CHỜ
Tôi gửi tặng Em một chữ Chờ
Bao mùa mưa nắng đẹp tình thơ
Chia tay đêm ấy trăng đầu ngõ
Hai đứa lồng nhau một bóng mờ
Sông Ngàn
TRANG THUẦN TÚY VĂN HỌC NGHỆ THUẬT CỦA NGƯỜI QUẢNG TRỊ VÀ NGƯỜI YÊU MẾN QUẢNG TRỊ.
CHỜ
Tôi gửi tặng Em một chữ Chờ
Bao mùa mưa nắng đẹp tình thơ
Chia tay đêm ấy trăng đầu ngõ
Hai đứa lồng nhau một bóng mờ
Sông Ngàn
LỜI GIỚI THIỆU:
Gửi chút hương thu trong nắng mới đang về (*)
Tôi đang cầm trên tay bản thảo tập thơ: “Hương Thạch Thảo” của Hoàng Phương Bắc. Tập thơ khá dày dặn có khoảng trên 100 bài thơ, gói trọn cả hồn thơ đầy nữ tính của chị. Tôi thật sự bồi hồi, xúc động khi bắt gặp một hồn thơ dịu dàng, nồng ấm, và đầy ắp những ký ức, hoài niệm về những gì đã qua, về những gì đã từng trải trong cuộc sống, trong công tác của chị. Tôi cũng được biết Hoàng Phương Bắc làm thơ khá sớm, từ thời còn cắp sách đến trường, nhưng chị ít khi đăng thơ lên mạng xã hội, rải rác chị mới gửi thơ đăng trên một số báo và tạp chí. Bởi theo tâm nguyện của chị, làm thơ chỉ để cho riêng mình, cho những người thân yêu ruột thịt, cho quê hương và bạn bè thân thuộc… nhằm tấu lên những khúc nhạc tâm hồn đầy rung cảm của chị. Nói như Voltair:“ Thơ là âm nhạc của tâm hồn, nhất là những tâm hồn cao cả, đa cảm”...
![]() |
| Nhà thơ Hoàng Phương Bắc |
Hoàng Phương Bắc sinh ra và lớn lên ở miền quê chân sóng, một miền quê nghèo, hiếu học và giàu truyền thống cách mạng. Quê hương, gia đình và tư chất văn chương vốn có sẵn từ nhỏ, là học sinh giỏi văn từ thời cấp 2, tất cả những yếu tố đó đã hun đúc nên hồn thơ của Hoàng Phương Bắc.
Đọc “Hương Thạch Thảo” của Hoàng Phương Bắc, ta mới cảm nhận hết hồn thơ của chị, một hồn thơ tinh tế, nhẹ nhàng, nhạy cảm mà lắng đọng sâu xa qua mỗi vần thơ chị viết. Hoàng Phương Bắc viết khá nhiều, khá phong phú và cũng rất đa dạng về nhiều nội dung chủ đề, như: Viết riêng cho mình (Tự bạch), Viết về quê hương - đất nước, Viết về gia đình - bạn bè - đồng nghiệp, Viết về hình ảnh người lính. Đặc biệt là chủ đề về tình yêu thời tuổi trẻ sôi nổi, đầy thơ mộng. Mảng thơ này chị viết tuy không nhiều, nhưng đã để lại khá ấn tượng khó quên trong lòng người đọc. Trong bài thơ “Tự bạch”, bài thơ này dường như đã gói trọn toàn bộ nội dung của tập thơ, chị bộc bạch tâm sự:“Gửi chút hương thu trong nắng mới đang về/ cho trang thơ lấp lánh/ miền thanh xuân đã qua từ lâu lắm/ hiện hữu mùa đông đời người”. Gửi chút hương thu cũng chính là gửi chút hương của hoa thạch thảo. Bởi hoa thạch thảo nở và tỏa hương vào mỗi mùa thu trong năm. Mùa thu cũng là mùa mà chị đã cất tiếng khóc chào đời nơi miềm quê chân sóng, nên mùa thu và hoa thạch thảo luôn là nguồn cảm hứng rất dạt dào trong thơ chị. Hoa thạch thảo biểu tượng của nét đẹp mỏng manh, thanh tú, thủy chung và đầy nữ tính. Hoa thạch thảo dẫu gợi lên vẻ mỏng manh, nhưng trong mình lại mang ý nghĩa chính chắn, sang trọng và quý phái. Hoàng Phương Bắc chọn nhan đề cho tập thơ:“ Hương Thạch Thảo” với đầy đủ ý nghĩa đó, và cũng là thông điệp tập thơ của chị muốn gửi đến bạn đọc để cùng chia sẻ, cùng đồng cảm. Trong bài thơ “ Hương thạch thảo” bài thơ lấy làm nhan đề cho tập thơ, chị đã trải lòng: “Ta viết bài thơ tháng mười/ khi mùa thu đã sang quá nửa/ tìm ngọn heo may ẩn mình phía sau cánh cửa/ chờ đưa hương thạch thảo vào đêm”.
Mảng thơ Viết riêng cho mình là một mảng thơ được chị viết khá nhiều bài trong tập thơ này. Nói như Nhà thơ Tố Hữu:“Thơ là tiếng lòng” của người thơ. Hãy lắng nghe tiếng lòng của Hoàng Phương Bắc qua một số bài thơ tiêu biểu của chủ đề này, như các bài:“ Viết cho mình, Chiều cuối năm, dở hơi, gió lạnh đầu đông, Lục bát tuổi thơ tôi…”. Trong bài thơ “Viết cho mình” Hoàng Phương Bắc chia sẻ:“Người đàn bà ngót bảy mươi năm, vẫn còn nhiều mơ mộng/…/ tìm niềm vui mỗi sớm mai lên/ người đàn bà ấy phải biết vượt khó khăn/ chấp nhận những khổ đau hy sinh cho con cái…”. Trong tiếng lòng sâu thẳm, mình đối diện mình, ai bảo chị chỉ là một người đàn bà nhiều mơ mộng, mà chị còn là một người mẹ tần tảo, đảm đang chịu nhiều gian khổ hy sinh để nuôi dạy con cái mình khôn lớn trưởng thành. Cũng với tiếng lòng nức nở ấy trong bài “ Chiều cuối năm” chị quặn lòng bật ra lời thơ đầy thao thức:“Chiều cuối năm sao ta thấy quặn lòng/ một nỗi nhớ chơi vơi ngày xuân cũ/ làn gió đông chiều nay như trốn ngủ/ để đêm về thao thức nỗi nhớ mong”. Hoàng Phương Bắc là một người thơ có vẻ bề ngoài hồn nhiên, yêu đời, đôi khi nhiều mơ mộng, nhưng đêm về khi chỉ còn mình đối diện mình, lòng chị quặn thắt, thao thức về một nỗi nhớ mơ hồ trong ký ức, hoài niệm xa xưa như còn đang hiện hữu đâu đây.
Hoàng Phương Bắc không chỉ viết thơ riêng cho mình, chị còn dành cả một mảng thơ đáng quý, đáng trân trọng, đó là mảng thơ chị viết về quê hương - đất nước, bạn bè - đồng nghiệp và gia đình nhỏ thân yêu của chị.
