ĐƯA CHỊ SANG SÔNG - Truyện ngắn Vũ Ngoc Giao

 

Nhà văn Vũ Ngọc Giao

 Đưa chị sang sông

 

 Truyện ngắn của VŨ NGỌC GIAO

 

Lam dừng lại, nâng vạt áo khẽ lau mồ hôi đang thành dòng trên trán, lúc này nàng mới thấy thấm mệt. Đêm xuống nhanh quá, lúc ở ngoài bãi, nàng cố cắt nốt đám cỏ, trời chỉ mới chạng vạng. Gánh cỏ về đến đây, trăng đã chênh chếch bên đồi. Đường làng vắng hoe, trên đống rạ đương phơi từng đàn muỗi bay ra như trấu.

Về đến đầu ngõ, Lam đã nghe tiếng khóc ngằn ngặt của thằng Cò. Đặt gánh cỏ trước sân, nàng vội vào nhà bế nó lên. Tiếng cha lầm bầm ở nhà sau:

- Cái thằng khóc dai, dỗ hoài không được!

-Tội nghiệp cháu tôi! Lam ôm thằng bé vỗ nhè nhẹ rồi bế nó ra hiên.
        Trong tay nàng, Cò ngoan ngoãn nằm yên, tiếng khóc chỉ còn nghe i ỉ. Lam nhẹ nhàng đặt Cò vào võng, ru nhè nhẹ, một lúc nó đã ngủ say. Lam vội vàng vào bếp, loáng cái đã xong, nàng tất tả bưng mâm cơm đặt lên tấm phản giữa nhà, tíu tít xới cơm cho cha:

- Đám cỏ nhà mình con cắt xong chiều nay. Mai con ở nhà xay bột nếp làm bánh cha ăn.

Ông cụ ậm ừ, uể oải bưng bát cơm nhìn ra hiên bâng quơ:

- Hết lứa bò này thôi con à, việc ngoài đồng con làm không hết, còn lo cho cha, cho thằng Cò, còn đàn bò nữa, con không rảnh rang cho mình.

Lam cười dịu dàng, nàng đến bên cha xoa cái lưng xương xẩu của ông:
     - Cha ăn thêm miếng nữa đi. Chuyện nhà con lo được, miễn sao cha với thằng Cò khỏe là con mừng.

Trời mới vào hè đã nóng nực, cả một buổi chiều quần quật với đám cỏ, nàng mệt nhoài. Vắt tấm áo lên giàn mướp bên giếng, Lam buông gàu, ánh trăng tròn vành vạnh dưới đáy giếng vỡ tan từng mảnh. Nước giếng đêm mát lạnh. Tóc nàng ướt đẫm, bộ quần áo trên người sũng ướt, ôm lấy thân hình mong manh. Lam ngước nhìn trăng. Cũng đêm trăng như vầy, trên ngọn đồi kia Lam ngồi bên Thân. Tiếng chuông chùa từ xa vọng lại chậm rãi, thâm u. Thân kể cho nàng nghe chuyện mẹ một mình sinh ra anh ở trên ngọn đồi này và gửi anh vào ngôi chùa kia, cho đến khi anh được ba tuổi… Cũng bên giếng nước này, ngày đó... Thân múc nước cho nàng gội đầu, tiếng cười hai đứa rúc rích bên giếng đêm cứ vang xa. Lúc này, nàng bỗng nhớ Thân, không biết giờ này Thân đang làm gì, ra sao?...

Lam lại buông gàu, bóng trăng dưới đáy giếng lung linh rồi tan ra. Bóng trăng trên đồi cũng chuếnh choáng vì nhớ thương. Nàng để dòng nước từ từ len vào tóc, vào da. Cơ thể nàng nóng bừng. Đêm lặng thinh. 

Để quần áo ướt sũng, chẳng buồn thay, nàng lững thững về nhà, con ngõ như dài hơn dưới ánh trăng. Ngoài hiên, cha vẫn còn ngồi, nhìn mái tóc và bộ quần áo ướt rượt của nàng, ông giấu tiếng thở dài. Ông thương con, sau cái cười tươi roi rói ban ngày, là đêm. Mỗi đêm con ông vẫn úp mặt vào gối, giấu nỗi buồn trong đó, để ngày mai lại tươi tắn ra đồng làm lụng, lo cho cha, cho cháu.

- Nhanh vào thay đồ rồi ngủ đi con, coi chừng cảm lạnh. Ông vừa húng hắng ho vừa bảo nàng.

- Sao cha ngồi đó? Muỗi lắm! để mai con đốt lá vườn, cái đám muỗi này! Vừa nói nàng vừa nhẹ nhàng vào nhà, tránh nhìn bóng cha cô độc in trên vách.

Tiếng thằng Cò ú ớ gọi mẹ. Hơn hai tuổi, nó đã biết nhớ mẹ. Tim Lam thắt lại, nàng ôm thằng Cò vào lòng ru khe khẽ “... năm canh chày thức đủ vừa năm hỡi chàng chàng ơi, hỡi người người ơi em nhớ tới chàng...” Gương mặt thằng Cò ngủ say giống mẹ nó như đúc. Nàng chạnh lòng nghĩ đến em gái, lâu rồi không thấy Sáo về thăm con...

Đêm tịch mịch, lũ dế trong vườn cũng rủ nhau ngủ hết. Lam vùi mặt vào gối, đêm nay từng giọt nước mắt mằn mặn lại tuôn ra...

Có tiếng ai gọi tên nàng khe khẽ ngoài vườn, một bóng người thoắt hiện, cái bóng dáng nàng chẳng thể nào lẫn với ai. Sao giờ này Thân lại đến đây? Lam rón rén ra hiên. Ngoài hàng rào, Thân đứng đó, bất động, gương mặt chàng cúi xuống. Tim Lam đập thình thịch.

