Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Tuesday, April 24, 2012

PHẠM NGỌC THÁI VỚI NHỮNG TÌNH THƠ ÁO TRẮNG - Đình Bồng

      Có thể nói “Chùm thơ tình áo trắng” của Phạm Ngọc Thái là một chùm thơ gối đầu đối với lớp sinh viên, đặc biệt là các nữ sinh. Trong đó có hai bài được trích ra từ tập “Rung động trái tim” – NXB Thanh niên 2009, còn bài Cô Áo Trắng nghe tác giả giới thiệu trên Việt Nam Thư Quán thì ở trong tập “Hồ Xuân Hương tái lai” mà anh đang chuẩn bị cho xuất bản tới. Đó phải chăng là những  hoài vọng của ký ức nhà thơ về kỷ niệm tình yêu thưở ban mai hay cảm xúc trước một mối tình nữ sinh xa xưa nào đấy? Tôi xin bắt đầu bình bài thơ thứ nhất:

A-   THỜI ÁO TRẮNG




                Trả lại cho anh một thời áo trắng
                Em đi rồi, mai thành phố cô đơn!
                Những bông hoa mùa xuân thôi không nở
                Đi dưới bóng điện đêm lòng sẽ rất buồn.

     
Vào đầu bài ta đã thấy tiếng gọi của nhà thơ như muốn níu kéo một thời nào đó của tình yêu?  Đó là "thời áo trắng" - Cái thưở tình ban mai trong trắng như pha lê, trinh khiết và  thơm mát. Tiếng vọng từ trái tim về một khoảng xa xăm, mỗi khi nghĩ lại lòng anh lại quặn lên đau xót. 
      
" Em đi rồi "!  Hình ảnh ra đi của người con gái - Nhưng cái sự đi ở đây nó không phải là cuộc chia tay bình thường như một cuộc tan vỡ tình yêu? Đứng bên bờ của sự hẫng hụt, mất mát…lòng anh vẫn say đắm nồng nàn, tha thiết yêu em. Câu thơ bật ra nghe thảng thốt. Bóng người thiếu nữ cùng anh bao buồn vui, hạnh phúc , giờ đã khuất xa. Tiếng của nhà thơ trong sự nuối tiếc:

                     Trả lại cho anh...

     Cái thời yêu ấy đã quá xa với anh rồi, nhưng ta cảm thấy như nhà thơ vừa mới bị mất thôi. Đến cả đất trời cùng luyến tiếc: hoa mùa xuân thì thôi không nở, anh chỉ còn biết lang thang trong những ánh đèn đêm thành phố mà thương nhớ! Tình yêu để lại trong anh bao nhiêu kỉ niệm ngọt ngào tựa như những giọt sương mai, động mạnh vào là có thể vỡ tan. Đoạn sau đó nhà thơ đã thốt lên:
                    Ôi! Yêu dấu cái thời còn cắp sách
                    Mắt em cười mùa thu xanh lên! 

      Thực ra sự đi này là sự rời bỏ tình yêu tuổi thanh xuân của người con gái với cuộc đời anh khi đã về chiều. Người thiếu nữ đi để lại cả một  thành phố hiu hắt vì buồn:

                     Em đi rồi, mai thành phố cô đơn!
     Cái thành phố có trái sấu rụng , lá me rơi với bao tháng năm tuổi trẻ anh đã từng sống êm đềm trong  tình yêu, nhưng nó vừa là thành phố tượng trưng trong hoài niệm. Thành phố của cuộc đời anh! Giờ em đã bỏ đi chỉ còn lại mình anh trống vắng. Câu thơ hiện lên vừa thực, vừa ảo. Nghĩa là, cái thành phố ấy cũng cô đơn như trái tim chàng! Một thành phố của tình yêu mà không có bóng của người yêu? Hai câu thơ đầu như một khúc tình ly biệt - Đó là sự ly biệt  bởi thời gian, quy luật của sự tàn úa, già nua trong cuộc đời.
      Những lá vàng theo tuổi tác thi nhau rụng xuống, rêu phong nhoà nhoạt phủ lên trên cả trái tim tình vẫn tha thiết yêu thương. Hai câu thơ đó cũng đã là cả một bài thơ, để đến cuối cùng còn được nhà thơ hạ xuống làm câu thơ kết:
                    Trả lại cho anh một thời áo trắng
                    Em đi rồi, mai thành phố cô đơn!
      Khi xưa còn em thơ mộng biết bao. Thế mà hôm nay: 
                    Những bông hoa mùa xuân thôi không nở
                    Đi dưới bóng điện đêm lòng sẽ rất buồn.

     
Ta thấy bóng của nhà thơ đang lang thang với những ngày tháng  hắt hiu, lạnh lẽo. Cái thời áo trắng của người yêu sẽ không bao giờ còn quay trở lại với anh nữa dù những kỉ niệm xưa vẫn trở về:
                    Mắt em cười mùa thu xanh lên!
                    Những buổi chúng mình tìm ánh trăng để học
                    Tà áo trắng động vào...khe khẽ nát tim anh!

