Văn Nghệ Quảng Trị

Tuesday, January 25, 2022

KHÔNG VỀ QUÊ, EM ĐI LÀM TỪ THIỆN - Chùm thơ Lê Thanh Hùng

Nhà thơ Lê Thanh Hùng

Không về quê,

em đi làm từ thiện

Đêm trống vắng, ngõ phố sâu hun hút

Em phát cơm từ thiện ở đầu đường

Lòng thắc thỏm, quê nhà mùa lũ lụt

Trong những ngày dịch bệnh tai ương

Không về quê, chọn việc làm thiện nguyện

Thành phố ơi! Đời lao nhọc mưu sinh

Dù không phải chuyện đội trời dời biển

Sức nhỏ nhoi, em trả nợ ân tình

Ngõ nhỏ thân quen, phận người lam lũ

Trong khó khăn vẫn đùm bọc cưu mang

Người trăm xứ, đã về đây quần tụ

Bao số phận long đong, cảnh lỡ làng

Lặng lẽ người nhận cơm theo giãn cách

Thô ráp bàn tay, ngượng nghịu cám ơn

Trong hoàn cảnh, mỗi phận người, mỗi phách

Cuộc sống đời xô, trôi nỗi dập dờn

Chợt một tiếng ru con, giọng ngoài nớ

Tiếng quê nghe sao khắc khoải chưa tề

Em quay mặt, mà lòng như vun vỡ

Lóng ngóng trao quà, đau đáu tình quê…

Ngang đời phiêu lãng

Bao năm tháng

Rớt dọc đường bè bạn

Biết bao nhiêu nghề

Hằn dấu trên tay

Lòng phố chật

Anh bước đi lơ đãng

Một nỗi buồn

Nghe chao chác, đắng cay…

Điều chưa biết

Và những điều nhàm chán

Cứ bồng bềnh

Trong nắng úa chiều nay

Bỗng tà áo trắng

Ngưng đời phiêu lãng

Em đạp xe qua

Chở nắng

Theo ngày…

8/91

Cơn mưa giông bất chợt

Xé toang chiều trong tiếng sấm xa xa

Em lúng liếng xòe tay che bớt

Giọt mưa rơi, tan trên áo váy nuột nà

Lệch một vòng cong theo chiều gợn sóng

Em quay ngang, lồ lộ chiết yêu…

Không biết những thứ gì

tạo nên sự tử tế

Sao có người lại quên cội rễ

Chất chứa hận thù, dù đất mẹ vẫn bao dung

Ở đâu, lúc nào chúng ta cũng đều có số phận chung

Cội nguồn hạnh phúc, khổ đau sẽ được chuyển giao thế hệ

Dìu dắt nhau đi qua sự khốn cùng

Lê Thanh Hùng

Bắc Bình, Bình Thuận

ĐÓN NĂM DẦN BÀN VỀ “ĐÓN NĂM MÙI”, BÀI THƠ ĐƯỜNG LUẬT CỦA LA THỤY - Châu Thạch

La Thuỵ, một nhà thơ được mến mộ, còn là chủ nhân nhiều trang blogspot uy tín tại VN. “Đón Năm Mùi” là một bài thơ Đường luật ông sáng tác vào năm Mùi nào đó trước đây. Nhân mùa xuân năm Nhâm Dần sắp đến. Châu Thạch xin có một vài cảm nhận về bài thơ nầy, để đọc nó, ta thưởng thức những điều lạ trong mùa xuân xa xôi của lịch sử. Bài thơ như sau:

ĐÓN NĂM MÙI

Tân niên rộn rã bước Dương ông
Chào đón xuân tươi, vẫy nắng hồng
Tô Vũ lưu danh bền dạ thép *
Bá Hề nức tiếng vững gan đồng **
Dán sừng lệ tết ca vang xóm
Chuốc chén tình xuân tỏa ấm phòng
Sáng giá “đầu dê” hàng chính hiệu
Năm Mùi sung mãn đẹp lòng không?

La Thuỵ

Bàn về hai câu Mở (đề) của bài thơ, ta thấy tác giả đã nhân cách hoá mùa xuân con Dê khi gọi bước chân xuân là bước của Dương ông. Bước chân đó đã được mặt trời “Vẫy nắng hồng” để chào đón. Hai câu mở đề ấy đã giữ đúng vai trò giới thiệu bài thơ của một bài thơ Đường luật, cho ta thấy được bước chân rộn ràng, linh động, thắm tươi của mùa xuân đến giữa nhân gian.