- Sao giờ này... lại đến đây... Thân ơi?!

Người đàn ông vẫn im lặng, gương mặt lúc này mới ngẩng lên nhìn nàng. Bao yêu thương, nhung nhớ dồn nén từ ngày ấy vỡ òa dưới trăng. Nàng cố nén, nước mắt vẫn trào ra. Gương mặt người đàn ông nhăn nhúm lại vì đau khổ, một dòng nước mắt cũng từ từ chảy xuống, lấp loáng dưới trăng. Tiếng người đàn ông thầm thì:

- Nhớ em, tôi ghé qua một chút rồi đi ngay. Nói đến đó người đàn ông vội vàng bước đi, bóng áo nâu lẩn vào đêm.

Lam trở vào nhà, tiếng cha ho khan từ gian nhà giữa vọng lên. Có lẽ ông cũng không ngủ. Ông thức cùng con. Ngày Thân cưới vợ, từ làng trên xóm dưới người ta kéo nhau đi xem đám cưới to nhất làng. Các bà các cô chốc chốc lại tụm đầu thầm thì “Tội nghiệp con Lam”. Ông nghe hết cả, lòng ông thắt lại. 

Lam hình như chẳng để ý gì, đôi chân nàng vẫn thoăn thoắt trên bờ mương, gánh đất nặng trĩu mà nàng gánh nhẹ như không, miệng vẫn cười tươi rói. Thằng Cò ngày đó còn đỏ hỏn, mẹ nó vừa sinh xong đã gửi về cho cha, cho chị rồi đi. Đêm đêm ông nghe tiếng con gái thủ thỉ với cháu “Sáo ơi... sao mà vội... lấy chồng”. Tiếng thầm thì nấc nghẹn ngồi im bặt trong đêm. 

          Ngọn đèn dầu soi bóng nàng in trên tường lặng câm. Lam thức khâu cho cháu nốt cái chăn. Ông nhìn con gái, có lúc ông ngạc nhiên không hiểu trước mặt ông có phải là con gái của ông? Nó tỉnh rụi như không, cái ngày Thân cưới vợ, miệng nó vẫn tươi tắn, mắt long lanh nhìn ông:

           - Cha nè, ngày mai con lên bãi trên, chỗ mẹ nằm, cỏ trên đó xanh um, cha ở nhà giữ thằng Cò cho con! Vừa nói nàng vừa xới cơm vào bát “cha ăn đi cho nóng”. 

             Nói rồi Lam ôm thằng Cò lên võng nựng nịu:

             - Cò ăn nhiều, mau lớn theo dì ra đồng cắt cỏ nè, đấm lưng cho ngoại nè, mai kia mẹ Sáo về với Cò nè...

        Nàng nghẹn ngào nghĩ đến em gái, giờ này... Nàng mường tượng ra gương mặt em gái ngày trước, gương mặt lúc nào cũng ửng hồng, đôi mắt lúng liếng, miệng cười đong đưa, tình tứ. Sáo là em út, hồn nhiên tươi vui nhất nhà. Rồi yêu, rồi lấy chồng, rồi gãy gánh, long đong...

             Hôm Sáo về chơi, thằng Cò cứ bám riết lấy mẹ. Lam nhìn em thương cảm:
            - Em sống ra sao? Cố mà về thăm Cò nhiều hơn, tội nó!

            Sáo im lặng, cô mở túi xách, quà cho cha, cho chị. Cô xuống nhà dưới, ra hiên, ra sau hè, đứng lặng một lúc rồi trở vào, quày quả chào cha:
            - Con đi, cha giữ sức khỏe. Nói rồi quay qua Lam, chị ráng hết năm nay, ổn định, em về đón thằng Cò, cho chị còn rảnh rang, chị còn phải lấy chồng cho cha vui. Lam cười:

           - Chị ở vậy lo cho cha được rồi. Em cứ lo việc nhà bên kia. Nàng và em gái thầm thì hồi lâu, dùng dằng mãi Sáo mới ra đến ngõ, rồi lại trở vào nhà ôm thằng Cò lần nữa.

... Nhà ai đốt đồng, khói bay trong trời chiều. Lam cố cột cho xong bó rạ, còn về. Nàng nhìn trời chiều âm u, có lẽ sắp mưa. Phải về mau, về còn nấu cho cha nồi lá xông, cho thằng Cò ăn, dỗ nó ngủ, rồi xay bột nếp làm bánh. Có tiếng gọi nàng:
         - Lam... Lam ơi! Nàng quay lại, là chị Mận ở xóm trên, chị họ của Thân. Tiếng gọi dồn dập, gương mặt chị hớt hải. Tim nàng thắt lại... là chuyện gì?!

  - Thân gặp tai nạn chiều nay, thảm quá em ơi!

 Lam đứng sững, nàng không còn nghe tiếng ai gọi tên mình. Mưa trút xuống, từng hạt to như đá. Tiếng ai gọi nàng:

 - Về nhanh đi Lam, mưa to rồi... nhanh đi Lam!...

Tiếng ai gọi nàng? Có phải Thân không? Ừ, phải rồi, là Thân gọi nàng...

