loại chậm lớn, còi cọc thì các cô các cậu tất sẽ có những biểu hiện và những nhu cầu tự nhiên nói trên. Đó đồng thời cũng là nhu cầu hiểu biết những cái mới của đời sống con người và hiểu biết về chính bản thân. Vậy các bậc cha mẹ hãy tìm những cơ hội thuận lợi, những thời điểm thích hợp, chủ động gợi chuyện với con mình một cách khéo léo và tế nhị. Đừng để chậm trễ, nếu cha mẹ làm việc đó kịp thời, thích hợp, chắc chắn sẽ có tác động tích cực đối với con cái về vấn đề giới tính, tình dục bằng những lời bảo ban, trao đổi như những người bạn. Lúc đó con bạn sẽ đền đáp lại bằng sự biết ơn sâu sắc và một niềm tin cậy ruột rà.

 

Cũng như trong nhiều lĩnh vực khác, trong tình dục, môi trường xã hội quanh ta, những hành vi của người lớn có tác động rất lớn đối với đời sống tình dục của con cái sau này. Các nhà nghiên cứu tình dục cho rằng môi trường gia đình có vai trò đặc biệt quan trọng. Và đặc biệt quan trọng khi con còn thơ ấu, vào lúc cha mẹ thậm chí còn chưa có ý thức là mình đang giáo dục về vấn đề tình dục cho con cái. Tuổi ấu thơ có tác động rất lớn đối với sự nảy sinh những trục trặc, bệnh tật trong sinh hoạt tình dục sau này. Vào thời kỳ mà não còn đang phát triển, trẻ em rất dễ bị thương tổn thần kinh và tinh thần. Đây chính là thời kỳ trẻ em cần được bao bọc trong tình yêu thương, trìu mến và mọi sự thuận lợi. Nếu nó không tiếp nhận được toàn bộ sự phong phú của tình cảm thì sau này nó sẽ không chia sẻ tình cảm với bất kỳ ai. Trẻ em chưa biết nói mình cần gì, nhưng lại biết cảm thụ mọi chuyện rất chính xác. Nó cảm thụ mọi chuyện qua hành vi của cha mẹ, qua toàn bộ bầu không khí trong gia đình. Nó biết mọi người trong gia đình cư xử với nhau ra sao, vị trí của mỗi người trong gia đình như thế nào.

 

Cũng có rất nhiều người lớn lên trong một hoàn cảnh khắc nghiệt, phải trải qua thời tuổi thơ cay cực, nặng nề, nhưng họ lại không bị trục trặc gì về tâm lý giới tính. Bởi vì con người không phải ai cũng như ai. Có cùng qui luật phát triển chung, nhưng mỗi người lại có những đặc tính cá nhân riêng biệt, vì vậy mà những tác động của ngoại cảnh tới mỗi người cũng rất khác nhau: cái gây tác hại ở người này thì ở người kia lại diễn ra rất bình yên, vô tư. Tất nhiên, chúng ta vì không biết chính xác được cái gì đối với đứa trẻ của mình là vô hại, vậy thì tốt hơn hết là ta đừng tiến hành thử nghiệm, đừng đi lệch quy luật chung.

 

Những nhận thức và kinh nghiệm về giới tính ở lứa tuổi này vẫn còn chưa thật sự định hình. Các em đang trên con đường đi tìm hiểu thế giới đầy mới mẻ và hấp dẫn này. Chính vì vậy cha mẹ phải là những người hướng dẫn đầu tiên để bồi dưỡng cho con cái sự nhận thức đúng đắn về giới tính. Cha mẹ không nên cho rằng, nếu không đả động gì đến vấn đề giới tính sẽ khiến con cái cách li được với những thông tin về nó và cố giữ con mình ở tuổi ấu thơ, như vậy thì chủ quan và ngây thơ quá. Trong xã hội đa dạng thông tin, muốn bảo vệ con cái tránh xa những tiêu cực về giới tính, tình dục thì chính bản con người cha mẹ phải là người chủ động giáo dục giới tính cho con mình. Từ đó giúp con nhận thức đúng đắn về giới tính, tình yêu, quan hệ tình dục và tương lai về một gia đình hạnh phúc sau này. Đó là trách nhiệm thuộc về bố mẹ, nhất là trong xã hội ngày nay vừa phức tạp vừa thiếu dần đi sự ràng buộc về đạo đức, tệ nạn xã hội lan tràn, cha mẹ không nên phó mặc con cái đối mặt với những nguy hiểm về giới tính một cách mù quáng do các em thiếu hiểu biết. Bố mẹ cần chủ động hướng dẫn giúp đỡ con nhận thức đúng đắn vấn đề. Đặt kế hoạch trao đổi với con những hiểu biết cần thiết liên quan đến vấn đề giới tính cũng như quan niệm giá trị về tình yêu và hạnh phúc gia đình. Giúp con bồi dưỡng quan niệm lành mạnh, tỉnh táo và tự lập về giới, chuẩn bị những kiến thức trong sáng về quan hệ tình dục sau hôn nhân.

 

Trong giai đoạn cuối của tuổi dậy thì, nhu cầu quan hệ tình cảm với người khác giới tính khá mạnh mẽ. Lúc này, sự giáo dục đúng đắn, dìu dắt của cha mẹ là rất cần thiết. Điều quan trọng là cha mẹ phải có một sự giám sát và chỉ đạo một cách thông minh, nghiêm túc mà vẫn tôn trọng sự phát triển tự nhiên của tâm sinh lý đặc trưng ở lứa tuổi con mình. Chính cha mẹ có một nhiệm vụ vô hình nặng nề là dạy con mình biết yêu và yêu đúng cách. Cần xây dựng cho con một chuẩn mực tình yêu từ tình yêu của cha mẹ với con cái.

 

Giáo dục tình dục cho con cái ở lứa tuổi dậy thì thực ra có mục đích duy nhất là chuẩn bị cho con cái một tâm lý lành mạnh, trong sáng, phù hợp nhất trong quan hệ yêu đương, quan niệm đúng đắn về giới tính, tình dục. Đó là cơ sở để con cái có một cuộc sống thực sự hạnh phúc trong quan hệ vợ chồng sau này.

 * 

VŨ THỊ HƯƠNG MAI 

Long Biên - Hà Nội. 

Email: huongmai8081@yahoo.com.vn

READ MORE - VAI TRÒ CHUNG CỦA CHA MẸ TRONG GIÁO DỤC GIỚI TÍNH CHO CON Ở TUỔI DẬY THÌ - Vũ Thị Hương Mai

TRÒ CHUYỆN VỚI CON - Vũ Thị Hương Mai

 

TRÒ CHUYỆN VỚI CON

Vũ Thị Hương Mai

 

Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cha mẹ cũng nên đối xử với con cái như những người bạn tâm đầy ý hợp. Được như vậy, giữa cha mẹ và con cái sẽ rút ngắn được khoảng cách.

Tạo bầu không khí dễ chịu, thoải mái và dân chủ khi nói chuyện cùng con trẻ. Đối với lứa tuổi này, việc ngồi nói chuyện không đồng nghĩa với những câu chuyện hệ trọng, mà điều cốt yếu là phải tạo được không khí tình cảm giữa các thành viên trong gia đình. Có như vậy, con trẻ mới tự nhiên nói ra những suy nghĩ của mình, đưa ra những yêu cầu đối với cha mẹ, nhờ cha mẹ giải quyết. Phương pháp tốt nhất là cha mẹ nên thỉnh thoảng tạo ra những cuộc nói chuyện vô tư, để tạo cơ hội gần gũi, chia sẻ với con mình.

Cha mẹ thường nghĩ, ở tuổi này con trẻ chưa thể có chính kiến đúng đắn, nên nhiều khi cần phải suy nghĩ và hành động thay chúng, giúp đỡ chúng. Khi đó, bạn hãy gợi mở để con trẻ tự bộc lộ bản thân thì tốt hơn. Nghĩa là, trong trường hợp này cha mẹ nên làm một cố vấn thông thái hơn là trở thành nhà quản lý.

Hãy để con được nói lên suy nghĩ của mình khi có cơ hội và cha mẹ hãy lắng nghe con nói. Phần đông cha mẹ chỉ chú ý răn dạy con, mà ít khi lắng nghe ý kiến của con. Trong gia đình, thường là cha mẹ nói con phải nghe theo, chứ ít khi cha mẹ chịu nghe con nói. Đó là một thiếu sót lớn. Biết chịu khó nghe, nhiều khi rất khó nghe, nhưng phải cố gắng lắng nghe hết câu chuyện của con, ý kiến của con. Như vậy thì mới có thể yêu con, hiểu con và dạy con một cách tốt đẹp. Đây cũng là cách để cha mẹ hạn chế đáng kể sự bất đồng, va chạm với con cái. Bạn nên nhớ rằng, cách phát biểu của cha mẹ sẽ quyết định phản ứng của con cái.

