Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Wednesday, November 19, 2025

ÔNG BÀ NỘI- NHỮNG NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN CỦA TÔI - Hoàng Thị Bích Hà

 

Tác giả Hoàng Thị Bích Hà


ÔNG BÀ NỘI - NHỮNG NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN CỦA TÔI


    Ông bà nội là những người thầy đầu tiên của tôi trong việc học chữ và học làm người. Lúc nhỏ, tôi không sống gần ba mẹ vì lý do ba mẹ tôi viên chức nhà nước nên làm việc tùy nhiệm sở phân công. Thường thì cha mẹ đi đâu thì mang con theo đó. Nhưng tôi thì lại khác. Được ông bà cưng hơn nên tôi chọn ở lại với ông bà, mặc dù mẹ tôi rất nhớ tôi, cũng khóc khi tôi ở lại. Còn ba tôi không thấy biểu hiện gì.


    Lúc tôi 4 tuổi bà đi đâu tôi cứ lẻo đẻo theo như cái đuôi. Còn thấy ông tôi ngồi uống trà hay viết lách, làm công việc gì tôi cũng chui tọt vào trong lòng ông tôi ngồi gọn gàng. Ông tôi vừa làm việc vừa phải bế tôi. Lên 5 tuổi, ông tôi bảo cho đi học, được chữ nào hay chữ đó, đi cho quen lớp (như lớp 1 dự thính vậy, hồi đó chưa có mẫu giáo). Tôi đi học, và như vậy là học thiếu tuổi, lẽ ra phải 6 tuổi mới vào lớp 1 (sau này lớp 1 phải đủ 6 tuổi trường mới nhận). Cứ vậy mà lên lớp, vì thế ở cấp học nào tôi cũng là đứa nhỏ tuổi nhất.


    Ông tôi được ông bà cố cho ăn học dưới thời Pháp thuộc. Ông hướng dẫn tôi viết chữ quốc ngữ. Đọc những truyện trong sách thiếu nhi hay xem một vở kịch, cải lương, tuồng cổ…ông đều bảo tôi kể lại cho ông nghe. Lúc thì tóm tắt cốt truyện, lúc thì nhớ gì kể nấy, chi tiết để rèn trí nhớ và văn bản khẩu ngữ cho tôi. Bà tôi thì mê dân ca và nhạc cổ truyền cả ba miền. Từ cải lương, ngâm thơ, tuồng,…bà tôi không bỏ sót chương trình nào, và tôi lại làm một khán thính giả đồng hành với bà tôi trong “công cuộc” thưởng thức các loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc. Còn truyện cổ tích, ca dao, tục ngữ nữa,…tất cả đã cho tôi vốn ngôn ngữ và niềm yêu thích văn chương sau này. Mặc dù ông ngoại tôi dạy Quốc văn bậc trung học (Collège) dưới thời Pháp thuộc, nhưng ông tôi mất trước khi tôi ra đời nên tôi không được học với ông ngoại. Nhưng chút gen ông truyền lại ở mẹ tôi cũng yêu thích văn thơ và ham đọc sách.


    Bà nội tôi là người nấu ăn rất ngon, làm được nhiều loại bánh đặc trưng của miền Trung. Các dịp Tết, đám giỗ thì bà tôi thường thức nguyên đêm để nấu cơm cộ và làm các loại bánh như: bánh chưng, bánh tét, bánh ít, bánh lá gai,… nấu các loại chè như chè trôi nước, chè đậu xanh, chè bông cau,… để cúng. Nhà từ đường nên nấu dọn sắp đặt cơm cộ đủ 7 mâm theo tầng bậc từ cao đến thấp. Tôi nhớ những cái mâm bằng gỗ mít có chạm trỗ và có chân để tầng cao đến vừa, dành cho thứ bậc tiền nhân đời cố, đời sơ của tôi, đến tầng cuối là dọn trên chiếc mâm đồng. Tôi chỉ đãi vỏ được mớ đậu xanh và nhặt rau sống rồi đứng xớ rớ đợi bà tôi sai vặt. Nhưng bà tôi bảo:

    - Cho con đi ngủ đi!

    Thế là tôi đi ngủ khì một mạch đến sáng, sau này mới hối hận, lúc nhỏ gần bà lẽ ra phải làm phụ bà mà còn học nấu nướng nữa chứ. Sau này tôi không biết nấu ăn cho đến khi lập gia đình tôi mới tập nấu nướng. Món thì tôi học mẹ chồng, món thì học trong sách. Năm 20 tuổi, tôi mua cuốn 1000 món ăn Huế của tác giả Hoàng Thị Kim Cúc (nhân vật trữ tình trong bài Đây Thôn Vỹ Dạ của Hàn Mặc Tử) học từ từ, từng ngày một.


    Bà tôi có 4 cô con gái, hai cô con dâu và gần 100 đứa cháu chắt nhưng cho đến bây giờ chưa có ai nấu ăn ngon như bà nội tôi. (Kể cả 4 cô gần bà nhất nhưng khi lấy chồng, con đông lại thời buổi khó khăn nên nấu nướng kiểu đại trà.) Nhất là các món lươn um: ví dụ lươn um chuối, lươn um riềng mẻ. Đặc biệt nhất là món lươn băm nhỏ ướp gia vị gì, màu mè, liều lượng sao đó rồi gói trong lá môn non mà nấu cách thủy, (ở quê gọi là lươn nấu ám) mà ăn ngon đến nỗi, tôi bây giờ đi qua hơn nửa đời người cũng ăn hàng, ăn chợ khá nhiều vùng miền mà tôi vẫn chưa tìm lại được vị lươn nấu ám như kiểu bà tôi nấu. Gần đây tôi có điện đàm cho cô Quỳnh (Q) là con của người em gái bà nội tôi. (Em gái út của bà tôi lấy ông thẩm phán dưới thời Pháp, nhà ở đường Nguyễn Thiện Thuật, Huế). Tôi cũng nói với cô Q về món lươn nấu ám. Cô bảo, cô nấu được, thỉnh thoảng cô vẫn nấu cho dượng và mấy con trai, con rể nhậu trong nhà. Chắc mai mốt tôi phải về học cho được món này.


