Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Friday, June 8, 2012

THƠ XƯỚNG HỌA - Sông Thu, Võ Làng Trâm, Thu Vân






Nỗi niềm

Một giải sông Thu nét dịu hiền
Khắc sâu kỷ niệm cõi trời riêng
Đò xưa tách bến, bờ hoang vắng
Trường cũ soi dòng, nước lặng yên
Bè bạn lìa xa, người mỗi ngã
Họ hàng ly tán, kẻ đôi miền
Cuộc đời vẫn cứ qua đi mãi
Còn lại mình ta với muộn phiền !...
Sông Thu



Khẩn cầu

Côi cút đời con thiếu mẹ hiền
Còn ai tâm sự chuyện chung riêng
Hồng trần - khuya sớm mong no ấm
Tiên cảnh - đêm ngày nguyện tịnh yên
Phận bạc anh em lìa bỏ cõi
Đời hên bằng hữu nối liên miền
Chấp tay cầu khẩn xin ơn Phật
Cứu giúp nhân gian thoát lụy phiền .
Võ Làng Trâm



Tiểu Muội

Vòi vĩnh, hờn ghen, tính lại hiền
Cho đời vơi bớt nỗi sầu riêng
Yêu đương, bay bướm cầu mong trẻ
Ca hát, hồn nhiên ước vọng yên
Âm cảnh, trần gian chia lối rẽ
Uyên ương, vườn thúy chắn hai miền
Thời gian  xa cách vơi nhung nhớ
Liều thuốc hồi sinh khỏa lụy phiền  .
Thu Vân

READ MORE - THƠ XƯỚNG HỌA - Sông Thu, Võ Làng Trâm, Thu Vân

Thursday, June 7, 2012

Tuệ Thiền Lê Bá Bôn - ĐƯỜNG VỀ MINH TRIẾT



Khi ta suy nghĩ, ta chỉ tiếp xúc với một vài khía cạnh cuộc sống. Nhưng nếu muốn giáp mặt thực tại toàn diện của cuộc sống thì phải im lặng tâm trí .
Tâm giải thoát phiền não mang ý nghĩa hiếu nghĩa lớn nhất, mang ý nghĩa nghĩa vụ và trách nhiệm cao quý nhất, vì đó là hành động thuận đạo lý, thuận hợp đại luật vận hành của vũ trụ.
Nếu đã thật sự phát khởi tâm nguyện lớn (tâm Đại thừa) thì dù  chưa triệt ngộ,  vẫn có thể tuỳ duyên sử dụng nghịch  hạnh.
 Khi triết lý giáo dục chưa minh triết thì tất yếu dẫn đến suy yếu đạo đức nghề nghiệp ở người lao động, suy yếu lương tri ở người cán bộ.
 Càng tôn vinh quá độ các gíá trị bản năng và công cụ (nhất là công cụ trí óc) thì thế giới càng đảo điên, khốn đốn .
(Trang 136)
--------------
Vắng mặt năng lực tự tri tự chủ, vắng mặt trí - lương - tri thì trí - công - cụ sẽ trở thành tôi tớ cho trí - chó - sói.
 Cái “tôi" càng lớn, càng bền chắc, càng xảo quyệt, càng tự tôn, càng bè phái thì sự liêm khiết trí thức càng suy yếu, tư tưởng và hành vi “người bóc lột người” càng đa dạng .

 Người có tâm Đại thừa thì vui mừng vì nhiều người biết hướng thượng, chứ không cố chấp “hơn thua" về khái niệm, về từ ngữ.
 Giáo dục “toạ thiền - quán hơi thở - tự tri” là biện pháp tối ưu để nâng cao hiệu quả giáo dục, thăng hoa tâm trí, cải thiện thế giới.

(Trang 137)
--------------
Thiền là sống tỉnh thức, thực tế và minh triết.
 “Vô niệm”  để chấm dứt trí nhớ tâm lý - thứ trí nhớ lấy cái “tôi”, cái chấp ngã làm trọng tâm.
 Niềm tin nếu đi đôi với  sự chấp ngã nặng nề thì nuôi dưỡng lòng kiêu ngạo sân si.
Không biết tu tâm thì không thể phát triển nhân cách. Sự tu tâm chân chính là việc làm quan trọng, có ý nghĩa lớn đối với xã hội, vũ trụ.
 Không tự tri, tức quán tâm, thì không thể thấy huyễn tướng cái “tôi”, tức bản ngã.
 Sự giác ngộ đích thực thì đi đôi với lòng từ bi, bao dung.

(Trang 138)
--------------
“Tự tri” là quán chiếu tâm thức, là biết rõ tâm trí. “Tỉnh thức” là tâm không vọng tưởng. “Vô ngã” là tâm thái hoà bình, an lạc, yêu thương, thiện ích, tự do tự tại, diệu dụng, bất sinh bất diệt, tịch tri, tịch chiếu.
 Truyền bá minh triết Thiền Định Tự Tri là góp phần cải tạo xã hội .
Khi dục vọng vô mình và sự chấp ngã ngự trị thì không có tự do tinh thần.
 Vô minh là trạng thái tâm trí trụ vào kiến chấp nhị nguyên (nhị tướng).
Tự tri là hồi quang phản chiếu, là nội quán .
Giá trị làm người thể hiện ở hiệu quả thiện ích , ít tác hại (nhất là ở mặt “tiềm ẩn” là năng lượng tâm thần) đối với xã hội , đối với vận hành của vũ trụ.
(Trang 139)
--------------
Thấu triệt lý duyên sinh - vô ngã thì tâm dễ tĩnh lặng, não dễ chuyển hóa, dễ ngộ nhập chân lý tuyệt đối.
(Trang 140)
HẾT