Khi con bị thương, như đứt tay chẳng hạn, thì bạn sẽ rửa vết thương, bôi thuốc, băng cho vết thương đến khi lành mới thôi. Nhưng khi con bạn bị một vết thương tinh thần thì tình hình phức tạp hơn. Khi con bạn buồn tủi ghen tị hay giận dữ là do nó đang gặp phải chuyện gì đó mà bản thân chưa tự giải thoát cho mình được. Lúc này nó cần sự giúp đỡ của cha mẹ hơn bao giờ hết. Nhưng việc giúp đỡ con, an ủi con như thế nào để xua tan mọi sự mặc cảm, buồn tủi mà con đang gặp phải, thì ở mỗi trường hợp không giống nhau. Ở tuổi này, điều mang lại cho các em nỗi buồn hay sự ganh tị nhiều nhất là trong việc học tập và trong mối quan hệ bạn bè. Đôi khi đá bóng ở trường tổ chức bị thua, học bị điểm kém... cũng là nguyên nhân làm cho con trẻ buồn phiền. Lúc này, cha mẹ hãy động viên con bảo ban con hãy cố gắng vì còn nhiều cơ hội khác. Khi có chỗ dựa và niềm tin vững chắc từ cha mẹ, trẻ sẽ trở nên tự tin hơn.

Học cách chia sẻ tình cảm của con là bước đầu tiên và cần thiết để giúp đỡ con có đủ nghị lực để vượt qua khó khăn. Có thể là con đang cáu giận, bực bội hay thất vọng, nhưng có cha mẹ an ủi, các em sẽ cảm thấy mình không cô đơn và bất lực nữa. Không cha mẹ nào muốn nhìn thấy con mình buồn cả. Đôi khi, các em phát biểu không rõ ràng tình cảm và nguyện vọng cho nên cha mẹ càng phải kiên nhẫn và thông cảm lắng nghe. Hãy lắng nghe để hiểu con, để giúp con vượt qua khó khăn và giúp con tự tin hơn trong học tập, trong cuộc sống là điều cần thiết.

Không phải đợi khi con cái gặp chuyện buồn, cha mẹ mới chia sẻ, mới nói chuyện. Việc nói chuyện với con cái, các bậc cha mẹ hãy coi đó là một nhu cầu thiết thực trong gia đình. Trò chuyện hàng ngày, những lúc rảnh rỗi hay cùng nhau làm việc. Trò chuyện về xã hội, về công việc, về học tập, về bạn bè và cha mẹ hãy khéo léo đan xen vào những câu chuyện hàng ngày ấy việc giáo dục giới tính cho con. Đây là lứa tuổi thích hợp nhất để cha mẹ nói với các em về tuổi dậy thì, chuẩn bị cho các em kiến thức cơ bản nhất, để khi đến tuổi đó các em bớt lo lắng và hiểu cách xử lý như thế nào. Đây là cơ hội để cha mẹ tạo dựng lòng tin và gần gũi đối với con trẻ. Để đến lứa tuổi mới lớn chúng không xa lánh cha mẹ, tách khỏi sự quan tâm của người thân với ý tưởng sống tự lập. Vì vậy, việc nói chuyện với con một cách chân thành, thường xuyên là cách tốt nhất để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa cha mẹ và con cái.

*.

VŨ THỊ HƯƠNG MAI

Long Biên - Hà Nội.

Email: huongmai8081@yahoo.com.vn

.

READ MORE - TRÒ CHUYỆN VỚI CON - Vũ Thị Hương Mai

THI SỸ HUY TƯỞNG PHƯƠNG HUYỀN MỘNG – Tâm Nhiên

Nhà thơ Huy Tưởng và nhà thơ Bùi Giáng

Từ Nguyễn Du đến Bùi Giáng, lục bát Việt Nam đã tạo nên một bước đi tân kỳ, một bước nhảy ngoạn mục, rung lên những tiếng thơ tự tình giữa trường mộng nhân sinh, nỗi ngậm ngùi nhân thế với niềm xao xuyến, bồi hồi. Rồi tiếp nối trên những bước đi song hành cùng lục bát, rạt rào bao sóng vỗ ngân nga, hòa âm thâm thiết với những tâm hồn quá đỗi tiêu sái như Hoài Khanh, Nguyễn Đức Sơn, Hồ Dzếnh, Phạm Thiên Thư, Huy Cận, Trần Xuân Kiêm, Huy Tưởng, Vũ Hoàng Chương… Đặc biệt Huy Tưởng, riêng một cõi trời thơ Mười Phương Tố Vọng phiêu diêu giữa Phương Chiều:

        Trũng hai mắt vọng bia đời
       Cổng tồn sinh mở mù khơi nắng tà
       Lòng tay nát mộng châu sa
       Phương chiều bãi quạnh mưa qua bến mình
       Nghiêng tầm con mắt soi kinh
       Vẳng nghe tâm lặng hồn chênh chếch về
       Phôi thu rụng lá mây đè
       Phiền ban sơ dậy đất se sắt lòng
       Im nghe thác máu loạn dòng
       Trôi phiêu lạc giữa vô cùng mộ Không
 

Bồng bềnh, phiêu lãng, mênh mang bay về Phương Khói Mộng:
 
       Mây cao xuống lá nghiêng dòng
       Rụng trời thiên cổ đuối hồng trăm hoa
       Tôi về nhức gió mù sa
       Gieo màu trăng mộ phủ nhòa vết thu
       Chân đi lạc nẻo non mù
       Động bờ tâm vọng giọt phù ảo rơi
 
“Giọt phù ảo rơi” rụng xuống Phương Cố Cùng:
 
       Nhốt trong tim ánh lửa ngời
       Nửa khuya mửa máu độc trời huyền ngôn
       Tôi nằm lã tóc cô đơn
       Cúi xa thẳm liếm oan hồn tôi xưa
       Khói xanh loang sắc âm thừa
       Mười phương tố vọng mắt trưa nẻo cùng…
 

Cung bậc lục bát, trầm sâu sáu tám hàm dung, lặng lẽ trôi chảy khơi vơi mà thâm thúy dị thường giữa lòng thi sỹ Huy Tưởng, dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua rồi nhưng vẫn còn đồng vọng vang lên trên mặt đất diệu vời. Mười Phương Tố Vọng là 10 bài thơ lục bát đăng trong Tập san Tư Tưởng, cơ quan luận thuyết của Viện Đại học Vạn Hạnh, Sài Gòn năm 1970. Lúc đó, Huy Tưởng mới 27 tuổi đời thanh xuân bừng rực rỡ.
 
Thở bầu khí hậu sâu thẳm, trầm tư mặc tưởng nên lời thơ ảo biếc huyền mộng, bồng tênh bay chuếnh choáng, rúng cả tim hồn qua thể điệu lục bát chan chứa trữ tình như thế mà có một số người vọng ngoại, không thấy được hết giá trị của nó nên hờ hững xem thường. Họ chạy theo hết trào lưu này đến chủ nghĩa nọ, dọ dẫm theo những lối thơ trừu tượng, siêu thực, những cách tân rối rắm, náo nhiệt tìm cách đổi mới, như đang diễn ra… đã khiến cho Bùi Giáng, một lần kia phải thốt lên: “Chúng ta quen thói ngong ngóng chạy theo đuôi mọi thứ trào lưu, chủ nghĩa, chúng ta tuyệt nhiên không còn giữ một chút tinh thể cỏn con nào cả để thể hội rằng, lục bát Việt Nam là cõi thi ca hoằng viễn nhất, kỳ ảo nhất của năm châu bốn biển, ba bảy sông hồ…”*
 
Cảm nhận được cái “hoằng viễn nhất, kỳ ảo nhất” của lục bát ấy nên  Huy Tưởng, sau khi đã thể nghiệm qua nhiều thể thơ trừu tượng, tân hình thức... cuối cùng tự nhiên để cho mình bước đi như nhiên cùng lục bát. Một thể thơ tuy thuần chất dân tộc nhưng cũng rất cách tân, làm mới mẻ thể thơ này. Thật vậy, từ Một Mùa Tóc Mộ đến Đêm Vang Hình Tiếng Chuông, lục bát vẫn là thể điệu phiêu nhiên, nổi bật nhất trong thế giới thi ca và tư tưởng của thi nhân. Ẩn hiện một Con Đường sương khói bảng lảng, lấp lánh long lanh cả một trời thơ diễm lệ:

