 |
| Tác giả Mặc Phương Tử |
Hồi
Ấy và Bây Giờ
Thời
gian trôi xa, nay đã hơn 7 mùa trăng thu lồng lộng duới
bao lớp huyền suơng nơi xứ nguời (từ năm 2006-2014). Tuy
nhiên, nhìn lại chỉ còn là một thoáng, như bóng mây qua
cửa, như dòng nuớc có khi thanh thản, có lúc nặng nề
vẩn đục lặng lẽ trôi và trôi xa.
Nay
có dịp trở lại cảnh xưa, nơi mà truớc đây đã có
một thời sinh hoạt nhịp nhàng cùng với Tăng-ni phật
tử, an hòa trong không khí tuơng hợp bình yên, vẫn biết
rằng nơi xứ sở nầy, từ chuyện ăn mặc, đến mọi
thứ tiêu xài, mọi phương tiện phục vụ trong đời sống
cho con người, ngày nay chẳng thiếu thốn gì, nhưng vì
cũng chính sự phong phú ấy… nên cũng không ít bao việc
lo toan, dồn dã ruợt đuổi bần bật theo với thời gian,
để được trang trải cho những nhu cầu cần thiết, và
rồi cũng từ những điều đó dẫn đến sự chi phối ít
nhiều về đạo tình đạo nghĩa...
Nhưng,
đối với một ngôi chùa, là nơi tiêu biểu đời sống
gương hạnh, giáo dục đạo đức cho giới phật tử đang
có đời sống tập tu học tại gia. Nên điều ấy, cần
phải có đối với vị đệ tử xuất gia, không chỉ cho
bản thân, còn cho bá tánh thập phương, và cho cả thế
giới vô hình.v.v… xét thấy không đến nỗi… và cũng
không nên phải ồn náo thô kệch từ hành động đến
tâm tư để lộ ra bên ngoài.
Mặc
dù trong mỗi tự thân của người xuất gia vẫn không ít
những nghiệp chướng còn lại, nghĩ suy những điều phía
truớc và ngay cả bây giờ, nhưng nếu có chăng, cũng khéo
dấu đi, xem như một pháp khéo tu tập, khéo điều phục,
vì từ nơi khí chất phàm phu khó thắng phục được
những nỗi lao xao bất an, tranh đấu, hơn thua nầy nọ
của con người nơi chốn thiền môn… nên Phật dạy :
“Khó
nắm giữ, kinh động
Theo
các dục quay cuồng
Lành
thay, điều phục tâm
Tâm
điều, an lạc đến”. PC. 38.
Nhưng
nếu tâm khéo điều phục, khéo xét đoán đến sự có
mặt của mình, khéo quán chiếu đến cuộc đời, hiểu
ra các pháp nhân duyên, tội phước, nhân quả như thế
nào, thì khi ấy ta mới thấy phần ích lợi trong việc tu
tập và hướng dẫn người tu tập, cả hai cùng có sự
lợi lạc thân và tâm trong việc có tu tập. Phật dạy:
“Nầy
các tỳ kheo, ta không thấy một pháp nào khác, nầy các
tỳ kheo, đưa đến lợi ích lớn, như tâm được điều
phục.”, và
trái lại là bất lợi lớn...(Tăng
Chi I)
Hồi
ấy,
phần nhiều ai nấy cũng thuộc lòng thời khóa mỗi ngày
ở trong chùa, ngoài việc tự tu, tự học, kinh kệ công
phu sớm chiều của mỗi nguời xong, còn có những công
việc chung tay, chung sức cho đạo tràng, như huớng dẫn
phật tử mỗi khi đến ngày trở về tu học, tập lần
nếp sống huớng thiện để đuợc tích tụ phuớc lực
và công đức lành, cho có đuợc một đời sống an lạc
thân tâm hiện tại và mai sau, ngoài ra còn chăm bón những
chậu hoa, cắt tỉa chậu kiểng (bonsai), làm sạch đẹp
con đuờng, lối cỏ ngoài sân vuờn, đế toát lên một
cảnh quan mà trong đó có lồng vào bao ý niệm, hơi thở
bình an từ phía con nguời.
Hồi
ấy,
khi phật tử đến chùa nghe kinh, tu học, kết duyên Tam
Bảo, nào phải của riêng ai hay nào phải ai riêng của
mình chi đâu, và nếu có chăng, thì chỉ lặng lẽ dấu
kín sâu lắng nơi tâm tư thôi, nào có cái chi chắc thật,
vay mượn câu chữ thầy trò nhân duyên mỗi lúc để gá
nghĩa tâm kinh… nhưng rồi cũng sớm nhận biết ra rằng:
lẽ vô thuờng, khổ, vô ngã, không ta, không của ta.
Nhờ
vậy mà dễ tạo nên một nếp sinh hoạt thuần tín, tuởng
chừng trong trẻo như tiếng chim hót báo thức bình minh,
như ngọn gió mới ru êm mang theo bao huơng cỏ, hương hoa
về khắp nẻo đuờng cát bụi, nghe nhẹ rơi rơi như
tiếng chuông thanh thoát suơng mai, chầm chậm cho tan nỗi
niềm u ẩn để tỉnh lòng triêu mộ.
Phải
chăng chính vì lẽ ấy mà cổ đức để lại lời cảnh
tỉnh cho con nguời dù từ ngàn xưa cho đến tận bây giờ
:
“Ngộ
thinh, ngộ sắc như thạch thuợng tài hoa.