Qua hai câu Trạng (thực) có vẻ khó hiểu làm ta động não hơi nhiều nhưng khi suy ra được thì cái hay tiềm ẩn trong hai câu thơ làm cho ta thích thú:

Tô Vũ lưu danh bền dạ thép*
Bá hề nức tiếng vững gan đồng**

Hai câu thơ nầy tác giả giải thích điển tích như sau:

*Vâng mệnh vua Hán Vũ Đế, Tô Vũ đi sứ sang Hung Nô. Ông bị vua Hung Nô đày đến đất Bắc giá lạnh hoang vu, không có người ở, để chăn dê rất cực khổ. Sau 19 năm, nhờ sự can thiệp của Hán Vũ Đế, ông mới được thả trở về Hán.
** Bá Lý Hề bị nước Sở bắt làm nô lệ. Tần Mục Công biết Hề là người có tài, đem năm tấm da dê xin chuộc. Tần Mục Công chuộc được Bá Lý Hề đem về, phong ngay làm Tướng Quốc và ông Tướng Quốc này đã làm cho nước Tân thành giầu mạnh một thời và được mệnh danh là “Ngũ Cổ Đại Phu”, nghĩa là ông Tướng Quốc năm bộ da dê.

Vậy với câu “Tô Vũ lưu danh bền dạ thép” ta có thể hiểu ý của tác giả muốn nói mùa xuân tràn đến cả nhưng nơi xa xôi hẻo lánh, hoang vu như chổ ông Tô Vũ ngày xưa chăn dê.

Câu “Bá Hề nức tiếng vững gan đồng” ta có thể hiểu ý tác giả muốn nói mùa xuân chan chứa trên miền đất thanh bình an cư lạc nghiệp như nơi ông Bá Hề ngày xưa làm Tướng Quốc.

Hai câu nầy còn có ý nghĩa năm Mùi là năm của những con người chí khí kiên cường, có tài cao đức rộng.

Sở dĩ tác giả dùng hai điển tích nầy là vì nó có liên quan đến dê nên dùng nó để nói về năm mùi là hay và hợp lý. Người làm thơ có thể dùng một chữ nào đó có trong điển tích để gởi ý thơ của mình vào, thì ở đây La Thuỵ dùng nguyên hai sự kiện trong lịch sử để hàm ý những gì mình muốn nói là một cách mới và thâm thuý trong xử dụng tích xưa. Hai câu thơ nầy theo tôi nó đã làm tròn bổn phận của vế Trạng (Thực) trong bài Đường thi vì nó đã triển khai rộng và sâu chủ đề “Đón Năm Mùi”.

Tiếp theo hai câu Luận như sau:

Dán sừng lệ tết ca vang xóm
Chuốc chén tình xuân toả ấm phòng

“Dán sừng” thì tôi chưa biết, có thể đoán là người ta dán ảnh tượng thần giữ cửa để bảo vệ gia đình trong một năm mới. Qua thơ cũng có thể hiểu đây là một phong tục có ý nghĩa trong ngày xuân. Có lẽ sau khi “dán sừng” rồi thì người dân mới vui chơi nên “ca vang xóm”.

Hai câu luận nầy ngoài sự đối chữ chuẩn xác thì sự đối ý cũng rất hay. “Dán sừng lệ tết ca vang xóm” là cảnh vui xuân của cộng đồng dân cư, còn “Chuốc chén tình xuân toả ấm phòng” là cảnh hưởng xuân riêng tư với nhau.

Tại sao không dùng chữ “nhà” để đối với chữ “xóm” mà dùng chữ “phòng”? Vì chữ “nhà” thì cũng là một cộng đồng gồm có ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con cái, bà con và bạn bè ở chung. Nếu đem chữ “nhà” đối với chữ “xóm” hình ảnh không đối nhau. Tác giả dùng chữ “phòng” đối với chữ “xóm” là một suy nghĩ tinh tế vì hai hình ảnh nầy tương phản nhau, một bên thì đông đúc một bên thì lẻ loi, đối chọi nhau mà đều có chung một niềm vui đón xuân tuyệt vời.

Trong luật thơ Đường hai câu luận nầy là để cho tác giả luận bàn hay giải thích chủ đề bài thơ. Ở đây tác giả La Thuỵ đã dùng vế luận để nhấn mạnh thêm một cách cụ thể nguồn vui ngày xuân giữa cộng đồng và của cá nhân con người trong cộng đồng đó. Tôi nghĩ không còn sự “luận bàn” sự “giải thích” nào hợp lý hơn.