Quê hương - đất nước luôn có một vị trí đặc biệt trong lòng của mỗi người. Ai cũng có một miền quê để thương để nhớ, để gắn bó và để đi về. Viết về quê hương - đất nước cảm xúc của Hoàng Phương Bắc luôn căng đầy những ký ức, hoài niệm, và lòng biết ơn về nguồn cội, về nơi chôn rau cắt rốn của mình. Quê hương trong thơ chị là miền quê chân sóng, là đất mẹ dịu hiền, yêu thương đến lạ:“Tôi lớn lên nơi miền quê chân sóng/có ngọn gió nồm những chiều lặng biển êm/ nghe sóng biển xa vỗ gềnh đá đêm đêm/ đất mẹ dịu hiền yêu đến lạ” (Thăm nghĩa trang quê). Quê hương trong hồn thơ Hoàng Phương Bắc đôi khi chỉ là một nỗi nhớ quay quắt, sâu nặng về một ngày đông lạnh của quê nhà:“Những ngày này quê mình đã sang đông/ trời đất vẫn oi nồng, không thấy lạnh” (Nhớ ngày đông lạnh). Có khi trong thơ chị hiện lên những mảng màu quê hương chứa đựng một hồn quê thương nhớ, trong dáng mẹ hao gầy, đôi quang gánh quặn lòng trên bờ đê:“Ta tìm về ký ức xưa/ quê hương ngày hạ nắng trưa đỏ đồng/ gió nồm chiều dạt bến sông/ thương đôi quang gánh quặn lòng bờ đê”(Hồn quê)
Trong mảng thơ chị viết về gia đình, bạn bè - đồng nghiệp cũng đầy xúc cảm, đã làm xao xuyến biết bao trái tim người đọc. Hoàng Phương Bắc viết về hình ảnh người mẹ của mình giàu lòng nhân từ, tần tảo chịu thương chịu khó nuôi con khôn lớn trưởng thành, với một giọng thơ đằm thắm, yêu thương và đầy lòng biết ơn:“Chiếc đòn gánh miền trung gánh hai đầu đất nước/ mẹ gánh trên vai các cháu các con/ mấy tháng qua con biết mẹ mỏi mòn/ ngóng vô miềm Nam, lại thương ra miền Bắc.”(Thư gửi mẹ). Công cha nghĩa mẹ cũng là nỗi nhớ nhung day dứt khôn nguôi, là nghe chát mặn giọt mồ hôi tần tảo của mẹ, của cha trong thơ chị:“Xót bát cơm mùa vừa mới gặt/ nghe nôn nao hương đất quê nhà/ ruộng cha cày phơi ải bữa qua/ nghe chát mặn giọt mồ hôi của mẹ”(Mùi hương gạo mới). Hoàng Phương Bắc cũng dành khá nhiều tình cảm, tâm sự với con, bằng một giọng thơ trầm ấm, da diết yêu thương và đầy tự hào về con mình:“Mẹ sinh con vào một ngày đầu hạ/ nắng trải vàng khắp mọi nẻo đường quê/ …/ mong mai sau đời con bớt khó khăn/ chim Vàng Anh quyết tìm đường thoát đói/ dù cuộc đời có bao nhiêu đắng đót/ mẹ vẫn tự hào… nghe tiếng hót Vàng Anh”(Viết cho chim Vàng Anh) và chị cũng luôn mong mỏi con mình vượt qua mọi thác ghềnh của cuộc sống để luôn cất cao “tiếng hót” giữa cuộc đời này:“ Mẹ lại viết cho con bài thơ mừng sinh nhật/ giữa những tháng ngày này trên mảnh đất quê hương/ …/ mong ước con mỗi sớn mỗi chiều/ là chim Vàng Anh luôn cất cao tiếng hót”(Gửi cánh chim ở phương Nan). Tình bạn - tình đồng nghiệp cũng là nguồn cảm hứng chân thành, trước sau như một, thủy chung trong hồn thơ của chị. Bởi mỗi hành trang trong cuộc sống, ai cũng cần có những người bạn thân thiết, yêu thương để cùng đồng hành, cùng sẻ chia niềm vui nỗi buồn:“Ta hạnh phúc được về bên bạn/ ngày đầu đông mưa gió bủa tứ bề/ vượt dặm xa để thỏa những đam mê/ Thanh Tân ấy nơi ta về hội ngộ”(Ngày vui bên bạn). Viết về tình cô trò, tình đồng nghiệp chị cũng có những vần thơ rưng rưng niềm nhớ về những kỷ niệm đẹp, về mái trường xưa thân thương:“Tạm biệt mái trường bên dòng Kiến Giang năm ấy/ trải bốn mươi bảy năm rồi, biết mấy yêu thương/ ngày hôm nay cô được trở về trường/ nhắc kỷ niệm thân thương cùng trò yêu và đồng nghiệp”(Ngày trở về mái trường xưa).
Những vần thơ Hoàng Phương Bắc viết về hình ảnh người lính, dưới góc nhìn của một cô giáo dạy Văn, đã một thời từng bình những bài thơ hay về người lính, với tâm trạng sẻ chia đồng hành của một người vợ lính và với cảm quan của một người từng tham gia công tác chính trị, từng giữ các chức vụ trọng yếu trong chính quyền cấp tỉnh, thì hình ảnh người lính trong thơ chị luôn hiện lên thật đáng yêu, tươi trẻ, hồn nhiên, lạc quan yêu đời. Họ sẵn sàng hiến dâng cả tuổi thanh xuân và máu xương của mình cho Tổ quốc, để Tổ quốc ta có được hòa bình, được vẹn tròn to lớn và được thống nhất độc lập như ngày nay:“Những người con sinh ra ở muôn quê/ giờ yên nghỉ nơi đất thiêng Thành Cổ/ sông Thạch Hãn ráng chiều in sắc đỏ/ như máu đào còn quyện giữa dòng xanh”(Về bên Thành Cổ). Trong những người lính ấy, có những người thân yêu của chị vốn là sinh viên sư phạm đang ngày đêm miệt mài học tập, rèn luyện trên giảng đường đại học. Nhưng theo tiếng gọi của non sông đất nước, họ đã gác lại giấc mơ trở thành thầy cô giáo trong tương lai, để sẵn sàng lên đường ra trận đánh đuổi giặc thù:“Ngày ấy có những chàng sinh viên sư phạm/ rời Vĩnh Linh ra học tận Thủ đô/ …/ rồi một ngày rợp trời hoa phượng đỏ/ anh lên đường trở lại quê hương/chẳng phải tìm về gặp lại người thương/ mà cùng với ngàn sinh viên ra trận”(Nửa thế kỷ tình yêu)
Hoàng Phương Bắc mặc dù đã bước qua tuổi “Thất thập cổ lai hy”, nhưng hồn thơ của chị trong“ Hương thạch thảo” vẫn chan chứa một tình yêu nồng cháy của thời tuổi trẻ, một tình yêu hồn nhiên, chân thật và với một niềm tin tuyệt đối vào tình yêu của mình:“ Em yêu anh thật nhiều/ nhưng chẳng hề lo sợ/ tình yêu luôn là thế/ khi lòng tin trao nhau”(Tình yêu và niềm tin). Tình yêu trong thơ của chị cũng luôn kết thúc có hậu, có sự đắp bồi, có sự kết duyên giữa mùa hoa cau nở:“Anh nào biết trái tim nàng đau nhói/ nỗi niềm thương như được đắp bồi thêm/ rồi ước mơ giản dị đã gọi tên/ họ kết duyên giữa mùa hoa cau nở…”(Nửa thế kỷ tình yêu)
Có thể khẳng định rằng: Đọc những vần thơ trong:“ Hương Thạch Thảo” của Hoàng Phương Bắc, ta mới cảm nhận hết được những vần thơ chị viết trong tập thơ này thực sự là những “tiếng lòng” của chị được chưng cất lên từ một hồn thơ dịu dàng, tha thiết yêu thương cùng bắt nhịp nồng cháy, bền bỉ với đất mẹ, với quê hương, và với tình yêu cuộc đời. Hồn thơ ấy đã làm nên cái khắc khoải, cái đau đáu trong mỗi bài thơ chị viết trong tập thơ này để gửi đến bạn đọc. Trong bài thơ:“ Viết cho mình” chị tâm sự với “ cõi vắng xa xăm” nơi ấy hình như đang có ai đó, như mơ hồ như ảo ảnh đang chở che phù hộ, đang dỏi theo từng hành trình thơ của chị:“ Nếu được viết bài thơ trên chặng đường đi tiếp/ vẫn nguyện viết về mùa thu ấy hàng năm/ gửi đến phương trời nơi cõi vắng xa xăm…”. Với khuôn khổ giới hạn của một bài viết giới thiệu tập thơ, tôi cũng chỉ chọn thẩm qua một số bài thơ tiêu biểu cho các chủ đề của tập thơ, mong gửi đến quý độc giả gần xa cùng chia sẻ, cùng đồng cảm với hồn thơ của Hoàng Phương Bắc, một hồn thơ đầy nữ tính, dịu dàng và đa cảm. Tôi rất hy vọng:“Hương Thạch Thảo” của chị sẽ tạo được dấu ấn, sẽ có chỗ đứng vững chắc trong lòng người yêu thơ trên khắp mọi miền đất nước và hồn thơ ấy sẽ còn vọng mãi cùng trời xanh mây trắng…
Viết tại Đông Hà, Ngày 12 tháng 8 Năm 2025
Nhà thơ NGUYỄN VĂN TRÌNH
Hội VHNT tỉnh Quảng Trị
Mời quý ACE yêu Thơ Nhạc cùng lắng
nghe sáng tác mới, một trải nghiệm thú vị với AI. Không ngờ lần đầu cộng tác với
AI mang lại nhiều cảm xúc đến thế!