Lam vụt chạy qua cánh đồng, mưa táp vào mặt từng cơn bỏng rát. Trong màn chiều âm u, mưa như trút, bùn đặc quánh dưới chân, ngập ngụa, nàng vẫn chạy... Kia rồi, Thân đứng đó, co ro đợi nàng. Thân cũng như nàng, ướt sũng trong mưa. Lam lao tới:

- Thân ơi! Tiếng nàng lẫn trong mưa, trong tiếng sấm ầm ầm trên đầu. Bóng Thân gần lắm, nhưng sao nàng chạy mãi vẫn không đến được. Mặc kệ, Lam vẫn lao tới cái bóng lướt thướt, co ro đang đợi nàng dưới gốc Trâm Bầu. Lại có tiếng ai gọi nàng:

- Lam ơi, dừng lại, về nhà đi! Nàng gục xuống vũng nước mưa trên đường làng. Thân kia rồi, anh chạy đến dang tay ôm nàng vào lòng:          

- Mình về thôi, em ! Cha đợi ở nhà...

 

                                                          *   *   *                                                      

           Dạo này Lam vui, Sáo đã về ở cùng nàng, cùng cha và thằng Cò. Vậy là nàng yên lòng đi lấy chồng, để Thân đợi mãi cũng thương. Cuộc đời với nàng giờ đây là một màu hồng, vậy mà có lúc nàng khổ đau, nghĩ rằng, tình yêu cho Thân là vô vọng.

Lam lang thang ra giếng, ngẩn ngơ nhìn hoa Mướp vàng lung linh trong nắng, nàng toét miệng cười, chạy khắp cánh đồng. Những giọt nắng nhảy múa tít tắp. Nàng cười như nắc nẻ, quay sang Sáo nàng khoe:

- Ngày cưới chị mặc áo cô dâu, cài hoa vàng cho em coi. Nói rồi nàng cài lên tóc bông hoa vừa nhặt bên giếng nước. Bên hiên, Sáo lặng lẽ lau nước mắt. Lam chạy đến bên em:

  - Sao vậy? Em không muốn chị lấy chồng sao? Sáo lắc đầu:

  - Không, em muốn mà. Sáo cười, nước mắt vẫn vòng quanh.

          ... Đã hai ngày rồi Lam đi không về, Sáo lang thang qua xóm trên, xóm dưới, gặp ai cô cũng hỏi thăm chị. Tụi trẻ chăn trâu mách “có một người đàn bà điên hôm qua đi lên hướng này” Vậy là Sáo lại lang thang lên đồi tìm chị.

            Đêm, mưa đột ngột. Tiếng cha thở đều đều, thằng Cò cũng ngủ say. Sáo trở dậy lấy thau hứng nước mưa dột từ mái tôn, từng giọt long tong... Giờ này chị Hai ở đâu? Một suy nghĩ lóe lên, có thể lắm, ngoài mộ, chỗ Thân nằm. Lam vẫn thường chỉ cho Sáo, ngây ngô “Nhà anh Thân đó, cưới xong, chị về đó ở với Thân”. Sáo bật dậy, ra hiên, cô với tấm áo mưa trên móc, mặc vội vào người. 

Đêm đặc quánh, chốc chốc một tiếng sấm rền vang. Đằng xa, có bóng ai đang chạy trên đồng, ánh chớp lóe lên, là một người đàn bà, mái tóc xổ tung. 
          - Chị Hai ơi! Tiếng Sáo lẫn vào tiếng sấm, tiếng mưa. Chị Hai ơi! 

            Bóng người đàn bà sững lại, rồi lại cắm đầu chạy, vừa chạy cô vừa ngửa mặt lên trời cười vang:

           - Phải Sáo hông? Tìm chị làm chi? Chị còn phải kết xong vòng hoa đội đầu. Ngày cưới chị, em mặc áo đẹp, chị mặc áo đẹp. Vừa nói Lam vừa chạy long nhong qua mương nước. Sáo nhìn Lam, bộ quần áo ướt sũng, mái tóc xổ tung bết vào gương mặt tái xanh đang loang loáng nước mưa. Nước mắt Sáo tuôn chảy hòa với nước mưa, xuống môi mằn mặn.

           - Về đi, chị Hai. Cô nức nở ôm chặt Lam. Lam vùng chạy:

           - Em về đi, chị phải đi lấy chồng, lấy chồng... Haha...

           Sáo tìm thấy Lam trên cánh đồng vừa gặt xong, tấm áo trắng nàng vẫn mặc vắt vẻo trên cành cây. Lam nằm dưới trăng, ngủ say. Bị đánh thức nàng cằn nhằn:
          - Chị phải đi đây, đã xong đâu!

          - Chị đi đâu? Về với em, với cha đi!

          - Không! chị còn nhặt cho hết mớ trăng ngoài ruộng, chị phải nhốt nó vào lồng cho cha, rồi chị mới đi lấy chồng...

... Người làng đưa Lam về trong đêm. Cha ngồi bất động, ông cụ nhìn vào bóng đêm, hai hốc mắt khô rang, ông không còn khóc được nữa. Sáo ôm thằng Cò, ngồi bên nàng khẽ lay:

- Tỉnh dậy đi, chị Hai! Tỉnh dậy với em một lần nữa thôi!

Môi Lam mấp máy, nàng khẽ mở mắt, bật cười, tiếng cười của nàng trong vắt, lanh canh như tiếng mảnh chai vỡ, giọng nói run run đứt quãng:
          - Lấy cho chị cái áo dài treo trên móc... chị mặc cho kịp... cả vòng hoa đội đầu nữa... Nhanh lên! Cho chị kịp sang sông... Thân đợi...

... Thoắt đó đã ba mùa trăng. Ba mùa trăng trước, có một người đàn bà đêm đêm thẫn thờ đi lên đồi nhặt trăng. Nàng vừa đi vừa hát. Nàng hát cho một người đang nằm dưới mộ.