         
" khe khẽ nát"  -  Ta nghe trái tim như những mảnh thuỷ tinh đang tan vỡ. Khi tà áo trắng của em động vào là trái tim ấy bồi hồi, xao xuyến. Âm thanh phát ra “khe khẽ”… nhưng chính là lòng anh thổn thức.
      "...khe khẽ nát tim anh " là hình ảnh của câu thơ hay! Hé ra những ham muốn, khao khát được tìm tòi, lần cởi những gì có bên trong người con gái. Đó là những cảm giác yêu đầu tiên của cuộc đời.
      Đoạn thơ ba  nỗi thơ đã được đẩy cao lên để nói về sự mất mát khi cái thời trong sáng, mộng mơ đã trôi đi, lòng anh không khỏi choáng váng, bàng hoàng: 
                    Trả lại cho anh một thời áo trắng
                    Đã đi qua và...đã đi qua...
                    Với cả dòng sông trôi mơ mộng
                    Lá lá rụng vàng, tóc tóc hoá sương pha.
       Trên con đường đời tóc cũng bạc dần, anh không thể níu kéo lại cái thời áo trắng cho mình được nữa… và,  những người con gái trẻ xinh cứ dần rời xa anh mãi mãi. Chỉ còn lại những mùa thu tàn, những chiếc lá vàng ngày ngày rơi phủ dày mãi lên cuộc đời cũng đang về chiều của anh. Đoạn thơ đã kết ở đó!
              Nhà thơ Chế lan Viên cũng từng thốt lên: “ Chiều rồi! Phải, chiều rồi!...” . Bài thơ “Thời áo trắng” đã được viết ra trong cái cảnh vào chiều của đời người như thế! Những câu thơ thảng thốt bay ra từ trong tâm trạng bàng hoàng và trái tim rỉ máu vẫn còn khao khát, tưởng như lệ cũng đẫm cả hồn thơ.
                                                                            

B-  PHỐ THU & ÁO TRẮNG


      Nếu như bài Thời Áo Trắng là sự hoài cảm kỉ niệm của một thời, thì Phố Thu & Áo Trắng (PT&AT) – tâm trạng nuối tiếc, xa xót của tác giả lại bồng lên như xé ruột, xé  gan mà cào cấu trong tim. 
     
Có một buổi nhà thơ đang đi trên phố bỗng nhiên anh bắt gặp những tà áo trắng các nàng thiếu nữ phấp phới bay lướt qua anh. Trái tim anh xôn xao tưởng chừng chỉ muốn vỡ tan ra: 
                     Tà áo trắng em đi qua phố
                     Mùa thu rơi phủ mắt anh
                     Tà áo trắng của người sinh nữ
                     Anh nhìn xác phượng khóc rưng rưng.

     
Đó là những chiếc áo dài trắng của các nữ sinh mặc trong buổi khai trường vào mùa thu. Nhà thơ nhìn những cánh hoa phượng đang rụng rơi xuống đất, lòng anh chạnh nhớ lại những ngày được cùng em đến trường mà khóc. Câu thơ :
                      Anh nhìn xác phượng khóc rưng rưng…
     Đã ra đời như thế! Vậy tà áo trắng này là tà áo trắng thực và phố này cũng là phố thực. Nó khác với thành phố và tà áo trắng ở bài thơ Thời Áo Trắng chỉ là những hình ảnh mang màu sắc tượng trưng. Chàng kêu lên! Mà không, chàng nấc lên: 
                    Chỉ còn lại con tim rớm đỏ
                    Áo quệt vào máu rỏ hai tay...
                    Ôi mùa thu, mùa thu êm ả
                    Sao lòng anh tơi tả thế này?

     
Nếu như trong Thời Áo Trắng, khi:
                    Tà áo trắng động vào... khe khẽ nát tim anh!
     
Thì ở bài PT&AT này mức độ xao xiết lên trái tim người thi sĩ đã mạnh hơn. Anh bàng hoàng nhớ về một thưở đã yêu thương ngọt ngào những người thiếu nữ, giờ như con dao cứa vào cào nát trái tim anh! Mặc dù mùa thu vẫn đang êm ả trong xanh nhưng cũng còn đâu được yên lành nữa: 
                Áo trắng in ngang trời, sét đánh!
                Lưỡi dao nào cào nát tim thu?
     
Đến đây hình tượng thơ lại trở thành thơ tượng trưng. Hình ảnh lưỡi dao cào nát cả trái tim mùa thu là một hình tượng đã được thăng hoa, nó đẩy nỗi thơ cao lên! Có một đoạn quyện giữa mùa thu và tà áo trắng như một bức hoạ in trên nền trời làm cho hình ảnh thơ thêm sinh động và rất bay: 
                Tà áo trắng trôi dưới dòng mây bạc
                Lang thang vài cánh bướm bơ vơ...