Thế là từ đây trở đi, mình khỏi tốn
tiền làm hòa âm & mướn ca sĩ thu âm rồi hỉ! Kiểu này Ns sáng tác,
Ns hòa âm & ca sĩ ế là cái chắc rồi!
KHÁT VỌNG ...
Lyrics: Mai Hoài Thu
Người hãy uống, cùng ta ly rượu đắng,
Để đêm nay bớt lạnh, bớt u sầu,
Hồn ta đây, xin hãy cứ tìm nhau,
Đừng oán hận, đừng căm hờn tê tái...
Hãy xoa dịu lên vùng sâu ân ái,
Ta thèm thuồng những giây phút yêu đương,
Chỉ hai ta hạnh phúc chốn thiên đường,
Thú đau thương, ta ôm niềm khổ luỵ!
Thân xác rã rời bao ngày tiều tuỵ,
Dấu vết cuộc tình chua xót bão giông,
Giọt lệ sầu kết chuỗi ngọc nhớ mong,
Trải thảm nhung, người bước lên danh vọng!
Người hãy đến cùng ta trong khổ não,
Tim ta đau quằn quại tới cuồng điên,
Ôi phận mình bạc bẽo đến vô duyên!
Ta ngất ngư ghì chặt, lòng rên siết...
Người ở đâu sao chẳng hề hay biết?
Gió trăng ơi! Hồn chới với trào dâng,
Mắt đen sâu thăm thẳm dấu thâm quầng,
Ta vò nát tâm can, người vô cảm!
Thơ ta đây, xin người cứ uống,
Hãy ru ta bằng khúc nhạc nghê thường,
Thịt da mềm, mát rũ rượi làn hương,
Ôi run rẩy ngạt ngào yêu khao khát...
San Jose, Đêm Tàn Thu,
11/24/2011
Mai Hoài Thu
maihoaithu999@yahoo.com
![]() |
| Nhà thơ Văn Đoàn |
Trường Nguyễn Hoàng – Một Thời Nhớ Mãi
Nguyễn Hoàng đó một thời
vang bóng,
Dưới mái trường lưu dấu yêu
thương.
Dẫu năm tháng đổi thay vận
nước,
Vẫn trong lòng kỷ niệm còn
vương.
Thành lập gần bảy mươi năm
trước
Nơi quê nghèo gieo hạt tương
lai.
Bao thế hệ bước chân từ đó,
Góp công mình xây dựng ngày
mai.
Trường đã mất nhưng tình còn
mãi,
Thầy trò xưa khắp chốn sum vầy.
Dẫu cách biệt muôn nơi vạn nẻo,
Tết về đây vẫn nhớ nhau
hoài.
Nơi đất mẹ bao mùa bão tố,
Tình nghĩa này còn đó chẳng
phai.
Nền giáo dục nhân bản, khai phóng
Hồn dân tộc thấm đẫm vòng
tay.
Dẫu năm tháng phôi pha cuộc
thế,
Cựu học sinh vẫn sống rạng
ngời.
Luôn hội ngộ chuyện trò thân
thiết,
Giữ tình thâm cho đến cuối đời.
Xuân lại đến lòng vui náo nức,
Nhớ thầy xưa, bạn cũ hôm
nào.
Xin chúc hết thầy cô, bè bạn,
Tết yên bình, năm mới vui
sao!
Trường Hải Lăng mến yêu
Hải Lăng một thuở hoang vu
Bụi mờ cát trắng, gió lùa đồng
sâu.
Chiến tranh bom đạn dãi dầu
Thầy trò vẫn cứ bền lâu học
hành.
Tên trường đã đổi mấy lần
Mái lầu xưa cũ chòng chành
gió mưa.
Cơm chưa đủ, áo chẳng thừa
Vẫn gieo con chữ, vẫn chờ
tương lai.
Trồng cây, thủy lợi miệt mài
Gây công, góp sức tháng ngày
dựng xây.
Đường xa mấy dặm chân dày
Mưa phùn rét buốt, lòng này
chẳng lay.
Thầy cô làm đủ nghề tay
Vẫn lên bục giảng những ngày
khó khăn.
Trò xưa nay đã vững vàng
Xây đời, dựng nước, vẻ vang
quê nhà.
Tinh thần hiếu học bao la
Vượt qua gian khó, nở hoa giữa
trời.
Hải Lăng Vững Bước Tương Lai
Giờ đây rạng rỡ mỗi ngày đẹp
hơn.
Trường cao rộng, đủ phòng
môn
Khang trang mấy dãy sáng dòn
niềm vui.
Thầy trò cùng bước chung đôi
Chuyên môn vững chãi, rạng
ngời ước mơ.
Giờ đây học giỏi, chăm lo
Siêng năng sáng tạo, hồn thơ
dạt dào.
Nhật Minh vang tiếng tự hào
Thần đồng trí tuệ, vươn cao
tài tình
Năm mươi năm bước đăng trình
Lập danh, lập nghiệp quê
mình vẻ vang.
Thầy cô tận tụy sẵn sàng
Chắp đôi cánh lớn bay ngang
trời hồng.
Học trò hiếu học, chuyên
công
Nối dòng truyền thống sáng
trong bao đời.
Hải Lăng tỏa sáng muôn nơi
Quê hương đổi mới, rạng ngời
ngày mai...
Đặc sản Hải Lăng
Hải Lăng đặc sản đậm đà,
Ai qua một bận nhớ mà ghé
thăm.
Diên Sanh cháo bột hương thơm
Bánh canh sánh mịn, một lần
nhớ luôn.
Cá lóc đồng béo, thịt ngon
Ướp cùng gia vị, tỏa hương nồng
nàn.
Sáng ra dùng bát điểm tâm
Thêm tiêu, lá ném, ấm làn
hơi sương.
Canh ám đặc sản quê hương,
Làng Lam Thủy nức tiếng vang
bao đời.
Lá soon chua chát một thời,
Cá um nồi lẩu, cơm mời anh
em.
Ăn cùng bắp chuối non mềm,
Rau xanh điểm chút, càng
thêm mặn nồng.
Chén rượu cay, cạn tấm lòng
Ai đi xa xứ vẫn mong trở về.
Mời nhau thưởng thức bánh
quê,
Bột lọc tôm thắm hãy về quê
anh
Bánh thơm dẻo, bột tinh
thanh,
Nhân tôm đỏ rực, thịt lành
trắng trong.
Mở ra lá chuối thơm nồng,
Hơi bay nghi ngút, ấm lòng
khách xa.
Chấm cùng nước mắm mặn mà,
Vị quê chân chất, đậm đà khó
quên.
Rượu Kim Long, đã nhớ tên,
Hải Quế chưng cất giữ nền cổ
xưa.
Hớp đầu thơm ngát đưa đưa,
Xuân về nhấp chén ấm vừa chẳng
say.
Ngọt êm chẳng nhức đầu ai,
Uống xong chỉ thấy hồn bay
lưng chừng.