Tiếp theo hai câu kết như sau:

Sáng giá “đầu dê” hàng chính hiệu
Năm Mùi sung mãn đẹp lòng không?

Sở dĩ chữ “đầu dê” tác giả đóng trong ngoặc kép là vì ông trích chữ “đầu dê” trong câu “Treo đầu dê bán thịt chó” của nhân gian. Ở đây “sáng giá “đầu dê” hàng chính hiệu” có nghĩa là treo đầu dê thì bán đầu dê chính hiệu chứ không bán thịt chó. Câu thơ nầy báo trước một năm Mùi đầy niềm vui trong cộng đồng, con người sống với nhau chân thật, không có sự phỉnh lừa dối trá như trước nữa. Ý thơ nầy được bổ nghĩa thêm trong câu “Năm Mùi sung mãn đẹp lòng không?” Đây là một vế kết ý nghĩa và trọn vẹn vì nó tiên đoán cho một năm Mùi tốt đẹp sau những gì tác giả trình bày ở những vế thơ trên.

Có thể những lý giải của tôi không đúng với ý tác giả và đối chọi với lập luận của một số bạn đọc. Tuy thế ta nên hiểu là người đọc cũng là người làm thơ, nhưng làm thơ không thành câu. Vì khi ta đọc một bài thơ thì tùy theo trình độ, hoàn cảnh, thẩm mỹ, tâm tư tình cảm của ta mà ta có cách hiểu và rung động nhiều hay ít với bài thơ, nghĩa là ta nương theo bài thơ của tác giả mà ta làm thơ lại trong chính lòng ta.

Vậy thì mỗi người hiểu khác nhau đâu có gì đáng trách. Hơn nữa ở Thơ Đường Luật có rất nhiều nhà thơ tầm cỡ, thuộc hạng thương thừa, sư thơ, huynh thơ mà sáng tác của họ độc đáo, thâm thuý có khi quá sức thưởng thức của ta, trong đó La Thụỵ là một tên tuổi được nhiều bạn đọc và thi hữu mến phục. Mỗi khi gặp những bài thơ như thế thì theo tôi cứ từ từ mà suy tư, khảo cứu, chất vấn để biết, chớ đừng nên vội vác búa đập ngay vào bài thơ của họ, có khi búa ấy dội ngược về mình.

Mấy lời thô sơ về cảm nghĩ của mình, xin cúi đầu trước để nhận lãnh sự đồng cảm cũng như nhận lảnh búa rìu nếu có.

Châu Thạch

BẾP QUÊ MÙI TẾT, NHỚ TẾT XƯA – Thơ Tịnh Bình

Nhà thơ Tịnh Bình

BẾP QUÊ MÙI TẾT

Buốt lòng Chạp bước đông xa mãi
Xuân thật gần hương tết bâng khuâng
Gác mái chèo sương ban mai cỏ biếc
Vạt nắng tơ non bẽn lẽn trong ngần

Lao xao phiên chợ ngày giáp tết
Kiệu hành mặc cả với bánh chưng
Khoe sắc đua hương cùng ong bướm
Cúc thắm mai vàng phô sắc xuân

Rẽ lối thiên thanh bầy chim én
Nàng xuân yếm thắm vội về theo
Rưng rưng mùi tết trong khói ấm
Bếp quê tí tách lửa hồng reo...

NHỚ TẾT XƯA

Hong chút nắng nỗi niềm năm cũ
Đã xuân rồi... chưa Tết,Tết ơi!
Thì nao nức búp non chồi nụ
Tàn phai nào rồi cũng rụng rơi

Tìm ánh mắt trong vườn xuân chín
Nhớ vu vơ khẽ tiếng ai cười
Hoa năm ngoái... Năm nay đâu khác
Ngoảnh lại mình đâu thuở đôi mươi

Xao xác gió tìm dư hương cũ
Chạnh lòng ta nhớ Tết năm mười
Vương tóc mẹ sợi xuân còn trẻ
Chú chim xanh hót chẳng cạn lời

Đêm Ba Mươi chơi trò cút bắt
Vầng trăng thơ lẻn trốn đâu rồi
Bập bùng lửa giao thừa Tết ấm
Sớm mai về chào đón tinh khôi...