      
Cái cảnh có vài con bướm vàng bay bơ vơ, chính là hồn của nhà thơ cũng đang bơ vơ trong những làn mây bạc ấy - Nó bộc lộ khát vọng yêu đương vô biên của một con người khi bước vào tuổi hoa niên. Tuổi trẻ qua đi, nhưng tâm hồn và trái tim thi sĩ thì cứ trẻ mãi, khát vọng mãi với tình yêu trai gái ấy. Người ta nói “nhà thơ không có tuổi” là vậy, dường như nó còn mãnh liệt hơn. Những giây phút anh bồi hồi tưởng lại năm tháng đã từng được ân ái bên người con gái:
                Anh cũng có một thời bên áo trắng
                Cũng bế bồng và cũng đã ru em
                Cái thời ấy chìm vào xa vắng,
                Phút gặp lòng đâu hết ngổn ngang...
     Tình yêu cuồng nhiệt và nóng bỏng, nhưng giờ thì chỉ còn những năm tháng lạnh tanh, nhạt nhoà của đời chàng. Chàng nghĩ đến cái thời từng ôm tấm thân thiếu nữ mềm mại, ấm áp trong vòng tay. Khoảnh khắc ấy bỗng trở thành như kỉ vật thiêng liêng… mà theo thời gian nay đã trôi vào tàn úa, qua đi không thể còn có thể lấy lại được nữa. Nó lý giải cảnh ngộ vì sao khi gặp những tà áo trắng đi qua lòng anh lại rạo rực, cảm xúc mãnh liệt đến thế!
   
Nhà thơ phác hoạ lên sự đối nghịch của lòng mình với cảnh thiên nhiên đang thanh bình quanh anh, như Nguyễn Du đã viết: 
                    Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ?
       Phút gặp lại lòng trăm mối ngổn ngang…để anh kết lại đoạn thơ cuối cùng: 
                    Thêm một mùa thu, một mùa thu vỡ
                    Câu thơ nấy những bông hoa buồn
                    Thôi, đừng hát để ướt lòng trinh nữ
                    Em đi rồi, anh chết cả mùa đông!

     
Tác giả chỉ than như thế thôi, cũng vô vọng mà. Nói là: " thôi đừng hát..." -  thực ra nhà thơ muốn hát mãi về em. Câu thơ mang ý ẩn dụ, bộc lộ một tình cảm mạnh mẽ của nhà thơ với khát vọng tình yêu trai gái! Mỗi một mùa thu đến lại thêm một lần trái tim anh tan nát, anh đi trong mùa đông càng cô đơn hiu hắt vì buồn.


     Tôi xin bình sang bài:

C-     CÔ ÁO TRẮNG

      Riêng bài “Cô áo trắng” này lại không phải tình thơ thưở ban mai, mà là một bài thơ tình trong buổi hoàng hôn cuộc đời – Như anh đã viết:
                     Anh lại có một cô áo trắng
                     Vào buổi hoàng hôn hoang vắng cuộc đời
                     Đôi mắt nàng cả trời thu đẹp lắm
                     Bàu vú nàng mùa hoa trái sinh sôi...
     Tôi không biết người đó còn là một thiếu nữ hay đã là thiếu phụ? Chỉ biết rằng anh cảm xúc người đẹp mà nảy ra tình thơ chỉ qua một bức ảnh. Nghe nói bức ảnh đó cô em mặc một chiếc áo cánh trắng mỏng bó sát lấy tấm thân thon thả của một thục nữ thành phố Sàigòn.
     Vào một mùa xuân muôn hoa đua nở, nhà thơ thương nhớ người đẹp ở trong mơ:
                     Đất Sàigòn mùa xuân đến trong mơ
                     Có em tôi đi giữa đêm dài thành phố
                     Em ơi em… những khi trời trở gió
                     Có thấy bóng anh về thao thức bên em?
     Tình thơ chứa chất một tình cảm lãng mạn xen lẫn sự ham muốn về thân thể của người yêu. Tình thơ được khai thác khá sâu sắc.  Tác giả diễn tả về cái thế giới bên trong người đẹp như cả vũ trụ:
                     Đêm Sàigòn khi ấy sẽ như mơ
                     Em bọc trong anh không cần quần áo
                     Ôi! Nguyệt của em đây một động sâu huyền ảo
                     Chứa cả thiên đường và vũ trụ bên trong
     Hình ảnh thơ mang màu sắc triết học càng làm cho tình thơ trở nên huyền thẳm. Ngôn ngữ sắc bén, sinh động tựa lưỡi dao cứa ngọt vào trái tim làm ta tê tái, kết hợp với giọng thơ uyển chuyển du dương. Tuy  là thơ tự do mà cảm xúc không chê vào đâu được.
                      Anh nhè nhẹ hôn thầm ở dưới ánh đêm
                      Em khoả thân mình để hoá thành nữ thánh!
                     Áo em trắng hay là da em trắng
                     Có em rồi cuộc sống sẽ vô biên…
     Hay là:
                      Ta mặc cho năm tháng chảy, nghe em!
                      Chỉ có anh và em, chỉ có trời và đất
                      Thế giới văn minh ta không cần gì hết
                      Em dẫn anh vào buổi hoang muội nguyên sơ…
     Cô Áo Trắng là một tình thơ sâu sắc & gợi cảm. Tuy có nơi, có chỗ tác giả đã sử dụng hình ảnh thân thể như “bàu vú nàng”, hoặc “nguyệt của em đây…” – Nhưng đọc lên không làm cho tình thơ trở thành dung tục. Nó chỉ cốt tăng thêm sự hấp dẫn, đáng yêu hơn, hay hơn & viên mãn.
        Nói chung thơ Phạm Ngọc Thái viết theo cảm xúc được tung toả ra nhiều khía cạnh của cuộc đời. Tác giả thường đi hết gam để đẩy nỗi thơ đến tận cùng mà vẫn giữ được sự hồn nhiên trong trẻo. Nhà thơ như thể bóc cả trái tim mình cho thơ tuôn trào ra như suối vẫn không kém phần khúc triết - Qua đó mà bật lên toàn bộ tình cảm trái tim thơ!
        Áo Trắng là một chùm thơ có tầm vóc và hay. Chúc mừng anh!