          Đêm nay, có một người đàn bà ôm con bên hiên, thẫn thờ nhớ thương. Cô ngước nhìn mảnh trăng trên đồi, nghe như trăng đang thầm thì kể chuyện :

Từng mùa trăng đi qua

Chị dưới lòng đất lạnh

Phút cuối đời chị đòi mặc áo cô dâu, đòi cài hoa lên tóc

Mắt nhắm, miệng cười,

Ơi Sáo đâu rồi… đưa chị sang sông…                                                                                                                                                    V.N.G

      miengiao2007@gmail.com

READ MORE - ĐƯA CHỊ SANG SÔNG - Truyện ngắn Vũ Ngoc Giao

NGÕ HOANG - Truyện ngắn VŨ NGỌC GIAO

 

Nhà văn Vũ Ngọc Giao

NGÕ HOANG

Truyện ngắn VŨ NGỌC GIAO 

                                                           

 

Sáng sớm. Chị Cả Nắng mang chiếu ra phơi, chị đập phành phạch xuống sân rồi vắt lên hàng giậu trước nhà. Ngõ nhà chị sáng nay tấp nập, tiệm sửa xe đạp của chị Liều vừa được dời từ ngoài đường vào.

- Đã làm cái bảng chỉ dẫn vào đây cho khách biết chưa? - Đứng bên này chị hỏi vọng sang.

- Dạ em chưa! - Chị Liều quay sang thằng Lanh đang đứng gần đó - Lấy cái bảng viết cho mẹ mấy chữ treo ngoài đường, nhanh!

Thằng Lanh vui vẻ chạy đi. Vừa viết xong cái bảng treo lên nó đã thấy chị Cả Nắng ra đến đầu ngõ trong bộ đồ bảo hộ lao động thùng thình.

- Dạ, cô đi! - Nó nép sang một bên nhường đường.

Chị Cả Nắng lên xe đạp đi, thằng Lanh đứng trông theo cái lưng áo đã bạc phếch của cô Cả. Trong xóm, người nó khâm phục nhất là cô Cả Nắng, một ngày cô có thể bốc hàng ngoài bến từ sáng đến chiều, sức cô bốc ngang với hai người đàn ông cộng lại. Một mình cô quần quật nuôi chị Linh nay đã vào đại học, đã vậy về đến nhà tối mịt nhưng trong xóm ai nhờ gì cô xắn tay áo chạy sang ngay.

Xóm ngày trước có cái tên dễ thương: Xóm Thảm Len, vì con gái trong xóm hầu hết làm nghề này. Ngày đó xóm heo hút vắng, đi qua chỉ nghe tiếng gà xao xác gáy trưa. Nghề thảm len đòi hỏi phải tỉ mẩn, phải ngồi suốt ngày nhưng thu nhập lại ít ỏi, dần dần các chị bỏ việc hết.

Cũng như chị Cả Nắng, các chị trong ngõ lớn lên, học hết cấp hai rồi lần lượt nghỉ, vào làm ở xưởng thảm len để sớm phụ giúp gia đình, cái thời bao cấp khó khăn. Ngày vào xưởng, các chị toàn trẻ trung, dễ coi nhưng công việc cứ cắm mặt vào tấm thảm từ sáng đến chiều, ngẩng lên toàn đàn bà con gái nên hầu hết đều chưa chồng, tuổi xuân vùn vụt trôi qua, rồi lỡ thì lúc nào chẳng hay. 

Ngày xưởng giải tán, các chị đã xấp xỉ bốn mươi, cái tuổi đàn ông nghe mai mối cũng chẳng muốn tìm hiểu làm gì thêm nhọc. Chẳng có nhiều thời gian để tính chuyện chồng con, chị nào cũng lao vào kiếm sống bằng những công việc lao động chân tay. Đầu tiên, chị Cả Nắng ra bến xin một chân cửu vạn, chẳng mấy chốc các anh chẳng ai qua chị. Chị Tầm ốm yếu hơn nên nhận sợi về se, chị mua cái khung quay tay rồi đến nhà chủ học cách se sợi, hôm sau chị đã có việc làm. Sáng sớm trong ngõ đã nghe tiếng khung tơ quay vù vù đến tối mịt. Chị Son lanh lợi hơn, nhác thấy tiệm giặt ủi đầu đường bán nhà nên dẹp tiệm, trong này chị vội vàng vay mượn mua máy giặt, máy sấy… rồi ra đầu ngõ để bảng “Giặt ủi thuê. Đi vào 50 mét”. Chị Xuân hiền lành, nghe thiên hạ rỉ tai nhau thời buổi này không nghề nào người ta cần như nghề nuôi người đẻ, vậy là chị theo cô Liên học cách rang muối, nấu lá xông, tắm cho trẻ sơ sinh. Từ mối đầu tiên chị đã mát tay. Tiếng lành đồn xa, các cô mới mang thai đã tìm đến chị đặt trước nên chị xa nhà quanh năm. Chị Xinh theo em trai vào làm công nhân trong nhà máy cao su, công việc cực nhọc nhưng nghe đâu lương cũng đủ sống. Chị Liều xin ké dưới mái hiên nhà ông Minh đầu đường mở tiệm sửa xe đạp, khách vào ra nườm nượp. Chị Thúy không chịu làm công việc chân tay, chị ngại vất vả, suốt ngày ngồi nhà sơn móng tay rồi ra đầu ngõ hát karaoke. Thấy chị nuột nà dễ coi, ông chủ quán Karaoke Phố Vắng gọi chị vào làm. Đêm nào đến tối mịt chị mới về, nước hoa thơm lừng cả ngõ đến tận sáng hôm sau. Từ ngày vào làm quán karaoke, chị thêm chữ “Diệu” trước tên chị, thành Diệu Thúy, nghe cho mĩ miều.

 

* * *

 

Người “bắn phát súng” đầu tiên trong ngõ này chính là chị Cả Nắng. Buổi chiều chị ở ngoài bến chưa về, trong nhà mẹ chị thầm thì với bố:

- Tôi là tôi nghi lắm ông ạ!