 
       Này em.ta dắt nhau về
       Vang vang dưới núi chiều tê lạnh rồi
       Con ong cái kiến qua đồi
       Và trăng xanh nữa im lời nước mây
       Bước chầm chậm giữa hàng cây
       Đừng rung em nhé sợ ngày rụng theo
       Bóng ta rớt dưới chân đèo
       Em ơi! Có thấy ít nhiều hoang vu
       Thôi nằm ngủ giấc rừng thu
       Mai ta thức dậy thân mù mịt sương
       Mai ta bỏ phố quên phường
       Dìu nhau đi suốt con đường hư không
 
Hư không là con đường phương ngoại phương, vô vi, vô sở trú. Con đường sương biếc huyền lộ, tha hồ cho thi sỹ nhào lộn, khinh khiêu theo thể điệu chịu chơi phóng khoáng. Bước ngao du như gió tiêu dao, dạo rong chơi trên tinh thần chân thiết, miên man sáng tạo vô lường:
 
       Bước Kinh Dịch chữ về trời
       Ấy hồn mây trắng nối lời gọi nhau
 
Kinh Dịch, Kinh Thi tựu thành nơi cuộc Lữ thiên thu, như Tuệ Sỹ nhận định: “Kinh Thi và Kinh Dịch như đôi cánh của con chim nhạn mang chở định mệnh lịch sử của Trung Hoa bay lượn suốt mấy mươi thế kỷ trên vòm trời Viễn đông. Dịch trải rộng con đường cho những bước đi lịch nghiệm trong cuộc tồn sinh, Thi là tâm nguyện khẩn thiết và trung thực từ giữa chỗ sâu thẳm của tình người và lòng người, được mang ra để lịch nghiệm cuộc Lữ mà Dịch đã phơi bày ra đó. Âm hưởng của Thi là tiếng vang của nhịp bước trong cuộc Lữ.”** Từ đó, cuộc Lữ thi ca thả bước bồng tênh lên rừng xuống biển, hiện ẩn diệu vời nơi xứ miền mênh mông không có đâu, đôi khi dừng gót vân vi, nghỉ ngơi chốn Phương Thiền:
 

        Hồn ngã lưng dựa bóng cây
        Chiều tham thiền sóng vỗ gầy biển mơ
        Rung chuông sao chạm phương mờ
        Tịnh huyên náo đổ loang hồ chiêm bao
 
Hay nghỉ ngơi nơi cửa Không chốn già lam Đêm Tá Túc Tại Chùa Trúc Lâm:
 
       Còn đây dấu mộng tầm nguyên
       Nằm nghe hoa nở vang rền hư không
       Nhập thân đỗ bến ngô đồng
       Xuôi tờ kinh lặng trôi sông ảo mù
 
Ảo mù là dòng sông tưởng vọng, lăn tăn đầy sóng vỗ trong tâm thức mênh mang. Lang thang một hình một bóng dọc theo bãi bờ mộng mị rồi ghi chép lại thành những bài thơ bi thiết, uyên tư giữa tàn canh khuya khuắt. Lặng im trong bóng nguyệt tỏ mờ chợt thấy nghìn giấc mơ bay về tung tăng Như Đàn Bướm Trắng:
 

       Về trong hang tối lắng im
       Nghe đàn bướm trắng thả nghìn.giấc mơ
       Thầm kín tôi chép bài thơ
       Kẻo khuya trăng sáng lại ngờ chiêm bao
 
Thực và mộng không còn biên giới chi nữa mà vô phân biệt trí, huyền đồng. Giống như Trang Tử bàng hoàng chẳng biết mình hóa thân thành cánh bướm hay cánh bướm là mình đang chấp chới tung bay, khi thi nhân thấy “ba ngàn thế giới lung lay” ngay trong lúc lắng nghe tiếng Gió Trong Cánh Bướm:
 
       Quạ kêu.tối sẫm cả chiều
       Từng con bướm trắng cũng.liều lĩnh bay
       Ba ngàn thế giới lung lay
       Gió trong cánh bướm thổi ngày.xuống đêm
 
Ba ngàn thế giới cũng lung lay, chuyển động theo từng cánh bướm tung bay chập chờn trong bóng xế hoàng hôn là cái thấy bằng con mắt thiền. Ngôn ngữ trong thơ Huy Tưởng thường bàng bạc, phiêu phưởng một hương vị thiền, ẩn hiện giữa có không, mộng thực, mất còn, sống chết, đến đi, mê ngộ, vô thức và ý thức, hư vô và vĩnh viễn, thực tại xen lẫn mộng huyễn, chiêm bao. Chiêm bao là cảnh giới dị thường, hư phù, chỉ xuất hiện trong giấc ngủ, nằm mộng thấy mà thôi. Cảnh giới đó tuy cũng có nhưng hư ảo, không hiện hữu nên chưa có tên chi cả, tạm gọi là Không Đề:
 
       Chiêu kinh vỡ giữa sông chiều
       Mây vang trăng lạnh muôn triều nước dâng
       Ta nằm đất lệch trong thân
       Nghe đêm hằng cửu dấu chân mơ hồ
 
Dấu chân mơ hồ ngao du giữa đêm vạn đại, miên trường, thường hằng vĩnh cửu thì đương nhiên ý niệm về thời gian, không gian cũng vắng mặt, còn chăng là dư vang những bước chân đi xào xạc, mơ hồ âm vọng trong khoảng vắng lặng quanh đây. Ngay trong một Tiếng Đập Cánh của chim trời cũng nghe xao động cả mộng đời muôn thuở trong tim:
 
       Chim bay.đã tự ngàn xưa
       Sao tiếng đập cánh như vừa.lướt qua
       Từ trong áo mộng.bước ra
       Lời thiên cổ gọi bao la.trập trùng
 
Giữa trập trùng bao la, bát ngát, bỗng vang lên “lời thiên cổ gọi” nghe rờn rợn dưới trăng tà. Thấp thoáng một bóng chim qua từ nghìn năm trước hay một bóng người chập chờn qua mà dường như lướt khướt, bước xiêu ngã, tả tơi trong đêm dài sinh tử. Chợt nhìn thấy trên bàn tay buông thõng của mình những thâm huyền, uyên áo vụt tàn phai tà Áo Mộng Trên Tay rơi rụng xuống hai bờ vai bạc phếch bụi hao gầy: 
 
       Phai màu áo mộng trên tay
       Gió khuya thổi nguyệt hao gầy bóng chim
       Đi tơi tả dưới trời đêm
       Sao nghe mặt đất vang rền chiêm bao?
 

Ồ! “Sao nghe mặt đất vang rền chiêm bao?” một trực giác, cảm nhận thật độc đáo. Đặt nghi vấn mà không cần ai phải trả lời chi hết. Thật vậy, từ xưa đến nay, cuộc tồn sinh thiên diễn đầy lưu linh lạc địa, đầy khổ lụy, bi thương, đầy biển sầu núi hận, đầy máu lệ bể dâu… chẳng qua như một giấc mộng, một giấc chiêm bao ảo dị mà thôi. Biết bao nổi chìm, trôi dạt giữa đại dương sinh tử, cứ mãi mãi luân hồi, trôi lăn trong ba đời, sáu cõi… Trải qua vô số cảnh giới trùng trùng duyên khởi, nhấp nhô cùng thập loại chúng sinh, chập chùng Phương Mộ, trùng điệp chết đi rồi sống lại, tái sinh giữa cát bụi ta bà:
 
       Cúi hồn soi lưới mưa sa
       Hư vô thăm thẳm huyệt tà dưới chân
       Ôm xương trắng hạt vi trần
       Khuất trong thiên cổ lệ trần ai rơi
       Bao năm đuổi bóng trên đời
       Khóc câu oan nghiệt lửa ngời tha ma
       Về cô độc giữa sương hoa
       Mới hay cõi chết nấm nhà ta xưa
 
Từ “Hư vô thăm thẳm…” đến “Mới hay cõi chết nấm nhà ta xưa.” Cho thấy, thi sỹ Huy Tưởng bị cái chết, hư vô và chiêm bao ám ảnh. Dường như tâm trạng của anh chẳng khác chi tâm trạng đại thi hào Nguyễn Du, dù ý Nguyễn Du muốn nói, hãy sống trọn vẹn với giây phút ở đây và bây giờ:
 
