ĐẾN VỚI TẬP THƠ THỨ BA “MẬT KHẨU EM” CỦA HOÀNG UYỂN VĂN - Hoàng Thị Bích Hà

 

(Mật Khẩu Em, Nxb Thuận Hóa, tháng 7/2026)

ĐẾN VỚI TẬP THƠ THỨ BA 

“MẬT KHẨU EM” 

CỦA HOÀNG UYỂN VĂN

Hoàng Thị Bích Hà

Hoàng Uyển Văn tên thật là Nguyễn Văn Hòa. Ông sinh ra tại Thành Nội Huế, lớn lên ở Phú Yên và hiện đang làm việc tại Bình Chánh, Sài Gòn.

Nếu tập thơ đầu tay "Qua mùa khói chênh vênh" là những bước chân đầu tiên của một người làm thơ âm thầm đi qua nhiều năm tháng, tập thơ thứ hai "Phía nào ta ngắm vĩnh hằng trong em" là tiếng lòng của một thi nhân luôn thao thức giữa những miền thương nhớ, thì đến tập thơ thứ ba "Mật khẩu em" bạn đọc lại bắt gặp một Hoàng Uyển Văn vẫn da diết ấy, vẫn thủy chung với những ám ảnh của tình yêu, của thời gian, của ký ức, nhưng giọng thơ đã có thêm chiều sâu chiêm nghiệm của một người từng đi qua rất nhiều được mất ở đời.

Tôi vẫn nghĩ, với Hoàng Uyển Văn, thơ không phải là một cuộc rong chơi chữ nghĩa. Thơ là nơi ông gửi lại những điều không thể nói hết bằng lời thường. Bởi vậy, đọc thơ ông, người ta luôn thấy một nỗi buồn nhẹ như sương khói nhưng dai dẳng, một sự cô đơn hiền lành mà ám ảnh, một trái tim đã đi qua nhiều mùa giông gió nhưng vẫn giữ nguyên khả năng rung động.

Ngay từ nhan đề "Mật khẩu em", người đọc đã cảm nhận được một thế giới nội tâm đầy bí ẩn. “Em” ở đây không chỉ là một người phụ nữ cụ thể. Em còn là ký ức, là nỗi nhớ, là hạnh phúc đã xa, là miền mộng tưởng mà thi nhân dành cả đời để kiếm tìm và gìn giữ. Có những cánh cửa chỉ trái tim mới mở được, và có lẽ "em" chính là mật khẩu cuối cùng của tâm hồn người thơ.

Trong tập thơ này, tình yêu vẫn là mạch nguồn chủ đạo. Nhưng đó không còn là tình yêu của những ngày tuổi trẻ chỉ biết say mê và chờ đợi. Đó là tình yêu đã đi qua những ngả rẽ của số phận, đã hiểu sự mong manh của duyên phận và biết chấp nhận những điều không thể giữ:

“Người đi ngang đời nhau/ Anh chẳng là mái nhà/ Anh đâu là bóng cả/ Lấy chi em tựa đầu...”

(Người đi ngang đời nhau)

Chỉ bốn câu thơ ngắn nhưng gợi lên cả một cuộc tình dang dở. Thi nhân không trách cứ, không níu kéo. Ông nhìn nhận sự hiện diện của mình trong đời người khác bằng một sự khiêm nhường đến xót xa. Có những người đi qua đời nhau, thương nhau thật nhiều nhưng không đủ điều kiện để trở thành nơi nương tựa của nhau. Bởi vậy mà cuối cùng chỉ còn lại khoảng trống.

Trong thơ Hoàng Uyển Văn, nỗi buồn luôn đi cùng sự dịu dàng. Ngay cả khi nói về chia xa, ông vẫn giữ được sự bao dung hiếm thấy:

"Em chẳng là người có lỗi đâu/ Chỉ vì duyên phận mãi không nhau/ Nên người không đến... Người không đợi/ Như những vì sao ngoảnh mặt sầu..."

(Em xin lỗi)

Nếu nhiều người khi mất tình yêu thường đi tìm nguyên nhân để trách móc thì Hoàng Uyển Văn lại quy tất cả về hai chữ "duyên phận". Cách nhìn ấy khiến câu thơ mang màu sắc của sự cảm thông hơn là oán trách. Người không có lỗi. Ta cũng không có lỗi. Chỉ là số phận đã không cho hai người cùng đi hết một con đường.

Đọc "Mật khẩu em", tôi đặc biệt ấn tượng với hình tượng "gã du tử" xuất hiện nhiều lần trong thơ. Đó dường như cũng là chân dung tinh thần của chính tác giả- người đàn ông đã đi qua nhiều miền đất, nhiều năm tháng mưu sinh, mang theo hành trang là những ký ức không nguôi:

"Phố vẫn thế... Em nghìn đời vẫn thế/ Hun hút ngõ sầu trong những giấc chiêm bao

Gã du tử vẫn một mình trên phố/ Lang thang hoài một nửa kiếp không nhau..."