- Chuyện gì? - Bố chị gầm gừ, ông bận đốt thuốc lào.

- Dạo này con Cả Nắng nó làm sao ấy!

- Làm sao là làm sao?! - Ông cấm cảu, đưa ống thuốc lào lên rít sòng sọc. 

- Tôi thấy bụng nó ễnh lên - Bà thì thào - Cứ xoài chua mà đẫn.

- Bà vừa nói cái gì? - Mắt ông cụ long lên.

Chị Cả vừa dắt xe vào nhà, chưa kịp cởi cái khăn che mặt, ông đã ra cửa:

- Con vào bố nói chuyện - Ông lom khom đi về phía tấm phản.

- Có chuyện gì hả bố? - Chị Cả không giấu vẻ lo lắng.

Yên lặng. Một lúc ông mới cất giọng khàn đặc:

- Mẹ nói con… con đang chửa - Khó khăn lắm ông mới thốt ra được.

Chị Cả Nắng ngồi yên, mặt cúi gằm, hai tay đặt lên đùi tránh cái nhìn của bố, mãi chị mới ngẩng lên.

- Vâng, con có lỗi với bố mẹ!

- Trời ơi là trời! - Ông đưa tay ôm đầu - Mày bôi gio trát trấu vào mặt bố mẹ mày, không chồng mà chửa, con ơi là con!

- Bố… Con không chồng nhưng con cần có một đứa con! - Chị thút thít.

 Mấy tháng sau chị Cả Nắng sinh một cô bé bụ bẫm, cứ nghĩ cái tuổi ngoài bốn mươi khó sinh nở, ai ngờ chị khỏe như vâm, sát ngày sinh vẫn bốc vác huỳnh huỵch. Chiều, chuyến xe cuối vừa rời đi, chị đẻ rơi luôn trên bến. Đến giờ người ta vẫn nhắc chuyện chị sinh con như một huyền thoại vì sự bình tĩnh, can trường của chị. Khi bà con xung quanh còn lo đi tìm tấm chiếu quây cho chị đẻ, chị đã bế đứa bé còn dính cuống rốn trên tay, đã vậy còn chỉ bảo mỗi người một việc, tỉnh  queo như đang ngồi chơi trước hiên nhà.

Bé Linh nhà chị Cả Nắng lẫm chẫm biết đi, buổi chiều đang ngồi se sợi ngoài hiên, chị Tầm vội chạy vào trong nôn thốc.

- Chết thật, hình như cái Tầm nó chửa! - Các bà rỉ tai nhau ngoài chợ.

- Suốt ngày ngồi ở hiên se sợi có đi đâu ra khỏi nhà mà chửa, có mà chửa với ma! - Mỗi người một tiếng râm ran cả ngõ.

Chị Tầm vẫn ngồi bên hiên se sợi, cái bụng nay đã lùm lùm. Đêm, chừng một giờ sáng chị trở dậy lẳng lặng xách cái làn, đi bộ gần năm cây số đến bệnh viện. Chị đẻ trong đêm mà người nhà chẳng hay, sáng thức dậy không thấy chị đâu mọi người nháo nhào đi tìm, mãi chẳng ra, tưởng chị nghĩ quẫn nhảy sông nhảy suối, mẹ chị cào tay vào vách khóc hờ hờ. Ba ngày sau chị về, lúc lắc trên chiếc xích lô, trong tay là thằng cu con nặng ba ký hai.

Tiệm giặt ủi chị Son tấp nập khách, khách tây có, khách ta có. Thằng Bo nhà chị Tầm nay đã biết lẫy. Đột ngột một ngày chị Son đóng cửa tiệm, báo với khách có việc phải đi xa. Bốn tháng sau chị về, mặt rạng ngời sung sướng, trên tay một thằng cu con tóc hoe vàng mắt xanh chớp chớp đang bú ti mẹ. Thằng cu con có cái tên nghe rất châu Âu: Jimy.

Tiệm vá xe đạp của chị Liều ngày càng đông khách. Có anh đến vá xong chẳng chịu đi, còn ngồi lại phụ chị. Các bà các cô trong xóm đi qua bâng quơ “Cái Liều vậy mà tốt số, ngõ mình giờ có cái đám thì thích lắm!” Chị Liều nghe vậy trừng mắt xong lầm lì cúi xuống vá tiếp. Năm tháng sau bụng chị cũng lùm lùm, phải ngồi dạng háng mới vá xe được. 

Buổi trưa vá nốt cái xe cho khách, chị thong thả dẹp tiệm, quét tước sạch sẽ trong ngoài, xong hạ cái biển vá xe xuống vào nhà xách cái làn, đi bộ dưới cái nắng chang chang đến bệnh viện. Mẹ chị hay tin, chạy vào đã thấy chị nằm cho thằng Lanh bú chùn chụt.

Cái tên “xóm Thảm Len” biến mất, người ta thay vào đó một cái tên nghe tượng hình hơn nhiều, “xóm Chửa”.

Xóm Chửa chiều chiều đã có tiếng trẻ con léo nhéo, dẫn đầu là bé Linh nhà cô Cả Nắng, nó đã biết dắt hai em, thằng Bo nhà cô Tầm và thằng Jimy nhà cô Son ra đầu ngõ chơi, nó bày đủ trò dỗ hai em. Con ngõ không còn buồn thảm như trước, tuy không có bóng dáng đàn ông nhưng đã có tiếng trẻ bi bô, nhà nào chiều lại mùi xào nấu cũng bay ra thơm phức.