    Bà nội tôi cưng nên không cho làm gì cả. Bà bảo: “Con mảnh mai như ngọn lá lúa, lo học đi, kiếm ít chữ sau này có việc mà làm.”

Bà sợ sau này bà mất, không ai bảo bọc cháu sẽ khổ: “Ba má mày ở xa lại đông em, nên bây giờ bà còn sống ngày nào, bà cho con sung sướng ngày đó. Sau này ra đời, đường đời gập ghềnh khúc khuỷu lắm chứ không bằng phẳng như đi trong sân nhà mình.”


    Cô Tư, cô Út không nói gì, chỉ bình thường như cân đường hộp sữa, nhưng cô Hai thì không đánh giá cao về tôi, giữa cháu ruột của dượng (chồng cô) và tôi thì cô cho rằng tôi vụng, không ngon lành cành đào như cháu của dượng, ngược lại dượng lại có ý khen tôi. Bảo: Nó nhanh nhẹn, hoạt bát. Tôi không buồn cũng không vui (nhưng cũng lấy đó làm động lực để vươn lên). Vì tuổi thơ, tôi có làm gì đâu, biểu sao không vụng. Cô không đánh giá cao cũng chẳng oan tẹo nào.

    Riêng cô Ba bảo:

    -Mệ cưng vừa thôi kẻo mai mốt lớn, không biết làm gì lại đâm hư!



Ngày 18/11/2025

Hoàng Thị Bích Hà


READ MORE - ÔNG BÀ NỘI- NHỮNG NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN CỦA TÔI - Hoàng Thị Bích Hà

Monday, November 17, 2025

NGƯỜI GIEO CHỮ / 20 THÁNG 11 ĐÃ VỀ - Thơ Nguyễn Văn Trình


Chùm thơ chào mừng ngày 20/11

-Ngày NGVN


Nguyễn Văn Trình – BD: KA THI

Người gieo chữ

         

Người gieo chữ, xây tương lai

miệt mài vun đắp, rộng dài tháng năm

nhọc nhằn phấn trắng chỉ chăm

mãi mang trọng trách, trăm năm trồng người


Bảng đen, bục giảng vui cười

bao năm đứng lớp, đời người vẫn vui

bao đêm giáo án ngậm ngùi

từ trong hy vọng, vẫn vui tình thầy


Nghề thầy gắn bó từ đây

ngày mai tung cánh, nhớ thầy nhớ cô

gieo trong năm tháng cơ đồ

từ mạch nước nhỏ, thành hồ biển xanh


Đời vui đẹp tựa như tranh

phận người gieo chữ, thơm danh cho đời

mai sau đi khắp muôn nơi

nhớ người gieo chữ, một thời sao quên...?!


                                  NVT – ĐH, 2017



Hai mươi tháng mười một đã về

           Nguyễn Văn Trình – BD: KA THI


Hai mươi, mười một đã về

hôm nay nhớ lại, trường quê năm nào

bâng khuâng nắng sớm xôn xao

sân trường rộn rã, lời chào tiếng ca


Bao năm bụi phấn phôi pha

tình thầy còn đó, mãi là yêu thương

thầy là ngọn đuốc soi đường

thầy luôn dìu dắt, tình thương biển trời


Lời thầy nhớ lắm thầy ơi!

dạy em biết cách, xây đời mộng mơ

lời thầy đẹp tựa vần thơ

cho em đôi cánh, ước mơ vào đời


Hai mươi, mười một, thầy ơi!

nhớ bài thầy dạy, nhớ lời yêu thương

ngày vui rộn rã sân trường

tri ân gửi đến, tình thương cô thầy...


                            NVT – ĐH, 2018



READ MORE - NGƯỜI GIEO CHỮ / 20 THÁNG 11 ĐÃ VỀ - Thơ Nguyễn Văn Trình

NHỚ ƠN THẦY ĐINH TẤN HÙNG - TRƯỜNG THCS TRẦN CAO VÂN, HUẾ - Bùi Hoàng Linh

 

Nhớ ơn

Thầy Đinh Tấn Hùng

 Trường THCS Trần Cao Vân, Huế

 

Tác giả Bùi Hoàng Linh

Năm 1998- Tôi nhớ thời đó mình nhác học, hay đi chơi điện tử và mượn sách văn viết riêng về từng tác giả về đọc hết, đọc cũng không hiểu gì nhiều mà đọc vì thích thôi. Tuy nhiên trong một lần hiếm hoi làm siêng dành cho môn Toán, trong cái điều kiện là hôm đó cúp điện nữa, tự dưng có nhã hứng lấy bài tập toán ra làm. Ba là người dạy cho tôi, và trước khi giải ba hỏi: "Con muốn giải theo cách của ba, hay giải theo cách của thầy trên trường?". Tôi nói: "Dạ giải theo cách của ba, con không sợ điểm thấp". Thực ra lúc đó tôi chờ đợi một niềm tin hơn là điểm số. Và thật tình cờ sáng mai đến tiết toán của thầy Hùng, gọi đúng tên tôi. Tôi vẫn làm theo cách của mình, và chờ đợi thầy sẽ nhận xét và cho điểm. Và thật bất ngờ, thầy cho 8 điểm dù cách giải khác với cách thầy đã dạy, thầy cũng không nói gì, chỉ thấy trong ánh nhìn có niềm vui ấm áp của người thầy.

