Tình Quê số 26 ra mắt vào mùa Xuân Bính Ngọ 2026 trong một bối cảnh đặc biệt của quê hương Quảng Trị: bối cảnh lịch sử – hành chính mới sau sự hợp nhất Quảng Bình và Quảng Trị cũ, đồng thời cũng là thời điểm Hội đồng hương Quảng Trị tại Đà Nẵng mở rộng không gian sinh hoạt cộng đồng. Chính bối cảnh ấy đã tạo nên “trục cảm xúc” xuyên suốt cho toàn bộ tập san: hồi tưởng – tri ân – khát vọng – hướng tới tương lai.
Có thể nói, Tình Quê số 26 không chỉ là một giai phẩm Xuân thông thường, mà còn mang dáng dấp của một tập san ký ức – thời sự – văn hóa, phản ánh khá đầy đủ tâm thế của người Quảng Trị xa quê trước những chuyển động lớn của đất nước và tỉnh nhà.
1. Mạch chủ đề rõ ràng, nhất quán: từ ký ức chiến tranh đến khát vọng phát triển
Điểm nổi bật trước hết của Tình Quê số 26 là sự thống nhất về mạch chủ đề. Từ “Lời thưa” của Ban Biên tập cho đến các bài viết chính, tập san đều xoay quanh hai trục lớn:
(1) Ký ức lịch sử, chiến tranh, hy sinh;
(2) Niềm tin, khát vọng phát triển trong bối cảnh Quảng Trị “vóc dáng mới”.
Các bài như “Dự cảm mùa xuân” (Nguyễn Tiến Nên), “Ký ức Cồn Cỏ” (Hồ Duy Thiện), “Khát vọng từ miền gió cát” (Đào Tâm Thanh) tạo nên một chuỗi hồi tưởng giàu cảm xúc, giúp người đọc hình dung lại một Quảng Trị từng là tuyến lửa, là tiền tiêu, là nơi chịu đựng gian khổ cùng cả nước. Những trang viết ấy không sa vào bi lụy mà giữ được sự điềm đạm, chắt lọc, thể hiện cái nhìn của những người từng trải, từng “đi qua lịch sử”.
Song song với đó, các bài mang tính chính luận – tổng hợp như “Quảng Trị trong cuộc cách mạng hành chính và khát vọng trên ‘đất thép’” đã mở ra một không gian tư duy mới: Quảng Trị không chỉ là miền ký ức chiến tranh, mà còn là một thực thể hành chính – kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ. Việc đặt bài viết này cạnh các bài hồi ký, bút ký là một lựa chọn hợp lý, tạo nên thế cân bằng giữa “nhớ” và “đi tới”.
2. Giá trị tư liệu và chiều sâu trải nghiệm cá nhân
Một ưu điểm quan trọng khác của Tình Quê số 26 là giá trị tư liệu sống động. Nhiều bài viết được xây dựng từ trải nghiệm cá nhân trực tiếp, có mốc thời gian, địa danh, con người cụ thể. Điều này giúp tập san vượt lên trên tính chất “văn nghệ phong trào” để trở thành nguồn ghi chép ký ức cộng đồng.
Bài “Ký ức Cồn Cỏ” là một ví dụ tiêu biểu. Không chỉ kể lại chuyến công tác năm 1982, tác giả còn tái hiện được không khí gian khổ, thiếu thốn của người lính đảo trong thời kỳ bao cấp, từ chuyện nước ngọt đến sinh hoạt thường ngày. Những chi tiết nhỏ nhưng chân thực ấy làm nên sức nặng của bài viết, khiến Cồn Cỏ hiện lên không phải như một biểu tượng trừu tượng mà là một không gian sống động, có con người, có mồ hôi, có hy sinh.
Tương tự, “Khát vọng từ miền gió cát” kết hợp khá nhuần nhuyễn giữa ký ức chiến trường, nỗi đau lịch sử (thảm sát Mỹ Thủy) và những dự án kinh tế đang hình thành. Bài viết cho thấy một nỗ lực đáng trân trọng: đặt phát triển kinh tế trong mối quan hệ với ký ức và đạo lý, không tách rời quá khứ khỏi hiện tại.