           Đình Bồng
Giáo viên Trường THPT  Ba Đình - Hà Nội

nguyenbong34@gmail.com

READ MORE - PHẠM NGỌC THÁI VỚI NHỮNG TÌNH THƠ ÁO TRẮNG - Đình Bồng

Monday, April 23, 2012

CHÙM THƠ XƯỚNG HỌA - Võ làng Trâm, Sông Thu, Lương Thế Hùng



Buổi khó

Giá cả tăng nhanh lắm chuyện phiền
Đồng lương hưu trí quá truân chuyên
Đầu kỳ những tưởng ăn tròn tháng
Giữa đợt tính ra chỉ  mấy phiên
Ráng nuốt cơm rau chừa bỏ thịt
Cố kiêng trà thuốc bớt tiêu tiền
Kinh doanh sản xuất ngày thu hẹp
Của cải hao mòn khối đứa điên.
                                Võ Làng Trâm

Các bài họa

Lương giáo viên

Nhắc chi lương hướng chỉ thêm phiền
Bởi chẳng lách luồn,cứ chính chuyên
Tại chức,thịt thà còn tí chút
Về hưu,tương đậu cứ luân phiên
Kêu ca,mang tiếng người ham của
Than vãn,bêu danh kẻ hám tiền.
Thắc mắc làm gì cho chuốc khổ
Nghĩ hoài bế tắc nổi cơn điên!
                              Sông Thu

Thời may

Được nghỉ về hưu thoát cảnh phiền
Bao năm đủ nghiệp chẳng hề chuyên
Ngày đầu thư ký kiêm lưu trữ
Tiếp đến săn bài cứ đảo phiên (1)
Mấy độ khó nghèo vay tạm gạo
Bao phen vất vả  thủng thâm tiền
Cuối đời may được chân anh phó (GĐ)
Phố biển an nhàn tránh họa điên !
                              VLT
(1) Biên tập trang Thông tin Khoa học NT


Lại tăng giá

Điện xăng tăng giá lắm ưu phiền
Cuộc sống bây giờ ít chính chuyên.
Cân gạo chạy đong từng bữa một
Mớ rau đi chợ được bao phiên?
Công vay còn đọng chưa thanh toán
Nợ trả vừa xong đã hết tiền.
Tăng trưởng không bù chi lạm phát
Đói nghèo tụt hậu nghĩ mà điên.
                        Lương Thế Hùng   


 Cố lên !

Tự trọng nên chi tránh đỡ phiền
Dẫu rằng kiến thức có đâu chuyên
Cố chăm tại sở giờ thư giãn
Tranh thủ lên trường lúc nghỉ phiên
Vượt khó canh tân thời mở cửa
Xóa nghèo cải cách buổi kim tiền
Muốn nên ráng phải  lo tìm học
Chớ ngại người đời mắng kẻ điên !
                                   VLT


Chớ so đo

Tính toán cho nên chuốc lụy phiền
Nghề nào cũng quí miễn là chuyên
Đừng suy hơn thiệt khi tìm việc
Tránh mãi so đo lúc đổi phiên
Trông xuống,an tâm không thiếu thốn
Nhìn lên,rầu rĩ chẳng dư tiền
Bạc vàng,của cải đều hư ảo
Chạy đuổi theo hoài dễ phát điên.
                                     ST

 Đành chịu

Bổng dưng chuốc lấy chuyện buồn phiền
Đã biết sức người chẳng có chuyên
Tiếng trách tê lòng đau suốt kiếp
Lời khen mát dạ thỏa đôi phiên
Ra ơn đâu kể gì mai hậu
Nhận oán thấy ngay báo nhãn tiền
Bởi tính đam mê nên ráng chịu
Biết rằng có kẻ rủa đồ điên !
                       VLT


Sống an vui

Bạn ơi,bí quyết tránh lo phiền
Hãy cứ an vui,sống chính chuyên
Nắng ấm,mưa buồn luôn đổi chỗ
Đêm đen,ngày sáng cứ luân phiên
Mấy người trọn kiếp ôm kho báu ?
Đâu kẻ trăm năm giữ túi tiền?
Thanh thản,xả buông,đời mãi đẹp
Mặc ai săn của,chạy như điên!
                             ST