Quê hương đặc sản thơm lừng,
Mời nhau thưởng thức, nhớ đừng
quên quê!i
Văn Đoàn
(Nguyễn Văn Doà)
TRÊN ĐỈNH SIN SUỐI HỒĐỉnh núi cao hơn trên đỉnh mâyBài tôn vinh Chúa thật là hayCả bản H'Mong đều nên thánhMột góc Thiên Đàng ngay chốn đâyTôi đã cùng em đến một ngàyRừng thiên nước độc lại lành thayTưởng đâu như có nhiều thiên sứĐi lại trên trời như bướm bayMới biết niềm tin hạnh phúc thayĐại ngàn bình tịnh ánh trăng đầyMặt trời qua núi như ru võngĐêm ngủ cùng ta giấc mộng say!DƯỚI CHÂN LẦU CHUÔNGDưới chân lầu chuông ngày Chúa nhậtHai ta chuẩn bị lễ tôn thờĐầu tháng, hôm nay là tiệc ThánhTrong lòng thanh thoát tựa như mơThơm ngát trong ta bông trái nởThánh Linh tràn ngập cả hồn thơTrên cao chuông vọng lời muôn thuởChúa gọi nhân gian đến phụng thờTa sẽ vào trong ngôi Thánh ĐườngNghe bài rao giảng những yêu thươngThánh ca huyền nhiệm ban êm áiTiệc thánh năng quyền thân Thánh VươngDưới chân lầu chuông ngày Chúa NhậtMượn màu hoa đỏ trọn màu yêuCầm tay xin nguyện lời chân thậtTrung tín thờ Cha đến xế chiều!Châu Thạch
![]() |
| Con gái của tác giả gửi câu này |
Mẹ của tôi
April 2010
Tháng sau là tháng Năm. Tháng của Mother Day. Mẹ tôi mất vào tháng Sáu, 1994; đúng là thời
gian như bóng câu qua cửa, đã 16 năm rồi!
Khi biết được mẹ tôi bị bệnh nan y chỉ còn 6 tháng là mất, em gái tôi đã
từ nhà thương lái xe thẳng đến nhà tôi; Hảo nghẹn ngào nói tin dữ cho tôi nghe
và hai chị em chúng tôi đã ôm nhau mà khóc.
Mẹ thương cô con gái út nhất nhà! Vì thế chắc út Hảo buồn ghê gớm lắm,
buồn không bút nào tả siết! Tôi ôm chặt
lấy cô em út ít của mình, mong được san sẻ bớt nổi khổ niềm đau của em; trong
khi chính lòng mình cũng vô vàn tan nát, thấy mất mát, khổ đau cùng cực và chỉ
biết khóc ròng. Hảo ít khi để lộ tình cảm
của nó ra ngoài nên hôm đó -Hảo khóc nức nở- là một trong những lần hiếm thấy. Chúng tôi khóc như mưa, như chưa bao giờ được
khóc!
Mẹ tôi qua đời vào tháng Sáu. Tình
cờ thôi, tháng Sáu qui tụ nhiều ngày đáng nhớ trong cuộc đời tôi. Tôi làm lễ
hôn phối với chồng vào tháng Sáu, hai đứa con tôi ra đời cũng vào tháng Sáu,
ngày mà anh C. và tôi ra luật sư làm giấy tờ ly dị cũng lại vào tháng Sáu. “Tháng Sáu trời mưa, trời mưa không dứt. Trời không mưa, em cũng lạy trời mưa!.... “
Trước, trong lúc và sau thời gian
mà mẹ tôi bị bệnh nặng rồi mất, tôi phải “đối đầu” với thằng con trai mới lớn,
đang tuổi dậy thì hư hỏng của mình. Mới
13 mà thằng bé đã “quậy” dữ lắm. Thuở
đó, nó đang học straight A, lâu lâu mới bị một cái A minus hoăc B là tôi đã buồn
đứt ruột rồi (lúc đó tôi còn dại, còn vô minh quá, chưa tỉnh ngộ, bây giờ thì …
sức mấy mà buồn, buồn ơi bỏ đi đi Tám, híhí), cho nên khi “ảnh” quyết định bỏ học,
không thèm đụng đến sách vở nữa, bỏ nhà đi bụi đời, “runaway”; khỏi nói các bạn cũng biết là tôi đau khổ đến
độ nào?!
Mẹ tôi mất, tôi có viết một bài điếu
văn dài. Tôi muốn là một người mẹ tốt,
như mẹ, để hiểu con tôi hơn. Tôi muốn đặt
tôi vào vị trí của con mình. Nếu tôi là
Leo thì tôi nghĩ gì, tại sao tôi lại làm những điều như thế? v..v… Tại sao đứa
con trai độc nhất của tôi (Leo có em gái nhỏ hơn 4 tuổi) lại “rebel” (chống đối),
lại làm cho mẹ của nó khổ sở trăm chiều như thế?!! Tôi cố nhớ lại hồi tôi mới lớn, cảm nghĩ,
hành động của tôi như thế nào? Tôi sẽ phải
viết cho mẹ tôi ra sao với vị trí của một người con? Nhưng, khi đặt viết xuống, tôi đã tìm thấy
tôi trong cương vị của một người mẹ. Tôi
“identify” với mẹ mình và nhận thấy rõ ràng, thấy hiểu, thấy thương mẹ vô bờ bến. Tôi không thể, lúc đó, đặt mình vào vị trí của
con để hiểu, để thông cảm với con thằng con hư đốn của mình. Vào lúc đó, tôi chỉ thấy được một chiều, chiều
làm mẹ.
"Có nuôi con mới biết lòng cha
mẹ". Quả đúng như vậy. Tôi thấy rất rõ mẹ của chúng tôi thương yêu
chúng tôi biết đến là chừng nào, hy sinh cho chúng tôi biết là bao nhiêu! Lòng
của bà đúng là bao dung, rộng lớn như biển cả.
Mẹ tôi thương con cũng như tôi đang thương con và chắc chắn có nhiều
lúc, khi còn bé dại, tôi đã làm cho bà phiền não, khổ sở, thất vọng nhiều!
![]() |
| Tác giả Quách Như Nguyệt |
Tôi chỉ có 2 đứa con, mà còn thấy
nuôi dậy con vất vả, chật vật, khó khăn, khổ tâm, khổ trí; mẹ có đến 8 lận, phục
bà quá đi thôi! Lúc viết bài điếu văn
cho mẹ, như đang tâm sự với mẹ thì đúng hơn; tôi cảm thấy rất gần gũi với bà, cảm
thông và thương yêu bà vô cùng tận! Vừa
viết cho mẹ, nước mắt tôi vừa rơi xuống không ngừng. “Có quá trễ lắm không, hở mẹ yêu? Khi mẹ đã ra đi vĩnh viễn, con mới nhận ra rằng
mất mẹ là mất cả một bầu trời, là mất đi nhiều lắm! Con đâu còn có dịp chở mẹ đi mua sắm, phụ
giúp mẹ, cho ý kiến. Con biết mẹ thích
diện, thích điệu, thích đi chơi, con chìu mẹ nhưng cũng chưa chìu đủ đâu; lẽ ra
con phải chìu mẹ nhiều, nhiều hơn thế nữa kìa…..”
Bài điếu văn dài thật dài, hơn bình
thường; viết với đẫm đầy nước mắt. Mấy
hôm nay, tôi cố lục lại (trong những chồng bài thơ, bài viết, thư từ, hình ảnh),
cố tìm cho ra bài điếu văn đó. Tôi biết,
tôi không vất nó đi, nhưng tìm mãi cũng không ra. Trong quyển video tape, bạn của
anh C. (chồng cũ của tôi) thu hình rất đầy đủ, có đoạn tôi đứng ở ngoài nghĩa
trang, đọc điếu văn chào vĩnh biệt, nhưng tìm hoài cũng không thấy bài viết,
không biết nó thất lạc nơi đâu? Tôi chỉ tìm ra được bài thơ mà anh C., chị
Minh, em Hảo và tôi đã làm ở nhà tôi trong thời gian mẹ đang nằm ở nhà quàng,
ngày mai là ngày chôn cất.
Nguyên bản như thế này:
Một bài thơ do 3 cô con gái và anh
con rễ làm, chữ cuối bằng vần ơi. Xin đọc cho mọi người nghe chơi:
Mẹ tôi
Mẹ ơi hỡi mẹ ơi!
Một bà già chịu chơi
Bàn tay đẹp tuyệt vời
Đôi mắt bà sáng ngời
Không bao giờ nghĩ ngơi
*
Du lịch khắp mọi nơi
Đi đây đó khắp nơi
Lái xe chạy khơi khơi
Dù cuộc đời tả tơi
Bà cũng không chán đời
Gặp bà lòng phơi phới
Mẹ ơi, hỡi mẹ ơi!