THÔNG TIN TÁC GIẢ:
 *Họ và tên: Lê Bá Bôn; 

*Bút danh: Tuệ Thiền;
*Sinh ngày: 05/4/1951; 


*Email: lebabon04@gmail.com;
*Tốt nghiệp đại học ngành Hành chính;  


*Nhà giáo hưu trí;
*Nơi sinh: Bích La Đông, Triệu Đông, Triệu Phong, Quảng Trị;
*Nơi ở: Ấp Bắc 1, Hoà Long, TX Bà Rịa, Bà Rịa-Vũng Tàu;
*Tác phẩm chính: Đường Về Minh Triết (NXB Văn Nghệ, 2007);
*Có thơ trong: Tuyển tập Thơ Nhà Giáo Việt Nam; Tuyển thơ Văn Thơ Việt, tập 1; Tuyển thơ Tấm Lòng Nhà Giáo, tập 9 & tập 10. (Thơ trích trong Đường Về Minh Triết).

*****************************************
READ MORE - Tuệ Thiền Lê Bá Bôn - ĐƯỜNG VỀ MINH TRIẾT

BÂY GIỜ VỀ LẠI CÒN CHI - Độc Hành


Hôm nay quỳ trước Từ Đường
Thắp hương đảnh lễ nhớ thương vô vàn
Ngày đi mắt mẹ lệ tràn
Cha già theo tiễn cuối đàng lên xe
Anh em cùng cả bạn bè
Vẫy tay tiễn biệt tận xe lên đường
Quay đầu nhình lại cố hương
Quê cha đất tổ vấn vương trong lòng
Ra đi hoài bão ước mong
Làm ăn phát đạt chờ trông ngày về
Đường dài thiên lí xa quê
Bao năm cách biệt mọi bề khó khăn
Tơ lòng bối rối quyết phăn
Bền lòng vững chí làm ăn xứ người
Hôm nay môi hé nụ cười
Về quê thăm lại những người thân xưa
Vào nhà cuốn bức màn thưa
Dâng hương tiên Tổ lệ vừa trào ra
Giữa thờ hình ảnh mẹ cha
Anh em tả hữu, ông bà nằm trên
Bát nhang cháu chắt hai bên
Lật xem gia phả ghi tên rõ ràng
Lòng đau gan dạ xốn xang
Một thời cơ cực bỏ  làng ra đi
Bây giờ về lại còn chi
Mẹ cha huynh đệ cháu đi xa rồi
Cúi đầu mặc niệm một hồi
Khói hương nghi ngút tỏa trôi lan dần.
Ra sân ngắm lại một lần
Cửa nhà đổi mới người thân không còn
Nhớ thương lòng dạ héo hon
Ngày về thăm lại bà con khóc thầm
Nguyện cầu người phía dưới âm
Vĩnh hằng cực lạc yên tâm một bề…


Độc Hành
dochanh75@gmail.com



READ MORE - BÂY GIỜ VỀ LẠI CÒN CHI - Độc Hành

Wednesday, June 6, 2012

ĐÊM PHÚ YÊN - Đình Thu

                          Gửi tặng: Huỳnh Thạch Thảo


Đêm nằm nghe tàu qua Phú Yên
Ga Tuy Hòa thổn thức
Ai xô từng đợt sóng
Để con đường chật kín gió hành hương
Biển chạm vào hơi sương
Mùi bằng lăng trở giấc
Phù sa sông Ba đánh thức cánh đồng

Nỗi nhớ mặn trên bờ môi khô
Thèm nụ hôn nồng nàn
Rơi bên thềm tiễn biệt
Nhớ điệu hò bên dòng Hàm Luông da diết
Và em…

Gửi về phương Nam điệu bài chòi
Đêm qua ta thưởng thức
Ai rót vào tim từng nhịp nhớ
Cung trầm buông giữa chơi vơi

Cầu Đà Rằng như dài thêm
Nằm vắt qua ký ức
Núi Nhạn soi mình
Thổn thức …
Chở tiếng còi tàu đi xa

Gửi lại sông Ba
Nụ hôn hờ trên tóc
Mai về !
Mang theo tiếng còi tàu thơm mùi gió
Tiếng em cười trong veo.

                                          Đình Thu
Viết tại trại sáng tác VNQĐ 
Tuy Hòa - Phú Yên
                                          Tháng 04 năm 2012
 dinhthubank@yahoo.com.vn
READ MORE - ĐÊM PHÚ YÊN - Đình Thu

ĐÀ NẴNG GIỜ NÀY ĐÃ VÀO MÙA MƯA - Huy Uyên



Anh vàng theo mùa chiếc lá thu phong
anh tương tư mãi hoài màu thắm đỏ
mãi bâng khuâng trong trăm ngàn tưởng nhớ
để hai ta chia biệt đến bây giờ .

Em có buồn trông theo mây bay Cali
có chuyển về anh mối tình buổi trước
anh ngẫn ngơ theo từng chân em bước
có nghẹn đau dấu kín trái tim mình .

Có hai ta bên trời đứng lặng im
hoài niệm cũ chôn sâu vào ký ức
giấc chiêm bao có bao giờ là thực
để cho đời vương vấn mãi đời nhau .