Các bài họa đảo vận

Cuộc đời

Cuộc đời có lúc tưởng như điên
Việc mất,nhà không, thiếu hụt tiền
Mù mịt tương lai-sương phủ kín
Tan tành sự nghiệp-chợ tàn phiên.
Giận mình, trách bạn, lòng đâu vững
Oán phận,thương thân,ý chẳng chuyên
Đến lúc về già tâm tĩnh lại
Xả buông bỏ hết mọi ưu phiền.
                                Sông Thu


Tình đời

Uẩn ức đôi khi dễ hóa điên
Hận tình chia rẽ kẻ không tiền !
Khó nghèo minh mẫn xa mà ngó
Phú quý ngu đần lại đến phiên
Chớ oán trách ai câu bội ước
Đừng than rủa bậu chuyện vô chuyên
Bạc vàng đâu phải mua nhân ngãi
Chớ để bận tâm chuốc họa phiền.
                                     Võ Làng Trâm


Số phận

Thời thế tạo ra lắm kẻ điên
Thất tình,không việc,thiếu lương tiền
Tài cao vận rủi,đành thua thiệt
Trí thấp cơ may,lại gặp phiên.
Ai khiến ngày đêm luôn tiếp nối ?
Tại sao sướng khổ mãi truân chuyên ?
Có gì vĩnh viễn mà ôm giữ
Thành đạt,vinh quang lẫn muộn phiền !
                               ST


 Loạn !

Thời buổi sinh chi lắm đứa điên
Chơi bời đủ kiểu phí phung tiền
Cô đồng hỏi vận năm bao buổi
Bài bạc thử thời tháng mấy phiên ?
Đạo đức suy đồi quên cả hạnh
Gia phong bại hoại nhớ gì chuyên
Gặp khi thiếu xái lên cơn nghiện
Quẫn trí gây nên lắm chuyện phiền . . .
                                 VLT


Tự tin lên chứ !

Yếu đuối, bi quan dễ phát điên
Cả đời lệ thuộc chuyện cơm tiền
Trẻ trung vất vả xây cơ nghiệp
Già lão sắp hàng đợi tới phiên (!)
Kêu mãi trời thương, không kẻ đáp
Gọi hoài người giúp, chẳng ai chuyên
Tự tin, mạnh mẽ lên đi chứ
Đừng mãi chìm trong nỗi muộn phiền.
                                 ST


Tan nát cõi lòng

Tình phụ ai người chẳng hóa điên
Dẫu rằng gia sản thiếu chi tiền
Bao năm xây mộng đâu hề tưởng
Một thuở tan đời lại tới phiên
Bố mẹ so  bì câu “hộ đối”
Cái con chăm chút chuyện “hồng chuyên”
Chia lìa cấm cản duyên đôi trẻ
Tan nát tuổi xuân lụy khổ phiền . . .
                                VLT


Đảo điên

Thế sự bây giờ lắm đảo điên
Con người mê muội chạy theo tiền
Nghĩa nhân cha dạy quăng vào xó
Trí tín thầy khuyên xếp đợi phiên.
Không nghĩ tu thân rèn đạo đức
Chẳng buồn học hỏi luyện cần chuyên
Lún sâu xuống mãi vùng tăm tối
Sự nghiệp tiêu tan, vướng lụy phiền.
                                ST


 Ngậm ngùi

Người đẹp lắm chàng mê phát điên
Làm cao giả bộ lạnh như tiền
Nhà quan lắm cậu chắc đầy dịp
Dân dã riêng mình liệu đến phiên?
Thương trộm dằn lòng lo dựng nghiệp
Yêu thầm quyết chí cố rèn chuyên
Một mai thành đạt vang danh tiếng
Em có buồn không nhỏ lệ phiền ?
                                   VLT

Tình đời bạc bẽo

Nhiều lúc buồn lòng muốn nỗi điên
Thế gian tráo trở chỉ ham tiền
Lúc giàu bu tới không cần gọi
Khi khó rời xa chẳng nhớ phiên
Xinh đẹp,trẻ trung bao kẻ  đến
Già nua,bệnh tật mấy ai chuyên
Tình đời bạc bẽo như vôi trắng
Nhắm mắt quên đi nỗi muộn phiền.
                                      ST



Thành tâm

Kiếp người sống tạm dại gì điên !
Phụ thuộc làm chi mớ giấy tiền
Đứa khó ngày vui còn có lúc
Thằng sang giờ chết ắt chờ phiên
Đường ngay dưỡng đạo lòng thanh thản
Nẽo chánh tu đời dạ chính chuyên
Oan nghiệt chớ gây sinh nặng nghiệp
Thành tâm niệm Phật xóa lo phiền .
                                     VLT


Hạnh phúc

Người đời cười nhạo bảo ta điên
Chẳng thiết bon chen, kiếm bạc tiền
Lắm kẻ tưởng rằng đời bất biến
Riêng ta đã hiểu lẽ luân phiên
Tu thân, tích đức gìn tâm vững
Luyện trí, rèn tài giữ đức chuyên.
Hạnh phúc khi lòng luôn thoải mái
Tâm hồn thanh thản chẳng ưu phiền.
                                    ST