*
Ít khi chịu nghĩ ngơi
Lâu lâu bà đi chơi
Cho tâm hồn thảnh thơi
Nấu cho mọi người xơi
Nghĩ đến ai cũng mời
*
Vườn bà đẹp mê tơi
Bà chịu khó vun xới
Ai cũng gọi, cũng vời
Tặng rau ngon ăn chơi
*
Bạn bè đến nhà chơi
Bà vui vẻ quá chời
Đón tiếp họ tuyệt vời
Xài tiền rất chịu chơi
Rộng rãi, rất thảnh thơi
Luôn để thiên hạ lời
*
Phúc đức bà để đời
Nhắc đến bà lệ rơi
Thương nhớ mãi không vơi
Mẹ ơi hỡi mẹ ơi!
Nhớ mẹ, nhớ muôn đời!
June 1994
Vào lúc đó, 4 người chúng tôi người
nào cũng buồn dễ sợ, buồn quá đỗi là buồn; nhưng vì có ‘sense of humor’, chúng
tôi tạm quên đi nỗi buồn mất mẹ, nói cười với nhau, ngồi nhắc lại những kỷ niệm
vui vui của mẹ. Anh C. làm bài thơ này
trước tiên, sau đó, 3 chị em tôi mới mỗi người một ý, thêm thắt vô sau. Vừa làm thơ vừa cười òa vui vẻ, rất hợp “gu”
với nhau. Bài thơ hơi có 1 chút tiếu lâm trong đó nhưng rất thật! Bài thơ ngắn nhưng tóm tắt, phản ảnh đúng con
người của mẹ. Chúng tôi nói anh C. đọc
cho mẹ ngày chót khi tiễn mẹ đi, nhưng rốt cuộc, không có ai dám đọc. Chỉ có tôi, tôi đọc bài tôi viết cho mẹ ngay
trước khi hạ huyệt và đọc cả bài thơ này.
Tôi nghẹn ngào vừa đọc vừa khóc làm cho nhiều người có mặt ngày hôm đó
đã khóc theo.
Tôi đã không nhớ là tôi có đọc bài
thơ hơi… kỳ kỳ này, Ngọc Anh (em của chị Ngọc Hà trong nhóm Bạn Thơ Văn Chính
Trị), bạn của em tôi có nhắc khi tôi dám cả gan đọc bài thơ khá tếu lâm đó lên;
cô và nguyên cả nhóm bạn của Hảo đã... chưng hửng, không thể nào ngờ... quá ngạc nhiên đi; làm lúc ấy mấy cổ đang
khóc, đang buồn quá chời là buồn, tự dưng bất ngờ quá, đã không kềm nỗi, phá
lên cười! Đúng là vừa khóc, vừa cười…
Công bình mà nói, mẹ tôi là cột trụ
của gia đình, chứ không phải bố. Mẹ giỏi
lắm. Chuyện lớn, chuyện bé gì cũng phải
qua tay mẹ. Con cái bất hoà. Vợ chồng cải vả. Khó khăn tài chánh (đến gặp mẹ vay tiền)…. Những chuyện bế tắc, khó giải quyết, đứa nào
cũng tìm đến mẹ. Nhiều lúc tôi đã nghĩ,
nếu mẹ còn sống, có thể anh C. và tôi đã không ly dị mà vẫn còn ở với nhau.
Khi chúng tôi còn nghèo khó, hai vợ
chồng đều còn đang đi học, tôi đã mang con tôi đến cho mẹ giữ mỗi khi tôi đi học
hay đi công việc. Nhiều ngày đi trễ, tôi
đã vội vàng bỏ thằng nhóc mới có 3,4 tuổi xuống trước cổng cho nó một mình đi lửng
tửng vào nhà của mẹ. Mẹ đã cười bảo:
“Nguyệt vất thằng con xuống xe, cho thằng bé đi vào một mình, rồi phóng xe đi
ngay, có muốn… “trả hiệu” cũng không được”.
Như một bài báo đã viết, mẹ tôi
đúng là một nhà tâm lý học, xã hội học, peace maker, negotiator, manager,
banker, excellent chef, baby sitter, investor, business woman, financial
adviser, etc…. Vì thế khi mẹ mất đi, bố
tôi - tất cả anh chị em của chúng tôi- rất là đau khổ, buồn thê thiết; thấy hụt
hẫng nặng nề, cảm thấy rõ rành rành nỗi mất mát quá lớn lao! Những món ăn mẹ làm ngon nổi tiếng như nộm (gỏi)
sứa, xôi vò, nộm rau muống, miến xào chay, miến xào cua, bổng (món Bắc kỳ chính
gốc: một lát rau xà lách để bún, thịt heo và tôm luộc, rau thơm; cuộn lại cho gọn,
đẹp rồi cột chặt bằng một nhánh hành lá trần sơ; khi ăn chấm với bổng, ngon hay
không cũng nhờ món chấm, được gọi là bổng- rất đặc biệt này!), bún chả thịt nướng,
canh bánh đa nấu với riêu hoặc cá rô, món ám (rau cần ta xào với cá và xương cá
bằm thật nhuyễn vo viên), cua xào chua cay và nhiều, rất nhiều món ăn ngon nữa
mà tôi không thể nào kể hết….. cũng theo mẹ tôi đi mất.
Chúng tôi, nếu có muốn nấu, cũng
không tài nào nấu ngon bằng như mẹ. Mỗi
lần có giỗ Tết, mẹ đảm đang làm rất nhiều món ăn ngon; thỉnh thoảng lại khoe:
“Mẹ làm cỗ cho hơn cả trăm người dễ dàng, chỉ… vẩy tay một cái là xong! Các cô phải chịu khó, chịu thương bắt chước mẹ
chứ. Con gái nhà này chả được đứa nào,
chỉ mỗi có Hảo là tương đối giống mẹ, thích làm, nhanh nhẹn, nhanh nhẩu, nhanh
tay nhanh chân!” Từ nhỏ, tôi đã được
nghe mẹ dậy: “Con gái phải biết nấu nướng, làm cơm; công dung ngôn hạnh, có
giàu có đi chăng nữa cũng phải biết làm, để khi thuê người làm họ không thể xem
thường mình được, không qua mặt được mình”.
Mỗi lần giỗ tết, nhà có tiệc tùng;
không trốn được, tôi phải vào phụ, tôi làm chướng mắt mẹ tôi ghê lắm vì tôi lười
mà (chúa lười nữa là đằng khác! Hihi...) lại đoảng, chậm chạp, tà tà... hổng được
giỏi giang cho lắm, khó mà vừa ý, vừa lòng mẹ của tôi.
Khi anh C gặp bố mẹ tôi để ngỏ lời
cầu hôn, mẹ tôi đã nói thẳng với anh là tôi rất lười, lười lắm! “Trong nhà tôi, cô N là công nương nhất! Sướng
nhất nhà! Nhà có người làm, cô kế út nhà này chỉ biết ăn với học, chả phải làm
gì cả. Nguyệt, cô ta lười lắm đấy! Tôi
nói thật cho anh biết. Sau này anh đừng
trách tôi không nói trước”, mẹ đã “cảnh cáo” anh. Sau này, chồng cũ của tôi đã nói chơi chơi,
không hề có ý “chê” tui, hổng dám chê tui đâu à nhe, hehe: “Anh tưởng mẹ nói
đùa chứ, té ra là mẹ nói thật!” 🙂
Khi còn ở Việt Nam, mẹ tôi là một người đàn bà
tài giỏi, làm hái ra tiền. Chúng tôi có
được một đời sống sung túc, sung sướng cũng là nhờ mẹ. Bố chúng tôi hiền lành quá, làm công chức
thanh liêm thì lương bổng đâu có bao nhiêu.