Ngày đó anh buồn mùa tiển đưa
sân bay quạnh,vắng bóng người từ biệt
em đưa tay níu khoảng trời mà có biết
để riêng anh giữ mãi  đoạn tình sầu .

Đà Nẵng mùa này đi vào mưa ngâu
cầu ai bắc để mình ngưu-lang-chức-nử
để Cali không còn là nổi nhớ
quạnh hiên người thay màu lá trong đêm .

Ở đây anh còn lại bóng hình em
anh vàng võ với tháng ngày chờ đợi
từ Toronto mang phong về Cali tóc rối
bến bờ xưa bỏ lại nhớ người xưa .

Đà Nẵng giờ này mùa đã vào mưa .

Huy Uyên
(tháng sáu)
 lesinh.lesinh@yahoo.com
READ MORE - ĐÀ NẴNG GIỜ NÀY ĐÃ VÀO MÙA MƯA - Huy Uyên

Tuesday, June 5, 2012

LỠ DUYÊN TÌNH - Lê Cảnh Biểu

Tranh của Đinh Giao Hữu (Gio Linh)


Anh về Quảng Trị của ngày xưa,
Tìm lại ký ức tuổi mộng mơ,
Sân trường xác phương rơi trong nắng,
Em đứng chờ ai giữa nắng trưa,
Chiếc nón nghiêng che tà áo trắng,
Gửi hồn theo gió đứng chơ vơ,
Dáng nhỏ xinh xinh, làn da trắng,
Anh mãi nhìn em vẻ sững sờ


Anh về Quảng Trị buổi chiều mưa,
Tìm em khắp chốn lòng ngẩn ngơ,
Góc phố mình qua giờ hoang vắng,
Sân trường trơ trọi gió vật vờ,
Còn lại trong anh vầng trăng đẹp,
Đêm phố hẹn hò, tháng năm chờ
Hỡi em, yêu mãi người trong mộng.
Vắng bóng em rồi, vắng tuổi thơ.

Anh về Quảng Trị, đứng bên bờ
Ngắm dòng Thạch Hãn  nước lửng lơ,
Anh đi tìm em qua muôn nẻo
Lối nhỏ ngày xưa gió vật vờ,
Nỗi niềm sâu lắng người nằm xuống
Giấc ngủ nghìn thu lỗi hẹn chờ
Em hỡi, tìm đâu người tri kỷ,
Đã một lần yêu, có ai ngờ…
                                           Tháng 4/2012
Lê Cảnh Biểu
 lebieutt@gmail.com
READ MORE - LỠ DUYÊN TÌNH - Lê Cảnh Biểu

LÍNH GIÀ QUAY LẠI RỪNG XƯA - Châu Thạch



Anh bộ đội già
Mũ tai bèo
Bước chân mừng rộn rã
Quay lại thăm rừng nơi đã đóng quân
Qua con suối ngày xưa từng ngụp lặn
Nay nước đỏ lòm
Bẩn gót chân anh.

Cánh rừng rậm che binh đòan thuở trước
Những thân cây đến mấy cánh tay chòang
Nay còn lại dấu xưa vài ba gốc
Nằm phơi mình dưới ánh nắng chan chan.

Anh nhớ lại bên sườn đồi hoa tím
Nơi anh ngồi viết, đọc những thư em
Nay chổ đó hang sâu, dài, lở lói
Không chiến hào mà xới đất ngày đêm.

Những dấu tích ngày xưa mang kỷ niệm
Nay đã tan trong chiếc máy đãi vàng
Để linh hồn cứ mãi kiếm lang thang
Ngay nơi ấy mà mơ về nơi ấy.

Anh ngồi đó nhớ lời xưa Bác dạy
“Thắng lợi rồi xây dựng đẹp thêm lên”
Thành phố đã nguy nga
Xóm thôn đều mới đẹp
Sao rừng ta xơ xác đến không ngờ?

Anh bộ đội ôm mái đầu tóc bạc
Mắt rưng rưng giọt lệ già rơi.
                                       
Châu Thạch
truongvantran@hotmail.com

READ MORE - LÍNH GIÀ QUAY LẠI RỪNG XƯA - Châu Thạch

U MINH NGHE LÝ TƯƠNG TƯ - Hoàng Yên Lynh

 .

U Minh bát ngát hương tràm
Chông chênh chòi lá bạt ngàn trăng sao
Này cô em Miệt Thứ
Đằm thắm áo bà ba
Em chống xuồng ba lá
Hát điệu Lý tương tư
Chạnh lòng tôi ... ngậm ngùi thân xa xứ .

U Minh ơi đêm chòng chành nỗi nhớ
Con sông quê bến nước ánh trăng ngà
Ở đây ta với mình ta
Không tình không bạn không nhà buồn tênh
Ở đây đời cứ loanh quanh
Mênh mang gió hát tràm xanh bốn bề .

" ... Dù trái tim em không trao anh nữa
Một thoáng hương tràm cho ta bên nhau ..."
U Minh lá tràm xanh ngắt
Lời em ca tan nát lòng tôi ...

Ở đây lạnh mấy tấc lòng
Mai ra phố chợ còn mong rượu trà
Sự đời ai biết có ta ...


