TRỞ VỀ QUÊ HƯƠNG
TRANG THUẦN TÚY VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CỦA NGƯỜI QUẢNG TRỊ VÀ NGƯỜI YÊU MẾN QUẢNG TRỊ.
TRỞ VỀ QUÊ HƯƠNG
Phượng
Truyện ngắn Lê Minh Hiền
Nhưng người đã qua đời là chị Sáu Thau. Nguyên được tin chị Sáu Thau vì bệnh nặng đã mất từ nhiều năm trước qua chị Bốn Thời, cũng là người ở huyện lỵ, nhưng nhà chị Bốn thời bên cạnh một con sông, cách thị trấn huyện vài cây số, khá xa. Hồi còn làm việc ở huyện lỵ, những chiều cuối tuần Nguyên hay đạp xe xuống nhà chị Bốn Thời ở chơi đến sáng thứ hai mới đạp xe lên phòng lâm nghiệp huyện, cũng là phòng ở của chàng sau giờ làm việc. Nguyên quen biết chị Bốn Thời từ khá lâu chứ không phải đến khi ra trường về huyện lỵ làm việc mới biết chị. Hồi đó anh Thế, chồng chị, cùng khóa Lâm Sinh với Nguyên. Rồi sau, tốt nghiệp ra trường, được phân công tác làm việc ở đâu đó ở tỉnh khác bên cạnh, là quê quán anh Thế. Anh chị Bốn Thời lấy nhau không lâu trước khi anh vào trường nhập học. Dạo còn theo học 3 năm trên đèo Cù Mông Qui Nhơn, thỉnh thoảng chị Bốn Thời hay vào thăm anh Thế, dẫn theo một con bé mới lẫm đẫm biết đi trông khá bụ bẩm và xinh xắn. Năm kia, Nguyên nghe tin qua fb bạn bè cùng khóa, anh Thế đang sống tàn tật sau một cơn đột quỵ, và đang ở bên quê vợ. Nguyên vội gọi video fb call từ Mỹ về huyện lỵ thăm anh. Nhưng do di chứng căn bệnh khá nặng, anh quặt quẹo và nói chuyện rất khó khăn, việc ăn uống còn phải nhờ vào chị Bốn Thời và con dâu cả. Nhớ hồi còn theo học trên đèo Cù Mông, anh Thế đẹp trai, cao ráo, và dáng dấp thư sinh, đá banh hay nhất trường. Chiều chiều lớp chia phe đá với nhau. Nguyên cùng các bạn, có khi cả ba thằng mà chạy theo giành banh từ chân anh đến bở hơi tai, trong khi anh vờn banh và cả hai tay vung ra như múa, thoải mái như đang khiêu vũ. Nay anh trở nên một con người khốn nạn như vậy! Đúng là, "There's nothing important under the sun"(8)
.
Nên sau khi chào hỏi, an ủi anh đôi câu, Nguyên chuyển qua nói chuyện nhiều với chị Bốn Thời hơn. Nguyên hỏi thăm về Phượng. Chị nói, gia đình Phượng vẫn đang sống bình yên. Nguyên nhờ chị, khi nào đi chợ chị ghé nhà Phượng, vì nhà Phượng (tức nhà thằng Thuận) ở đầu chợ huyện, nói Phượng xuống nhà chị chơi, và gọi video fb call cho chàng nói chuyện. Nhờ chị nhắn Phượng, Nguyên muốn gặp Phượng, dù chỉ một lần. Sợ Phượng sẽ ngộ nhận Nguyên vẫn còn tình ý với nàng, chàng nhắn chị Bốn Thời nói lại cho Phượng hiểu chàng muốn gặp lại nàng như chỉ là hai người bạn thân xa nhau quá lâu. Vậy thôi!, Phượng sẽ thoải mái nhận lời nói chuyện qua điện thoại với Nguyên. Lần sau Nguyên gọi về, nhưng dường như chị có vẽ cố tình làm lơ chuyện Nguyên nhờ. Mãi đến khi Nguyên nhắc lại, chị mới nói vắn tắt, chị có đi ngang nhà Phượng, lúc nào cũng thấy thằng Thuận đứng