Đến rằm, các cụ bà trong ngõ lại sắm lễ vật rủ nhau lên chùa khấn vái, xin cho con gái có được tấm chồng tử tế. Không biết từ đâu các cụ nghe đồn rằng ngày trước nơi đây là một bãi đất bồi bỏ hoang ít người sinh sống. Một ngày, có cô gái trẻ đến, dựng lên một túp lều ở tạm và sinh con rồi chết trong đêm. Bà con quanh đây thương tình lập cho cái miếu thờ hai mẹ con ở ngã ba. Từ dạo đó, con gái xóm Chửa như có “dớp”, toàn ở vậy nuôi con.

 

* * *

Chị Xinh đi lấy chồng, cả xóm loan tin vui, các cụ lại lầm rầm khấn vái. Ngày ăn hỏi chị Xinh cả ngõ kéo đến giúp. Chồng chưa cưới của chị cũng đã lớn tuổi, làm công nhân cùng nhà máy với chị.

Còn hai tuần nữa chị Xinh lên xe hoa, người con gái đầu tiên của xóm Chửa đi lấy chồng. Đang đêm, cả xóm bật dậy ngơ ngác, bên nhà chị Xinh có tiếng khóc la thất thanh, chồng chưa cưới của chị gặp tai nạn trên đường về khi tan ca. Chiều chiều chị Xinh thẫn thờ nhìn ra ngõ, ai đi qua cũng chép miệng xót thương. Mấy tháng sau chị sinh bé Vy. Bà con trong xóm đồn nhau, đêm đêm nhìn thấy bố bé Vy đứng bên hàng giậu nhìn vào nhà xem vợ ru con.

Chị Xuân vẫn đi miệt mài, hết nhà này đến nhà khác để chăm bà đẻ và bế con cho người ta. Hôm chị về nhà, mẹ chị gọi vào buồng nhỏ to:

- Mẹ già rồi, chẳng thể ở với mày suốt được, không lẽ cả đời cứ đi bế con cho người ta mãi, kiếm một tấm chồng đi con!

Chị Xuân lắc đầu quầy quậy:

- Mẹ xem cái Xinh kìa!

- Thôi thì kiếm đứa con nương tựa tuổi già con ạ! - Mẹ chị lại dỗ dành.

- Con bế con người ta quen rồi, chuyện sau này, sau này tính - Chị lảng đi, kiếm chuyện ra hiên. 

… Hôm qua chị Diệu Thúy đi về vừa đến đầu ngõ bé Vy đã chạy ra tíu tít đón cô Thúy, lần nào cô Thúy cũng có kẹo nên nó quấn lắm.

Chị Liều đang ngồi vá xe cho khách, ngẩng lên thấy cô Thúy nựng nịu bé Vy, chị âu yếm:

- Cô Thúy kiếm một tấm chồng đi, rồi còn sinh đẻ, đừng như chị.

Cô Thúy bế bé Vy tung lên cao, chân nhún nhẩy trên đôi giày cao gót, cô quay lại nhìn chị Liều cong cớn:

- Em thèm vào, em ở như các chị cho sướng!

Bên hiên, chị Tầm vẫn cắm cúi quay sợi, cái khung kêu vù vù, chẳng mấy chốc con thoi đã đầy. Chị Son chất lên xe mấy cái thùng to tướng đã giặt ủi xong, nhìn trời lẩm bẩm “Mai nắng nữa cho tôi nhờ đi ông!”. Chị Xinh ra hàng giậu mang đồ phơi vào, mấy cái áo của bé Vy đã khô cong, mắt chị xa xăm. 

Ngoài bến vắng xe, chiều nay chị Cả Nắng về sớm hơn mọi ngày. Gội đầu xong chị ra hiên ngồi hong tóc. Trời chiều, trong đám mây trắng bồng bềnh đang trôi trên kia có nhiều hình thù ngộ nghĩnh, chị thấy như có hình một người mẹ ôm con...

 V.N.G

miengiao2007@gmail.com

 

 

 

READ MORE - NGÕ HOANG - Truyện ngắn VŨ NGỌC GIAO

DỐC MÙ U - Truyện ngắn Vũ Ngọc Giao

                                                          

Nhà văn Vũ Ngọc Giao

Dốc Mù U

 

  Truyện ngắn VŨ NGỌC GIAO

 

 

Bà câm sống một mình trong cái chòi dưới chân con dốc Mù U. Nơi đó vắng ngắt, cánh đồng bỏ hoang, mấy con bò làng bên cũng chẳng buồn sang gặm cỏ, những đám cỏ cằn khô, trơ cả gốc. Chỗ bà câm ở, đến tiếng gà gáy nghe cũng xao xác, buồn thiu. Tụi trẻ con làng bên mỗi khi có việc đi qua dốc Mù U, đang cười đùa chúng cũng bấm nhau im thin thít. Chúng im vì sợ nghe tiếng chúng, “ma cây” bên dốc Mù U sẽ nhảy ra kéo vào bụi, đứa nào cũng cắm cúi đi vì sợ chỉ cần nhỡ chân sẽ rơi xuống đồng trũng, có ai ở đó đâu mà kéo lên được. Vào mùa gặt họa hoằn lắm mới có con chim cu cườm ghé qua gừ gừ vài tiếng gọi bạn rồi lại đập cánh bay tít sang cánh đồng bên.

Cái chòi của bà câm nhỏ xíu nhưng sân trước thì rộng thênh. Trước sân bà kê một cái kệ được ghép lại bằng mấy tấm gỗ ván ọp ẹp. Trên đó bày la liệt các thứ linh tinh: Bánh kẹo, dầu gió, thuốc lá… cũng có khi vài bó rau bà trồng trong vườn hay những trái mướp bị ong đốt còng queo. Ai cần gì đến mua bà cũng có, từ cây kim, cuộn chỉ đến lít dầu hỏa, dấm, đường... Người làng hầu hết sống ở bên kia con dốc, họa hoằn lắm mới có người ghé mua khi có việc đi qua.