HOÀNG YÊN LYNH

 hoangmylinh@live.com
READ MORE - U MINH NGHE LÝ TƯƠNG TƯ - Hoàng Yên Lynh

NHỊP GÕ - Lê Đăng Mành



Thước CHỊ (1) gõ nhịp nhàng
Giọng trầm bỗng nhặt khoan
Theo dòng vần Quốc ngữ
Chúng mình đọc ngân vang

Sách Quốc văn Toàn thư
Đồng vọng gõ nhịp nhàng
Theo nệm đời khách lữ
Nhịp gõ buồn miên man.

Vẳng giọng đọc như van
“Thóc cao gạo kém
Đau khổ dân nghèo”
Thương đời còn lầm than.

Dư âm gõ thênh thang
Cả lớp đọc râm ran
“Hàng quán nghỉ
Tôi cũng nghỉ để mừng năm mới”
Nhịp gõ trôi bàng hoàng

Suốt cuộc lữ âm vang
Dòng đời Chị nhã tơ
Tràn thanh âm vô tận
Nhịp gõ truyền mênh mang.

Ê a theo nhịp gõ
Già vẫn thường hằng mơ
Bay theo đời lãng đãng
Trăng cài nhịp thành thơ./.

                          Lê Đăng Mành
 ledangmanh@gmail.com

Kính dâng Quý Chị (masoeurs)
Trường Mẫu Tâm đã dạy dỗ thời tiểu học.
1959 – 1963
Tặng bạn bè cùng lớp và huynh đệ vong niên.

Ghi chú:   
Chữ trong ngoặc là văn học vần thời kỳ đó.
(1) Chị: masoeurs, như Thầy Cô giáo bây giờ.
Nhịp gõ: hết một đoạn hoặc một câu thì Chị gõ xuống bàn để bắt nhịp.
READ MORE - NHỊP GÕ - Lê Đăng Mành

NGỌN CỎ THIÊN ĐƯỜNG - Trương Nguyễn




Ta hôn trầm giữa ngàn năm đất đá
Quẫy cựa mình chờ giọt nắng hanh hao
Đêm mênh mông giọt sương vờ xa lạ
Cỏ xanh êm dìu dắt bước chân người

Trong ngọn cỏ nghe thiên đường vẫy gọi
Ngàn sao khuya chiếu rọi cõi vô tâm
Đi thênh thang mà tịch nhiên bất động
Đất run run dậy mạch sống nẩy mầm

Hoa và cỏ vội tìm nhau cười nói
Mắt cùng môi chẳng ngăn ngại lời yêu
Ta với ta không còn thời nông nổi
Quyện hòa nhau trên cung bậc nhẹ đều

Giai điệu ấy từ cõi lòng thanh thoát
Mang hương hoa rãi khắp thiên nhiên
Ôi cuộc sống ! màu thiên thanh tươi mát
Từ muôn nơi chung một nỗi niềm

Không gian bổng toát lên màu huyền diệu
Không nói gì –lời đã thăng hoa
Điều thiêng liêng không nằm trong ngôn ngữ
Vượt lên trên mọi khoảnh khắc Ta bà .

 TRƯƠNG NGUYỄN
truongnguyen49@yahoo.com.vn
READ MORE - NGỌN CỎ THIÊN ĐƯỜNG - Trương Nguyễn

CÁ ĐÔ LÀNG HƯNG NHƠN - Nguyễn Thanh Xuân

Đồng làng Hưng Nhơn


    Cá Đô có nhiều tên gọi: cá Tràu cá Quả cá Chuối cá Lóc…cá ma ma. Trong bài viết này tôi gọi theo quen gọi ở quê tôi lúc tôi còn nhỏ.
    Nguồn gốc : Sau tiểu mản, tháng tư tháng năm âm lịch, cặp cá đô đực, đô cái trưởng thành, rủ nhau tìm nơi có đám bèo, cỏ lùng yên tĩnh, mát mẽ,xây dựng tổ ấm. Cá cái đẻ một bọc trứng bùng nhùng được cá đô đực tưới cho một ”dung dịch” tràn trề để bọc trứng ấy thụ thai rồi nở ra một đàn con đỏ hỏn, đông ơi là đông. Dân làng gọi là cá ma ma, Sao lại ma ma, có lẽ khi có bóng người cả đàntheo ”hướng dẫn” của cá bố cá mẹ túc trực bên dưới, chúng lặn mất tăm không thấy gì nửa, như ma. Cá bố mẹ cam con lắm, có khi há mồm cho đàn cá con và bụng sau khi yên tĩnh nhã ra Khi lớn lên bằng ngón chân cái thì gọi là cá lóc, lớn to bằng bắp tay mới gọi cá đô, cá tràu, cá qủa, cá chuối…và khi đã thành thân rồi người ta quên đi nó đã từng có cái tên cúng cơm: Ma Ma. Cũng tương tự trường hợp con trâu, lúc còn nhỏ gọi là nghé, lớn lên gọi là Trâu, quên nghé.
    Cá ĐÔ, nhìn dáng nó như một đô vật; CÁ CHUỐI nhìn dáng nó như bắp chuối,
   CÁ LÓC chỉ gọi khi nó bằng ngón chân cái thôi vì ở tuổi ấy nó phóc nhanh lắm,người ta dành cho nó tên đặc biệt: o, (mệ) bán cho tui con cá lóc, người bán bắt ngay cho con cá bằng ngón chân cái.
  CÁ TRÀU  không tưởng tượng nó giống hình dạng nào nhưng lại gọi thông dụnghơn. Sau này được gọi chung là CÁ LÓC.