bên cạnh Phượng, nên không tiện nói gì cả. Nghe chị trả lời nghe thật ngộ, chẳng có mấy chút hào hứng... Dạo trước khi về Việt Nam lấy vợ, Nguyên có viết thư trước cho chị Sáu Thau và chị Bốn Thời hay. Đến khi trở về lại Cali, Nguyên mới biết đã có thư của cả chị Bốn Thời và chị Sáu Thau trong lúc chàng đang ở Việt Nam. Trong mỗi phong thư có cả mỗi tấm hình mỗi người con gái, cở tuổi như vợ Nguyên, là hình con gái của họ. Nhà chị Sáu Thau cuối bãi chiếu bóng, không xa phòng Lâm Nghiệp, hễ rảnh việc là Nguyên đạp xe xuống nhà chị chơi, tụi nhỏ con chị Sáu Thau quyến luyến cậu Nguyên lắm, nhất là con bé lên 5. Nhà chị Bốn Thời thì xa hơn, phải đạp xe vào sâu trong xóm. Hồi đó Nguyên một tháng một đôi lần vào cuối tuần chàng hay đạp xe xuống ở chơi đến sáng thứ hai mới trở về thị trấn. Cha mẹ chị Bốn Thời, nhất là chị, xem Nguyên như người trong nhà. Nguyên hay dẫn con bé con chị Bốn Thời, tuổi cùng lứa tuổi lên 5 như con bé con chị Sáu Thau, đi mua bánh kẹo trong xóm. Hai cậu cháu mến nhau lắm. Đây là con bé chị Bốn Thời hay dẫn vào thăm anh Thế dạo còn học nội trú trên đèo Cù Mông. Nhưng lúc Nguyên xem hình thì chúng đã là 2 cô thiếu nữ xinh đẹp. Nguyên lẩn thẩn nghĩ, rồi cười thú vị... lúc ấy, giá như nhận thư sớm hơn trước khi về Việt Nam, thì chàng đã ra thăm hai chị ngay khi về tới Việt Nam. Và có khi nào mọi chuyện đời Nguyên đã rẽ ngang một hướng khác chăng!?
.
Nguyên không giải thích được trong mấy chục năm qua, trong những đêm dài, sao Phượng cứ tìm về gặp chàng trong những cơn chiêm bao lúc tàn canh. Có khi nào lòng Phượng muốn tìm về gặp Nguyên do chút ray rứt vì ân hận chưa nguôi nào đó chăng. Với Nguyên, gần 40 năm trôi qua, chàng buồn tênh khi nhớ ra, dù ở hai phương trời nghìn trùng xa cách, Phượng đã không còn non trẻ như những ngày xa xưa. Nguyên bình tâm chấp nhận rằng Phượng đã không còn là người con gái của những tháng ngày xa xưa. Phượng nay đã là bà nội một đám cháu. Riêng Nguyên, về chiều, tuy sống nhàn hạ song lắm cô đơn. Tụi nhỏ con Nguyên, đứa đã thành tài, đứa đã thành nhân, chúng nó có lối sống không tiếp tục lệ thuộc vào cha mẹ, không còn thích quấn quýt với chàng như những ngày xưa còn bé. Từ nhiều năm rồi mấy cha con Nguyên ngày càng ít gần gũi hơn trước. Có lần Nguyên ra phố chơi, đói bụng ghé vào quán phở, nhớ con chàng gọi phone con út ra ăn cho vui, nó trả lời, giọng nói tiếng Việt khá thuần, nhưng ngôn từ rất ngô nghê, buồn cười như nhiều đứa con nít Việt sinh ra ở Mỹ là, "Jane đang bận", Nguyên hỏi con đang bận gì, nó trả lời, hồn nhiên, tỉnh bơ, "Jane bận đi chơi với bạn". Dẫu vậy, vốn bản chất lãng tử, có ít nhiều khiếu văn chương đã từng le lói từ thuở cắp vở đến trường, những năm về chiều có duyên bước vào lĩnh vực sinh hoạt thơ ca, chính thơ ca đã là