TỊNH BÌNH
(Tây Ninh)

HẠNH PHÚC KHI TA NHẬN THỨC – Thơ Khaly Chàm

hạnh phúc khi ta nhận thức

cảm ơn ánh sáng xóa tan ảo mộng
khi ta biết mình vẫn còn hiện hữu để nhìn thấy ban mai
hiện thực, bắt đầu nhận thức những gì còn lại và mất đi
mặt trời dần lên cao mặc nhiên tỏa hồng màu lửa

cảm ơn góc hẹp vỉa hè
chỗ ngồi quen dành cho ta tựa lưng vào cột đèn đường
hẳn thế, nó đã thu nhỏ cái đầu cúi mặt an phận
thinh lặng một hiện thể khiêm nhường
thả xuống hơi thở nhẹ hẫng tan vào ly cà phê đen nóng

có thể, loài người đang định thần cố tìm lại giấc ngủ
với ta, vùng đỉnh tam tinh sao cứ trồi lên những vạch đỏ
mọc ra đôi cánh chờn vờn bay nhói sáng mật ngữ vọng niệm
chầm chậm hóa thành tro bụi lẩn vào những ô dù lá xanh mùa đông

hôm nay, con chữ tai ương nằm co trên giấy
ta nhìn ta trong màn hình ma trận tưởng chừng đã trong suốt
tin rằng chẳng khác biệt với tín điều bình an hy vọng
kiên nhẫn ngồi chờ mệnh đề niềm tin phủ mờ võng mạc kiếp người

xin cảm ơn màu nắng tô điểm khuôn mặt em*
nụ cười khả ái có phải là một phép mầu giả tưởng
cảm ơn nhục thể thơm hương hoa nồng nàn khứu giác
chợt biết, ta chỉ là hình nhân khát vọng tồn sinh
cùng song hành với bóng loài linh trưởng bước đi đếm nhịp thời gian

khaly chàm
txbencat 1/2022

* chủ quán café vỉa hè txbencat

Monday, January 24, 2022

VẼ XUÂN, HAIKU XUÂN 2022 – Thơ Trần Mai Ngân

VẼ XUÂN

Ai vẽ mùa Xuân trong mắt em
Để hương thêm ngát, ngày thêm ngoan
Để tôi quay gót đường lữ thứ
Về lại quê nhà Xuân ấm êm

Ai vẽ Xuân hồng trên môi xinh
Nụ cười hoa nắng tỏa lung linh
Để tôi mê mãi lòng bất tận
Yêu đến mây trời như ngưng trôi...

Tôi vẽ mùa Xuân còn xa xôi
Cho gần thêm chặt gắn đôi môi
Ngậm lấy cả Xuân và mật ngọt
Xuân gần... ở mãi lại bên tôi...

HAIKU XUÂN 2022

** Mùa Xuân đến rồi ư
Ngồi dưới tán hoa tím
Trôi qua ngày buồn vui…

** Nơi đây chốn phồn hoa
Sao vắng bóng một người
Rất buồn vì không buồn!

** Quận 7
Băng qua bên kia đường
Giày cao gót, áo hoa…

** Đã là tết đến
Một lý do để già
Giải thích điều lạ xa!

** Chim mẹ cắn cọng rơm
Bện mùa Xuân trên tổ
Tiếng con mình líu lo!

Trần Mai Ngân

ALBUM 2: THƠ TÌNH PHẠM BÁ NHƠN - Diễn ngâm Hoàng Đức Tâm

Sunday, January 23, 2022

TẾT & TRẦN “CÚNG" TẾ XƯƠNG - Thơ Chu Vương Miện & M.Loan Hoa Sử

Chân dung Trần Tế Xương
Hình từ thivien.net

TẾT & TRẦN “CÚNG" TẾ XƯƠNG

Thơ Chu Vương Miện & M.Loan Hoa Sử

“Môt phường rách rưới con như bố

Ba chữ nghêu ngao vợ chán chồng" (*)

Xuân Tết đã lù lù trước ngõ

Cả đôi tay nhẵn thín hơi đồng

“Môt chuyện văn chương thôi cũng nhảm

Trăm năm thân thế có ra gì?" (**)

Chẳng lẽ ngày ngày xơi bèo cám

Ở mãi chuồng nuôi kiếp lợn xề?

Thi Hương hỏng bao lần tú mền, kép, đụp

Khả năng thua cả phường bát âm

Thi tài nhường xa lão thầy cúng

“Thò tí ghe cắc cắc tùng"

Cả nghìn năm trước thường là vậy?

Mà nghìn năm sau chỉ vậy thôi?