    Năm 1947 tôi làm ruộng, khoái nhất là bắt cá tràu.Tháng tư tiểu mản, nước mênh mông, đầu tháng năm nước rút, ăn mồng năm xong là ra đồng cắm trại. Trước lúc cày là đắp bờ kín cả thửa ruộng, những chổ dường lở nhiều đắp thành cái máng, bên trong có nhiều bùn sền sệt. Trong ngày trâu cày nước xao động, thế là đêm ấy cá tim đường tẩu thoát. Đến nơi thường ra vào cũng bị chặn kín chỉ có cách nhảy ra. Nhảy là vào máng, trong máng bùn sền sệt dính đầy thân không nhảy được nửa đành nằm im chờ đợi. Chúng tôi dùng bao tải đi hết máng này sang máng khác. Ôi nhiều thật là nhiều, chẳng khác gì cá ở bờ biển Hồ (Căm pu chia). Chuyện rằng một người ngủ gật trên thuyền đậu bên bờ hồ, đêm nước rút, anh ta ngủ quên rơi tõm xuống đất, sáng dậy hoá ra anh ta nằm trên những lớp cá dày đặc.

   Để tối bắt cá tiếp, chiều phải sửa lại máng chủ yếu là trộn  bùn cho nhảo.Những đêm sau tuy có ít dần, nhưng do cày nhiều thửa ruộng nên nhiều cá lắm. Cá phơi đầy cồn. Khô thật là khô mới gói cât.
    Không phải nhảy ra hết, có những con vẫn chưa tìm cách ra được, những con này sẽ đến lượt mình là khi bác thợ cày chuyển sang bừa, loại bừa đạp (bừa thì nước sền sệt) thanh bừa trượt qua thân cá, cá “đau” nằm giảy nảy phơi bụng trắng hếu, thợ cày nhanh như chớp trở ngọn roi quất một phát, cá giảy đành đạch, túm gọn thả vào oi.



     Cá khô, không dùng trong mùa nắng, cất kín dự trử đến mùa lũ ngồi trên giàn chống lũ mới đem dùng.
    Thịt cá tràu quê tôi có vị ngọt đặc biệt, có lẽ nó được ăn ngon nhiều chất bổ là lúa chín rụng giữa đồng ruộng. Giỗ chạp không thể thiếu bát canh CÁ ÁM. Món canh chỉ cần đầu con cá tràu với mấy lá chua me đất. Hai má cá tràu ngon đến nổi đã thành cổ tích.
    Có thể do nhiều cá tràu mà có món CHÁO BÁNH CANH, món đặc sản quê tôi. Ở Quảng Trị ai mà chẳng biết chứ ở địa phương khác có người tò mò hỏi tôi món ăn gì mà lạ vậy.Tôi tự lý giải rồi trả lời: bởi nó có ba hương vị và ba tác dụng khác nhau. Ăn cháo cá, bánh bột cá, canh cá. Đã gọi là cháo bánh canh nhất thiết phải có cá tràu, ít nữa cá lóc cũng được (cá nhỏ) Không có cá tràu thì không thể gọi là cháo bánh canh được. Bây giờ nhiều mặt hàng quà bánh, xem ra chưa loại quà nào cạnh tranh nổi với nó. Bát cháo nóng, rắc lên tí hạt tiêu nóbốc lên và toả rộng ngào ngạt, vị ngọt và thơm đặc trưng mà tôi không tả nổi chỉ biết ngon và thú vị.
    Để nhớ lại những lần đi ngang quán cháo bánh canh, trong thơ tôi, đã có câu tặng hương vị quyến rũ của món này: “Có ai mời đón đâu anh/ Mà chân như đã trở thành tri âm”.



   Bắt cá tràu có nhiều cách:
-         Chiều tối cắm cần lưỡi câu móc con nhái nhỏ, nhái chạm mặt nước, chân vẫy vùng kêu gọi. Cá tràu đến, gặp nhái đớp ngay thế là chú cá tràu bị treo lơ lững, chờ người đến bỏ vào oi (giỏ)
-         Người đi câu có kèm con vịt:  Đám cỏ lùng này có lớp trứng cá vừa đẻ,hoặc có đàn cá ma ma, người đi câu thả con vịt xuống (vịt đã được huấn luyện), vịt bị cá mẹ, cá bố cắn vội lên bờ, chắc rồi, chỉ cần ngồi xa thả lưỡi câu có mồi nhái xuống là giật lên con cá tràu to đùng.
-         Người bơi chiếc ghe nhỏ (chỉ một người ngồi). Bơi dọc hai bờ sông dùng cần câu, gọi là câu nhắp. Cá tràu này thì ngon và ngọt hơn cá tràu ngoài đồng bởi nó ở nước mát và sâu.
-         Câu cá theo ròng rọc. Đứng xa quăng dây qua bên kia bờ hoặc dọc bờ, con nhái móc ở lưởi câu rê trên đám bèo nhấp nhỏm gây cái thèm cho cá,cá đớp thế là theo dây câu lôi về với giỏ.
-         Cũng còn những hình thức khác nữa nhưng tôi không nhớ hết.
    Hồi đó chưa có cách bắt lưới quét, chưa biết cách bắt bằng điện v.v… vì thế cá lúc nào cũng nhiều. Hy vọng cách bắt có tinh “huỷ diệt” sẽ giảm dần để có đàn cá ĐÔ như xưa.

