 |
| Tác giả Trần Hữu Hội |
Thắm xuống giọng
năn nỉ:
-Thì hôm bữa chị
nói khi nào trả cũng được nên em mới mua, giờ tết nhất chị đòi, lấy đâu em trả,
cho em qua tết, cân mía xong là em trả hết cho chị.
-Ai đời mua vải
may đồ cho con nhập học hồi tháng tám đền giờ, cuối năm không trả lấy gì mà mua
với bán hả trời!
Anh Lượng bước
ra từ trong căn buồng gỗ, tay cầm nắm tiền bèo nhèo:
-Tất cả là bao
nhiêu chị?
Đôi mắt chị Thuận
bán vải sáng rực:
-Có ba trăm mốt
chơ mấy, xấp quần tây tôi lấy vốn cho đó.
Anh Lượng đếm
tiền trước vẻ mặt thất vọng của chị Thắm, số tiền dư ra được ba chục ngàn.
-Cảm ơn chị
nghe, nhà tôi kẹt quá!
Chị Thuận vừa ra
khỏi ngỏ, Thắm khóc tức tưởi:
-Nhà còn bấy
nhiêu, em tính mua lạng trà, lít rượu trắng, vài lạng mứt tiếp khách, giờ…
Anh Lượng cũng
rươm rướm nước mắt:
-Anh xuống thằng
Toàn bán
non cho nó thêm ba sào mỳ, qua tết rồi tính lại.
Anh dắt xe ra ngỏ,
chiếc xe trở chứng, đạp đến hộc hơi mới chịu nổ, tiếng nổ của nó như gầm !
Bao năm nay rồi,
cứ đôi ba năm một lần, gần tết là anh mất ăn mất ngủ vì mấy cái nợ trong năm và
sắm sửa đôi chút trong nhà cho ba ngày tết. Không phải anh không biết lo toan
tính toán, chỉ tại cái cứ tính một đàng, nó lại
ra một nẻo !
Năm ngoái, làm
cái hợp đồng với nhà máy đường của Ấn Độ, thuộc tỉnh ngoài, giá vừa cao lại vừa
cân đo khá chuẩn. Anh sắm sửa cho nhà cửa, con cái tươm tất, không gì cũng có
kẹo mứt cho ba ngày tết, bạn bè còn có lon bia khui xịch xịch, nhà máy chơi
đẹp, tặng cho nông dân cứ năm tấn một
thùng bia! Tưởng năm nay rồi cũng vậy, ai dè.
Vừa vào vụ thu
hoạch, xe chở mía ra, cứ ra gần cuối ranh giới hai tỉnh là Công an Giao thông
thổi còi phạt trọng tải. Phạt nặng đến độ nhà máy không dám vào chở mía trong
hợp đồng. Không chở quá tải thì lỗ chuyến xe, mà chở quá tải chút xíu là phạt,
chẳng có trạm cân, cứ lùm lùm thùng xe
chút là phạt! Nghe đâu nhà máy đường
trong này là của các quan chức cấp Tỉnh hùn hạp nhau, bấy lâu nay độc
quyền, nay có tỉnh ngoài mua, họ không chịu! Có không chẳng biết, chỉ nông dân
là thiệt!
Có người thiệt
nhưng còn cách xoay xở, Lượng thì vô phương !
oOo
Lẫn thẫn vẩn vơ
thế nào mà qua nhà thằng Toàn lúc nào chẳng hay, anh quay xe lại trong ngại
ngần nhưng rồi cũng phóng thẳng vào ngỏ. Nhà im ắng, Toàn ló đầu ra, mặt còn
hầm hầm…lỡ rồi, không vô cũng không được,
-Có chuyện gì
vậy?
Anh nhìn chậu
mai vỡ làm ba mảnh, cây mai lật ra giữa nhà với
dất đai vung vãi, nghỉ thầm : Không đúng lúc rồi !
-Có gì không anh
Lượng?
-Có chút chuyện,
chú Toàn cho anh mượn ít tiền qua tết tính dược không, anh để thêm cho chú ba
sao mỳ.
Toàn chỉ Nga, vợ
của Toàn, đang ngồi bỏ cả hai chân lên salon, hai tay khoanh gối:
-Anh hỏi nó ấy,
làm ăn kiểu gì mà tết tới là không có tiền. Tính tổng cộng năm vừa rồi bên nội gởi về cả chục ngàn “đô”, không biết
nó bỏ đâu hết mà giờ bảo mua năm thùng “Ken” tiếp khách mà ba ngày nay không
thấy!
Lượng nghèn
nghẹn trong cổ, mà không nghẹn cũng chẵng biết nói gì lúc này! Không uống “ken”
nên anh không biết giá cả thế nào, chỉ biết là đắt lắm, năm thùng thì nhà anh
tha hồ ăn tết!