Kiến
lợi, kiến danh như nhãn trung truớc tiết”
Phải
chăng, con nguời muốn có một đời sống trên quang lộ
giác ngộ, an lạc, hạnh phúc, thì phải nên biết nhận
thức ra rằng: những âm thanh, những sắc tuớng tựa như
ảo huyền suơng khói, những đấu tranh hơn thua, tìm cầu
những lạc thú phù phiếm ở đời như hoa mọc trên đá,
như bụi bặm vuớng vào trong đôi mắt, để rồi ta phải
trôi lăn bạt ngàn trải qua bao đời kiếp phải chịu khổ
bứt trong dòng sanh tử.
Cũng
chỉ vì sự hấp dẫn bọt bèo, những vị ngọt nguy hiểm,
vui ít, khổ nhiều, đánh lừa, gây mê trên buớc hoang lộ
lãng du, rồi chợt đến chợt đi, lúc vui lúc buồn, khi
mừng khi giận, bớt bạn thêm thù, mãng bám víu lao vút
vào cung đuờng chập chờn muôn sắc màu mộng tuởng phù
du. Nên chẳng biết đâu là :
“Thanh
sơn y cựu tại
Cơ
độ tịch duơng hồng”
(Núi
cây muôn đời xanh biếc,
Bóng
chiều mấy độ tà duơng.)
Cái
tốt, cái đẹp đuợc sinh ra và tăng truởng từ lòng nhân
ái đạo đức thiện luơng, như đại thụ xanh tròn bóng
mát và bình yên tồn tại cho muôn loài và muôn đời. Cái
ác quấy, tàn bạo, tham lam, lạc nẻo chánh chơn, xu hướng
thế thời ác quấy tội lỗi, chẳng khác nào sự tàn lụi
như bóng chiều u ẩn, le lói tạc vào tâm hồn mục nát,
hun hút nỗi sầu bất tận, lạc mất vào cung điệu tang
thuơng bên trời khổ lụy.
Ngôi
chùa ấy, và có biết bao những nơi thờ tự khác
nữa, tự nó phải đâu là miếng mồi chung đỉnh, thế
quyền tạm bợ cùng với thời gian, làm giàu cho bản ngã,
tự tôn tự đắc danh xưng, trở thành cộng sự cùng
quyến thuộc của ác ma, làm tổn hại đến giáo pháp của
chư Phật, của chư Thánh, chư Tổ tự ngàn xưa.
Thế
mà đã biết bao đợt nguời đến, nguời đi, tranh chấp,
giành giựt, hơn thua phải quấy, lập toan bao thế thần
mưu chuớc.v.v… để rồi một khi lòng tham đã bén rễ
vào gốc lợi danh, thì đạo nghĩa, thầy trò, đệ huynh,
trí nhân, tàm quí… nào có còn ra gì! dù có cố vẽ
vời tô phết bao lớp phấn son tín nguỡng thấp kém phù
phiếm, hoang vu, để gọi là “giữ gìn truyền thống”
nếu phải, thì nó là một thông điệp đạo lý Bi-Trí
của chư Phật, bằng trái lại, nó chỉ là khẩu hiệu
đuợc trình bày, giới thiệu phía bên trên diễn đàn sân
khấu phù hoa, âu cũng chỉ là tấn tuồng bi hài theo dòng
thế sự của tự muôn đời đấy thôi!
Vẫn
biết rằng trong tận thâm tâm của con nguời, hay cả
chúng sanh đều mong muốn tìm cầu hạnh phúc để đuợc
vuợt thoát khổ đau nơi cõi đất bùn lem lấm. Thế
nhưng, trong ấy vẫn biết không ít những nguời lại thấy
biết và nhận ra rằng: Cuộc tìm cầu hạnh phúc cho
mình và cho nguời, chỉ có và đến với những hành động
tốt, không có sự chạy trốn đau khổ nào khi còn tồn
đọng tuơng ứng những ý niệm ác quấy…
Mấu
chốt giá trị nhân tính đạo đức đích thực là ở chỗ
đó, phải đâu nhứt thiết y cứ vào danh phận địa vị,
chức quyền, thứ dân, giàu nghèo, hay học vị nầy nọ
thấp cao, lớn nhỏ.v.v…
Nán
lại 5 hôm, mà nghe chạnh lòng khi thấy cái cảnh bây
giờ
mà
nghĩ về hồi
ấy,
nhớ hồi ấy khi thấy cảnh bây giờ, lối cũ sân vuờn
hắt hiu hồn hoa cỏ, lưa thưa mấy cọng lau xa, mỏng manh
mấy chiếc lá vàng chao nghiêng trong gió, thanh âm lạc
giọng của tiếng chim chiều, có chủ nhưng vô hồn lạc
điệu!
Một
chiều dừng lại thành phố Punta Gorda, phía nam của
Florida, bên thềm chiều mang mang mây trắng, ánh nắng rót
vàng lên những ngọn thông xanh vững vàng giữa cảnh rừng
chồi hoang dã, một thoáng chợt nghĩ: Dám đâu hồi ấy
nay không phải là bây giờ, nhưng thực ra bây giờ có
giống chi đâu hồi ấy…!
Để
kết thúc bài viết nầy, chúng ta cùng đọc lại lời
phát biểu của một vị đạo sư: “Sự tu tập, chính là
sự duy trì chánh niệm trong mọi hoàn cảnh, không trốn
tránh thế gian và cũng không nắm giữ lại những gì…”
Florida,
tháng 10.2014.
MẶC
PHƯƠNG TỬ