       “Tưởng bây giờ là bao giờ
       Rõ ràng trước mắt còn ngờ chiêm bao”
 
       “Bây giờ rõ mặt đôi ta
       Biết đâu rồi nữa chẳng là chiêm bao”
 
Đó là hai câu thơ mà Thiền sư Nhất Hạnh lấy viết thư pháp, treo trong mấy thiền đường Làng Mai bên Pháp, Thái. Chiêm bao, ảo giác là một trạng thái tâm lý kỳ lạ, thường xảy ra trong vô thức, tàng thức mông lung mơ mộng, không thật có. Nó xuất hiện như huyễn như hóa mà thi sỹ ghi lại thành Chuyện Của Một Người Chiêm Bao:
 
       Ngó lên.ngắm nghía chung quanh
       Và ngó xuống với chính mình.xem sao
       Dưới chân.mộ huyệt chưa đào
       Đã nghe lạnh lẽo trăng vào.cửa sau
       Hai tay.vốc một nhúm màu
       Thả bay theo gió về lau bầu trời
       Dăm ba.tiếng rót trong lời
       Những nông nổi đuổi theo người chiêm bao…
 
Chiêm bao hay thực tại là một thái độ của mình nhận thức về vạn pháp, về cuộc đời. Đôi khi, thi sỹ tự nhận diện bản thân mình, theo lời Đức Phật chỉ cách quán chiếu vạn pháp là huyễn hóa trong Kim Cang Bát Nhã:
 
       Hữu vi pháp hiện trùng trùng
       Như huyễn như bọt nước tung vỡ rồi
       Như ánh chớp như sương rơi
       Thường quán như vậy nhẹ vời phiêu nhiên
 
Bằng tuệ nhãn, trực giác thấu thị, anh quán chiếu cõi đời như chiêm bao, bào ảnh, như ánh chơp sương rơi nên không bị giao động trước vạn vật vô thường. Vì thế, nhẹ nhàng, thanh thản đi về lãng đãng dưới ngàn trăng, lắng nghe mặt đất ngân dài những lời tình tự thiết tha hòa lẫn giọt lệ và nụ cười giữa dòng nhấp nhô sinh diệt trong Đêm Nghe Chim Kêu Bên Hồ thánh thót dư vang:
 
       Ráng chiều trĩu bóng bờ lau
       Chim kêu võng tiếng gió cau mặt hồ
       Giữa dòng sinh diệt.lô xô
       Đêm giăng vách mộ.hư vô tuyệt cùng…
 
Hư vô, “hư vô tuyệt cùng” cũng như nhà văn Hemingway, người đã từng được giải Nobel văn chương năm 1954, bị hư vô ám ảnh suốt một đời cho đến khi tuyệt lộ tự tử, Huy Tưởng cũng có phần nào tương tự, khi thấy hư vô ngùn ngụt bao phủ mịt mùng: “Hư vô thăm thẳm huyệt tà dưới chân” rồi “Hốt nhiên tôi sợ hư vô cháy bùng” thiêu đốt cả trời mây:
 
       Bỏ thêm cọng cỏ khô này
       Hơ cho đỡ lạnh bàn tay sương mờ
       Ngồi bên ngọn lửa hoang sơ
       Hốt nhiên tôi sợ hư vô cháy bùng
 
Cái chết, hư vô, chiêm bao là những ám ảnh thường xuyên xuất hiện trên dặm dài lữ thứ, xuôi ngược đó đây của người thi sỹ cô đơn, rờn rợn cô liêu. Nỗi cô liêu phiêu dật, trầm hùng như một dật sỹ Đông phương mang mang sầu vạn cổ:
 
       Mấy mươi năm sống ai ngờ
       Tựa câu thơ chép lên tờ chiêm bao
       Thả bay biền biệt trăng sao
       Chữ đi tầm tã rạt rào dưới hoa
       Mấy mươi năm sống hóa ra
       Là cái chớp mắt nối ta với trời
       Mấy mươi năm giữa ngôi Lời
 
Thật lạ lùng, mấy mươi năm trời đằng đẵng trôi qua gần hết một kiếp người, thi nhân vẫn thấy như một cái chớp mắt lặng vèo qua. Cái chớp mắt thiên thu ấy đã thấy đầy đủ, toàn diện cả thế giới thi ca và tư tưởng của chính mình. Thế mà, cái sự chiêm bao kia mãi còn đeo đuổi khôn nguôi, dù đã bỏ Về Núi tận rừng sâu rú thẳm nằm lẫn khuất trong sương khói nhạt nhòa:
 
       Ta về núi ở nghe em
       Vui bên cây cỏ cùng chim chóc và
       Cõi u thiêng lạnh trăng tà
       Soi hình thiên cổ hình hoa mịt mờ
       Ta về núi ở như mơ
       Để mai anh đốt dăm tờ chiêm bao
 
Núi ở đây là đỉnh thượng sơn chất ngất hoang vu, u ẩn trong tận đáy tâm hồn thi nhân. Một chiều, cất bước rong chơi, đứng trên tuyệt đỉnh cao vời vợi giữa lòng mình, anh nghe Niềm Im Lặng Và Tiếng Trả Không Của Trời Đất:
 
       Đất trời khinh bạc.lặng thinh
       Đá sương câm nín.vô minh tuyệt mù
       Nghìn năm sau nữa.cho dù
       Biển ngàn réo gọi chim gù trả không
 
Bỗng anh chợt nhớ thi bá Giả Đảo và bỡ ngỡ Thơ Đi Tìm Người:
 
       Câu thơ đắc ý.bất ngờ
       Đem sum soe với bụi bờ.trăng sao
       Cỏ im núi lặng.trời cao
       Bỏ tôi thui thủi chiêm bao.trái giờ
       Quay về đứng ngẩn ngồi ngơ
       Đang khuya vang tiếng chuông mờ.dưới trăng
 
Ơi chao! Dưới trăng nghe văng vẳng, đồng vọng tiếng chuông trong mờ sương khuya khuắt. Lặng buốt cả thần hồn trước càn khôn vũ trụ hàm chứa đủ thứ linh thiêng, huyền vi, bí mật vô ngần, khi Đi Trong Trời Đất:
 

Đi trong trời rộng đất dày

Tiếng quạ lợp xám lắt lay nắng chiều

Bìa rừng bằn bặt tịch liêu

Đất trời cất giấu vạn điều.huyền vi…

 
Huyền vi, huyền diệu, huyền bí, huyền mật, huyền không, huyền mộng, huyền chi hựu huyền, khiến cho thi nhân rất mực chân thành, tha thiết quyện hòa suối nguồn Linh thể uyên nguyên, tuyệt vời và va chạm được suối nguồn vi diệu, luôn luôn cảm xúc, rung động với trời đất, nhật nguyệt, làm ngân vang tiếng thi ca Và Nghìn Năm Cùng Lá Cỏ:
 

Ồ tiểu thư ngọn bông chiều

Để anh hái tặng em triều sóng hương

Mai về bóng lệch tà dương

Hồn xiêu phách lạc ngậm hường nhớ nhau

Lưu ly tơ cỏ nghiêng màu

Nghìn câu vắng lặng dâng sầu xé hoa

Ồ tiểu thư giọt mù sa

Xin em xuống mộng đêm ngà ngà say

Anh về triệu bước mây bay

Quên thân sinh tử bụi đầy áo trăng

 
Lặng hồn lắng nghe nguồn thơ đi như ngọn “triều sóng hương” như “đêm ngà ngà say” đến “quên thân sinh tử” thôi, thì ai mà còn dám phê bình, giảng luận chi thêm được nữa. Hãy nín thở, ngưng thần bặt niệm để thưởng thức tiếng thơ đồng vọng về Nửa Trang Thánh Mộng tuyệt vời:
 

Bừng trang âm vọng chân Người

Bước xiêu loạn nguyệt thét lời u ca

Nằm tơ diệu mộng sương sa

Bay mê oan nhập nghìn hoa gọi hồng

Về nghiêng bến lục mùa Không

Nghe chăng lá cỏ dậy trong Tiếng Trời?

