6:25
CH - 12.9.21
(đốt
Hương trên bàn Thiên)
Nhà văn Lê Yên
Văn Án
Chuông đồng hồ báo thức inh ỏi, một ngày mới với bao nhiêu công việc. Cô hé đôi mắt còn ngái ngủ nhìn theo tia sáng đầu tiên của ngày lọt qua khe cửa thầm nghĩ: “Sáng rồi!” Vươn tay duỗi thẳng người rồi quay sang co lại ôm gối, tiếc giấc ngủ chưa đã mắt. Ánh sáng như thì thầm: “Dậy đi…” Không chút do dự, cô bật ngồi lên, đôi chân trần chạm nền gạch mát lạnh, khiến cô tỉnh ngủ hẳn. Mở rộng cửa sổ, cô đứng đó hít thật sâu hơi thở ngày mới, trong cảm giác tinh khiết và khoan khoái. Khu đất trống không bị những tòa nhà cao tầng che chắn, rộn ràng hẳn lên, gió lao xao từ cành ổi qua mảng cầu, rồi đu đưa từng chiếc lá đu đủ… Không dừng lại ở đó, gió cười đùa réo gọi cả họ nhà rau thơm, cùng lá cây ngọn cỏ. Có đôi chim nhảy lách cách tìm chỗ sắp hàng cạnh mấy nàng hoa hướng dương kiêu hãnh, ngẫng cao đầu đón chào ánh nắng ban mai. Cô nhón chân, muốn chen ra ngoài song cửa và lên tiếng: “Tôi ở đây, cho tôi sắp hàng với. Tôi cũng muốn ánh sáng, thứ ánh sáng mang đến sự sống thượng đế ban tặng. Thật rõ ràng và tốt đẹp...”
ÁNH SÁNG
Chiều cao nguyên mây xuống thấp, không khí ẩm, lạnh hơn về cuối ngày. Ông Tư lầm lũi trên con đường đất đỏ dính đầy đôi ủng khiến bước chân ông chậm lại. Vùng đất đỏ Bazan chỉ cần một cơn mưa nhỏ cũng dính bết với nhau, khiến việc đi lại khó khăn. Loại đất màu mỡ này rất phù hợp với nhiều cây nông nghiệp. Trận mưa lớn tối qua làm tơi tả cảnh vật, nước vẫn còn chảy dọc theo rãnh hai bên con đường lớn. Băng qua ngọn đồi với con dốc thăm thẳm, thưa thớt mái nhà, thỉnh thoảng ông dừng lại bê những cục đá và dọn cành cây gãy, miệng lẩm bẩm: “Như thế này đi té chết!” Dõi tầm mắt xa xa đã thấy ánh sáng vàng hắt ra từ những bóng đèn yếu ớt. Hàng xóm láng giềng của ông, khoảng trên dưới chục mái nhà. Nhìn đồng hồ ông thầm nghĩ: “Mới hơn 5 giờ, tất cả đã mờ nhạt…” Trời sụp tối kéo theo gió đông lạnh lẽo, ông bước vội để kịp còn thấy đường qua con suối cạn, bắc ngang hai thân cây chừng một mét, nước trên mắt cá. Ông nghĩ thầm: “Bước hỏng giò, trật chân như chơi.” Con suối róc rách chảy dưới chân ngọn đồi, nước trong veo thấy cả những viên sỏi nhỏ tận đáy. Vào mùa mưa nước đục hơn, chảy xiết. Đêm nằm nghe tiếng nước dồn dập, tìm nguồn, bất tận…
Vừa bước chân vào cổng, đàn chó đã chạy ra xoắn lấy ông loẳng ngoẳng. Chúng nhảy chồm lên, đuôi lắc lư mừng rỡ. Lúc đầu chỉ mình con Lu, nuôi cho đêm hôm có tiếng, bây giờ mẹ con nó đầy nhà, thôi thì vườn rộng, ông nuôi hết.
Ngôi nhà gỗ lâu năm nhẵn bóng, được lợp ngói đỏ, nổi bật giữa màu xanh vườn cà phê rộng. Trước đây chủ cũ lợp bằng giấy dầu, khi mua khu vườn ông đã thay lớp giấy bằng ngói đỏ, trước là khoảng sân đầy những loại hoa lan rừng và cây cảnh trông thật đẹp mắt.