Một tay mẹ quán xuyến việc nhà, việc chợ, việc buôn, việc bán..v.v… Khi qua bên đây, mẹ muốn mở tiệm vàng, mở chợ,
mở tiệm liquor nhưng chúng tôi đứa nào cũng cản, không muốn mẹ làm. Vậy chứ, ngay ở nước Mỹ này, tuy không còn trẻ
như xưa, bà vẫn “áp phe” lai rai, mẹ bảo muốn kiếm tí tiền để gửi về VN, giúp đỡ
họ hàng, người nghèo khó.
Qua đến đất nước tự do, không còn
người làm nữa, mẹ phải tự một mình dọn dẹp cả ngày. Mẹ có nguyên một vườn rau trồng đủ loại rau
thơm, rau muống, rau mồng tơi, rau củ khởi, các loại rau thơm, ba giàn mướp
hương, bầu, bí… Trồng xong, bà còn có cái thú vui hái mang đi cho thiên hạ. Mùa đông, khi nào rảnh rổi, mẹ ngồi đan áo lạnh,
đan vớ, mũ cho các cháu. Mẹ đi học Anh
văn, lúc nào cũng là học trò cưng của mấy bà giáo Mỹ. Mẹ bạo dạn, dơ tay lên hỏi và tập nói chẳng sợ
sai. Đi đến đâu mẹ tôi đều có bạn đến
đó. Giới nào bà chơi cũng được, rất dễ
hòa đồng. (Hảo thừa hưởng được của mẹ cá
tính rất hay này).
Khi tôi ra đời làm việc, tôi cũng bắt
đầu tập được một chút xíu cái tính “friendly”, hòa ái này để dễ hoà đồng vui vẻ
với mọi người, thích hợp với nhiều tầng lớp trong xã hội hơn, đỡ “shy” hơn, chứ
hồi mới lớn; tôi cũng thuộc loại khá…. chảnh, tại lúc đó còn tưởng bở, chưa biết
đời là zì mờ, cứ tưởng là mình…. “delicious”, là ngon nhắm, hehe.. Đã chảnh lại nhút nhát nữa mới chết chứ, nên
khi ra đường, chả bao giờ tôi bắt chuyện với ai.
Mẹ tôi hoạt bát, vui tính lắm, ăn
nói rất có duyên, tốt tính, tử tế, rộng rãi, rất biết điều nên bà có rất nhiều
bạn. Bà thường nói với chúng tôi: “Các
con nên chịu khó chia vui, sẻ buồn với mọi người” hoặc “Nghĩa tử là nghĩa tận, đi đám ma quan
trọng lắm chứ các con đừng thấy đám vui thì đến, đám buồn thì không”, “Ai làm
gì cho mình thì phải nhớ mà trả ơn, đừng để phải nợ nần ai, kiếp này không trả
được, kiếp sau sẽ phải trả thêm gấp bao nhiêu lần đấy..” v..v.. Khi mẹ tôi qua đời, chúng tôi mới càng thấy
rõ là bà được quá nhiều bạn bè thương mến. Ngoài những cô, chú, bác do chúng
tôi thông báo cho biết, còn có rất nhiều người đọc báo, nghe tin cáo phó trên
Radio, nhiều người lắm... họ đã chạy đến nhà quàng viếng thăm mẹ tôi lần chót.
Năm 1976, khi tôi mới bay xuống
Cali từ New Hampshire; tôi có quen với một anh, anh là anh của một người bạn. Lúc nào tôi đi chơi với anh cũng có Hảo đi
theo (dĩ nhiên là anh ấy luôn lịch sự mời cả bố mẹ tôi và Hảo). Hảo mới vừa cho tôi biết là nó đâu có muốn đi
đâu, là mẹ tôi bắt nó đi theo để làm ‘chaperone’ (rờ mọt) cho tôi đó chứ. Wow!
Thế mà tôi nào có biết, chả biết một tí gì?! Mẹ tôi đã tế nhị ngấm ngầm “bắt” cô em của
tôi đi theo canh chừng tui mà tui có biết đâu?!
Giời hỡi, giời ơi, hỡi ui.. tui chẳng được “nếm mùi” tình ái tại ‘thì là
mà’ ... hà hà hí hí.. thế đấy, hehe.. Nếu
không có Hảo đi theo, dám tôi đã lấy anh D đó lắm à. Bởi thế, nếu có ai đó nói cuộc đời của mình
phụ thuộc vào mẹ mình rất nhiều, quá nhiều... họ nói đúng đấy, chẳng có sai đâu
ạ …
***Lần đầu tiên đi chơi ở nước
ngoài, năm 1991; tôi đi với mẹ. Tôi đã
quá ngạc nhiên vì mẹ của mình rất ư là “popular”, được lòng hầu hết tất cả mọi
người trong nhóm (nhóm người Hồng Kông, Đài Loan chứ không phải Việt Nam). Mẹ nổi bật, everybody like her, họ không nói
được tiếng Anh, mẹ tôi nói không được nhiều; vậy mà mẹ dùng 1 chút tiếng Tầu, 1
chút tiếng Anh, cộng với… hai tay, “communicate” được với họ mà còn làm cho họ
thích, khoái mẹ mới là hay chứ. Còn
tôi? Tôi đi bên cạnh mẹ, tôi chìm
lĩm! Tôi chỉ là một cái bóng mờ nhạt, chả
ai biết đến tôi, nếu có biết cũng là nhờ tôi ‘ké’ mẹ của tôi thôi.
Khi mẹ giới thiệu tôi là con
gái, có người còn không tin tôi là con của
mẹ vì tôi không giống mẹ một chút xíu nào (tôi giống bố), mẹ đẹp, mẹ diện, mẹ
biết điệu đàng, còn tôi ….?? Tôi cứ ngỡ
tôi biết tiếng Anh rành rẻ, còn trẻ, đi chơi với mẹ; tôi sẽ giúp được mẹ, đỡ đần
mẹ được nhiều thứ. Có ngờ đâu, nhiều lúc
khi tôi chưa điền đơn, làm mọi thủ tục ở phi trường -lo cho tôi chưa xong- thì
mẹ đã nhanh nhẹn làm xong từ đời nào và đã đi trước, đứng xếp hàng trước giữ chổ
cho tôi, chờ tôi. Mẹ đi chơi với tôi,
tôi đã không giúp được gì cho mẹ mà còn làm cho mẹ cứ phải lo cho tôi nữa. Chẳng hạn như việc tôi dễ ngủ, ngồi trên xe
bus, đi đến đâu tôi cũng ngủ. Khi đi
chơi biển, ngồi trên tầu, tôi ngủ gà ngủ gật, mẹ tôi cứ phải lo lắng, ngồi canh
chừng cho tôi, mẹ sợ tôi ngủ quên, bị rơi tòm xuống biển, Chẳng hạn như việc
tôi hay tà tà, trễ nãi làm lúc nào mẹ cũng phải hối tôi … Đến Hồng Kông, tôi mệt quá, chỉ muốn ở lại
Hotel ngủ thì mẹ đã xông xáo, lấy taxi đi một mình; biết vào Subway đi xe để đến
Macau. Đi chơi 3 tuần với mẹ, tôi mới nhận
ra rằng (realize) mẹ của tôi quá đảm đang, tài giỏi, tôi không được bằng một
góc của bà.
Mẹ là người của đám đông. Mỗi khi
mẹ trổ tài kể chuyện là mọi người đều lắng tai nghe, cười sung sướng, cười
ha hả; tôi còn thấy có vài người... há hốc
cả miệng, nghe mẹ tôi nói chuyện say mê, quên trời quên đất. Mẹ tôi biết pha trò, rất tếu, ăn nói có
duyên, chịu chơi, charming, lại đẹp. Bốn
đứa con gái, không đứa nào được bằng mẹ cả.