 
“Tiếng Trời” khơi vơi dội rền vang giữa “mùa Không” những thanh âm trầm bổng ngân huyền, khiến thi sỹ đi về giật mình thấy ra Ngõ Mắt Hoa Nghiêm chẳng ở đâu mà hiện hữu tại đây, ngay ở chỗ này:
 

Cây vườn hoa lạc vườn tây

Màu sương lá mục đổ gầy trăm sương

Hoàng hôn vỡ đóa phai hường

Vạn cành vô sắc trần truồng tắm đêm

Tôi về ngõ mắt Hoa Nghiêm

Chìm trong hạt cát tiếng em gọi chiều

 
Chiều thiên thanh xanh biếc huyền mộng, anh nhận ra lẽ thâm sâu mật ý của Bát Nhã, Hoa Nghiêm nằm ngay trong những cái đơn sơ, giản dị, ngay trên chiếc áo nâu sồng mộc mạc của ni cô, của những tâm hồn lặng lẽ sống hiền từ, lặng im, khiêm hạ mà nao nao Sầu Kín Nhớ Ni Cô:
 

Não nùng tơ cỏ vườn xưa

Môi vàng Bát Nhã đêm trưa kinh cầu

Hoa Nghiêm mắt lệ không màu

Như Lai xuống mộng thoáng sầu ni cô

Tôi về sông rất bơ vơ

Trôi từ bi chút sóng mơ áo già

 
Bát Nhã, Hoa Nghiêm là hai bộ kinh đồ sộ của Phật giáo Đại thừa, đề cao tinh thần Trí tuệ siêu việt. Hãy lấy Trí tuệ đó để đi vào cuộc đời, nhập cuộc chịu chơi với toàn thể vạn pháp trùng trùng duyên khởi, không hề sợ hãi mà cứ tự do, tự tại, thong dong, thõng tay vào chợ… Những vị xuất sỹ ni cô đã chọn con đường mây trắng phong quang đó, nhẹ nhàng lặng lẽ ra đi. Áo cà sa phơ phất ngõ già lam màu nâu sồng đạm bạc, để cho bàn tay gầy guộc, âm thầm mỗi canh khuya ngồi Rung Chuông Hoài Mộng:
 

Theo cây đổ tận trên ngàn

Chìm sông nước lũ sóng tràng giang đi

Ta về nhớ quá tàn y

Một vùng sương khói chết vì chiêm bao

Khuya xanh nhuộm bóng yêu đào

Quỳ xin sư nữ bước vào cà sa

Đuổi nhau mơ cõi ta bà

Rung lầu chuông ngọc ngân nga ải trời

 
Ải trời ngân nga bao tiếng lòng rung rinh tình đạo, tình đời, tình thơ, tình mộng… hòa quyện những âm giai trong Bài Tình Nhân Cuối Đời Giữ Lại:
 

Lên non chạm tiếng chim gù

Biết mình đã lỡ đường tu mất rồi

Cùng em lêu lổng hoa trôi

Mai theo mây trắng viết lời tình nhân

 
Tình nhân như những thiên thần về trên Tiết Nhịp:
 

Trời xanh.xanh rất nhu mì

Đồi nghiêng cỏ mọc rậm rì gót chân

Về trong tiết nhịp tình nhân

Lần đầu anh thấy thiên thần… bay lên

 
Người tình muôn thuở của thi sỹ là nàng thơ diễm tuyệt, huyền nhiệm, im lặng xanh ngời mắt biếc, thuyền quyên thục nữ hiền lương, thường đi về trên nhịp điệu dịu dàng Gót Lục Tiểu Thư:
 
Xé đau mảnh áo ngô đồng
Tiểu thư gót lục băng sông sương mờ
Vén tầm tã nửa trang thơ
Gieo thu nguyệt mộng lót tờ kinh xanh
Lá đêm trùng ngạn buông cành
Gào mây vô ảnh dặm thành cố vong
 
Phóng khoáng, lãng bạt, tang bồng nên long đong, đuối mộng cũng nhiều, anh không những rung động trước những hồng nhan, tiểu thư, giai nhân, thiên hương quốc sắc mà còn cảm hứng khi diện kiến thùy mị ni cô, như Bùi Giáng nhận xét về Huy Tưởng, trước khi được cùng nhau hội ngộ qua Phạm Công Thiện và Tuệ Sỹ: “Lại một tâm hồn thi sỹ thượng đẳng. Ông còn trẻ lắm chắc? Tập thơ ông còn vài vần vướng vướng cái gì, nhưng nhiều bài thâm thiết khôn tả. Tôi kính yêu ông này như một hóa thân Thôi Hộ về hội diện ni cô hiện đại Việt Nam. Tôi chưa dám bàn nhiều về ông, e sỗ sàng chăng? Chỉ xin ghi ra đây một bài thơ xuất thần, nhập thánh đáo thiên tiên:
 

Nghe Kinh

 

Ướt hai tà áo nâu rồi

Bên chùa mục giọng kinh hồi lệnh sang

Giọt kinh rơi thấm cỏ vàng

Nghe kìa.sư nữ vừa choàng áo tu!

 

Tôi nằm ấp lá đêm thu

Mai sau nở trái sa mù pháp không”*

 
Bùi Giáng là chỗ giao tình văn nghệ với Huy Tưởng. Có một thời gian dài, anh mở quán cà phê Bà Lê Chân, số 11 A, Tân Định, Sài Gòn, thì thi sỹ Bùi Giáng thường lai rai ghé đến, trên bước xiêu quàng điệu khiêu vũ, múa may, nhảy nhót rỡn đùa chơi rồi nghêu ngao đọc thơ tặng chủ quán giọng khề khà:
 

Cảm ơn thần thánh thiết tha

Vốn người xứ Quảng vốn là chịu chơi

 

Quảng Nam, thị xã Tam Kỳ là nơi thi sỹ lớn lên ở đó, nhưng sinh ra trên núi rừng heo hút, quanh năm sương phủ Kon Tum xa mù kia, theo lời anh tự kể hôm nào: “Chào đời trên một ngọn Đông giá rét giữa núi cao và đá tảng ngất ngưởng thượng du Trung Việt…Tôi được hạ sinh trên núi rừng cao nguyên Kon Tum (năm 1943) xuyên qua một mối tình điềm đạm mà thơ mộng giữa cha tôi, gốc người chân chất Quảng Trị, là kỹ sư và là người Việt duy nhất (còn lại là ngời Pháp) làm chủ nhà đèn (điện lực) thời bấy giờ. Mẹ tôi gốc Hoàng phái, Thừa Thiên - Huế. Và rồi tôi lớn lên mộc mạc, thô tháp giữa những con người và cỏ cây, suối rừng, ngơ ngác, xao động chung quanh… Đến giờ và cả đời mình, đó là giấc mơ diệu vợi, khôn nguôi, giấc mơ huyền ảo giữa ban ngày…”
 
Vậy nên anh mang “giấc mơ huyền ảo giữa ban ngày” ấy đi phơ phất tận cuối đất cùng trời. Mây trắng, nắng vàng, mưa xanh, gió biếc, trăng huyền, suối mộng, sương lam, khói xám, chim bướm, cỏ hoa…đã hòa nhập sâu xa, bám phủ xuống suốt trong lòng uyên tư, u uẩn của thi nhân. Thế mà trên cuộc phong trần lữ thứ, bất thần bàn tay thiên địa Xô Xuống Chiêm Bao té ngả nghiêng, chới với giữa hố thẳm tuyệt mù:
 

Vớt lên đầy chén sa mù

Chút hương lá mục.chim gù rẻo cao

Tiếng đêm ràn rụa trăng sao

Xô đời tôi xuống chiêm bao mất rồi

 
Cuộc đời thi nhân cũng ba chìm bảy nổi theo dòng nghiệp mệnh, lênh đênh đủ thứ ghềnh sâu, thác lũ u sầu như chính anh tâm sự: “Từ thuở nhỏ đã phải biết rõ thế nào là tuyệt cùng cay đắng và đau đớn với nghìn mối tủi cực quá sức một đứa bé - Và đứa bé đã câm lặng với những khép kín cóng buốt nhưng một đôi lần quá bức thúc đành phải dẫn tới hành động khốn cùng: 3 lần tự tử thất bại - Tiếp tục như thế, biến thành một mối ám ảnh lớn lao, vừa bi thương ghê hồn vừa thơ mộng ngợp trời…Không phe nhóm với ai. Một mình và mãi mãi, chỉ đi một mình, đi ngóng đợi một chiều định phận xế lục nào đó sẽ tung theo gió mộ nhảy thoát ra khỏi chính bóng mình.”
 