Ngoài con điểm ghi bằng vết mực bất động, thì điều thầy mang lại cho mình là niềm tin vào con người, sự chân thật với chính mình khi hành nghề, và cả cho mình một bài học về sự sáng tạo dành cho môn toán vốn được nghĩ là logic và khoa học, thì nó cũng như trò chơi rubik, có những cách làm khác nhau nhưng đều dẫn về một kết quả.

Tôi vẫn nhớ thầy rất ít nói, rất nghiêm nghị, nhưng thực ra bên trong thì ấm áp và có chút gì đó buồn trong những lúc nhìn ra sân trường rơi bóng nắng trưa. Có lẽ thế hệ của thầy cũng trải qua những cơn biến động đầy bể dâu của thời cuộc. Nhưng cũng như những người hiếm hoi của thuở đó, thầy vẫn giữ tấm lòng son với cuộc đời khi mà giáo dục đã nhuốm màu thương mại. Tôi vẫn nhớ ngày 20/11/1998, lúc đạp xe cùng các bạn qua cầu Đông Ba đen về thăm thầy, ngôi nhà thầy giản dị, nhỏ nhắn nằm trong con phố cũ Nguyễn Chí Thanh lâu đời của Huế nhưng mọi thứ sắp xếp gọn gàng ngăn nắp, cũng như thầy với chiếc áo sơ mi trắng dù có sờn phai nhưng luôn nghiêm nghị và tận tâm với nghiệp đã chọn. Sau này lớn lên tôi mới hiểu, có những người họ không chọn sống theo cái xu hướng mà xã hội hướng tới, họ có những lý tưởng riêng, niềm kiêu hãnh riêng để không lẫn lộn vàng thau và bụi đời phiền nhiễu.

Thời gian trôi qua, trong một lần chạy ngang đài truyền hình HTV ở Nguyễn Thị Minh Khai (Saigon) thấy thầy đi ra từ cổng đài truyền hình trên vỉa hè, tôi dừng xe lùi lại và bước tới vòng tay:" Thưa thầy!" Thầy ngạc nhiên hỏi: "Em là ai mà biết tui ?" Dạ con là Linh học lớp 8/3 trường Trần Cao Vân, hồi trước thầy có dạy toán cho con". Thì "Thầy" mới cười và nói bằng giọng Huế: “À, thầy Hùng là anh trai tui, tui em thầy. Để có gì tui sẽ nhắn thầy.” Tôi cám ơn chú rồi bắt tay chào tạm biệt.

Có lẽ thời gian trôi qua cũng đã xấp xỉ 30 năm, nhưng bài học hôm nào lâu lâu tôi vẫn nhớ, và không bao giờ quên được. Nó là một tấm bằng không cần ai công nhận, nhưng nó cần thiết biết mấy khi bước vào đời. Có những giá trị để lại thế hệ học trò tưởng chừng bình thường như việc vốn phải làm, nhưng đặt trong bối cảnh của hôm nay thì nó là một món quà vô giá. Và trong những tháng ngày tri ân những người chọn nghiệp trồng người đầy vinh dự và thử thách, con kính chúc thầy Hùng cũng như các quý thầy cô sức khoẻ và luôn là ngọn hải đăng để biết bao thế hệ học trò soi mình bước tiếp trên hành trình tẩm đạo miên viễn vô cùng.


Saigon, ngày 16/11/2025
Bùi Hoàng Linh

 

 

READ MORE - NHỚ ƠN THẦY ĐINH TẤN HÙNG - TRƯỜNG THCS TRẦN CAO VÂN, HUẾ - Bùi Hoàng Linh

VINH QUANG NGHỀ GIÁO / NHỚ ƠN THẦY CÔ - Thơ Nguyễn Đại Duẫn

  


 

Vinh Quang Nghề Giáo

 

“Người lái đò” đứng trên bục giảng

Cất giọng nói êm tựa lời ru

Trang sách hồng mở người gieo chữ

Gieo mầm tri thức cho em thơ

 

Nắng mưa chẳng quản đường xa ngái

Tấm áo sờn vai vẫn tươi cười

Phấn trắng rơi theo mái đầu bạc

Là bụi thời thời gian của một đời

 

Dẫu cuộc sống còn nhiều gian khó

Vẫn giữ trong tim ngọn lửa hồng

Thắp sáng ước mơ  bao thế hệ

Đưa  con đò tri thức sang sông

 

Mỗi học trò là niềm tin hy vọng

Là hoa thơm kết trái ngọt tương lai

Nghề cao quý chẳng màng vinh hiển

Chỉ mong trò rạng rỡ ánh sao mai

 

Xin kính tặng những người gieo chữ

Trọn một đời tận tụy vì yêu thương

Ơn thầy - cô biển trời sâu nặng

Lòng sáng trong như ánh nắng quê hương

 

 


 

Nhớ  Ơn Thầy Cô!