(Có Hảo thừa hưởng được cái có duyên, tiếu lâm, kể chuyện hay, những đứa
con khác, chỉ thừa hưởng được một chút xíu thui à.. hehe, nhưng chắc cũng ‘dừa’
đủ xài)
Mỗi khi chúng tôi tỏ ra giỏi giang,
làm thành công được việc gì thì bạn mẹ, họ hàng, những người quen biết, và cả bố
tôi đều hay nói: “Con bà Ninh mà lại!”, “Con gái bà Ninh có khác!”…. (Ninh là
tên của bố tôi)
Mẹ giỏi và có một trí nhớ tốt. Bà thi Quốc Tịch một lần là đậu. Thi lấy bằng
lái xe cũng vậy. Chị tôi (hoặc người nào khác trong nhà, tôi không nhớ rõ) và bố
tôi phải thi 2 lần mới lấy được bằng lái xe (Driver License). Mẹ hãnh diện lắm, khoe: “Mẹ thi có một lần là
đậu. “X” (tôi không nhớ là ai) còn trẻ,
giỏi tiếng Anh mà phải đi thi đến 2 lần.” Mẹ lái xe bong bong, rất tự lập,
không thích nhờ vả con cái bao giờ. Tôi
có cái diễm phúc là tôi không phải đi làm nên tôi hay đến chơi với mẹ, giúp mẹ
đóng những thùng quà gửi về Việt nam, đi mua sắm với mẹ, phụ nấu và “ăn hộ, ăn
giùm” (hihihi...) những món ăn ngon mẹ nấu.
Với bố tôi, mẹ tôi thương yêu, chìu chuộng,
chăm sóc ông hết mực, nấu cho bố tôi những món ăn mà ông thích, mẹ lo cho bố từng
li từng tí. Đối với họ hàng bên chồng, mẹ
rất là oai, được quí hoá, nể vì. Khi còn
ở Việt Nam, vào dịp Tết, bà thường hay cho quà, biếu xén tất cả họ hàng không
thiếu một ai. Những ai cần nhờ vả, giúp đỡ gì, nếu giúp được, mẹ đều giúp cả. Qua đến đây, bà gửi quà vào trong Nam cho bà
con của bố tôi và gửi ra Bắc cho anh em ruột của bà (nhưng vẫn không quên gửi
tiền giúp đỡ người nghèo khó). Mẹ của
tôi chu đáo lắm, ai xin gì bà cũng cho, từ cây kim cuộn chỉ…
***Tôi vẫn còn nhớ hoài, nhớ mãi
cái cảnh mẹ ngồi ở bàn gương trang điểm.
Hồi nhỏ, tôi thích nhìn mẹ lúc mẹ tôi sửa soạn trước khi đi chơi. Nhìn mẹ
kẻ lông mày, nhìn mẹ đánh phấn, thoa son…
Mẹ tôi trang điểm khéo lắm, rất nhẹ nhàng tự nhiên, làm cho bà đã đẹp lại
càng đẹp thêm lên. Bà có một tủ áo dài đủ
mầu, nhiều lắm! Bà biết xem, biết định
giá hột soàn và có nhiều (collection) nữ trang, vòng, nhẫn, đồng hồ, dây đeo cổ. Lúc nào đi chơi, bà cũng đeo một xâu chuỗi bằng
ngọc trai hoặc chuỗi bằng đá quí mầu đen hoặc một loại đá quí mầu “tông xì
tông” hay mầu đối chiếu (contrast) với áo dài bà đang mặc. Make up (trang điểm) xong, chao ôi bà đẹp lộng
lẫy! Đúng đó các bạn ơi… đối với tôi, mẹ
tôi đẹp lắm!. Gò má bà hơi cao, đôi lông
mày đậm nét cong cong hình lá liễu. Bà
có làn da trắng mịn màng. Mắt to sâu hai
mí làm cái mũi đã cao nhìn còn cao hơn.
Mẹ của chúng tôi có một đôi môi đầy đặn, luôn luôn nở những nụ cười tươi
tắn, mỗi khi bà cười, mắt cũng cười theo, hai đồng điếu (dimples) hiện ra … ôi
chao sao mà dễ thương quá thế (Phương An, con gái tôi, giống bà ngoại ở điểm
này).
Mẹ của tôi nhìn vương vất có nét đẹp
của người Âu châu. Khi đọc thơ của thi
sĩ Quang Dũng, bài “Đôi mắt người Sơn Tây”, câu: “Mắt em dìu dịu buồn Tây
phương”, tôi lại liên tưởng đến cặp mắt của bà.
Từ hồi bé, tôi đã say mê ngắm bà; đã biết rằng mẹ tôi rất đẹp. Bà cao ráo (cao hơn tất cả mấy chị em tôi), lưng
thẳng, dáng dấp bà ngon lành, quí phái. Mẹ rất hãnh diện vì lúc nào mẹ cũng có
một cái eo thon gọn, cho dù lớn tuổi bà vẫn không bị xồ xề…
Khi mẹ mất, nằm trong quan tài, tôi
thấy hai bàn tay của mẹ để chấp trên bụng, đẹp vô chừng! Hai bàn tay mà tôi may mắn được thừa hưởng
khoảng 7/10 của mẹ. Người ta hay nói tại
tôi không phải làm việc gì nặng nhọc nên tôi có 2 bàn tay khá đẹp, tôi thì lại
nghĩ khác, là nhờ tôi may mắn có được hai bàn tay giống mẹ của tôi thôi. Hai bàn tay của mẹ từng ôm ấp, bế bồng, vỗ về
ủi an tôi, cạo gió cho tôi mỗi khi tôi nhờ mẹ, từng làm biết bao nhiêu là món
ăn ngon, từng cầm bút tính toán suy nghĩ khi buôn tảo bán tần, từng khéo léo
chưng bầy cho cửa nhà thêm đẹp, từng bới đất trồng rau khi về hưu, từng phải
làm biết bao nhiêu là việc, rất khéo léo, đảm đang! Bây giờ mẹ nằm đó, hai bàn tay bà vĩnh viễn
không cần phải làm gì nữa…. Mẹ của tôi sẽ
không còn phải lo cho chồng, lo cho con cháu, không còn phải giúp đỡ, lăng xăng
làm đủ mọi thứ việc giúp tất cả mọi người…
“Mẹ ngủ ngon nha mẹ. Bình an mãi
mãi nha, không còn ai nhờ vả, quấy rầy, làm cho mẹ buồn phiền nữa. Mẹ sớm siêu thoát về một cõi nào đó tốt lành
hơn thế giới ta bà này, vĩnh viễn nghĩ ngơi, yên nghĩ nha mẹ, mẹ của con…” Tôi đã nghĩ thầm như thế và nắm lấy hai bàn
tay của mẹ. Hai bàn tay mẹ tôi lạnh ngắt! Tôi cúi xuống hôn lên trán mẹ. Nước mắt tôi ràn rụa, ướt đẫm… Tôi khóc nức nở. “Khi nắp quan tài đóng lại, con sẽ không bao
giờ còn nhìn thấy mẹ nữa… mẹ ơi!”
Da mặt bà, trãi qua 6 tháng dài bệnh
hoạn, năm đó bà 67 tuổi, vẫn đẹp, không có lấy một nếp nhăn. Sở dĩ tôi nhắc đến
làn da của mẹ tôi vì khi vào nhà thương thăm mẹ, cô y tá để khuôn mặt của cô gần
mặt mẹ; tôi thấy ngay sự khác biệt giữa hai người. Tuy không muốn so sánh nhưng hình ảnh tương
phản quá rõ ràng: một bệnh nhân gầy đét
nhưng da mặt hoàn toàn không hề nhăn, láng cón à; còn cô ý tá, mặc dù còn trẻ
nhưng da lại bị chùng, có nhiều nếp nhăn nheo.