  Gương cổ

Câu Tiễn xưa kia lại giả điên
Nếm phân sử sách ngẫm vô tiền
Quan tham cố dụng đâu còn dịp
Kẻ xấu quyết dùng cũng hết phiên
Nếm mật có chăng người ái quốc
Nằm gai chắc hẳn bậc hồng chuyên
Ngàn năm gương cổ còn lưu mãi
Bất cẩn, Phù Sai chuốc phải phiền .
                                     VLT

READ MORE - CHÙM THƠ XƯỚNG HỌA - Võ làng Trâm, Sông Thu, Lương Thế Hùng

Sunday, April 22, 2012

KÝ ỨC TUỔI THƠ - Trương Nguyễn





     Tất cả mọi người chúng ta ai cũng trải qua một thời thơ trẻ, giai đoạn đẹp nhất quãng đời học sinh, ngoài công việc phụ giúp gia đình, cơm áo, học hành, thi cử, đôi khi tất bật với mưu sinh, bộn bề lo toan. Rồi năm tháng ra đi, chúng ta lao vào cuộc đời như mũi tên không định huớng, một lúc nào đó như cánh hoa nghiêng, một hạt nắng hay là cung đàn ngân lên trong đêm vắng, chiếc lá bàng rơi rất khẽ giữa sân trường, ký ức ta chúng bỗng tái hiện lại, thật là sống động, thật mượt mà, một quãng đời ngắn ngủi, biết bao nhiêu hình ảnh tuyệt vời và lãng mạn.


Những chiếc giỏ xe, chở đầy hoa phượng
Em chở mùa hè của tôi đi đâu
(Đỗ Trung Quân)

     Thời gian chở mùa hè của tôi, của bạn đi qua khá lâu, khi nhận biết được Điều ấy thì đã quá muộn, chỉ còn lưu đọng lại trong ta những khoảnh khắc của niềm vui, nỗi buồn cứ bâng khuâng, ray rứt, đó là hành trang tiếc nuối khi cô đơn đứng bên thềm cuộc đời. Kỷ niệm tuổi thơ đay nghiến, bàng hoàng khi nghĩ về khuôn mặt hốc hác, mái tóc bạc trắng của thầy, những vết chân chim vô tình hằn lên mặt cô và nét tiều tụy hiện rõ trên từng bước chân yếu đuối mới chợt ra.

     Trong khi cuộc sống bên ngoài cứ lao đi vun vút, thì với đồng lương ít ỏi, vẫn cặm cụi, kham nhẫn, thanh bần, liêm khiết, nắn nót từng con chữ, chiết bao giọt mồi hôi đẫm đầy trang giáo án, cố vắt từ tim óc ra từng bài giảng ngọt ngào để truyền cho chúng ta một kiến thức, một trí thức, nhằm có đủ tư lương bước vào cưộc đời, ngõ hầu đóng góp một chút công sức cho xã hội.


     Mỗi khi kỷ niệm hiện về, lòng ta cứ trào dâng nỗi buồn khó tả. Hối tiếc chăng? Nếu nói là hối tiếc thì không đúng. Ăn năn chăng? Có lẽ như vậy.


     Trong suốt quãng đời học sinh, chúng ta thường bồng bột và mơ mộng, ngỗ nghịch hẹp hòi, tự ti mặc cảm mà coi thường sự vun đắp thương mến của thầy cô hoặc phụ rẫy công lao hôm sớm tảo tần của cha mẹ. Để hôm nay, quá khứ hiện về, cái quá khứ như một mũi khoan thô sơ đục quét vào tim óc, và trí nhớ. Sự đau đớn vụng về chầm chậm làm mình hằn lên những vết thương nhức nhối, loại vết thương chẳng bao giờ lành.


     Biết rằng nỗi buồn cũng sẽ qua, khổ đau nào thời gian cũng bôi xóa, nhưng hằng năm, cứ vào mùa Hiến chương Nhà giáo, ta lại hồi hộp xúc động, lòng như “kim châm, muối xát” cái đau đớn vô hình trói buộc, gậm nhấm. Đôi khi ấm áp dịu dàng, có khi xuyến xao cuồng nộ. Điều hằn học ở đây là tự hỏi: Ta làm được gì cho thầy cô bạn bè? Nhưng, không. Cuộc sống là một dòng chảy thiên thu, bất tận, nếu ta dừng thì thời đại sẽ bỏ rơi ta. Bởi vậy, có lẽ thầy chẳng oán trách gì đâu. Nếu biết nỗ lực, phấn đấu để giúp ích cho đời, cho người thì đó là nguyện vọng tối ưu của bất cứ ai từng đi qua dòng sông này.


     Hãy mang theo những kỷ niệm nhưng đừng nên thất vọng. Kỷ niệm có thể là hành trang, có thể là tên tội phạm sẽ làm gãy đỗ bất cứ tham vọng nào vì cá nhân. Chỉ có những tham vọng trong sáng là lợi người lợi mình. Có như vậy mới có thể đền đáp công ơn mẹ cha, thầy cô, bạn bè đã một thời gắn bó suốt tuổi thơ chúng ta.