Nguyễn Như Xuân
Email: nhuxuan29@gmail.com.
READ MORE - CÁ ĐÔ LÀNG HƯNG NHƠN - Nguyễn Thanh Xuân

Sunday, June 3, 2012

NGỒI VÕNG QUÊ HƯƠNG - Nguyễn Hồng Trân


Cùng nhau ngồi võng đung đưa
Tự đem gió mát giữa trưa nắng hè
Đàn chim ríu rít hàng tre
Tiếng gà tục tác sau hè mái tranh
Cành cau tỏa bóng trước sân
Sau vườn mít bưởi cam chanh gió vờn
Xóm thôn vang tiếng ru con:
“À ơ… con ngủ cho ngon mẹ mừng”
Ôi sao quê cảnh thân thương!
Thấm sâu tâm thức, vấn vương tơ tình
Ngồi đung đưa võng lặng thinh
Mà sao trong dạ chúng mình bâng khuâng!...
Bao nhiêu cảm xúc trào dâng
Cội ngồn xứ sở muôn phần ghi sâu
Dù cho xa cách bao lâu
Cũng luôn nhớ mãi trong đầu quê hương.


Nguyễn Hồng Trân

Phú Long, Hải Phú, Hải Lăng, Quảng Trị,
 tháng 5 năm 2012
READ MORE - NGỒI VÕNG QUÊ HƯƠNG - Nguyễn Hồng Trân

NHỮNG ĐIỂM SÁNG GIÁO DỤC Ở MỘT VÙNG KHÓ - Lê Cảnh Biểu

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận (ngoài cùng, bên trái) trao máy tính cho thầy trò Trường THCS Triệu Thành. Ảnh: Nguyễn Hương - dantri.com.vn


Ai đã một lần đến Triệu Phong, có dịp về Triệu Thành – mãnh đất đầy nắng gió- nơi đã từng hiến tặng cho đời những con người, những tấm lòng cao cả,  giàu nghĩa khí và đức hy sinh. Cũng chính trên mãnh đất này đã một thời máu lửa chiến tranh tàn khốc làm nung nấu lên trong mỗi con tim ngọn lửa căm thù và ý chí quyết tử vì non sông gấm vóc. Vẫn còn đó những con người của ngày hôm qua, gặp gỡ trò chuyện với họ mà lòng thèm khát được sống lại những giây phút hào hùng, những khoảnh khắc thiêng liêng của quá khứ. Bước đi trên những miền quê của Triệu Thành, chúng ta có cảm giác như được tắm mình trong không khí trong lành, được hoà mình trong những tâm hồn trắng trong tinh khiết. Cảm giác ấy như thôi thúc những con người làm nghề dạy học trăn trở, day dứt bởi những đổi thay trong nhận thức của biết bao người mẹ đã vì manh áo miếng cơm chưa tươm tất mà phải thay đổi suy nghĩ vì một đứa con đang trong độ tuổi học trò không mặn mà, không thiết tha khi cắp sách đến trường làng. Hoặc một người bố ngày đêm trên con thuyền nhỏ men dòng Vĩnh Định  với ao ước có một mẻ cá đủ nuôi sống qua ngày cả một gia đinh với đàn con bé bỏng đang mang trong mình cái nỗi niềm vì một cậu con trai vừa bước sang tuổi thứ mười hai phải gác bút nghiên bởi không đủ kế sinh nhai.



Nỗi buồn niềm vui xen lẫn trong trai tim cháy bỏng yêu thương với những khao khát dâng trào từ đáy lòng của những nhà kiến trúc dựng xây những tâm hồn trong trắng như pha lê đang đối mặt với những xô bồ từng ngày diễn ra bên lề cuộc sống. Ngắm nhìn những cô bé tuổi mười lăm ngồi bên hàng quán bán những cây kem, những cậu con trai chưa học xong lớp 8 đang chèo thuyền xuôi ngược trên sông lòng ai chẳng đau thắt. Cuộc sống là như vậy, tạo hoá cho con người quyền được sống, quyền được “Tự do” nhưng không phải vì thế mà chúng ta làm ngơ với “kiểu tự do” của trẻ thơ khi chưa hoàn thành chương trình bậc học phổ thông.




Đối mặt với cuộc sống, biết bao thách thức đòi hỏi con người phải có đủ nghị lực vượt qua. Bên cạnh những mảng đời lận đận chưa tìm ra cho mình hướng đi của cuộc sống, chúng ta vẫn thấy đâu đó trên những miền quê nghèo của Triệu Thành những bông hoa toả ngát hương thơm bên đồng cỏ mênh mông, bên những dòng sông thơ mộng. Từ trong ánh bình minh của một buổi sáng trời trong mây tạnh, ta vẳng nghe đâu đó tiếng hát trong trẻo của một bé gái ngân lên. Chúng tôi bắt gặp trong ánh mắt của em một niềm vui khôn xiết, trao đổi trò chuyện với tôi trong dáng vẻ rụt rè của một người học trò thực thụ mới thấu hiểu ra cô bé ấy là con một bà mẹ nông dân nghèo, có chồng mất sớm phải tần tảo nuôi hai đứa con từ tấm bé, cô gái vừa tốt nghiệp xong bậc trung học phổ thông năm 2007 và con đường vào ngưỡng cửa trường đại học đang mở rộng đón bước chân của một con người chịu khó miệt mài đèn sách vượt qua những rào chắn cuộc sống, những tự ái đời thường để vươn tới con đường thành đạt.