Qua bao nhiêu năm, con vẫn nhớ mẹ lắm,
mẹ biết không? Khi công chúa Diana chết,
con thấy người ta ca tụng cô ta quá đáng! Với con, mẹ Theresa ở Ấn Độ hơn Diana
nhiều lắm, những bà mẹ Việt Nam vô danh hơn cô ta nhiều lắm. Những người đàn bà Việt Nam thầm lặng, cả một
đời hy sinh cho chồng, cho con, cả một đời làm lụng vất vả, không hề có một tiếng
than van. Những người mẹ mất con, đi
theo sau quan tài lủi thủi, con chết trận khi còn rất trẻ; những người vợ trẻ
như con dâu của mẹ, chị Bé (Kim TTThạnh) nhà mình, chồng chết khi con còn đang
nằm trong bụng. Mẹ ơi, mẹ có nhớ
không? Khi đưa đám ma của anh Tiến đến
Nghĩa Trang Quân Đội, mình đã thấy cảnh một người vợ còn trẻ lắm, bụng chị to
mà còn phải bế con, không thân nhân, không họ hàng gì cả, đám ma không rình
rang, âm thầm, buồn tủi! Hai mẹ con của
người mẹ rất trẻ này đi theo sau một cỗ quan tài, thân xác của người chết chắc
đã bị xình nên nước nhỉ ra hôi thối. Ai
nhìn cái cảnh đó mà không thấy đau lòng, thương xót, mà không rơi nước mắt? Con đang buồn vì gia đình mình mất đi anh Tiến,
nhưng lúc đó thấy đám ma của anh mình rình rang, to lớn quá, trọng đại, hùng hậu
quá (tất cả là nhờ mẹ), tự nhiên con đã cảm thấy không buồn nữa.. Hai cảnh đời
tương phản, khi đã chết rồi mà cũng quá khác biệt, cách xa nhau….
Rồi còn những người đàn bà Việt Nam
như bà nội của con, goá chồng khi 2 đứa con còn nhỏ xíu, một mình tần tảo, nhất
định ở vậy, góa bụa nuôi con. Những bà mẹ già oằn người gánh những đòn gánh quá
nặng nề đi bán dạo. Những người đàn bà
khiêng những đống gạch nặng trên lưng, làm đổ mồ hôi, sôi con mắt! Những người
mẹ quê mùa, tay lấm chân bùn… chịu đựng, chịu sứt mẻ, xây xát, máu tuôn, oằn
người dưới cái nắng cháy da để kiếm tiền sinh sống, quỵ lụy nuôi con, những người
đó mới xứng đáng để được nêu danh và ca tụng.
Những người đàn bà như cô Giang, cô Bắc, Lê thị Công Nhân, Trần Khải
Thanh Thuỷ… đã hy sinh thân mình, cam chịu tù đầy để làm chuyện lớn, mong có một
đất nước, một chính thể khá hơn… Những người đàn bà can đảm đó, với con, mới xứng
đáng được ngưỡng mộ và bái phục. Và mẹ
ơi, con đã nghĩ đến mẹ. You are my real
hero. Với con, Diana làm sao sánh bằng mẹ được?. Cô ta đâu có mang nặng 10 lần, đẻ đau 9 lần
như mẹ. Cô ta đâu có phải tháo vác bán buôn, đổ mồ hôi nước mắt, tảo tần nuôi cả
đàn con, không màng nguy hiểm, hiểm nguy kiếm tiền để chăm lo cho gia đình như
mẹ. Cô công chúa đó làm sao có thể làm
được những món ăn ngon lành, bổ ích như mẹ đã.
Mẹ là người đàn bà giỏi giang, đảm đang, vượng phu ích tử. Mẹ mất đi, những con vịt ngoài công viên mà mẹ
thường cho chúng nó ăn, chắc cũng thấy buồn. Những người hàng xóm, bạn bè của mẹ,
không còn được mẹ cho rau, biếu cho những món ăn ngon, đến viếng thăm chào hỏi...
chắc thấy tiếc nhớ mẹ vô cùng! Một số
người nghèo ở VN cũng bị thiệt thòi và anh em, họ hàng bên mẹ, cả họ hàng bên bố
nữa… chắc chắn đã nhớ thương mẹ rất nhiều
đó mẹ ơi!
Mẹ yêu của con ơi, con vẫn cố làm một
con người tốt, bắt chước mẹ để không hổ danh là con gái của bà Ninh. Nhưng khi
viết những giòng chữ này, con cảm thấy rằng con sẽ chẳng bao giờ có thể sánh được
bằng với mẹ. Ngày lễ dành cho những bà mẹ
sắp đến, con cảm thấy nhớ mẹ vô vàn. Happy early Mother Day, Mom. Con viết những giòng này để tưởng nhớ đến mẹ. Mẹ yêu dấu của con.
Quách Như Nguyệt
4/26/2010
Sửa lại chút chút, May 7th, 2015
Hi Chị Nguyệt,
Giọng văn (lúc làm thơ) của mấy anh
chị nhiều lạc-quan hơn là bi-quan. Những gì anh chị kể lại về Bác toàn là những
chuyện vui. Chị thử ngẫm-nghĩ lại xem nếu được thuật lại lúc Bác còn sống thì
em chắc-chắn mọi người sẽ cười vui với cuộc sống và con người của Bác. Em viết
Buồn + cười (chứ không phải là buồn-cười) vì lúc đó tâm-trạng của chúng em là vừa
khóc vừa cười, cười ra nước mắt. Tuy nhiên em nghĩ có lẽ Bác thích những bài
thơ như vậy trong ngày trong đại của một đời người hơn là những bài điếu văn buồn
thảm.
Chị Nguyệt đừng giận em nha. Tụi em
đang khóc mà phải bật cười vì câu "Một bà già chịu chơi" trong bài
thơ rồi hình dung ra hình ảnh sống động của Bác lúc sinh thời.
Em Ngoc Anh
Ngọc Anh oi, N. lại không nhớ là
mình có đọc mấy câu thơ đó. N. tưởng là
mình không đọc chứ. Nếu đọc thì Ngọc Anh
cười là phải đạo rồi vì bài thơ này…. Tếu lâm mà. N. hiểu Ngọc Anh viết buồn + cười chứ. Buồn
nhưng đồng thời cũng buồn cười, mắc cười.
Chỉ théc méc vì N. không nhớ là đã …. dám cả gan đọc mấy câu thơ này
trong lúc….mọi người serious, buồn bã
trước giờ chôn cất. Thank you for
reminding me. Làm gì có chuyện giân Ngọc
Anh. Em dễ thương lắm vì bỏ giờ ra viết
email cho chị. Chị rất appreciate, rảnh
nhớ email vài chữ cho chi N. nha.
nn
*****
Thương nhớ mẹ
Bao nhiêu bài thơ con làm
Chưa bài nào con làm cho mẹ
Hôm nay đọc những bài thơ về mẹ,
của bạn bè, con cảm thấy xót xa
Đúng quá đúng những bài thơ ngợi ca
Nước mắt con tuôn trào
Thấy thổn thức, thấy nhớ thương vật
vã!
Hai mươi năm kể từ ngày mẹ mất
Con lạc loài, hụt hẫng lắm mẹ ơi
Không còn mẹ, ai dậy dỗ trên đời
Những lúc khổ chẳng còn ai tâm sự
Ai khuyến khích, ai mừng con khá giả
Ai nghe con chia sẻ chuyện âu sầu..
Khi quấn khăn tang mầu buồn trắng
lên đầu,
dẫu vẫn biết.. từ đây mình mất mát
Đâu ngờ rằng mất nhiều quá mẹ ơi!
Không có ai hiểu con bằng mẹ hiểu
Mất mẹ rồi, trống vắng biết bao nhiêu
Thèm mẹ mắng, nghe mẹ cười hớn hở
Mất thật rồi… ai nâng đỡ, thương
yêu
Mẹ thương con, tình thương vô điều
kiện
Mẹ thương con tình mẹ chẳng bến bờ
Bao nhiêu tuổi vẫn là con của mẹ
Mẹ mất rồi con bé bỏng với ai
Bao nhiêu tuổi vẫn là con gái mẹ
Thèm dụi đầu vào nách mẹ, ôm vai
Hoa hồng trắng con ngậm ngùi cài áo
Cài hàng năm vào ngày lễ Vu Lan
Nhớ mẹ yêu con đã khóc nghẹn ngào
Tháng Bẩy ta mùa Vu Lan báo hiếu
Mẹ còn đâu mà đền trả, mẹ yêu…
Mẹ yêu ơi hôm nay con nhớ quá
Nhớ mẹ hiền, con nhớ quá mẹ ơi?
Ngày hiền mẫu không còn mẹ trên đời
Thương nhớ mẹ, mẹ của con, mẹ hỡi…
Q. Như Nguyệt
May 7th, 2015
Mời nghe:
THƯƠNG NHỚ ME, thơ Quách Như Nguyệt, nhạc Lê Quốc Thắng, ca sĩ Hà Vân