 

Trên bục giảng thầy cô như ngọn lửa

Thắp sáng bao mơ ước tuổi thơ

Từng con chữ thầy cô nhẹ nhàng gieo hạt

Ấm lòng trò suốt bốn mùa vui

 

Mái đầu bạc thầy cô nhuốm bao bụi phấn

Gợi bao niềm ký ức giọt thời gian

Một đời thầy cô chẳng màng danh lợi

Chỉ mong trò vững bước ở tương lai

 

Bàn tay thầy cô gầy đi theo năm tháng

Vẫn nắn dòng uốn chữ dạy nên người

Dẫu gió bụi hay đời nhiều thay đổi

Tấm lòng thầy cô như trời biển bao la

 

Biết cống hiến thầy cô chẳng cầu vinh hiển

Thuyền tri thức vượt qua bến sông đời

Mai khôn lớn con đi khắp nẻo

Mãi khắc ghi ơn thầy cô khôn nguôi

 

Một mai kia con tung cánh muôn nơi

Bao đóa hồng dâng tặng tình nghĩa cử

Và xin gửi đến ngàn lời cảm tạ

Tấm lòng thầy cô đã gieo chữ - trồng người

 

Tác giả: Nguyễn Đại Duẫn 

(Hội viên Hội VHNT tỉnh Quảng Trị)

51, Nguyễn Hữu Cảnh, Thôn: Hùng Phú, Xã: Quảng Ninh, Tỉnh: Quảng Trị (mới)

 


 

READ MORE - VINH QUANG NGHỀ GIÁO / NHỚ ƠN THẦY CÔ - Thơ Nguyễn Đại Duẫn

Sunday, November 16, 2025

KHAO KHÁT THỂ XÁC MÃNH LIỆT TRONG “ĐÊM LẠNH” CỦA ĐẶNG XUÂN XUYẾN - Giáp Kiều Hưng

Tác giả Giáp Kiều Hưng

 

KHAO KHÁT THỂ XÁC MÃNH LIỆT TRONG 

“ĐÊM LẠNH” CỦA ĐẶNG XUÂN XUYẾN 

 

Tôi đã viết 2 bài cảm nhận khi đọc 2 bài thơ “Em” và “Đêm” của Đặng Xuân Xuyến và hôm nay được nhà thơ Đặng Xuân Xuyến gửi cho đọc bài thơ “Đêm lạnh” anh vừa sáng tác, tôi rất vui và thích bài thơ này nên có vài dòng về “Đêm lạnh”.

 

"Đêm Lạnh" là một trong những bài thơ độc vận xuất sắc của Đặng Xuân Xuyến, thể hiện rõ phong cách nghệ thuật độc đáo của anh: sự kết hợp tinh tế giữa hiện thực trần trụi và chất lãng mạn uẩn khúc, giữa khao khát thể xác mãnh liệt và nỗi cô đơn bủa vây. Bài thơ được viết bằng thể thơ sáu chữ, nhịp điệu ngắn, dồn dập, tạo nên một sự ám ảnh, day dứt khôn nguôi về thân phận con người trong cõi đời này.

 

ĐÊM LẠNH

 

Gác nhỏ co ro 

Phì phò ngoài hiên tiếng gió 

Nặng mưa lạnh từng giọt rỏ 

Lật mình khoảng trống chơ vơ. 

 

Đêm mờ bờ môi hé mở 

Ngực phồng chập chờn dụ dỗ 

Bàn tay, bàn tay.... ngộp thở 

Giật mình. Gác nhỏ co ro.

 

3giờ, sáng 24 tháng 12.2018

 ĐẶNG XUÂN XUYẾN

 ***


Bài thơ mở đầu bằng một không gian vật lý lạnh lẽo, nhưng ngay lập tức được phủ lên một lớp áo tâm trạng dày đặc:

 

Gác nhỏ co ro 

Phì phò ngoài hiên tiếng gió 

Nặng mưa lạnh từng giọt rỏ 

Lật mình khoảng trống chơ vơ.

 

"Gác nhỏ co ro" là một hình ảnh nhân hóa đầy sức gợi, không chỉ tả sự nhỏ bé, lạnh lẽo của không gian sống mà còn phản chiếu sự "co ro" của tâm hồn, của một cái tôi đang thu mình lại trước sự khắc nghiệt của cuộc đời. Tiếng gió "phì phò" và "mưa lạnh từng giọt rỏ" là những âm thanh và cảm giác rất thật, rất đời, làm nền cho sự lạnh lẽo thấm vào da thịt, vào tâm can. Câu thơ "Lật mình khoảng trống chơ vơ" là một sự bộc lộ trực tiếp nỗi cô đơn tột cùng. Hành động "lật mình" trong sự "chơ vơ" của khoảng trống (của chiếc giường, của cuộc đời, của tâm hồn) thể hiện sự trăn trở, bế tắc, không tìm thấy sự nương tựa, dù là trong giấc ngủ.

 

Chính trong sự cô đơn, lạnh lẽo đó, khao khát bản năng trỗi dậy, như một sự phản kháng, một lối thoát tạm thời:

 

Đêm mờ bờ môi hé mở 

Ngực phồng chập chờn dụ dỗ 

Bàn tay, bàn tay.... ngộp thở 

Giật mình. Gác nhỏ co ro.

 

Sự chuyển biến tâm trạng ở khổ thơ thứ hai rất tinh tế và đột ngột. Trong cái "đêm mờ", những hình ảnh "bờ môi hé mở", "ngực phồng chập chờn" là những tín hiệu của sự khao khát, mời gọi tình dục. Động từ "dụ dỗ" trực diện khẳng định sự trỗi dậy của bản năng. Đây là sự "trần trụi cảm xúc" rất Đặng Xuân Xuyến: không né tránh dục vọng, mà nhìn thẳng vào nó như một phần tất yếu của con người.