Nga nãy giờ im
lặng, chừng ức quá lên tiếng:
-Anh cứ hỏi anh
Lượng thì biết, năm nay người ta kẹt chưa chở mía mung gì được, chục mối như
anh Lượng lấy đâu có tiền mà “ken” với kiếc! Anh không thấy mấy hôm nay tôi
chạy quanh, lần nào cũng về không à?
Toàn vung tay
trong không khí, vẻ tức giận không giảm chút nào, như lúc Lượng vào nhà:
-Thì cứ bảo họ
nhà tôi cũng phải ăn tết chứ!
-Anh đi mà nói,
họ không có tiền chứ có phải họ không muốn trả đâu, cứ ru rú ở nhà ăn nhậu,
không thấy xung quanh người ta khóc lên
chết xuống với cái nhà máy đường khốn nạn độc quyền à.
Nhìn gương mặt
Toàn, Lượng đoán, nếu không có mình, chắc cô Nga phải ăn vài cái tát. Nó thuộc
loại vũ phu và gia trưởng nhất trong đám người quen….
Nhắm chừng
không thể vay mượn gì được với cái “ tình hình rất chi là tình hình” này, Lượng
đứng dậy nói:
-Chú Toàn này,
cô Nga chạy quanh đòi nợ không ai có mà trả, cũng như tôi đây đi vay không ai
có mà cho vay! Chú đừng nóng nảy nửa, đang khó cả làng!
Anh cầm khóa
xe đứng lên quay ra cửa, Nga nói vội:
-Anh Lượng, có
mấy lạng mứt gừng, anh cầm về cho các cháu.
Lượng muốn từ
chối, nhưng cô Nga đã lẹt xẹt đôi dép vào phòng mang ra, dúi vào tay anh, nói:
-Anh xuống con
Sáng hỏi coi nó có mua không, nó có máy cắt mỳ tại rẫy nên nó mua nhiều để dành
qua tết cắt bán cho lái Sài Gòn.
Lượng cảm động,
cổ anh lại nghèn nghẹn. Anh cầm gói mứt, nhưng chuyện xuống hỏi bán cho Sáng
thì anh không tính xuống, cô này lần nào mua xong, thỏa thuận giá cả rồi, cứ
sau khi cắt bán cho lái xong là la lỗ, ỉ
ôi bớt tiền. Con buôn thì nhiều, nhưng người tử tế thì ít, Cô Nga được cái hay
thương người, ác cái “thương người” nên
hay thiệt!
oOo
Loanh quanh
thêm ba mối, chẳng ai mua, Lượng chán nản. Xe hết xăng, may mà còn ba chục ngàn trong túi! Đổ xăng xong anh về
tới nhà chưa biết tính toán ra sao với cái tết gần kế. Hôm nay hăm chín rồi!
Vào nhà, không
thấy Thắm dâu, thằng con trai học lớp chín đang ngồi chuyện trò tay đôi với
Kháng, bạn thân của anh bao năm nay. Bác nói gì với cháu mà thằng nhóc cười vui
như xem hài!
-Ủa, Tết nhất
tới nơi sắm sửa thế nào rồi mà giờ còn ngồi tán dốc với con nít?
Kháng cười ha
hả:
-Có mầy là dại lại hay lo, sắm sửa chi cho
sớm, chiều mai, nói con Thắm qua bên nhà đi sắm đồ tết với vợ tao.
Lượng ngại ngần,
lầm bầm:
-Mày giúp nhiều
rồi, tết nhất tao không dám phiền thêm, mà mày cũng có dư dật gì!
-Giúp cái con khỉ,
tiền quái đâu mà giúp. Năm nào tao chẵng thế, cứ chiều hăm chín ba mươi, mày
xách giỏ ra chợ là chúng mời như mời tỷ phú, nợ bao nhiêu cũng được.
-Là sao?
-Thì hàng tết
không lo bán nợ, qua tết cọp nó mua à. Ra tết năm rộng tháng dài, từ từ trả!
Lượng như vừa
uống ly nước mát, thở phào dựa ngửa người ra thành ghế:
-Năm nào mày
cũng vậy à? Đỡ lo quá nhỉ!
-“Kỷ năng
sống”của thằng nghèo mà.
Kháng tính tình
dễ dải, là bạn thân bao năm nay, từ cái ngày đi nghĩa vụ thủy lợi, khai hoang,
hồi năm 76, 77… Kháng luôn cười, cái cười của kẻ lạc quan, dù trong những hoàn
cảnh “cười ra nước mắt!”. Kháng lập gia đình cũng khá muộn, năm 32 tuổi. Ngày cưới, hắn chẳng có đồng nào, cô
vợ là giáo viên, ứng ở trường được mấy chục đồng, mua hai con dê trên huyện
miền núi, của người dân tộc Thượng, có anh bạn là tay sành chế biến đồ nhâu,
làm dê bảy món cho hai mâm người lớn ngồi trong nhà, còn bạn bè thì ngồi ngoài vườn nhậu “bì dê” với rượu trắng.