Con dốc Mù U chỉ có tiếng chân người khi chợ họp vào sáng sớm, cái chợ tạm bên kia con dốc. Muốn đi chợ, người làng bên thường đi đường tắt, qua con dốc này để tránh đoạn đường lớn khá xa ngoài kia. Có khi họ dừng lại quán bà uống ly nước chè hoặc ngồi trốn nắng rồi lại tất tả đi về. Mỗi khi có khách ghé qua, bà câm vui lắm, lật đật đi khiêng ghế cho khách. Mùa hè nóng nực, thấy khách mồ hôi nhễ nhại, bà luôn cầm cái quạt mo cau phe phẩy cho khách, vừa phe phẩy vừa canh chừng ấm nước chè trên bếp. Tan chợ, dốc Mù U lại vắng tanh, quán bà cũng chỉ còn vài bông nắng lưa thưa nhảy nhót.

Bà câm lặng lẽ sống ở đó bao nhiêu năm, người trong làng cũng không còn nhớ nữa, chỉ nhớ rằng mùa lụt năm đó, đêm đến nước sông đột ngột dâng lên ngập cao quá nửa cái cổng đầu làng. Sáng hôm sau nước rút, người làng nhìn thấy một người đàn bà nằm sấp bên vệ đường, trên người còn đeo môt chiếc túi vải. Tưởng bà đã chết, người làng đưa về sân đình, đợi chôn cất. Nào ngờ bà còn thoi thóp. Được cứu sống, người đàn bà tỉnh lại nhưng chỉ ú ớ, không nói được lời nào. Dân làng kéo ra sân đình xem người đàn bà xinh đẹp từ đâu không rõ, dạt về làng. Bà không nói, chỉ ra hiệu xin được ở lại nơi đây vì gia đình chẳng còn ai, nhà cửa cũng bị lũ cuốn trôi. Làng xóm thương tình dựng cho bà cái chòi dưới con dốc Mù U, nơi bà đã trôi dạt về. Chỗ này tụi con nít trong làng ban đêm không dám đi qua, chúng đồn rằng dưới chân con dốc Mù U có nhiều ma trơi, đêm đến lại lập lòe trên đồng trũng.

Nhà con Lem cũng ở dưới chân dốc Mù U, nhà nó cách nhà bà câm một mảnh vườn rộng. Mỗi khi ba mẹ ra đồng, con Lem lại vén hàng rào, mon men sang nhà bà câm. Lần nào nó cũng đứng lấp ló ngoài cửa, đợi bà ra nắm tay dắt vào. Thường thì nó chẳng phải đợi lâu, thoáng thấy bóng con Lem, dù bận cách gì bà cũng ra dắt nó vào, cho nó ngồi trên cái chõng tre gần bếp lửa. Con Lem cũng chỉ chờ có vậy, nó ngoan ngoãn ngồi xếp bằng trên cái chõng xem bà loay hoay với mớ chai lọ đựng bánh kẹo, rượu và thuốc lá. Mẹ nó kể ngày còn trẻ bà đẹp lắm, sau mùa lũ trôi giạt về làng, đàn ông trong làng nhiều người hỏi bà làm vợ, nhưng bà chỉ lắc đầu, ở vậy. Gương mặt bà đến giờ vẫn đẹp, kín đáo, mặn mà. Dáng bà cao dong dỏng, đi đứng khoan thai, nhẹ nhàng, trông bà khác hẳn những cụ bà lam lũ trong làng.

Mùa hè bà câm chỉ độc mặc yếm. Cái yếm màu cánh gián và chiếc quần dài lụa đen. Ngồi bên hiên chải tóc, trông bà như vừa bước ra từ truyện cổ tích. Ngoài các thứ linh tinh bày bán trên kệ, gia tài bà chỉ có một cái tủ gỗ cũ kỹ, một chiếc chõng tre và một cái kiềng ba chân để nấu ăn. Bên bếp luôn có một niêu cơm nhỏ xíu và một ơ cá kho khô, bà kho đi kho lại đến quắt queo. Hết ngày này sang ngày khác con Lem thấy thức ăn của bà chỉ có vậy. 

Lần nào con Lem qua, bà cũng cầm bàn tay nó mân mê thật lâu, xoa xoa, nắn nắn rồi đưa lên mũi hít hà. Bà nội con Lem chết từ khi nó còn trong bụng mẹ, nên nó thương bà câm lắm. Nó ngồi yên, giương đôi mắt đen láy nhìn mấy cái lọ đựng kẹo ú, kẹo dừa. Lần nào hít hà bàn tay nó xong, bà cũng lật đật đến cái kệ run run mở nắp lọ kẹo dừa lấy cho nó mấy cái, tiện tay bà còn bẻ thêm trái chuối trên buồng đang treo lủng lẳng trước quán. 

Chiều. Dốc Mù U vắng ngắt. Bà câm ngồi nhẩn nha khâu lại cái áo. Xa xa tiếng gà xao xác gáy trưa, thảng có tiếng xe trâu lục cục chạy qua. Chiều nay không thấy con Lem sang chơi, bà lẳng lặng soạn kim chỉ ra khâu vá cho đỡ buồn tay. Giàn mướp trước sân hết mùa, trơ ra những chiếc lá khô rụng xào xạc trước hiên. Bà dừng khâu, đứng lên đấm thùm thụp vào cái lưng đau rồi mang chổi dừa ra hiên quét lá, để nhỡ con Lem chạy qua dẫm lên lại vụn ra như cám. Quét xong bà chống cây chổi nhìn sang nhà con Lem, bên kia hàng rào im ắng, có lẽ con Lem xuống xóm dưới chơi với tụi trẻ trong làng. Gió hiu hiu đưa sang một mùi khen khét. “có lẽ cha nó dọn vườn, đốt lá”, nghĩ vậy bà cúi xuống tém nốt đám lá khô vào một góc đợi chạng vạng đốt cho đỡ muỗi. Mùi khen khét bên nhà con Lem bay sang càng lúc càng đậm đặc, bà dừng tay vén hàng rào chui qua. 