3. Đội ngũ tác giả đa dạng, giàu tâm huyết
Danh sách cộng tác viên của Tình Quê số 26 cho thấy sự quy tụ của nhiều thế hệ, nhiều lĩnh vực: nhà báo, nhà văn, cựu chiến binh, cán bộ, văn nghệ sĩ, người làm công tác nghiên cứu, quản lý. Chính sự đa dạng này tạo nên “giọng điệu tập thể” của tập san – không đồng nhất một màu, nhưng cùng chung một mối quan tâm: quê hương Quảng Trị.
Điều đáng ghi nhận là phần lớn các bài viết đều giữ được sự nghiêm túc, tránh được lối viết dễ dãi, sáo mòn. Tình cảm quê hương được thể hiện bằng trải nghiệm, bằng suy ngẫm, hơn là bằng những khẩu hiệu chung chung.
4. Một số hạn chế và điểm có thể làm tốt hơn
Bên cạnh những ưu điểm rõ rệt, Tình Quê số 26 vẫn còn một số điểm có thể cân nhắc để hoàn thiện hơn trong các số sau.
Thứ nhất, cơ cấu nội dung còn thiên về chính luận và hồi ký, trong khi mảng đời sống đương đại của người Quảng Trị xa quê – nhất là tại Đà Nẵng – chưa được khai thác nhiều. Người đọc có thể mong muốn thấy thêm những câu chuyện gần gũi: sinh hoạt Hội đồng hương, những tấm gương vượt khó, lập nghiệp, hoạt động thiện nguyện, giáo dục con em xa quê.
Thứ hai, giọng văn của nhiều bài khá tương đồng, đều nghiêng về trang trọng, trầm lắng. Đây là nét đẹp, nhưng nếu kéo dài sẽ dễ tạo cảm giác “nặng”. Tập san có thể phong phú hơn nếu có thêm các bài viết ngắn, nhẹ, giàu chất đời thường, hoặc những tản văn, ghi chép mang hơi thở sinh hoạt.
Thứ ba, chưa có nhiều tiếng nói của thế hệ trẻ. Trong bối cảnh Quảng Trị đang hướng tới tương lai, việc tạo không gian cho người trẻ – sinh viên, người lao động, trí thức trẻ xa quê – bày tỏ suy nghĩ, cảm nhận sẽ giúp Tình Quê mở rộng đối tượng bạn đọc và tăng tính kế thừa.
5. Một số đề nghị để Tình Quê ngày càng hay và phong phú hơn
Từ những nhận xét trên, có thể mạnh dạn đề xuất một số hướng để Tình Quê tiếp tục phát triển:
Mở thêm chuyên mục cố định, như:
– “Người Quảng Trị xa quê”: chân dung ngắn, câu chuyện đời thường;
– “Quê hương trong tôi”: bài viết ngắn, cảm xúc cá nhân;
– “Trang trẻ”: dành cho tác giả trẻ, học sinh – sinh viên.
Đa dạng hóa hình thức bài viết: tăng số lượng bài ngắn, ghi chép, phỏng vấn, đối thoại, thay vì chủ yếu là bài dài.
Tăng tính tương tác cộng đồng: kêu gọi bài vở theo chủ đề mỗi số, tổ chức viết theo chủ đề kỷ niệm, hoặc tuyển chọn những bài viết hay từ hội viên.
Chú trọng hơn phần hình ảnh, tư liệu: ảnh xưa – nay, bản đồ, tư liệu lịch sử, giúp tăng tính trực quan và lưu giữ ký ức cộng đồng.
Giữ vững tinh thần nhân văn, phi phô trương: tiếp tục phát huy thế mạnh của Tình Quê là sự chân thành, tử tế, không chạy theo hình thức.
Kết luận
Tình Quê số 26 là một số báo có chất lượng, thể hiện rõ tâm huyết của Ban Biên tập và cộng tác viên. Tập san đã làm tròn vai trò là “sợi dây nối” giữa những người con Quảng Trị xa quê với đất mẹ, giữa ký ức quá khứ và khát vọng tương lai. Với những điều chỉnh hợp lý về nội dung và hình thức, tin rằng Tình Quê sẽ tiếp tục là một ấn phẩm có giá trị tinh thần bền bỉ, góp phần gìn giữ và lan tỏa bản sắc Quảng Trị trong lòng những người con xa xứ.
No comments:
Post a Comment