     Viết đến đây! Tôi thấy tâm thái mình vơi nhẹ đi, nỗi trăn trở đau thương cũng dần vơi đi. Ngọn gió đầu đông bắt đầu se lạnh, chiếc lá thu rơi nhẹ bên thềm. Khung cửa nhà ai đang lóe sáng, có thể một trang giáo án mới ra đời, một trang giáo án đầy niềm tin và hy vọng như một bức thông điệp cho tuổi thơ bước vào đời.


 TRƯƠNG NGUYỄN
truongnguyen49@yahoo.com.vn

READ MORE - KÝ ỨC TUỔI THƠ - Trương Nguyễn

Trần Tư Ngoan - GỬI VỀ QUẾ

       

GỬI VỀ QUÊ!
                      Quý tặng Lê Đăng Mành


Tôi không đi nhưng lòng tôi vẫn đến
Miền thương yêu trong ký ức vào ra
Thăm chốn cũ một thời hồng thơ ấu
Thăm dòng sông xanh chảy trước sân nhà
Nhìn cây rơm mốc vàng lưng mùa gặt
Mái tranh gầy làn khói bếp vờn qua
Củ khoai nướng thơm tiếng cười trẻ dại
Cánh diều non xao ngọn khóm tre già
Quê hương ơi người với tôi xa quá
Ngàn dặm đường ngàn bước dẫm tàn phai
Tóc điểm bạc lại nghe hồn mới lớn
Mới nghe đau theo tiếng nhớ tuôn dài
VĂN QUỸ ơi có bao giờ lấy lại
Chỗ thần tiên trót cắm những mốc đời
Chiều nay nắng tha phương rơi từng giọt
Bên hiên buồn tôi chợt thấy tôi rơi
Thơ ấp úng gieo vần lên khoảng trống
Nơi tâm tình giương con mắt mồ côi ./.
                          

                         
                           Trần Tư Ngoan
Bà Rịa - Vũng Tàu
trantungoan49@gmail.com
                         


                                
READ MORE - Trần Tư Ngoan - GỬI VỀ QUẾ

Tuệ Thiền Lê Bá Bôn - ĐƯỜNG VỀ MINH TRIẾT


PHẦN II

*Truyện ngắn, tản bút
*Tư tưởng, kinh nghiệm Thiền…

***********


GIÁ TRỊ CỦA LÍ DUYÊN KHỞI
TRONG ĐỜI SỐNG THIỀN TUỆ

Tôi không phải là một Phật tử. Do khát vọng muốn sống một cuộc sống khế hợp với chân lí như thực, thật sự có ý nghĩa cho mình và tất cả, tôi đã tìm đọc, suy nghĩ, rồi thực nghiệm giáo lí trong vài tôn giáo.

Phật giáo đã giúp tôi vốn liếng khá lớn để phát hiện sự hư dối của bản ngã. Sau đó tôi đã biết rằng, muốn phát hiện thật tướng của bản ngã, của vô minh thì cần phải có sự im lặng tư tưởng. Với những ý tưởng luôn chằng chịt trong tâm trí thì không có tuệ quán như thực, cũng như không thể có tri giác tự do tự tại.

Hơn mười năm sống thiền bằng pháp Quán Tâm, tôi đã vận dụng vào cuộc sống hằng ngày qua nhiều nghề: làm rẫy, dạy học, phụ trách công tác thư viện, sáng tác… Một hôm nhân đọc công án của các thiền sư, tôi chợt nhớ đến lí Duyên Khởi. Thì ra tâm trí tôi không có những giây phút tỉnh thức và lặng lẽ, là do toàn bộ sự sống của tôi không chịu công nhận chân lí duyên sinh-vô ngã. Xưa nay tôi cứ chìm đắm mãi trong những phê phán, nhận xét, quan niệm, ước muốn…, chúng âm thầm phát xuất từ quy định của bản ngã huyễn ảo. Với sự tỉnh ngộ đó, tôi bắt đầu có những giây phút sống với Tâm Vô Ngôn Tịch Chiếu. Những ý tưởng chằng chịt trong tâm trí (một thứ mộng mị lúc không ngủ ở con người) dần vơi bớt…

Bây giờ tôi đã biết niềm hạnh phúc của cuộc sống trở về với Chân Tâm, của sự tự tin vào năng lượng thiền định tự tri.

(Nguyệt san Giác ngộ, tháng 10/1996).

(Trang 91-93)


 
CẦN BIẾT KÍNH YÊU NHÂN CÁCH

Trí thân mến,

Tôi đã đọc kĩ thư của em. Em đang chán đời vì không có điều kiện để học đại học. Em đang mang nặng mặc cảm tự ti.

Tôi viết thư này không nhằm an ủi em, mà để trách em. Tôi trách em vì em quá kém nhận thức về ý nghĩa cuộc sống, về giá trị làm người.