Một ao cá trắm cỏ, loại cá chỉ cần nước sạch, thức ăn rau cỏ, dễ nuôi. Ông đắp bờ, đóng cọc, dùng lưới mềm vây quanh, tránh những trận mưa lớn. Một năm hai lần ông vớt cá, làm vệ sinh ao, thả cá mới. Thường thì thương lái đến mua tận nhà, chừa lại một ít biếu bà con lối xóm.
Vườn rợp bóng, ông thả gà, đêm chúng ngủ trên nhánh cà phê, không cần phải làm chuồng. Khi con gà trống đầu tiên cất tiếng gáy sáng, bắt nhịp cho những gà trống khác, tiếng nổi bật giữa trong veo không gian, phá tan sự yên tĩnh vốn có của thiên nhiên.
Đất đồi thoai thoải, từ nhà này có thể nhìn thấy nhà kia xa xa in hẳn lên nền trời. Những ngôi nhà, chênh vênh trên ngọn đồi, hay lọt thõm giữa màu xanh của lá, ban đêm ánh sáng treo giữa lưng chừng bóng tối, dẫn lối cho người đi đường, dưới bầu trời cao nguyên các vì sao như gần hơn. Không gian đặc quánh sương mù và khí lạnh. Ông gắn bó mảnh đất này chỉ một chữ duyên để rồi với tâm nguyện thương lấy nó đến hết đời.
Nhìn quanh, không thấy con gái đâu? Ông cất tiếng gọi: “Hạ Lan! Con đâu rồi?” Từ trong nhà tiếng cô gái vọng ra: “Dạ. Con trong này.” Bước vào nhà, ông nhìn thấy Hạ Lan đang lau dọn bàn thờ. “Con để đó cha làm cho!” “Con làm được, cha yên tâm.” Quay lại nhìn ông cười, khuôn mặt cô sáng lên, rạng rỡ. Mái tóc dài, thùy mị ra dáng thiếu nữ, nhìn vào không ai biết con gái ông có bệnh. Đôi mắt đẹp không nhìn thấy ánh sáng, bù vào khiếm khuyết đó Hạ Lan rất thông minh và nhạy bén. “Con thay bình hoa, ngày mai giỗ mẹ.” “Dạ. Con sẽ làm ngay.” Ông nén tiếng thở dài, đã mười mấy năm, ông ngỡ như chuyện hôm qua…
Cơn mưa chiều mù mịt cả không gian. Vô mùa, ngày nào trời cũng mưa, nhưng cơn mưa chiều nay thật đáng lo ngại. Ông quay sang nhìn vợ đang ngồi xoa xoa bụng bầu sắp sanh ra dáng mệt mỏi. Theo dự sanh còn một tháng, thấy vợ nặng nề hơn, không còn vẻ linh hoạt thường ngày nên ông lo lắm. Lấy vợ muộn, lớn tuổi mới có được mụn con này. Mấy hôm nay vợ ông đã chuẩn bị đồ để đi sanh, còn nói với ông: “Em chuẩn bị sẵn, đau bụng đi ngay, mấy ai ngày dự sanh chính xác đâu!” Ông nhìn vẻ nhợt nhạt của vợ mà không yên. Chiều nay cơn mưa khiến ông bồn chồn, một cảm giác bất an làm ông khó chịu. Chợt nghe tiếng rên khẽ, ông quay lại, thấy vợ mặt mày tái mét. “Em đau quá!” “Để anh đưa em đi bệnh viện.” Chân tay ông luống cuống. Bên ngoài mưa vẫn không ngớt…
Chiếc xe máy, bò lên con đường dốc trơn trợt dưới cơn mưa xối xả. Vợ ông ngồi sau ôm chặt, thỉnh thoảng níu lấy ông xuýt xoa theo từng cơn đau. Con đường hai cây số như dài hơn. Từ xa đã nhìn thấy cổng bệnh viện thị trấn. Bệnh viện duy nhất vùng cao nguyên này, nên đông bệnh nhân. Đưa vợ vào phòng sanh, ruột gan ông cồn cào. Nhìn vợ quằn quại với cơn đau, ông chỉ biết xoa lưng dỗ dành: “Em cố lên!” Cô hộ lý đến mời ra ngoài, bụng ông bắt đầu đau từng cơn nhấp nhổm, chạy vô chạy ra nhà vệ sinh vẫn không hết. Trời sụp tối, hành lang khoa sản đầy thân nhân đưa người nhà