Với niềm háo hức say mê của một con người đi tìm những ngọn đèn trong giông bão, chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình về với thôn Tân Đức xã Triệu Thành - một làng quê ven sông bốn mùa trên con đò xuôi ngược bằng nghề đánh cá với niềm ước ao bé nhỏ có đủ cho cuộc sống thường ngày, đây còn là một mãnh đất gắn bó với biết bao mãnh đời bất hạnh, tuổi thơ sớm phải giã từ mái trường làng cùng mẹ cùng bố “Đi tìm bãi cá” mà trong mình chưa có được cái chữ để đọc, để viết. Hành trang bước vào cuộc sống  của những cậu bé chỉ có thế. Trong những gia đình chúng tôi đến để làm công tác điều tra phổ cập giáo dục bậc THCS vào dịp hè 2007, niềm xúc động đến trào nước mắt khi tâm sự cùng chị Lành có chồng là anh Phạm Thanh đang bị bệnh nằm chạy thận ở bệnh viện Trung ương Huế - một trụ cột của gia đình vậy mà giờ đây cả vợ và con phải chạy xuôi chạy ngược để có được đồng tiền cho chồng chống chọi với bệnh tật, vượt qua hiểm nguy. Không những thế, chị Lành còn phải lo cho những đứa con hiếu học ngày đêm miệt mài với đèn sách với những mong ước khiêm tốn là được vào trường chuyên nghiệp để sau này giúp gia đình thoát ra khỏi cái cảnh chạy cơm từng bữa và cũng tự hào thay chị Lành đã làm được điều mà cậu con trai của chị khao khát bấy lâu.



Câu chuyện của chị Lành như một thôi thúc cho đoàn điều tra phổ cập của chúng tôi tiếp tục đi vào mọi ngõ ngách cuộc sống để tìm đâu đó những cuộc đời, những con người có cùng cảnh ngộ như chị. Dẫu cho cái nắng cuối hè còn gay gắt, anh em đã thấm mệt nhưng lại  được tiếp sức bởi một luồng gió đầy sinh khí tạo cảm giác sảng khoái lạ thường, thế là Đoàn điều tra tiếp tục về với An Tiêm, Cổ Thành – nơi chúng tôi đến lại là những làng quê làm lúa, dân đông ruộng ít, quanh năm tần tảo cày xới để có được lưng bát cơm nuôi sống con người, chứ không mong muốn gì hơn là có của ăn của để. Gặp gỡ và tâm sự với anh Lê Văn Chính - trưởng thôn Cổ Thành chúng tôi mới thấu hiểu những nỗi lòng cùa người dân - Anh nói với một niềm hứng khởi “Triệu Thành có được ngôi trường THCS  như hôm nay thì con em chúng tôi đỡ vất vả, vì cứ vào mùa tựu trường lại phải tính toán làm sao để có được mấy trăm nghìn mua cho con chiếc xe đạp, chưa kể đến nào sách, nào vở, áo quần, rồi học phí, xây dựng… Nhiều gia đình không có được dăm ba trăm bạc phải ngậm đắng nuốt cay cho con nghỉ học, bây giờ thì khác rồi, ngôi trường mới xinh xắn mọc lên, những người làm cha làm mẹ như chúng tôi không còn bận tâm như mọi năm mà chỉ lo làm sao con cái học giỏi để sau này thoát ra khỏi cái đói cái nghèo thế là sướng lắm rồi”. Sau những lời tâm sự, anh dẫn chúng tôi đến một gia đình được coi là mẫu mực trong thôn về tinh thần vượt lên nghèo khó nuôi các con ăn học thành đạt đó là anh Hồ Văn Quý bồ của em Hồ Trung Thành lúc ấy đang học lớp 9A trường THCS xã Triệu Thành năm học 2007-2008, có thể nói rằng trong một hoàn cảnh khá đặc biệt : Đây là một gia đình hai vợ chồng quanh năm tần tảo làm ruộng để nuôi bốn con nhỏ với ông bà song thân đã ngoài tám mươi tuổi, anh Quý ngoài công việc ruộng vườn còn làm đủ mọi nghề, chỉ trừ những nghề bất lương phạm pháp, miễn sao có tiền  bồi bổ sức khoẻ bố mẹ già, sắm vở sách cho con đến trường. Trong khó khăn chồng chất, anh vẫn có một niềm hạnh phúc hơn người là những đứa con đều học giỏi, riêng em Hồ Trung Thành liên tục đạt danh hiệu học sinh giỏi ở trường THCS. Ngoài sự động viên của thầy cô, bạn bè, và gia đình, hàng năm Thành vinh dự được Tổ chức Phi Chính phủ tặng học bổng CI .Tuy rất nhỏ bé nhưng đó còn là nguồn động viên, sẻ chia cho những mãnh đời bất hạnh như em để vươn lên học giỏi xuyên suốt thời gian học tập dưới mái trường THCS Triệu Đông, và cả năm cuối cấp trên mái trường mới lập lại: Trường THCS Triệu Thành - Nơi em sinh ra và lớn lên, nơi mà em đã từng khao khát thèm muốn  được học gần nhà để có điều kiện động viên bố, an ủi sẻ chia cùng mẹ.Từ giã gia đình anh Hồ Văn Quý, sau khi nghỉ lại bên hàng quán ăn vội mỗi người một mẫu bánh ngọt, chúng tôi đến thôn Hậu Kiên vừa lúc trời xế chiều và tìm gặp anh Nguyễn Tài -Trưởng thôn  để hiểu thêm một số nhân tố điển hình về tinh thần vượt khó vươn lên học giỏi ở địa phương này và một điều thú vị cho đoàn chúng tôi  khi qua trò chuyện với anh  thì mới vỡ lẻ là chính ngay gia đình của người trưởng thôn đang trong độ tuổi năm mươi này là một ngọn đèn  toả sáng giữa đời thường của cái “Làng nghèo Chợ Sãi” anh nói với chúng tôi “cái làng nhỏ vên sông Vĩnh Định này, ngoài cái đất làm nhà ra chẳng có một mãnh vườn nào có thể sản xuất ra được hoa màu, dân làng tôi xưa nay  sống được là nhờ ở cái chợ Sãi bé tí, một xí nghiệp bánh kẹo thủ công của một gia đình trong thôn có thể giải quyết được công ăn việc làm cho dăm bảy người trong xóm, một gánh bún bán rong cũng thu được một khoản tiền nho nhỏ trang trải cuộc sống, ngoài những công việc đó ra bà con dân làng phải tần tảo gồng gánh lên tận “Chợ Tỉnh” (Đây là tên gọi mà xưa nay người “làng chợ Sải” giành để gọi “chợ thị xã Quảng Trị”), một khu chợ sầm uất ở phía Nam tỉnh, sau chợ Đông Hà”. Anh Tài cười và vui vẻ tâm sự tiếp: “Nếu nói một cách khách quan về tấm gương vượt khó của Hậu Kiên, thì con em chúng tôi đều xứng đáng cả. Bởi một lẻ mọi đứa trẻ làng tôi đều biết vượt lên chính mình, hoàn cảnh gia đình mình để học giỏi và thành đạt. Có thể nói với niềm tự hào : xưa nay Hậu Kiên là thôn ít học sinh bỏ học nhất của Triệu Thành, trong tổng số 107 em bỏ học theo số liệu điều tra năm 2007 thì chúng tôi chỉ một vài cháu”. Hậu Kiên đúng là tấm gương vượt khó - theo suy nghĩ của anh Tài và cũng chính là suy nghỉ của chúng tôi - những người làm công tác giáo dục. Tuy nhiên trong cái rộng lớn của xã hội thì Hậu Kiên vẫn có những điểm sáng đặc trưng mà gia đình anh Tài trưởng thôn có lẻ là một mẫu mực. Một gia đình hai vợ chồng với năm cô con gái đều đang đi học, trong đó, có hai đứa con đầu đang tốt nghệp đại học, chuẩn bị hành trang bước vào đời, đứa bé nhất đang học tiểu học và một cháu đang học THPT, đứa kế út là em Nguyễn Trần Phương Nguyên đang học lớp 9 và là một Liên Đội trưởng trường THCS Triệu Thành năng động sáng tạo và táo bạo. Tất cả học rất giỏi, các cháu đi học  dựa vào sức lao động một nắng hai sương của bố mẹ ngày đêm tần tảo nhọc nhằn, những đứa con hiếu thảo của anh chị đã không phụ lòng mẹ cha, học tập hết mình, giúp đỡ bố mẹ hết mình một khi có thời gian rảnh rỗi. Nhìn vào cái tổ ấm của gia đình anh thôn trưởng Hậu Kiên mà mỗi chúng tôi thật sự thèm khát, bí quyết để có được một gia đình như vậy hẳn mọi người ai cũng mong muốn tiếp xúc để anh Tài “bật mí” và rút ra từ người nông dân ấy bí quyết nuôi dạy con cái và chèo chống đưa con thuyền vững lái vươn đến tương lai.