Thinh lặng trôi qua bao ngày tháng mưa nắng dãi dầu. Sau năm 1954 gia đình thi sỹ đoàn tụ ở Tam Kỳ. Cha mẹ anh thành lập hãng trà danh tiếng với thương hiệu Mai Hạc, lấy cảm hứng từ hai câu thơ Hán Nôm của thi hào Nguyễn Du, được diễn dịch như sau: “Nghêu ngao vui thú yên hà. Mai là bạn cũ Hạc là người quen.”
 
Với anh, người Mẹ là một nhân vật phi thường, là đấng cứu tinh cho bao sinh linh, đã liều mình đánh đổi cả mạng sống cho, từ mẹ già đến đàn con bé dại, trên sự bạo tàn của chiến tranh, nghèo khổ, thù hận triền miên… Anh tôn thờ hình ảnh người Mẹ như thánh mẫu và căm ghét, khinh bỉ những thuyết dụ hàm hồ, chó sói… Hình ảnh người Mẹ đã băng rừng vượt suối thời kỳ ly tán, tản cư, gánh chịu vô vàn gian nan, khổ lụy ấy, quả thật bất khả tư nghì mà anh thừa hưởng phước lành, được rất nhiều gia bảo:
 

Có điều gì quá.lớn lao

Nói không đủ để.trời cao hiểu giùm

Gầm rú trong đất.khàn câm

Mẹ ơi.con nuốt lăn trầm.riêng con

(Hỡi trăng và đá.hao mòn

Có nghe đất duỗi chồi non.trở mình?)

 
Tình mẹ vô biên như trời cao xanh lặng lẽ Mẹ Tôi Và Trò Chơi Ưa Thích Của Người Già:
 

Mẹ già như trái cau khô

Đêm đêm bỡn cợt hư vô.hóa hình

Ngày mẹ chuốt gọt câu kinh

Hư vô và mẹ tráo hình.đuổi nhau…

 
Câu kinh mẹ tụng còn vang vọng giữa hư vô lồng lộng, dội suốt trong lòng anh ngày khởi hành, bỏ xứ phiêu du Hỏi Đường Cùng Mây Trắng mười phương. Cuộc viễn hành ca suốt Một Mùa Tóc Mộ qua những xứ miền duyên hải Nha Trang, lên cao nguyên Đà Lạt rồi xuống phố thị phồn hoa, dừng gót chân lãng tử tại Sài Gòn. Một thành phố miền Nam, trước năm 1975 là nơi quy tụ toàn bậc cao thủ, thượng thừa trong giới văn nghệ sỹ. Thuở ấy, anh thường được các trường Đại học mời thuyết trình về thi ca, thỉnh giảng về văn chương, báo chí và bắt đầu tham gia cộng tác sinh hoạt văn nghệ khơi vơi chơi.
 
Khởi viết từ năm 1960, thơ anh xuát hiện trên các diễn đàn văn học nghệ thuật thời đó. Nhà xuất bản Kinh Thi là do anh cùng Như Hạnh thành lập, đã xuất bản nhiều tác phẩm giá trị. Những tác phẩm thi ca của anh lần lượt được ấn hành như Mưa Trong Vườn Chiêm Bao (1968) Một Mùa Tóc Mộ (1970) Trăng Kêu Xanh Trong Đá (1975) Áo Nguyệt Ca (1975) Hỏi Đường Cùng Mây Trắng (1996) Người Nuôi Lửa Tịch Mịch (1998) Những Màu Âm Xô Giạt (2018) Đêm Vang Hình Tiếng Chuông (2020) và 3 tác phẩm biên dịch Chàng Tuổi Tre Gan Dạ Trên Chiếc Đu Bay, truyện của William Saroyan (1973) Tuyết Trên Ngọn Kilimanjaro, truyện của Hemingway (1997) Thi Ca tiểu luận của Georges Jean (2016)
 
Hầu hết các thi phẩm trên đều do anh tự ấn hành. Anh yêu quý thi ca, sống hào hoa, phong nhã, hòa điệu với nàng thơ thiên thu diễm tuyệt. Có lần nữ sỹ Trịnh Thanh Thủy phỏng vấn về thơ, về sứ mệnh của thi nhân, anh trả lời: “Tôi luôn đặt đức tin cao nhất vào Thi ca. Tôi tuyệt đối tin vào sự truyền dẫn của cảm xúc và sự trợ lực tối thượng của siêu hình. Một người làm nghệ thuật mà chỉ dựa vào sự khéo tay, kỹ thuật vững vàng không thôi, không mảy may có một ám ảnh, một vọng động nào réo gọi từ tầng cao của ngùn ngụt hư vô… thì cũng tội nghiệp như một “tín đồ” không có đức tin, khi đối diện trước đền thờ mà lòng cứ dửng dưng, trơ cạn niềm tin và trống khô như ngói. Nếu bạn không có cảm xúc thì khó mà truyền dẫn người đọc…
 
Theo Thông Thiên Học xếp hạng thì Thi sỹ chỉ đứng sau những Thánh Thần, Phật Chúa. Ngoài ra, họ đứng trên các ngôi vị khác rất xa và nhân gian vẫn truyền xưng họ cùng với “đẹp như thơ”…
 
Quan niệm về thơ của Huy Tưởng tương ứng với Trúc Thiên: “Thơ và đạo thành tựu trong cuộc sống cái tâm đại đồng, bao hàm cả quá khứ và vị lai, cả không gian và thời gian, cả nghệ thuật và nhân sinh, cả riêng và tư, cả tri và hành, bao hàm tất cả và chảy tan, tiêu dung tất cả. Con người hiện nguyên hình là điểm anh linh của Vô Cực, suốt thông từ trong ra ngoài, từ ngoài vào trong, hòa nhịp trong thơ, viên dung trong đạo. Không gì chẳng là thơ. Không gì chẳng là đạo. Con người phục hồi trọn vẹn thể tánh người - Con người của Đạo và Thơ”***
 
Thơ và đạo, thi sỹ, đạo sỹ thường tao phùng, trùng ngộ tại Sài Gòn. Quán cà phê vỉa hè của anh là chốn hẹn hò, là nơi gặp gỡ các tao nhân mặc khách đó đây. Tuy giao du chư bằng hữu bốn phương rất nhiều nhưng anh cho biết, chỉ có vài người bạn chí cốt, vong niên là Quách Tấn, Hoàng Trúc Ly, Thành Tôn, Nguyễn Tôn Nhan và Nguyễn Nho Sa Mạc mà thôi.
 
Trong số các văn nghệ sỹ, có lẽ Trần Tuấn Kiệt là người thấu hiểu Huy Tưởng nhiều nhất: “Huy Tưởng xuất bản thơ, sống đẹp và kín đáo như một nhà ẩn dật. Anh hòa mình với thiên thu trường mộng nhưng cũng rất mơ màng cùng vẻ đẹp của những nàng Thơ bên người đầy cung cách của một hào hoa thi sỹ…Trên tư tưởng Đông phương huyền mặc hôm nay, có vài người như đạt tới cái đạo Sống, cái đạo Tình cũng như cái đạo Thơ, trong đó phong cách của Huy Tưởng biểu hiện rõ nét an nhiên, tự tại…”
 
Tự tại, an nhiên là cốt cách của Thiền sư, là phong thái tiêu dao du Trang Tử, vô vi Lão Tử và của người thi sỹ đi về giữa “thiên thu trường mộng” hay giữa đời sống thường nhật cũng vậy. Đất trời bao la có nói gì đâu cũng như tính thể của ngôn ngữ là vô ngôn, vốn không lời. Cho nên cái đạo Sống, đạo Tình, đạo Thơ ấy chẳng phải ở đâu xa cả mà ngay đây, thể hiện bằng hành động bồng tênh, huyền đồng, thư thả ra vào vô phân biệt dưới mỗi bước chân lặng thầm, tĩnh lự, từ tốn, trầm nhiên Tiếng Lời Ít Ỏi:
 

Vốn tôi ít chữ vụng lời

Tri tâm chưa đủ như người tài hoa

Nuôi lòng tát cạn bao la

Lay thức tĩnh lặng.âm ba đất trời

Đành thôi.ít ỏi tiếng lời

Đường mây trắng sẽ tuyệt vời lãng du

 
Tiếng Lời Ít Ỏi là bài thơ cuối cùng trong thi phẩm Đêm Vang Hình Tiếng Chuông của Huy Tưởng. Tuy nói là ít ỏi tiếng lời nhưng kéo dài gần 200 bài lục bát xanh ngần bất tuyệt, miên man như thầm Gởi Bạn Thơ:
 