niềm vui, nói đúng hơn thơ ca đã cứu rỗi tâm hồn chàng ra khỏi những sân si đời thường, giữ chàng không đi vào bế tắc, cực đoan khi về già. Nhờ thơ ca, tâm hồn Nguyên trẻ mãi không già, trong Nguyên vẫn còn đầy ắp những rung động tình tự của lứa tuổi vào yêu... chàng vẫn cảm nhận rung động từ một dáng dấp ngồn ngộn, một khuôn mặt xinh sao bất chợt bắt gặp trên phố đông người qua. Trong Nguyên, trong tàng thức của chàng, Phượng là Phượng tươi mát của ngày xưa và còn cả một trời kỷ niệm, chúng trầm tích tận đáy hồn Nguyên và chờ khi đêm về hiển hiện trong những giấc chiêm bao tàn canh của chàng và ra đi khi trời vừa kịp sáng, bỏ lại một hình ảnh thực tế con người của Phượng đang về chiều, đang già đi như chàng, trong hiện tại. Oán hận người xưa chưa từng bao giờ tồn tại trong lòng Nguyên, có chăng chỉ là thoáng qua sau khi biết tin Phượng đã quay xe. Đã từ lâu, Nguyên hoàn toàn không còn chút nuối tiếc hình bóng người tình đầu đã mờ xa. Đó là căn nguyên vì sao chỉ trong những giấc mơ, và cả những giây phút sau đó, trong những cơn hậu chấn sau giấc mơ đêm, trong cơn mê chưa tỉnh hẳn, Nguyên trông thấy đâu đây trong lòng mình cơ hồ đầy những tiếc nuối những bóng hình Phượng của ngày xưa và bao kỷ niệm những ngày tháng cũ bên Phượng! Ôi! Phượng của ngày xưa của tôi ơi!.. Thôi thì xem như chúng mình có duyên không nợ. Nguyên muốn nối lại “sợi dây duyên” đã từng đứt đoạn bằng một tình bạn cho bớt đơn côi khi chiều đang xuống dần mà ngỡ như còn xa lắc xa lơ...
( 3:45 chiều còn đầy nắng vàng sóng sánh bên ngoài vườn sau)
Stanton, California July 19th, 2025
(1)Trích từ Tuyển Thơ Văn MƯA & EM 2025, bài thơ Phượng xưa, trang 230, vừa phát hành 7/2025)
(2) Cách nhau cái dậu mồng tơi xanh rờn (Người hàng xóm, thơ Nguyễn Bính, Trúc Bạch, 12/7/1940)
(3)đèo Cù Mông: địa phận ranh giới giữa 2 tỉnh Bình Định & Phú Yên.
(4) Coup de foudre: Tiếng sét ái tình
(5)Trích từ bài thơ Thèm nụ hôn đầu, trang 42-43 trong Tuyển Thơ Văn MƯA & EM 2025 vừa phát hành 7/ 2025)
(6) Bolsa: hay Little Saigon (phố nhỏ) nơi có con đường Bolsa chạy ngang, Nam California
(7) Xin dịch thoát cho hợp với ngữ cảnh là, "Không có gì là lạ dưới ánh mặt trời"
![]() |
| Huỳnh Liễu Ngạn 2021 |
ẤY LÀ THUỞ CỦA ĐÔI MƯƠI
nghe chiều lên tận bờ vai
mà sầu xưa đã úa phai mất rồi
ngóng về dĩ vãng mây trôi
thấy hoa đua nở trên môi một
người
ấy là thuở của đôi mươi
lúc em chưa chiếm hồn tôi bên
đường
hai lòng cách một niềm thương
mà cây hoa gạo đỏ hường bên
sông
nhớ khi về tới cánh đồng
tiếng chim tu hú lạc dòng nước
trôi
đừng nhìn màu mắt xa xôi
để tìm trăng lỡ mù khơi hướng
nào
em đi mùa cũng xôn xao
như con bướm lượn vườn đào
ngẩn ngơ
chờ tay em hái mộng mơ
cho anh góp lại bài thơ thành
lời
rồi về nhặt cánh hoa rơi
mùi hương tóc mãi còn khơi
giữa lòng.