 

Dòng thơ "Bàn tay, bàn tay.... ngộp thở" là một khoảng lặng đầy sức gợi. Dấu ba chấm để ngỏ, khơi gợi sự tưởng tượng của người đọc về những đụng chạm, về sự thăng hoa của thể xác. Cảm giác "ngộp thở" vừa là cảm giác trong khoảnh khắc ân ái, vừa là sự ngộp thở trong chính khao khát của mình.

 

Tuy nhiên, đỉnh cao của bài thơ, và cũng là sự bi kịch của thân phận, nằm ở hai câu kết: "Giật mình. Gác nhỏ co ro."  Cảm giác "giật mình" là sự tỉnh thức đột ngột khỏi cơn mơ, khỏi khoảnh khắc thăng hoa hay khao khát mãnh liệt đó. Nhà thơ trở về với thực tại phũ phàng, lạnh lẽo. Hình ảnh "Gác nhỏ co ro" được lặp lại, như một sự nhấn mạnh, một vòng luẩn quẩn của nỗi cô đơn. Khao khát mãnh liệt đến đâu cũng chỉ là thoáng qua, và cuối cùng, con người vẫn phải đối diện với chính mình, với thực tế lạnh lẽo của "gác nhỏ co ro".

 

"Đêm Lạnh" là một bài thơ sâu sắc, phản ánh sự đối lập gay gắt giữa khao khát yêu mãnh liệt và thực tế cô đơn, trống trải. Bằng việc sử dụng thể thơ độc vận (vần "o" kéo dài), Đặng Xuân Xuyến đã tạo nên một âm hưởng ám ảnh, day dứt, thể hiện tài năng nghệ thuật trong việc biến những cảm xúc trần trụi, bản năng thành những vần thơ giàu chất triết lý và nhân văn.

 

Hà Nội, Ngày 25 tháng 12-2018 

GIÁP KIỀU HƯNG

READ MORE - KHAO KHÁT THỂ XÁC MÃNH LIỆT TRONG “ĐÊM LẠNH” CỦA ĐẶNG XUÂN XUYẾN - Giáp Kiều Hưng

NHÀ ANH Ở - Thơ Huỳnh Liễu Ngạn

   

Ổi vườn nhà (Ảnh: Tác giả)

 

HUỲNH LIỄU NGẠN 

NHÀ ANH Ở

 

nhà anh ở về phía đông thành phố

cuối mùa thu lá rụng kín lề đường

bầy kiến nhỏ trong lùm cây thỏ thẻ

những nỗi buồn khi đêm lạnh trăng buông

 

nhà anh ở có một cây ổi ngọt

gần hết năm trái trỉu nặng thấy thương

con sóc nhảy lên cao rồi nhảy xuống

chạy tung tăng khắp đám cỏ quanh vườn

 

buổi sáng sớm có cơn mưa bất chợt

như mưa phùn rơi nhẹ dưới hàng cây

trời lành lạnh làm vai em nghiêng xuống

nghiêng thật đầy từng giọt nhớ lên tay

 

nhà anh ở về phía đông thành phố

mấy chục năm hoa vẫn nở trên cành

mà con chim chiều chiều không về nữa

nên anh đành đứng ngó mãi trời xanh.

 

11.11.2025 

HUỲNH LIỄU NGẠN

<hiephuynh479@gmail.com

READ MORE - NHÀ ANH Ở - Thơ Huỳnh Liễu Ngạn

Friday, November 14, 2025

CHIỀU TRÊN SÔNG LA NGÀ - Thơ Nguyễn Văn Long - Nhạc Nguyễn Khắc Phước

 


Nguyễn Văn Long

CHIỀU TRÊN SÔNG LA NGÀ

 

 

   Chiều trên sông soi nghiêng mờ đỉnh núi

   Thuyền êm xuôi sông vắng nước lên rồi

   Chiều xuống muộn hoa bằng lăng tím ngắt

   Lục bình trôi xanh thẳm, lục bình trôi

  

   Sông La Ngà bao đời nay vẫn thế

   Vẫn hai mùa mưa nắng đục trong

   Khi cạn khi sâu lao xao gợn sóng

   Con nước lên cao con nước xuôi dòng

 

   Ta hơn nửa đời làm hàn sĩ

   Đã từ lâu xa lạ phố phường

   Nợ áo cơm nhiều khi thẹn mặt

   Đêm lều tranh uống rượu ngắm trăng suông

 

   Đôi khi thơ thẩn tìm quanh quất

   Cảm khái làm thơ chẳng bỏ sầu

   Xem ra thiên hạ lòng không chật

   Thôi cũng đành xong chuyện bể dâu

 

   Ta bỗng nhớ dòng sông tuổi nhỏ

   Sáng hồn ta một thuở trăng chờ

   Có nắng về hoa cười mắt biếc

   Em tới trường áo luạ mùa thu

 

   Ta đơn độc giữa một trời sông nước

   Ngắm hoàng hôn mây trắng ngang đầu

   Chiều trên sông La Ngà buồn hiu hắt

   Dòng sông xưa ai biết chảy về đâu?