Câu thơ.nặng được mấy cân

Mà mong tung bụi xoay vần.thế gian

Chim non ríu rít.trên ngàn

Nhiều khi vớt được trăng vàng dưới khe

 

Dưới khe lấp lánh ánh trăng vàng, long lanh ngàn hư ảnh lung linh như thế cũng khiến cho Lý Bạch, một nhà thơ mà Tuệ Sỹ nói là: “Lãng đãng với tài hoa vừa lãng mạn vừa kiêu hùng, nên quyến rũ và tạo ra một trường say sóng. Say trong một buổi tiệc, lượm lặt những vật phế khí của trời đất để thống ẩm cuồng ngôn…”** Một đệ nhất thi sỹ phiêu bồng có nhiều giai thoại như một đêm trăng rằm nọ, cao hứng chèo thuyền ngắm trăng trên sông nước diêu mang rồi bất thần nhảy xuống dòng sông, ôm bóng trăng mà chết mị kỳ Khi Trích Tiên Qua Sông:
 

Qua sông.sóng vỗ tăm tăm

Nhớ người say mộng.ôm trăng đáy hồ

Trên cao.chim nhạn lửng lơ

Trích tiên thương nỗi bơ vơ mây trời

 
Khơi vơi sầu bi Lý Bạch rồi cũng chạnh lòng thương nhớ xa xôi Thôi Hiệu, lúc Đọc Lại Hoàng Hạc Lâu Nhớ Người Xưa một cách mơ màng:
 

Đi về.nắng nhuộm tím than

Dấu xưa.mây trắng rợp Hoàng hạc lâu

Tiếng chim vang bóng.xô mầu

Trên sông.khói sóng giục sầu cố hương…

 
Rồi lại vu vơ nhớ Vương Duy, nhà thơ thiền kỳ lạ, tuy còn thanh xuân nhưng rất đỗi tài hoa mà hình bóng dường như còn thấp thoáng Trên Nhánh Chiều Tà:
 

Thở cùng đất đá.hồn nhiên

Tôi theo trăng sáng u rền.cội hoa

Dế con mê mải hát ca

Có nghe mây đã chiều tà qua sông?

 
Và Xem Gái Hái Sen Nhớ Hạ Tri Chương:
 

Ra hồ.xem gái hái sen

Bỗng câu thúy lục cũng len.lén hường

“Thái liên khúc” ngát trầm hương

Một thời phong nhã khác thường.rộ hoa

 
Hết bi ca, niệm khúc, rung hồn cảm thán ngàn trùng heo hút người thời xưa rồi đến rưng rưng ngấn lệ bể dâu, tiêu điều, hiu hắt, lặng sầu thương nhớ người thời nay, những tâm hồn đồng điệu, hỡi Bùi Giáng đại ca, hỡi Nguyễn Tôn Nhan chí cốt, hỡi Tuệ Sỹ mặc như lôi, hỡi Phạm Công Thiện cuối trời viễn xứ, hỡi Nguyễn Đức Sơn cô hành độc lữ trên rừng hoang rú dại mang mang Chàng “Sơn Núi” Đã Lặng Lẽ Ra Đi:
 

Đá im khản giọng.chim rừng

Sơn Núi lặng chết.như từng lặng thinh

Lặng thinh trần trụi riêng mình

Phất tay nện một chày kinh.bỏ về…

 
Sơn Núi vừa mới rời bỏ Phương Bối Am trên đồi cao Bảo Lộc để về nơi chốn Vô Cùng, Phạm Công Thiện vội lên đường bay theo khói mộng vô vi và Bùi Giáng cũng đã ra đi, sau cuộc chơi tiếu ngạo giang hồ lêu lổng, điên quàng, lang thang suốt trọn một bình sinh hy hữu trong cuộc sống. Không nhà, không cửa, không vợ, không con, không là chi hết trên vạn nẻo, lêu bêu xó chợ đầu đường, nên thường nương tựa vào cửa chùa, xin chút cơm thừa canh cặn để lay lất qua ngày. Thế mà lạ thay! Ngày lên chuyến xe tang chạy về thiên cổ, mọi người mới bàng hoàng, sững sốt trước những tác phẩm đồ sộ của nhà thơ điên rồ để lại. Tiếc thương biết mấy, khiến Huy Tưởng cũng ngậm ngùi Đêm Nằm Mộng Thấy Bùi Giáng:
 

Đêm qua Bùi Giáng hiện về

Mang bao giỏ xách bộn bề thị phi

Lùa chân theo gió mà đi

Áo xanh tóc trắng phương phi khác thường

Nhớ thời dãi nắng dầm sương

Nửa khuya hú gọi loáng đường Lê Chân

Bái xin hoàng hậu mẫu thân

Hồng nhan xô Trẫm xuống phần mộ xanh

Ô hay! Bàng Giúi sao đành

Tan trong tráng lệ vô thanh ra về?

Tôi nằm thiếp giữa cơn mê

Câu thơ thánh nhập mãi đè nặng tôi

“Xác thân Bồ tát tan rồi

Tụng kinh dưới đất trên trời mây bay”

Trên trời mây cứ còn bay

Dưới đất tôi cố níu ngày xuống đêm

Sao cho giấc mộng dài thêm

 
Dài thêm giấc mộng trăm năm hay giấc mơ nghìn đời, thật tình thi nhân chẳng cần biết nữa, chỉ giật mình dậy giữa đêm vạn đại mịt mù, khi nghe Ai Vừa Hú Gọi tên mình trong tàn canh, lạnh ánh trăng sao vời vợi:
 

Đêm mù mịt dưới cánh dơi

Trăng soi non nõn nụ cười đá xanh

Dưới giàn mây trắng.mỏng manh

Ai vừa hú gọi thất thanh.tên mình?

 

Tên mình là Huy Tưởng, nhưng Huy Tưởng là ai trên quả địa cầu tròn đang quay lông lốc giữa hư không này, hỡi Cao Xanh?:
 

Cao xanh ồ cao và xanh

Cớ sao mãi đứng trên cành lắt lay?

Xuống đây cùng với heo may

Chiều thôi hắt bóng sẽ quay về trời

Cao xanh và cao xanh ơi

Gặp nhau ta sẽ trao lời cố nhiên

Mây vàng hoặc chốn thần tiên

Cũng không giữ được ai trên đời này

Sao ta lại phải về ngay

Khi chưa thả hết thơ đầy thế gian?

Nơi đây khổ lụy nồng nàn!

 
Thi sỹ đến đây để mần thơ tặng mặt đất rồi đi thôi. Đến thư thả và đi chậm rãi, cho nên “khi chưa thả hết thơ đầy thế gian” thì chưa phải vội vã tung vó bụi hồng ra đi. Mặc dù mần thơ tuy lao đao, khổ lụy mà vẫn có hương vị nồng nàn, như Tuệ Sỹ nói: “Người làm thơ, một đời bị đày ải truân chuyên, trong đó cũng có cái ảo diệu của vị chua, vị mặn… Suốt đời làm thơ thì suốt đời khổ lụy, lao đao nhưng không là khổ lụy, lao đao. Chỗ ảo diệu đó, chưa đạt đến cõi thượng thừa của thi ca, làm sao hiểu nổi?…”** Vì thế, tuyệt nhiên lặng lẽ, anh vẫn âm thầm, thâm thiết Trong Niềm U Mật Phiêu Linh:
 

Chiều buông lận đận.tinh khôi

Một thoáng hồng xế trên môi người tình

Trong niềm u mật.phiêu linh

Vầng trăng hé rạng.rúng mình cỏ hoa

 
“Trong niềm u mật phiêu linh” ấy, nhà thơ làm cuộc lữ đăng trình, vượt đại dương qua tận xứ muôn trùng Úc Đại Lợi, cùng với gia đình định cư ở thành phố Melbourne, từ năm 2010 đến nay. Mười năm biền biệt tận góc bể chân trời nhưng anh vẫn miên man sáng tạo không ngừng. Sáng tạo trên nhịp bước phiêu lưu kiểu Henry Miller, đại văn hào Mỹ: “Chỉ có một cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất mà thôi, đó là đi vào bên trong tâm hồn sâu kín, thăm thẳm trong lòng mình và đi vào giữa lòng mình thì thời gian, không gian, ngay đến hành động cũng không quan trọng chi cả.” Từ đó, cuộc lữ thi ca qua đêm dài sinh tử, thi sỹ đốt lên một ngọn lửa tịch mịch và cõi thơ mở ra những phương trời huyền mộng, mông mênh…
 