(Rồi sẽ một ngày)

Cái cô đơn trong thơ ông không ồn ào. Nó giống như cơn mưa thấm dần vào đất. Người đọc không thấy đau ngay, nhưng càng đọc càng thấy lòng mình chùng xuống.

Sài Gòn trong thơ Hoàng Uyển Văn cũng là một không gian rất riêng. Đó không phải là thành phố của những tòa nhà cao tầng hay những con đường đông đúc. Sài Gòn hiện lên qua những cơn mưa bất chợt, qua những khoảnh khắc tình yêu làm sáng bừng cả không gian:

"Giữa mưa Sài Gòn ta tan giữa môi em

Giữa nụ cười em

Mặc trời đang mưa

Ta tỏa nắng."

(Sài Gòn - Ta tan giữa môi em)

Đây là một trong những đoạn thơ đẹp của tập sách. Trong khoảnh khắc ấy, tình yêu trở thành nguồn sáng. Mưa vẫn rơi nhưng lòng người đầy nắng. Chất lãng mạn vốn là nét đặc trưng trong thơ Hoàng Uyển Văn lại được thể hiện tự nhiên và tinh tế.

Một trong những nét nổi bật của tập thơ là cảm thức về thời gian. Tuổi trẻ đã đi qua. Mái tóc đã bạc. Những cuộc tình năm cũ chỉ còn trong ký ức. Nhưng điều còn lại chính là những rung động không già đi theo năm tháng:

"Rồi chợt thấy bàng hoàng, hụt hẫng/ Một ngày kia tóc đã bạc phai màu/ Em vẫn cuối quãng đường hoang vắng quá/ Ta cuối cùng cũng chung thuộc về nhau"

(Hoang dột đời nhau)

Câu thơ mang màu sắc chiêm nghiệm của người đứng ở bên kia con dốc cuộc đời. Sau tất cả những xa cách, những lỡ làng, con người rồi cũng tìm thấy điểm gặp gỡ cuối cùng trong miền ký ức và tình thương.

Bên cạnh thơ tình, những bài thơ viết về Mạ cũng là những bài thơ để lại nhiều xúc động. Là người con của xứ Huế, tiếng gọi "Mạ" trong thơ ông vừa thân thương vừa thiêng liêng:

"Mạ vẫn nằm yên như ngủ say/ Chờ bàn tay nhỏ của con lay.../ Nhưng rồi... Chẳng thể khi nào nữa!/ Mạ ngủ muôn đời với gió mây..."

(Không đề cho Mạ)

Không cần những lời lẽ cầu kỳ, chỉ vài câu thơ ngắn cũng đủ khiến người đọc nghẹn lại. Nỗi đau mất mẹ được diễn tả bằng hình ảnh bình dị nhưng ám ảnh. Đó là tiếng lòng của một người con khi nhận ra từ nay sẽ không còn cơ hội được gọi tiếng "Mạ" như ngày nào nữa.

Về nghệ thuật, Hoàng Uyển Văn tiếp tục phát huy sở trường ở các thể thơ năm chữ, bảy chữ, lục bát và thơ tự do. Ngôn ngữ thơ giản dị, giàu nhạc tính. Ông không tìm kiếm những cách tân cực đoan mà trung thành với cảm xúc chân thật. Chính sự chân thật ấy đã tạo nên sức thuyết phục cho thơ ông.

Ảnh hưởng của thơ cổ điển, của thi ca lãng mạn tiền chiến và cả hơi thở ca dao vẫn thấp thoáng trong nhiều câu thơ. Tuy nhiên, Hoàng Uyển Văn không lặp lại người khác. Ông đã tạo được giọng điệu riêng của mình: trầm lắng, thiết tha, phong trần mà nhân hậu.

Đọc Mật khẩu em, tôi hình dung người thi sĩ ấy vẫn đang trên hành trình của mình. Từ Thành Nội Huế đến Phú Yên rồi Sài Gòn, từ tuổi trẻ đến tuổi xế chiều, từ những cuộc gặp gỡ đến những cuộc chia xa. Cuộc đời có thể đổi thay rất nhiều, nhưng trái tim thi sĩ vẫn giữ nguyên hồn thơ yêu thương, nhớ nhung và rung động trước vẻ đẹp của con người.

Có lẽ vì thế mà tập thơ thứ ba này không chỉ là câu chuyện của riêng Hoàng Uyển Văn. Trong những câu thơ về tình yêu, về mẹ, về thời gian và thân phận, người đọc dễ dàng bắt gặp chính mình. Bởi ai trong chúng ta rồi cũng từng có một "mật khẩu" được cất giữ trong sâu thẳm trái tim một người, một miền ký ức hay một nỗi nhớ không bao giờ mất.

"Mật khẩu em" vì thế không chỉ là tên một tập thơ. Đó còn là chiếc chìa khóa mở ra thế giới tâm hồn của Hoàng Uyển Văn- một tâm hồn giàu yêu thương, giàu hoài niệm và luôn tha thiết với cuộc đời.

Sài Gòn, ngày 17 tháng 6 năm 2026

Hoàng Thị Bích Hà

       habich1963@gmail.com