                             1988

 

 

https://nguyentrai5.webnode.page/songlanga/

READ MORE - CHIỀU TRÊN SÔNG LA NGÀ - Thơ Nguyễn Văn Long - Nhạc Nguyễn Khắc Phước

NỬA KIA – Thơ Lê Kim Thượng


 

1.
Nhớ ngày thưở ấy… “Ngày xưa…”
Chung trường, chung lớp… tuổi vừa biết yêu
Thương ngày nắng sớm, mưa chiều
Ngày thơ, ngày mộng, dáng Kiều lung linh
Trao nhau những nụ hôn tình
Nắng soi mặt nước in hình đôi ta
Tình yêu chắp cánh bay xa
Vòng tay ôm ấp, ngày qua, ngày ngày
Người yêu như thể người say
Men tình chuếnh choáng, ngất ngây miệt mài
Yêu người mới biết nhớ hoài
Yêu người mới biết ngày dài quạnh hiu
Trong vòng tay ấm hương yêu
Lời tình thủ thỉ, cho nhiều thiết tha
Hoàng hôn tắt nắng đường xa
Bước về không nỡ… ơi ta… ơi mình…
 
2.
Yêu nhau một thưở cũng đành
Miễn là thưở ấy chân thành đậm sâu
Không còn trẻ để với nhau
Không em chua xót thương đau nửa hồn
Em xưa giờ đã theo chồng
Tôi còn giữ mãi tấm lòng xót xa
Mùa qua, rồi lại năm qua
Thương nhau đứt ruột nói ra chạnh lòng
Trăm năm tôi vẫn ngóng trông
Trăm năm một hướng vẫn không đổi chiều
Nhớ buồn vui một thời yêu
Nỗi đau hóa đá lắm điều chông gai
Nhớ em nỗi nhớ lâu dài
Cồn cào, tha thiết, u hoài, lặng im
Nhớ hai mảnh vở trái tim
Để tôi thương tiếc đi tìm… nửa kia…     
 
Nha Trang, tháng 11. 2025
Lê Kim Thượng
 
READ MORE - NỬA KIA – Thơ Lê Kim Thượng

TIẾNG QUÊ VỌNG GỌI – Thơ Tịnh Bình




Biết tìm đâu vệt mây chiều cố xứ
Mắt hoàng hôn ầng ậng nước nhớ nhà
Ta xa lạ giữa bốn bề vội vã
Chợt thèm quê
Cỏ dại
Một lối về...
 
Nghe sông gọi lời phù sa ngọt lịm
Nước về đâu trăm sóng nhỏ lạc dòng
Đớp bóng mình cá lầm mê nguồn cội
Vỡ bóng rằm trăng òa khóc mặt sông
 
Thương bóng núi trầm mặc cùng lau lách
Những đàn bò mê mải gặm hoàng hôn
Nhòa dáng khói cánh đồng như thiếp ngủ
Tiếng mục đồng bảng lảng vọng chiều hôm
 
Nhói lòng không cỏ may ghim chân bước
Quê mình ơi man mác điệu ru hời
 
Bay về đâu cánh chim trời nặng nợ
Lả giọng mây chiều... Tiếng quê gọi mòn hơi...
 
Tịnh Bình

READ MORE - TIẾNG QUÊ VỌNG GỌI – Thơ Tịnh Bình

"CÓ PHẢI LÀ GIẤC MƠ" - HÌNH HỌC CỦA TÌNH YÊU GIỮA THỰC VÀ MỘNG - Cảm nhận của Bùi Quang Xuân về thi phẩm của Hoàng Chẫm

Nhà thơ Hoàng Chẫm


 Thi pháp đương đại

CÓ PHẢI LÀ GIẤC MƠ 
– HÌNH HỌC CỦA TÌNH YÊU GIỮA THỰC VÀ MỘNG

Bài viết của Bùi Quang Xuân

Thi phẩm “Có phải là giấc mơ” 
–tác giả Hoàng Chẫm


Có những bài thơ đến với ta như hơi thở dịu nhẹ của đêm thu, vừa thực vừa mộng, vừa gần vừa xa. “Có phải là giấc mơ” của nhà thơ Hoàng Chẫm – viết trong “mùa thu quê nhà 27-09 hai không hai năm” – là một thi phẩm như thế. Ở đó, người đọc không chỉ bắt gặp một câu chuyện tình yêu, mà còn thấy được hình học cảm xúc của tâm hồn, nơi những đường cong của thương nhớ, những điểm cắt của mộng và thực giao nhau trong một không gian mờ ảo, đầy thi vị.

Hơi thở của mộng và sự khởi đầu của yêu thương

Bài thơ mở ra bằng một động từ lạ lẫm mà da diết:

“Đền em một giấc mơ tôi
Bàn tay đan kín với lời cỏ xanh**.”

“Đền em” – không phải là trao tặng, mà là một hành động hoàn trả thiêng liêng. “Giấc mơ tôi” là phần tinh khôi nhất, là linh hồn của cái tôi trữ tình – đem gửi lại cho “em” như một cách bù đắp cho những điều dang dở. Hình ảnh “bàn tay đan kín với lời cỏ xanh” vừa mang chất hội họa, vừa ẩn chứa biểu tượng của sự hòa quyện: tay – lời – cỏ kết thành một tam giác yêu thương, nơi mọi giác quan cùng lên tiếng.

Trong thế giới của Hoàng Chẫm, ngôn ngữ không chỉ là tiếng nói, mà là xúc cảm chạm được. “Ngỡ ngàng tóc rối buông mành / Môi thơm cúi mặt để dành yêu thương” – những chi tiết tưởng nhỏ, nhưng gợi cả một không gian tĩnh mà động, ẩn mà hiện. Giọng điệu thủ thỉ, dịu dàng như lời tự tình giữa đêm, làm ta liên tưởng đến những mối tình chỉ có thể nở hoa trong giấc mộng, nhưng lại sống thật hơn cả đời thực.