Đồng bạc thường đánh toặc tờ giấy

Chả lẽ dơ cu ra làm phận cu mồi

Kế đổi thành cao cao thành thấp

Cuối mùa Nho học rụng từng chùm

Thiên thời địa đất đành xếp xó

Hết đạc tới đồ đọi tùm lum

Thầy giáo tháo giầy đi chân đất

Chuyển từ giáo học tới giáo hòn

Quay mãi tròn vo như cục kẹo

Sân trường gạch bát tràng giáo viên

Thi mãi bao năm toàn vỏ chuối

Giữa cảnh giao thời ta và tây

Thịt chó cũng chả ra thịt chó

Hoá ra ngoài chợ bán giả cầy?

Tết đến cận kề nơi đầu ngõ

Mà cụ tú này? dở tỉnh say ?

(*) & (**): Thơ Tú Xương

Chu Vương Miện & M.Loan Hoa Sử

XUÂN LẠI VỀ - Thơ Nguyên Lạc

XUÂN LẠI VỀ

1.
Năm cũ rồi giã biệt
"Thời gian như vó câu"
Lột bỏ tờ lịch cuối
Bỏ luôn cái ruột sầu
Treo lên trang lịch mới
Cố quên chuyện bể dâu
Xuân đã về rồi đó
Muôn hoa đang khoe màu
Chim líu lo ca hát
Người hân hoan chúc nhau

2.
Một cành mai nở sớm
Xuân về rồi biết không?
Ngày mới hương xuân đượm
Da diết chi trong lòng?

"Chớ bảo rằng vô vọng
Ðêm qua sân… cành mai" *
Ngâm câu thơ Mãn Giác
Sao lòng vẫn ưu hoài!

Hình như tiếng thở dài
Đời chỉ là huyễn vọng
Tìm đâu trời phương mộng?
Tình nào không phôi phai?

Xuân mới rực vàng mai
Mang tin vui vạn lòng
Xuân tràn đầy ước vọng
Mọi điều rồi sẽ qua!

Quá khứ cuộc chia xa
Vết thương rồi sẽ lành?
Một khối tình rất cũ
Sao hoài mới trong tâm?!

Nguyên Lạc
.........

* Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai
(Thiền sư Mãn Giác)

Saturday, January 22, 2022

THƠ TÌNH CHO HUẾ - Nhạc: Mai Hoài Thu - Thơ: Thái Tú Hạp - Ca sĩ: Đông Nguyễn

CHIỀU ĐÔNG VIỄN XỨ - Thơ Huỳnh Tâm Hoài, nhạc Nguyễn Hữu Tân, tiếng hát Minh Trí

Huỳnh Tâm Hoài và Nguyễn Hữu Tân

CHIỀU ĐÔNG VIỄN XỨ

Chiều mùa đông - Mùa đông!
Buồn! lòng buồn mênh mông...
Tuyết rơi! Rơi giá lạnh
Thấm cuộc đời viễn phương!

Bao mùa đông đi, đến
Bao mùa mang nỗi buồn
Chim bay còn bay mãi
Cánh mệt nhoài tha phương

Bao giờ bao giờ nhỉ?
Qui hồi lại cố hương
Cho ta tìm yêu dấu
Một thời ta tuổi xuân

Chiều mùa đông - mùa đông.
Một thời đi dạo phố.
Nghe chuông nhà thờ đổ.
Mang tin mừng giáng sinh.

Tôi là người ngoại đạo.
Đeo thánh giá yêu nàng.
Vào nhà thờ xem lễ.
Học làm dấu Amen

Giờ đây trời xứ lạ.
Nhung nhớ bao thăng trằm
Bơ vơ buồn hiu hắt
Mùa đông! Lạnh! Mùa đông!

Huỳnh Tâm Hoài

THƠ: Huỳnh Tâm Hoài.
NHẠC: Nguyễn Hữu Tân.
TIẾNG HÁT: Minh Trí.
VIDEO CLIP: Huỳnh Tâm Hoài.