Vì tôi đã tốt nghiệp đại học nên tôi hiểu rằng, mục đích chính của việc học đại học là để sau này có năng lực làm công việc mình chọn. Học về chuyên môn là để tạo tác, để lao động. Vậy thì nếu em không có điều kiện để học đại học, em vẫn có thể học một nghề nào đó ở tư nhân, hoặc ở các trường chuyên nghiệp trung cấp, hoặc tự học để sau này có năng lực làm công việc gì đó, để lao động sản xuất… Tại sao lại chán đời, lại ôm ấp mặc cảm tự ti?! Thật đáng trách.

Mọi năng lực tạo tác đều chỉ có ý nghĩa công cụ. Trí lực để tạo tác là trí-công-cụ. Công cụ dù “đắt tiền” hay “rẻ tiền” cũng chỉ là công cụ. Người thật sự hiểu biết sâu rộng thì không đánh giá con người qua công cụ. Cái tạo nên giá trị làm người ở trong xã hội là nhân cách. Có nhân cách lớn (nhân cách tự-do-tinh-thần) là do có trí-tuệ-nhân-văn cao, có trí-lương-tri trong sáng, có năng lực học hỏi để tự giáo dục-đào tạo, tự chuyển hoá nhằm hướng thiện hướng thượng.

Không có người chân chính nào lại kính trọng một bộ trưởng nặng óc bè phái ích kỉ, một giám đốc tham ô, một giáo sư nhận hối lộ, một bác sĩ vô lương tâm, một nhà thơ đồi truỵ, một sĩ quan hách dịch…

Không có người chân chính nào lại coi rẻ một y tá giàu y đức, một công nhân xây dựng có tinh thần trách nhiệm cao, một nông dân không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trái quy định (vì biết tôn trọng sức khoẻ người tiêu dùng)…

Tâm trí trong sáng mang năng lượng tích cực có lợi cho bản thân và toàn vũ trụ. Tâm trí đen tối thì tạo ảnh hưởng xấu…

Trí thân mến,
Tôi hi vọng, qua trình bày trên, em nhận thức được những sai lầm trong tư tưởng của em.

Tôi biết rằng, hiện nay trong xã hội có một bộ phận lớn đang sống theo thứ nhân sinh quan lệch lạc. Trong số đó cũng có nhiều người có học vấn cao, có chức vị cao. Mặc dù vậy, em phải tỉnh táo, đừng dại gì hạ thấp nhân cách để chạy theo quan niệm sống tầm thường của họ.

Em phải ngẩng cao đầu để thắp sáng lương tri, lương tâm, nhân cách. Những phẩm chất cao quý này sẽ là người thầy quan trọng hướng dẫn em chọn lựa một nghề nghiệp, một việc làm thích hợp với điều kiện thực tế của em. Những phẩm chất này cũng sẽ làm nảy sinh nhu cầu học hỏi, tự học để nâng cao tay nghề, nâng cao năng lực nghiệp vụ. Rất nhiều tài năng lớn do tự học mà nên…

Có ai đó đã nói rất đúng rằng, không có công việc (hợp pháp) nào thấp hèn hơn công việc nào; chỉ có sự yếu kém nhân cách là thấp hèn.

Mong em biết kính yêu nhân cách, biết nâng cao lòng tự trọng tự tin để sống lạc quan minh triết.

Mong em luôn nhớ rằng, giá trị làm người là ở nhân cách tự-do-tinh-thần, chứ không phải ở “công cụ”. Có nhân cách đó, ta luôn sống khế hợp thiện-ích-mĩ.

Thân ái chào em.

(Trang 94-98)
READ MORE - Tuệ Thiền Lê Bá Bôn - ĐƯỜNG VỀ MINH TRIẾT

DÁNG EM - Lê Cảnh Biểu


Dáng em đẹp tựa mùa xuân
Mắt huyền má ửng bồ quân dịu dàng
Nhìn em mà cứ ngỡ ngàng
Mùa xuân đang đến ngập tràn lòng anh.
Em đi dưới ánh nắng hanh
Đất trời ấm áp trong lành ngọt êm.
Tiếng em thánh thót trong đêm,
Ngỡ rằng tiếng nhạc bên thềm ngày xưa.
Dáng em đi giữa chiều mưa,
Làn tóc óng mượt đong đưa gió ngàn.
Làn da trắng nõn đoan trang,
Nụ cười duyên dáng chứa chan tình đời.
Dù mai vật đổi, sao dời,
Cô em gái nhỏ một thời xuân xanh
Hằn sâu ký ức lòng anh,
Trái tim, nỗi nhớ mong manh biển tình.
Chơi xuân dưới ánh bình minh,
Gió xuân, nắng ấm, tắm mình gởi thân,
Bài thơ anh viết thiếu vần,
Đắm say cứ viết muôn lần bài thơ,
Nhìn em lòng cứ ngẫn ngơ,
Đò duyên anh đợi anh chờ bấy lâu.
Qua sông đã có nhịp cầu,
Nối bờ hy vọng cho tàu anh qua,
Vần thơ anh tặng làm quà
Cho người tri kỷ gọi là làm tin.

Tháng 3/2007
(Tháng 1-Đinh Hợi)
 lebieutt@gmail.com
READ MORE - DÁNG EM - Lê Cảnh Biểu