Trong phạm vi của bài viết, chúng tôi không có tham vọng xây dựng một tác phẩm văn chương, mà chỉ qua đây để cho mọi người - những ai quan tâm đến giáo dục Triệu Thành, một xã vùng ven đô lắm lúc gặp khó khăn bế tắc trong công tác phổ cập giáo dục bậc THCS mà ngành giáo dục cấp trên phải vào cuộc, ròng rã mấy năm trời vượt qua những hoàn cảnh khó khăn của những đêm rét thấu da, những ngày hè nắng lửa, những thầy giáo, cô giáo từ trường THCS Triệu Đông được Phòng GD & ĐT Triệu Phong giao trách nhiệm tổ chức điều tra, mở lớp BTVH  bất chấp mọi hoàn cảnh đến với Triệu Thành với tất cả nhiệt tâm của người làm công tác giáo dục để dạy cho con em - những đứa trẻ bất hạnh vì hoàn cảnh nghèo khổ không được đi học.Vậy mà giữa cái bề bộn của cuộc sống, có những tấm gương đáng quý - biết vượt lên hoàn cảnh, biết khắc phục mọi điều kiện, biết chiến thắng chính mình để cho trẻ đến trường và học giỏi. Được tắm mình trong ánh nắng chan hoà của bầu không khí ấm áp tình người, bên cạnh những người bố người mẹ, chúng ta vẫn không nén được những xúc động trước những nghĩa cử cao quý của những đứa trẻ biết sẻ chia  mọi cảnh ngộ gia đình, thường xuyên làm vui lòng mẹ được lòng cha, đó chính  là những ngọn đèn sáng trong giông bão, những phần thưởng cao quý mà các em dâng tặng cho những người thân yêu của mình.




Triệu Thành, 30/ 4/ 2008
Lê Cảnh Biểu

READ MORE - NHỮNG ĐIỂM SÁNG GIÁO DỤC Ở MỘT VÙNG KHÓ - Lê Cảnh Biểu