NỞ MÙA XUÂN YÊU – Thơ Nhật Quang

Nở Mùa Xuân Yêu

Xua giá Đông, ánh Xuân về phiêu lãng
Én bay về trải rộng muà nắng thơm
Lung linh vai lụa hong ngày mới
Đón đợi một tình yêu vấn vương

Xuân chạm ngưỡng, đoá mai vàng ngát hương
Áng mây hồng lả lơi cùng nắng ấm
Chợt tơ lòng anh rung trầm lắng
Như phím dương cầm hoà khúc nhạc ngân vang

Và dường như mùa Xuân rất dịu dàng
Những chiếc lá non vươn mầm sức sống
Em ươm đời xanh bao khát vọng…
Dệt mộng lành đơm mùa trái ngọt thương yêu

Phố rộn rã sắc hồng, xanh yêu kiều
Như những giấc mơ bay lên ngàn cánh bướm
Chiều Xuân hồng, anh mang tình yêu đến
Ấm lòng em, nụ hôn ngát đắm say.

Nhật Quang

DÒNG SÔNG CÒN TRONG MẮT EM – Thơ Vĩnh Thuyên

Nhà thơ Vĩnh Thuyên

DÒNG SÔNG CÒN TRONG MẮT EM

Người đàn bà đợi mưa
Có dòng sông chảy trong đôi mắt
Còn…bên kia dốc đợi
Thương ngày nắng về

thương con nước ngược-xuôi

Dòng sông nào mà chẳng có tên
Chỉ tại người quên…
hay tại đời thay đổi ?
Một mai nữa khoảng sông tôi lặng mất
Thì cầm bằng như con sóng mù khơi

Cho đến khi nào biết có còn không
Dòng sông chảy trong mắt em
chảy đến cuối dòng
Bỏ lại một anh loanh quanh…
mòn mỏi
Bỏ lại con đò bến vắng…
hoài mong

Thôi thì đừng khóc nữa dòng sông
Em cũng nín đi
không ai làm nước mắt
Chiều ngỡ buông xuôi
cánh đồng vô tận
Đàn cò đứng nhìn lặng lẽ…
chưa bay

Vĩnh Thuyên

Tên thật: DƯƠNG VĂN THẠNH
STK: 050003147761
NH • SACOMBANK Chi Nhánh PGD TX HOÀ THÀNH TỈNH TÂY NINH
ĐT:0913955275
CTY TÂY NINH COSINCO
610 Long Yên Long Thành Nam-Hoà Thành-Tây Ninh

Friday, January 21, 2022

ĐỌC TẬP THƠ “PHÚT GIÂY VĨNH CỬU” CỦA TẦN HOÀI DẠ VŨ - Châu Thạch

Thật bất ngờ, vừa vui vừa hãnh diện, khi nhận được tập thơ “Phút Giây Vĩnh Cửu” của nhà thơ Tần Hoài Dạ Vũ gởi tặng tôi, do nhân viên bưu điện đem dến. Nhà thơ Tần Hoài Dạ Vũ đã từng tặng tôi nguyên bộ sách “Văn Học Dân Gian Quảng Nam- Đà Nẵng” gồm 4 tập, mỗi tập dày trên 500 trang và một số tập thơ mà ông đã xuất bản trong những năm gần đây. Tôi không ngần ngại khoe ra và nói thật lòng mình, bởi vì tôi chỉ là một cây bút nghiệp dư vô danh, mà ông là một cây đại thụ từ lâu trong nền văn học nước nhà.

Nhà thơ Tần Hoài Dạ Vũ xuất hiên trên thi đàn từ năm 1963 trên các báo văn học có danh ở miền Nam Việt Nam như Bách Khoa, Văn, Phổ Thông… khi ông còn là chàng học sinh học lớp Đệ Tam (lớp 10) tại trường Quốc Học- Huế. Từ đó đến nay, gần 60 năm, nhà thơ vẫn theo con đường sáng tác; lặn lội 30 năm khắp quê hương Quảng Nam - Đà Nẵng, nghiên cứu văn hóa dân gian để viết nên bộ sách vô cùng giá trị mà hiện nay không thể thiếu trong các thư viện của các trường trung học, đại học.

“Phút Giây Vĩnh Cửu” là một tập thơ văn xuôi mà theo PGS.TS. Trần Hoài Anh nhận xét là “mang ý nghĩa triết luận của một cảm thức hiện sinh”, là “tuyên ngôn sống và tuyên ngôn sáng tạo” của nhà thơ. Còn Võ Mai Trang viết trong lời Bạt như sau: “Lắng lại trong chiêm nghiệm của tâm hồn, có thể nói rằng, thơ xuôi Tần Hòa Dạ Vũ trong thi phẩm Phút Giây Vĩĩnh Cửu này, là cuộc hành trình đi tìm bản thể”.