Nghịch lý trữ tình – khi gần gũi hóa thành xa xôi

Nếu khổ đầu là sự hòa nhập của hai tâm hồn, thì khổ giữa lại mở ra nghịch lý của yêu xa – yêu trong mộng:

“ Một tôi đếm những lạ thường nghiêng đêm 

Tóc mây từng ngón tay mềm 

Đan từng kẻ nhớ cho thêm ấm nồng .”

Tình yêu trong thơ Hoàng Chẫm không đo bằng thời gian hay khoảng cách, mà bằng nhịp đếm của cảm xúc. Từ “đếm” không mang ý đong đếm vật chất, mà là sự tự thức về nỗi cô đơn – đếm từng hơi thở của đêm, từng nhịp đập của nhớ nhung. Hình ảnh “tóc mây”, “ngón tay mềm”, “kẻ nhớ” là ba tầng biểu tượng nối tiếp – từ hữu hình đến vô hình – được nhà thơ đan dệt bằng ngôn ngữ cảm giác.

Ở đây, ta thấy rõ một không gian tâm tưởng được mở rộng: mộng không còn là ảo ảnh mà trở thành nơi trú ngụ của tâm hồn. Mỗi chi tiết đều mang tính biểu cảm cao, vừa tinh tế, vừa phảng phất nỗi buồn mỏng manh.


Khi nỗi nhớ trở thành hình thái của tình yêu

Khổ thơ cuối là phần sâu nhất, nơi mộng rơi xuống đời thường, và tình yêu hóa thành nỗi nhớ có hình khối:

“Giấc mơ rơi xuống mênh mông 

Phía em dài rộng thêm hồng đêm hoang 

Phía tôi góp nhặt lỡ làng 

Xếp chồng nỗi nhớ vội vàng yêu xa.” 

Cặp đối xứng “phía em – phía tôi” là sự chia đôi không gian và cảm xúc. “Phía em” rực rỡ, ấm áp; “phía tôi” lặng lẽ, gom góp. Hai thế giới song hành ấy tạo nên độ căng của thi ảnh, làm nổi bật nỗi cô độc trong song hành – một dạng cảm xúc nghịch lý rất hiện đại.

Câu thơ kết “xếp chồng nỗi nhớ vội vàng yêu xa” là một tuyên ngôn trữ tình: tình yêu, dù xa cách, vẫn tồn tại và sinh sôi trong chính sự vội vàng, trong những lần nhớ chưa kịp nguôi. Ở đây, Hoàng Chẫm không miêu tả nỗi buồn như mất mát, mà nâng nó lên thành hình học của yêu thương – nơi nỗi nhớ là thước đo duy nhất của lòng người.


“Có phải là giấc mơ” không chỉ là bài thơ tình thuần túy, mà còn là một bản giao hưởng về cảm giác và triết lý yêu thương. Tác giả đã tạo nên một không gian nghệ thuật dung hòa giữa thực và mộng, giữa gần và xa, giữa cái có thể chạm và cái không thể với tới.

Giấc mơ trong thơ Hoàng Chẫm không phải là nơi trốn chạy, mà là cõi đi về của tâm hồn khi tình yêu vượt khỏi giới hạn đời thường. Ở đó, con người vẫn “đếm những lạ thường nghiêng đêm”, vẫn “xếp chồng nỗi nhớ”, vẫn “vội vàng yêu xa” — để chứng minh rằng: tình yêu chỉ thật sự sống khi ta dám mơ về nó, ngay cả trong chia lìa.

BÙI QUANG XUÂN


CÓ PHẢI LÀ GIẤC MƠ 

Thơ  Hoàng Chẫm


Đền em một giấc mơ tôi 
Bàn tay đan kín với lời cỏ xanh 
Ngỡ ngàng tóc rối buông mành 
Môi thơm cúi mặt để dành yêu thương 
Giấc mơ vừa những vấn vương 
Một tôi đếm những lạ thường nghiêng đêm 
Tóc mây từng ngón tay mềm 
Đan từng kẻ nhớ cho thêm ấm nồng 
Giấc mơ rơi xuống mênh mông 
Phía em dài rộng thêm hồng đêm hoang 
Phía tôi góp nhặt lỡ làng 
Xếp chồng nỗi nhớ vội vàng yêu xa. 

 H.C.

READ MORE - "CÓ PHẢI LÀ GIẤC MƠ" - HÌNH HỌC CỦA TÌNH YÊU GIỮA THỰC VÀ MỘNG - Cảm nhận của Bùi Quang Xuân về thi phẩm của Hoàng Chẫm

VÀI TÂM SỰ VỀ CÂU "NGHỊCH THIÊN CẢI MỆNH" - Đặng Xuân Xuyến

 

Tác giả Đặng Xuân Xuyên

VÀI TÂM SỰ VỀ CÂU

"NGHỊCH THIÊN CẢI MỆNH"

 

Khuya qua, ngày 10 tháng 11 năm 2025, một bạn đọc điện hỏi con người có "Nghịch Thiên cải Mệnh" được không vì mấy Thầy Tử vi nói với cậu ấy là "Di cung hoán số" được. Vì đã gần 24 giờ, khuya quá rồi, tôi không tiện trả lời nên hẹn cậu ấy sáng nay sẽ viết vài dòng về thắc mắc của cậu ấy, cũng là thắc mắc của một số bạn đọc khác đã gửi tới tôi: có thật sự "Nghịch Thiên cải Mệnh" được không?