11.4.2023
TÁT CẠN BIỂN ĐÔNG
đêm nằm nhớ lá nhớ cây
nhớ con cá lội bỏ bầy ăn đêm
nhớ thêm một ngón tay mềm
một bờ môi lạc xuống thềm tóc
bay
hoa lay rơi rụng tháng ngày
đắm say hương tóc ngất ngây gọi
chiều
chợt lòng chìm giữa cô liêu
khi đôi mắt ấy mỹ miều đã xưa
muốn về thăm lại trời mưa
để đưa tay hẹn sớm trưa với
tình
từ xa con lộ đất sình
bỏ quên ước mộng đăng trình mà
đi
bỏ quên cả tuổi xuân thì
theo bầy cá lội từ bi qua bờ
rồi về trồng lại giấc mơ
thấy thương đọt bí đọt mơ xanh
giàn
thả đời lên mái tam quan
thấy hồn phiêu lãng trên ngàn
ngọn cây
đến khi trăng sụp ngang mày
mới hay nước cạn phơi bày tiền
thân
những ngày núp bóng phù vân
cho thân nương nhẹ lên vầng mắt
em
vòng tay thả xuống vai mềm
có trôi hết những nỗi niềm pha
phôi
anh đi vớt nắng trên đồi
cho em tắm gội cuộc đời như
sông
bao giờ tát cạn biển đông
đại dương kia sẽ xuôi dòng gặp
quê.
5.5.2023
VU VƠ
đợi con sông chảy qua hồn
đường đi nước bước dập dồn
bóng đêm
một màng sương rụng chênh thêm
để cho bờ tóc em chêm hướng
nào
trăng còn xao xuyến má đào
rung từng ngách lá dội trào
hương ngân
mãi khuya áo đẫm nụ gần
xa như tiền kiếp đã lần lên vai
mắt em màu nắng chưa cài
làm say ngọn gió níu dài
xuống cây
để đêm về giấu mộng ngày
hai tay anh nắm chưa đầy tao nôi
ru em vang vọng bầu trời
để chia lại nửa cuộc đời đã
quên
xa rồi nước đã đầy phên
mà còn tim đã nhiều phen ngập
ngừng
trước sau gì cũng một lần
đi vòng ngõ trước mới gần ngõ
sau
đi vòng thì rất là lâu
bởi anh có hẹn ngàn dâu mới
về
qua đồng thấy ruộng cháy khê
thấy dòng suối cạn muội mê
vẫn chờ
gió mùa đông bắc vu vơ
em không già nữa chỉ thơ anh
già.
9.5.2023
TRÊN MÔI EM
GIẤU BÀI THƠ MÀU GÌ
buổi chiều nắng đẹp như mơ
trên môi em giấu bài thơ màu gì
buổi chiều nắng cũng nhu mì
giêng hai nước cạn em đi quên về
buổi chiều nắng đẹp rủ rê
cài hoa lên tóc trầm mê ngực
đầy
tay em mười ngón đan gầy
có che hết những đám mây trên
trời
buổi chiều nắng vẫn còn tươi
màu hoa trên áo lươi rươi trên
cành
anh nhìn đôi mắt em xanh
màu hoa trên áo lanh chanh trên
cầu
muốn quay lại thuở ban đầu
lúc em là nhánh sầu đâu chưa
vàng
trăng ngàn ở ngã ba tan
chợt thương ngọn gió tầm tan
quê mình
chợt thương màu áo xúng xính
theo con bướm lượn sân đình
ngẩn ngơ
hôm nay trời đẹp như mơ
con chim bói cá qua bờ một thân
tìm đâu ở khóm tre gần
con sâu đo nhánh phù vân từng
ngày
chờ cho mưa thuận gió đầy
đưa tay anh nhắn hàng cây đôi
lời
bao giờ biển cạn non dời
tìm em trả hết tình đời anh
vay
bao giờ mây trắng thôi bay
tìm em trả hết tình say anh
về.
12.5 2023
CHỈ THƯƠNG SỢI CHỈ
hỏi thăm nhánh cỏ bên đường
thuở chân em giẫm vô thường mà
say
nhành hoa trên áo lung lay
chỉ thương sợi chỉ còn gây
hương nồng
anh về hẹn với dòng sông
tìm cây vông nở mùa bông bên bờ
phải rồi con nước chiều mơ
soi lên đôi mắt ngu ngơ thuở nào
soi lên đôi má rì rào
làm say giấc mộng ba đào của
anh
những ngày trời trở nắng hanh
em ra ngó phía trời xanh hứng
đầy
một vùng sương trắng rây rây
trên môi em dính dấu tay anh
chùi
nghe mùi tóc gội bay lui
lại thơm hương rạ ngọt bùi
giữa sân
anh cầm chổi quét phù vân
thấy em mới đó đã ngân đâu rồi
xin làm gió thổi lại đôi
kiếp sau nhé kiếp này thôi ai
chở.
20.5.2023
HUỲNH LIỄU NGẠN