Châu Thạch tôi, không có mấy kiến thức về triết lý, chỉ biết cảm nhận thơ theo con tim bình dân của mình, xin nói thơ văn xuôi của Tần Hoài Dạ Vũ trong “Phút Giây Vĩnh Cửu” là “Một Tập Nhã Ca”. Vì sao tôi nói “Phút Giây Vĩnh Cửu”, thơ văn xuôi của Tần Hoài Dạ Vũ, là một “Một Tập Nhã Ca”? Vì đó là một tập thơ có hình thức văn chương cô đọng, có thật nhiều ý tưởng trong mỗi dòng thơ, ngắn gọn, đầy ẩn dụ, đầy ngụ ngôn, có tiếng thơ vang vọng 5 cung trầm bổng “Trong như tiếng hạc..., đục như tiếng suối..., tiếng khoan như gió... , tiếng mau như trời đổ mưa”, khiến cho người đọc thơ có tâm trạng không khác chi Kim Trong nghe Kiều đàn thuở trước, trong thơ Nguyễn Du.

“Phút Giây Vĩnh Cửu” có tất cả 50 bài thơ không vần. Không vần không có nghĩa là không trôi chảy. Mỗi bài thơ vẫn trôi chảy như những dòng sông có âm thanh của sóng, âm hưởng của dòng trôi giữa gió giữa trăng, qua ghềnh qua thác và êm đềm khi đến bình nguyên có mé nước bình tịnh bên đồng cỏ xanh tươi!

Đầu tiên, bài thơ “Hy Vọng Của Trần Gian Nhân Ái” ta đã đọc được:

“Niềm vui cúa trái tim yêu thương là phép mầu của những đám mây phía chân trời hò hẹn. Em thân yêu, hãy dâng bài ca bất tuyệt cho những niềm vui không hẹn trước và hãy đặt lòng em trước ngưỡng cửa của những ước mơ như mây trắng trên trời”... “Tôi đương đi trên con đường dài và tôi luôn thấy ánh sáng của trái tim em”.

Bài thơ cho ta một niềm hy vong lãng mạn tuyệt vời, không là tiền tài danh vọng mà là “EM”. Em là ánh sáng lý tưởng nhân ái của đời anh trong kiếp sống trần gian.

Bài thơ thứ 19, “Mùa Xuân Đi Qua” Tần Hoài Dạ Vũ đã thổ lộ: “Với tất cả nỗi đau dày vò anh nhớ tới em”. Nhà thơ đã yêu em bằng Danh Dự: “chưa bao giờ bày tỏ lời tán tụng trước những kẻ quyền lực. Đó chẳng phải là niềm kiêu hảnh vinh danh con người?”. Nhà thơ yêu em bằng Trách Nhiệm; “Không hề chối bỏ những gì có liên hệ đến đời nhau”. Nhà thơ yêu nhau bằng Thủy Chung: “Chẳng có nhan sắc nào còn làm trái tim anh xao xuyến, cũng chưa hề có nụ hôn nào khiến anh phải đắm say”. Nhà thơ yêu như thế, nhưng đời thật là phi lý khi “Em đã ra đi, những chiếc hoa kèn thổi mãi tiếng u buồn trong khu vườn vắng, chuỗi cười trong suốt ngày nào đã tắt trong niềm quên lãng, và mắt em đã lặn rồi vì sao kỷ niệm. Có bao giờ tình yêu không là nỗi đắng cay?”
Đọc bài thơ như thẩm thấu vào lòng ta tiếng thở dài cao thượng!

Bài thơ áp chót là bài thơ có tựa đề lấy làm tựa đề của cả tập thơ: “Phút Giây Vĩnh Cửu”. Phút giây là thời gian ngắn, vĩnh cửu là thời gia vô tận. Phút giây mà gọi là vĩnh cửu thì nghe ra tương phản. PGS.TS Trần Hoài Anh trong “Lời Giới thiệu” đã giải thích như sau: “Nhưng là sự tương phản mang tính biện chứng, đặt ra cho người đọc nhiều vấn đề suy nghiệm về thế sự, nhân sinh, về sinh mệnh của thơ”. Châu Thạch tôi nghĩ thô thiển: “Phút giây vĩnh cửu” là cái phút giây đem đến cho nhà thơ hiểu được, chứng được, ngộ được giá trị vĩnh viễn của cuộc đời.