Cái được gọi là "Thiên Mệnh" ấy, hiểu đơn giản là khuôn khổ, giới hạn mà tạo hóa đã định sẵn cho mỗi người, nó tựa như bản vẽ thiết kế gốc ngôi nhà cuộc đời của mỗi người ngay từ khoảnh khắc người đó cất tiếng khóc chào đời. Cái khung giới hạn đó con người không thể thay đổi được nhưng có thể tác động mạnh mẽ đến chất lượng cuộc sống bên trong khuôn khổ đó bằng những nỗ lực, đạo đức và trí tuệ của chính mình. 

Tử Vi, Tứ Trụ hay Tướng Thuật, Lý Số,... chỉ là các phương tiện giúp ta nhìn rõ những cây cột cái vững chắc, những góc khuất ẩm thấp và những lối đi gập ghềnh cần tránh trong bản vẽ thiết kế ngôi nhà cuộc đời đó, tuyệt nhiên không phải là cây bút thần thánh có thể tùy tiện vẽ lại bản thiết kế đó theo ý của mình. Vì thế, việc "Nghịch Thiên cải Mệnh" hay "Di cung hoán số" như những ông đồng bà cốt lôi kéo các “con nhang đệ tử” vào các nghi lễ tâm linh, mà trong nhiều trường hợp các nghi lễ này bị biến tướng thành hành vi lừa đảo, tuyệt đối là ảo tưởng hão huyền, là điều không thể. Ví như “Thiên Mệnh” của mình là ngôi nhà cấp 4 thì mình chỉ có thể quét tước sạch sẽ, sơn phết lại màu tường, trồng thêm mấy khóm hoa, bắc thêm cái giàn mướp... để ngôi nhà nhiều năng lượng hơn, ấm áp hơn, đẹp đẽ hơn trong giới hạn của cái "Mệnh" đã được tạo hóa định sẵn, những việc làm đó là cái "vận" mình tự sửa sang, chứ không thể là "cải mệnh" để biến ngôi nhà cấp 4 thành căn biệt thự lầu son được?!

Mục đích của việc xem số không phải để mưu cầu sự giàu sang phú quý mà là để “Thuận Thiên ứng Mệnh”, để hiểu thấu triệt cụm từ "biết mình biết ta" trong đời sống tâm linh (ta chỉ cần biết rõ về ta là ta đã "giác ngộ", ta sẽ chiến thắng được đời) mà sống thuận theo dòng chảy của lẽ tự nhiên. Ví như khi mùa đông đến thì lo chuẩn bị quần áo chống rét, khi mùa gió nồm về thì lo ngăn không khí ẩm từ bên ngoài vào nhà, đó là sự thích nghi khôn ngoan của người thức thời. Hay khi biết vận hạn đang bủa vây thì thận trọng lại lời ăn tiếng nói và khiêm nhường hơn trong hành động, rồi lo gieo duyên lành để giảm bớt tai ương. Đó là sự tính toán khôn ngoan của người biết nương theo chiều gió, biết lèo lái con thuyền đời qua ghềnh thác được an toàn hoặc chí ít giảm thiểu những nguy hiểm thiệt hại, chứ không phải cái kiểu biết được số rồi thì ngông nghênh gồng mình lên chống lại cơn bão táp vô hình mà chuốc lấy họa vào thân. Việc xem Tử Vi, Tứ Trụ hay Tướng Thuật, Lý Số... giúp ta biết được lúc nào vận mình lên, lúc nào vận mình xuống mà chuẩn bị tâm lý, hành động để sống hòa hợp với quy luật đó, giống như có trong tay một bản đồ dự báo thời tiết sẽ giúp ta biết được lúc nào trời nắng, lúc nào trời mưa để mang theo ô khi trời nắng, mang theo áo mưa khi trời mưa chứ không phải để ta cản lại trời nắng, ngăn lại trời mưa. Tóm lại, mục đích việc xem số không phải để "nghịch Thiên cải Mệnh" mà là để ta sống một cuộc đời chủ động, có ý nghĩa và bình thản hơn trong khuôn khổ của số phận đã được an bài.

Về việc cải vận thì đúng là trong tín ngưỡng dân gian có lưu truyền những phương pháp "cải thiện số mệnh" được cổ nhân đúc kết như: Làm việc thiện, ăn chay niệm Phật, thay đổi môi trường sống tích cực... những phương pháp này có thể giúp chuyển "Vận" (chứ không cải được Mệnh) thay đổi theo thời gian, theo công sức nỗ lực của mỗi người. Nó giống như ta chăm bón cho mảnh vườn của mình: giúp cây tươi tốt hơn, hoa nở rộ hơn, đẹp hơn, thậm chí có thể khiến hoa nở cả lúc trái mùa nhưng không thể biến cây mai thành cây đào, biến quả na thành quả mít được. Mức độ thay đổi này, nói cho cùng cũng nằm trong cái "nghiệp quả" của mỗi người. Ai gieo nhân nào thì gặt quả nấy, luật trời công bằng lắm, sự can thiệp của con người thật nhỏ bé trước sự chế tài công bằng đến khắc nghiệt của luật Luân Hồi - Nhân Quả.

*.

Hà Nội, sáng 11 tháng 11-2025

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

.

 

READ MORE - VÀI TÂM SỰ VỀ CÂU "NGHỊCH THIÊN CẢI MỆNH" - Đặng Xuân Xuyến