Chuyện dọn người
lớn và bạn bè thế cũng ổn. Nhớ hôm lên
bàn thờ làm phép theo nghi thức Thiên Chúa Giáo, không có hai cái nhẫn cưới,
lúc cha xứ chuẩn bị làm nghi thức đôi hôn phối đeo nhẫn cho nhau, hắn ngoắc tay
nói nhỏ với thằng bạn chụp hình:
-Mày qua bên ca
đoàn, mượn tụi nó cho tao hai cái nhẫn, nhanh lên !
Thằng bạn chụp
hình hối hả, cha xứ phải chờ chứ biết làm sao! Hai cái nhẫn cái to cái nhỏ,
cùng tay đàn ông nên rộng, tội vợ hắn, cả buổi lễ cứ sợ rơi mất không có mà
đền! Xong lễ hắn trả nhẫn cười ha hả với bạn bè:
-Còn khá hơn
đám cưới anh chàng chiến binh trong “Màu tím hoa sim” của Hữu Loan nhiều phải
không chúng mày?!
Có mấy bạn bỉu
môi:
-Rởm, lãng
mạn quá ha !
-Mình muốn
lãng mạn thì nó lãng mạn, muốn bi đát trần trụi thí nó bi đát trụi trần! Không
thấy “nàng” của tôi “cười xinh xinh” hoài “bên anh chổng độc đáo” đó à.
Linh, vợ của
Kháng vỗ vào lưng hắn:
-Xí, sợ muốn
chết, giờ còn run nè !
-Sợ gì? Em
yên tâm, anh sẻ sống bên em đến đầu bạc răng long, không như anh chàng chiến
binh dại dột kia “cưới nhau xong là đi” đâu. Mất vợ!
Thằng bạn chụp
ảnh thúc nó một cùi chỏ:
-Cái mặt mẹt
mày, cứ nước đến chân mới nhảy, nói trước tao mượn cho hai cái đèm đẹp, vừa tay
vừa chân!
Hôm ấy, cái
bụng vợ nó đã lùm lùm, cha xứ không chịu làm nghi thức, nó dẻo miệng thế nào mà
cha xứ cho qua. Chính cái bụng lùm lùm ấy,
sáu tháng sau ngày cưới, vợ nó sinh một bé gái, khá xinh xẻo. Năm kia,
nó được hai sáu tuổi, có chàng Việt kiều gần nhà về thăm quê, mê tít, Đám cưới
xong, bảo lãnh con bé qua Canada chỉ trong vòng tám tháng. Thế là thỉnh thoảng
nhà Kháng có ngoại viện.
Tiếng Kháng
kéo Lượng về thực tại:
-Mày có trảy
lá cho cây mai không? Bên tao hai chậu búp nhiều quá chừng, đúng giao thừa là
nở chắc.
-Trảy với
triếc, có nhớ gì tới nó đâu!
Kháng đứng
dậy, xô vào vai Lượng:
-Mày làm như
tết không tiền là chết tới nơi.
Lượng cười xô lại Kháng, Kháng dang ra khoảng trống trong nhà, đi một đường quyền
tùy hứng, không thuộc môn phái võ thuật nào, vừa nói vừa xàng chân hoa tay:
-Hạ cái xác
mày thì tao hạ cái một, nhưng hạ cái bi quan và sĩ diện hảo trong đầu mày thì
tao thua, đồ gàn!
oOo
Kháng về,
Lượng nhớ lại cây mai chưa trảy lá, lẻ ra phải trảy trước hai mươi ngày, giờ
thì muôn quá rồi. Anh nâng mấy cành xem búp, cái đã nở hoa, cái còn nhỏ…Thằng
con trai đến bên anh:
-Ba, bác
Kháng cho, bảo chia cho ba đứa.
Thằng bé
vừa nói vừa xòe ra trước mắt Lượng hai
tờ giấy bạc một trăm xanh lè:
-Sao con
lấy của bác? Mẹ đâu rồi?
-Bác đưa
cho mẹ một triệu, nói còn nợ ai thì đi trả. Mẹ đi trả cho mấy nhà quanh xóm
rồi.
Lượng nhớ
tới cái miệng cười rộng hoác của Kháng, anh lẫm bẫm:
-Mẹ, cái
thằng!
Anh rươm
rướm nước mắt rồi khóc thật sự, khóc hừ hừ.
Sài gòn, 12
tháng 01 năm 2014.
Trạch An – Trần Hữu Hội
.jpg)