Vào đề bài thơ “Phút Giây Vĩnh Cửu” Tần Hoài Dạ Vũ đã viết:

“Tôi không nhớ tôi đã bắt đầu yêu em tự bao giờ. Chỉ biết rằng lòng tôi thổn thức trước gương mặt ẩn hiện cả nỗi đau thương thầm lặng của cuộc đời”.Vậy em ở đây không chỉ là người nữ, mà em ở đây mang hình ảnh niềm vui và nỗi buồn của cuộc đời. Nhà thơ yêu em như yêu cuộc đời và yêu cuộc đời như yêu em.

Đoạn giữa của bài thơ, nhà thơ viết những câu thơ như sau:

“Đôi môi em ngào ngạt hương hoa hồng, thơm lừng hơn sữa mật, em xinh đẹp biết bao. Này người bạn đời không hôn ước, em tươi đẹp biết bao. Mắt em là mặt biển dậy sóng, miệng em là hương rừng nồng cay, ngực em là hai chùm nho óng ả, rốn em là cốc rượu đầy ắp đắm say”, “hai đầu gối em là hai viên đá quý”... “Tôi đánh mất cả thế giới - hiểu vì sao mình đánh mất- và tự nguyện lao vào ân sủng của tình em.”

Với đoạn thơ tôn vinh em ở trên, nhà thơ Tần Hoài Dạ Vũ đã viết hoàn toàn một cung nhã ca đầy ảnh tượng lung linh với chữ nghĩa lưu ly màu kim cương. “Em” ở đây không là em bé bỏng mà là em của thiên nhiên, là em của cuộc đời, cũng có thể là em của tạo hóa, là giáo chủ, là cao siêu, là chân lý...

Cuối bài thơ, Tần Hoài Dạ Vũ viết:

“Tình yêu đã phát sinh sự hợp nhất, vẻ dịu dàng, điều thiện, cái đẹp và cả sự viên mãn.
Có bao giờ tôi đã dại khờ nghi ngờ tình yêu? Em là nơi ẩn náu, cõi lãng quên và là sức mạnh cho chính phút giây yếu đuối của đời tôi”

Đến đây, bây giờ, không còn nghi ngờ gì nữa, Tần Hòa Dạ Vũ đã công nhận em chính là “Thượng Đế”, vì em là “Nơi ẩn náu, cõi lãng quên, và là sức mạnh cho chính phút giây yếu đuối” của đời nhà thơ.

Trong Lời Bạt đặt ở cuối sách, Võ Mai Trang đã viết; “Thơ xuôi Tần Hoài Dạ Vũ trong thi phẩm Phút Giây Vĩnh Cửu này, là cuộc hành trình đi tìm bản thể. Cuộc hành trình ấy, chuyến đi tưởng như nhẹ nhàng mà khổ ải ấy, có thể không bao giờ đến, nhưng có hề chi”.
Châu Thạch tôi nghĩ khác, Tần Hoài Dạ Vũ đã đến!

PGS.TS Trần Hoài Anh đã viết: “Tập thơ Phút Giây Vĩnh Cửu của Tần Hoài Dạ Vũ, vì thế, là cuộc hành trình đi tìm cái tôi bản thể của một thi sĩ đã chọn thơ và tình yêu như một “tôn giáo” để “sống” và “thành đạo” trong cuộc đời”.

Từ đó, Châu Thạch tôi nghĩ, Tần Hoài Dạ Vũ đã khởi đầu cuộc hành trình từ 60 năm trước: “Anh đi xa trên con đường dài của sự sồng, của niềm vui sáng tạo và tiếng chim hót bên trời”. Đi để tìm em là niềm hy vọng như đi tìm bản thể của mình: “Phải rồi, trái tim em là ánh sáng, đôi mắt em và bàn tay từ ái của ẹm cũng là ánh sáng luôn chiếu dọi đời anh” (Hy Vọng Của Trần Gian Nhân Ái). Và rồi, Tần Hoài Dạ Vũ đã tìm được chính bản thể của mình, đó là tình yêu dành cho em, cũng chính là ngộ được “lẽ đạo của thơ và tình yêu” để sống: “Em là nơi ẩn náu, cõi lãng quên và là sức manh cho chính phút giây yếu đuối của đời anh” (đoạn cuối của bài thơ Phút Giây Vĩnh Cửu). Người có tôn giáo trông cậy điều đó vào giáo chủ của mình, còn Tần Hoài Dạ Vũ trông cậy điều đó vào em, nghĩa là cuộc hành trình của nhà thơ đã đến đich mà ông hằng mơ ước, thành đạo trong cõi thơ và sống với tình yêu mà ông dành riêng và trọn cho em.

Châu Thạch
19/1/2022