Trong vườn, con chó Lu đang cong đuôi chạy quanh sân, nhìn thấy bà nó vẫy đuôi ư ử. Một làn khói cuộn lên từ bên trong nhà con Lem. Bà chưa hiểu chuyện gì, con Lu đã chạy đến cào vào chân bà kêu ăng ẳng. Bà sực tỉnh “Thôi chết, mẹ con Lem ra đồng quên dập bếp lửa”. Bà lao vào nhà, bên trong mù mịt khói, lửa lúc này đã bén lên mái, lan ra cả vườn sau, ngùn ngụt cháy. Bà  quýnh quáng ra lu nước lấy chậu tạt lia lịa vào đám cháy, nhưng không kịp nữa rồi, ngọn lửa bùng lên dữ dội. Trong lúc hoảng loạn, bà chợt nghe tiếng thét “Cứu con!”. Là tiếng con Lem, bà câm sững lại. Hóa ra con Lem đang ở trong nhà. Vớ được cái chăn ở góc giường, bà lao về phía con Lem. Trong đám khói mù mịt, bà nhìn thấy nó ngồi co rúm, gương mặt thất thần. Chỉ kịp trùm cho nó tấm chăn, bà ôm nó ra ngoài. Lúc này đám cháy đã bủa vây bốn bề, bà kiệt sức gục xuống nhưng vẫn quấn con Lem trong tấm chăn, nằm đè lên che cho nó. Ngọn lửa lan đến chỗ hai bà cháu, nóng rẫy. Bà chỉ kịp ú ớ “cứu… cứu…” rồi ngất lịm...

Người làng kéo đến, một lúc đám cháy được dập tắt. Căn nhà của con Lem bị thiêu rụi, chỉ còn là một đống đổ nát. Người ta tìm thấy xác bà câm nằm sấp bên cánh cửa, trong lòng bà, con Lem đen nhẻm vì khói, đầu tóc cháy xém. Nó vẫn còn hoảng loạn nhưng không khóc, cũng không thốt ra được lời nào.

                                                       * * *

Con Lem ngồi trên cái nền gạch đã cứng lại như đá, trước khi bị phá đi, nơi này là cái chòi của bà câm. Nó thẫn thờ nhìn những cánh cò chấp chới ở cánh đồng bên, gần đó mấy con bò gầy nhom đang nằm tránh nắng dưới tán cây, trệu trạo nhai cỏ. Ngoài vườn chỉ còn lại vài bông nắng lưa thưa dưới giàn mướp cuối mùa. Gió chiều hiu hiu khiến mấy sợi tóc đang bết lại trên trán nó bay phơ phất. Có lẽ gió cũng buồn, gió cũng mồ côi. Trên cái sân gạch này, chỉ mới đây thôi là cái quán nhỏ, trưa hè bà câm thường ngồi chải tóc.

Xa xa có tiếng gà xao xác gáy. Ngọn lửa hôm nào đã thiêu rụi đám cỏ trong vườn, vạt đất trũng xuống, những bông hoa cỏ li ti, yếu ớt còn sống sót đang rung nhè nhẹ. Con Lem lại nhớ bà câm. Cho đến lúc bà chết đi, người làng cũng không ai biết tên bà, chỉ tìm thấy một tấm hình đen trắng đã nhòe, tấm hình duy nhất trong cái túi bà đeo bên người ngày bà trôi dạt đến làng, Trong hình là một đôi vợ chồng trẻ, người đàn bà gương mặt rạng ngời, trên tay bế đứa bé con nép bên chồng, là bà câm ngày xưa. Người làng chôn bà câm bên con dốc Mù U, nơi bà đã đến và sống mấy mươi năm. Con dốc đến giờ vẫn buồn thiu.

Tránh nhớ về cảnh tang thương ngày nào, ba mẹ con Lem dọn về làng. Hôm qua nó nghe ba mẹ bàn đợi đủ năm sẽ đưa bà về nằm trong vườn nhà cho ấm. Mỗi khi đi học về, ngang qua dốc Mù U con Lem luôn dừng lại bên mộ bà câm, nó lặng lẽ nhổ cỏ, thầm thì kể chuyện nhà, chuyện lớp cho bà nghe. Nhìn những trái Mù U rụng vơ vất quanh mộ bà, nước mắt nó trào ra vì nhớ, nhớ niêu cơm nhỏ xíu, nhớ mấy con cá kho khô quắt queo, nhớ cục kẹo ú, nhớ cả bàn tay gân guốc của bà ôm trọn bàn tay nó... 

Người trong làng đến giờ vẫn nhắc đến bà câm và con Lem là người duy nhất trong làng được nghe tiếng bà vào giờ phút cuối, người đàn bà một đời câm lặng. Mỗi khi qua con dốc Mù U, nghe tiếng gió xào xạc, con Lem lại tưởng như bước chân bà câm đang đến bên nó, chải mớ tóc rối cho nó. Mắt nó cay cay, thấy mình như chưa từng có ở trên đời...

 

 

V.N.G

                                                                               <miengiao2007@gmail.com>

READ MORE - DỐC MÙ U - Truyện ngắn Vũ Ngọc Giao