Tình thơ, ý thơ, đường thơ từ đây bát ngát một trời thơ vừa huyền mộng vừa viễn mộng, khi thi nhân chọn bến bờ viễn xứ làm quê hương, để rồi hằng đêm thiêm thiếp trên trang kinh nhật nguyệt, thiên địa, lặng hồn lắng nghe heo hút Tiếng Muôn Trùng:
 

Đi chưa hết tiếng muôn trùng

Đèo cao vách dựng.núi rừng u linh

Đá nằm thiêm thiếp trang kinh

Tôi cùng cây cỏ nghiêng mình.bước qua

 
Bước qua mặt đất, trần gian, lội qua suối nguồn nguyên thủy thi ca, chảy trôi vàng óng ả, triền miên giữa mộng đời bất tuyệt. Hiển mật viên dung, hòa điệu cùng cung bậc thênh thang sáng tạo, rồi một chiều nơi xứ lạ, bất thần Chợt Nhớ Ra một điều chi vi diệu, cốt tủy:
 

Khi về một bước phân thân

Thấy trong nắng rỡ.mộ phần tôi xưa

Chìm theo lận đận gió mưa

Mừng thay tôi vẫn còn chưa ra đời!

 
“Mừng thay tôi vẫn còn chưa ra đời” Ồ! Phải chăng, đó là thấy được cái bản thể, cái tự tánh Chơn Không thanh tịnh? Một cái thấy quán tuyệt thiên thu, xuyên suốt cổ kim vô cùng tận. Khi thi nhân thấy được cái bản lai diện mục của mình vốn là bất sinh bất diệt, thì chỉ cần niêm hoa vi tiếu, mỉm cười Viết Câu Diệu Ngữ:
 

Nhánh cành.tách hạt trong khuya

Nơi thăm thẳm đã.vàng tia lục hồng

Cảm ơn nguồn cội rỗng không

Viết câu diệu ngữ hát câm giữa trời…

 
Khi thấy được cội nguồn rỗng không, vô ngã của chính mình, của nhân sinh, vũ trụ là hoát nhiên bừng ngộ lẽ Chơn Không Diệu Hữu. Bấy giờ, thi ca trở thành diệu ngữ, linh ngữ, mật ngữ và thi nhân cất lên tiếng hát ca, một bài ca Im Lặng, nhẹ thênh…  
 
Trên ngõ về im lặng, một chiều cuối thu, du sỹ này đang lang thang dưới chân núi Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng, chợt lặng cả thần hồn khi bất ngờ, nhận được tập thơ Đêm Vang Hình Tiếng Chuông của Huy Tưởng từ bên kia Úc Châu gởi về. Thế là, quá khứ một trời xưa dĩ vãng liền ùa tới, hồi sinh trong ký ức: Những ngày tháng lang bang khắp phố thị Sài Gòn, thường ghé tạt vào quán cà phê vỉa hè Lê Chân, Tân Định của anh, ngồi chơi suốt buổi. Ngồi đó là gặp đủ cả bạn bè thân quen hay sơ ngộ, những khuôn mặt đạo sỹ, lang thang sỹ, nữ sỹ, văn nghệ sỹ…
 
Còn nhớ, một chiều nọ, Trần Từ Duy mời anh về nhà bày tiệc rượu thân mật, tình cờ tôi đến chơi và cùng cụng ly với anh trọn một buổi xế tà bên thềm cửa. Bữa đó, anh cao hứng đọc bài thơ Ước Hẹn, một bài thơ mà anh làm tặng Tuệ Sỹ từ năm 1970:
 

Tôi đứng hái tàn những bóng cây

Nhìn thu trải lá vẫn chưa đầy

Hai hàng cỏ biếc trăng sao rụng

Tóc dẫy dụa về sau Mái Tây

 

Em bước bàn chân trên đồi thu

Tôi nghiêng bia mộ bóng đêm gù

Thấy năm ngón nhỏ đầm lá ướt

Dẫm nát hồn tôi mộng sương tu

 

Gởi một cành mây về sơ nguyên

Âm vang hạt muối vỡ trăm miền

Nửa khuya ghé hỏi dòng sông cạn

Nghe đá tảng rền lời tịch nhiên

 

Thôi hãy quay về buổi hồng hoang

Rơi cánh chim rẫy chết trên ngàn

Theo hoa với mộng thơm bờ suối

Tôi dìu em máu chảy mê hoang

 

Và đọc thêm bài thơ Cuốc Đất Trên Vườn Rẫy Cam Ranh. Theo anh, đây là một loạt những bài thơ bát ngát, thơ mộng với nhiều kỷ niệm cùng người em trai vô cùng thương mến Nguyễn Thân, nay đã mệnh chung, trong thi tập Áo Nguyệt Ca:
 

Đào lên.một gốc hoa vàng

Ôi.sao nghe động trăng ngàn suốt thu

Con giun cái dế.sa mù

Ngày mai thôi nhé.thân mù mịt bay…

Ngày mai.cô độc nơi này

Bóng ta cuốc đất.vai trầy hư không!

 
Kỷ niệm nhớ mãi với anh là ngày Bùi Giáng từ trần, an táng tại nghĩa trang Gò Dưa, Thủ Đức. Đứng trước huyệt mộ, tôi đứng gần bên cạnh, lắng nghe anh đọc bài điếu văn do anh viết Bùi Giáng: Kẻ Tận Hiến. Một bài điếu văn bi tráng, hùng hồn, lột tả được chân dung Bùi Giáng: “… Là một sinh thể luôn bị lay động, cấu xé bởi ánh sáng và lửa tịch mịch, điêu linh với những ám ảnh về lẽ sinh tử không cùng, dấn mình một cách hiên ngang, khốc liệt vào cõi Thi ca. Tận Hiến hết cả đời mình cho duy nhất Thi ca. Từ buổi sơ ngộ đầu đời đến những giây phút cuối cùng về với chốn lâm chung - Tận hiến mà không hề nhận lại một sự bù đắp, đối đãi nào của nhân thế, trút gởi hết thảy xương máu, hồn phách, lưu lại ở đời như vay tạm một hình cốt mong manh, bi thiết và mộng mị. Với riêng tôi, hình ảnh đắm chìm của tận hiến hung hiểm đó, chính là một tượng đài vĩ đại đến khủng khiếp của thiên tài thơ Bùi Giáng…”
 
Ngàn con sóng vỗ rào rạt từ dưới bãi biển Non Nước vọng vang vào, xào xạc lá cây cành quanh vách núi Ngũ Hành Sơn cùng hòa quyện âm ba tiếng nhạc Beethoven văng vẳng mà cứ ngỡ như tiếng thơ của Huy Tưởng, đồng vọng đâu đây, trong buổi chiều tà quá mộng phiêu diêu này. Vậy thì, còn nói chi thêm nữa, chỉ xin đọc bài thơ Thi Sỹ Huy Tưởng Phương Huyền Mộng mới viết, riêng kính tặng anh, một người thi sỹ tài hoa mà tôi quý mến tự thuở xa xưa nào:
 

Ồ! Mưa trong vườn chiêm bao

Ướt chưa gót lữ bước vào man thiên

Một mùa tóc mộ u huyền

Xỏa bay sơ thủy vô biên tuyệt cùng

 

Tiếng kêu xanh trong đá rung

Động trời thiên cổ tao phùng bao la

Áo nguyệt ca phất phơ tà

Trăng xanh muôn thuở ngân nga diệu vời

 

Hỏi đường cùng mây trắng chơi

Những màu âm xô giạt trời xa xăm

Đêm vang hình tiếng chuông trầm

Thấy trong tịch mịch lửa tâm tư ngời

  

Tâm Nhiên

(Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng 21. 11. 2020)
 

……….
 
Thơ Huy Tưởng: Trích trong Một Mùa Tóc Mộ và Đêm Vang Hình Tiếng Chuông
* Bùi Giáng. Đi Vào Cõi Thơ. Ca Dao xuất bản, Sài Gòn 1969
** Tuệ Sỹ. Tô Đông Pha Những Phương Trời Viễn Mộng. Ca Dao xuất bản. Sài Gòn 1973
*** Huyền Giác. Chứng Đạo Ca. Trúc Thiên dịch. An Tiêm xuất bản, Sài Gòn 1970

READ MORE - THI SỸ HUY TƯỞNG PHƯƠNG HUYỀN MỘNG – Tâm Nhiên