đi sanh. Người đứng, kẻ ngồi chờ đợi, lo lắng. Tiếng máy phát điện chạy rần rần tự dưng khựng lại rồi ngắt điện. Bên ngoài trời mưa chưa dứt, bóng tối phút chốc bao trùm toàn bộ. Sự nhốn nháo, cuống cuồng của nhân viên bệnh viện và người thân bệnh nhân như hỗn loạn. Không biết có sự cố gì ở phòng sanh, người vô ra vội vàng. Ông chắp tay cầu xin cho vợ con được bình yên. Nửa tiếng sau có điện lại, cùng lúc một hộ lý bước ra gọi tên ông. “Có tôi!” “Mời người nhà ký vào biên bản mổ gấp!” Hai chân ông đi không vững theo sau cô hộ lý vào phòng gặp bác sĩ. “Xin Bác sĩ cứu vợ con tôi!” Ông lắp bắp van xin như kinh cầu. Lời Bác sĩ nói bên tai tưởng chừng vọng lại từ hành tinh nào đó xa xôi đau khổ. “Chúng tôi sẽ cố hết sức.” Ông không còn khái niệm thời gian từ khi vợ ông được đưa vào phòng mổ. Mọi giác quan căng ra như muốn xé toạc từng chút cảm xúc. Hai bàn tay nhớp nháp với chất nhờn không còn là mồ hôi, cứ chùi mãi hai bên quần không hết. Bụng ông lại quặn thắt từng cơn. Cảm giác đau nhói lan tỏa toàn thân. Ông không phòng bị với nỗi bất hạnh này nên khi nó đến, ông không có ý chí kháng cự. Sự đau đớn như từng mảnh vỡ thủy tinh cứa vào tim, khi ý nghĩ mất đi vợ con như một tia chớp thoáng qua đầu.
Cửa phòng mổ xịch mở, ông lao đến vội vàng, lắp bắp: “Vợ con tôi sao rồi Bác sĩ?” “Xin lỗi chúng tôi đã cố hết sức, Chỉ cứu được cháu bé. Kết luận: Sanh khó. Sản phụ băng huyết dẫn đến tử vong.” Ông thét lên đau đớn: “Không thể nào?” Ông khóc trong bất lực, kiệt sức. Bỗng chốc ông gào lên: “Tại sao? Sao các người không mổ lúc bệnh nhân bắt đầu xuất huyết?” “Tại cúp điện? Hay tại sự tắc trách?” Ông không chịu được với suy nghĩ: “Vận mệnh con người được ông trời quyết định, nhưng với lương tâm và trách nhiệm, biết tranh thủ thời gian xử lý, có thể cứu được một mạng người.” Ông từng ra chiến trường, từng giành giật sự sống giữa cái chết, quý từng giọt máu đồng đội. Phải biết tính toán ngay từ đầu sự cho phép xuất huyết. Mạng sống con người vốn quý, cần được ưu tiên. Đó là đạo đức! Thứ ánh sáng dẫn lối cho những việc làm tốt đẹp khác.
Bốn mươi tuổi ông mới lập gia đình. Cứ nghĩ bình yên cho những bước chân lãng du không còn dậy sóng. Có những thèm muốn khiến đời dang dở, có ước mơ lao vào là rơi xuống tham, sân, si, khổ lụy. Từng bước đi qua… Ông dừng lại để trở về với chân thiện ban đầu. Ông muốn vì tình yêu để có sức mạnh. Muốn là thanh củi cháy sưởi ấm mùa đông, tan đi chính mình. Cuộc đời vẫn lặng yên, chỉ có tâm ông lay động trước nghịch cảnh. Ai cũng có một năng lực khổng lồ bên trong, ta có tận dụng nó hay không mà thôi.
Giọng nói trong trẻo Hạ Lan vang lên kéo ông về thực tại: “Mời cha dùng cơm.” “Un. Ăn cơm thôi!” “Cha!” “Gì đó?” “Có thương con không?” “Sao con hỏi vậy?” “Con không giúp gì được cho cha cả.” Ông buông đũa nhìn con gái, sóng mũi cay cay trả lời: “Con giúp cha ăn hết nồi cơm là cha vui rồi.” Ông cười thành tiếng nhưng nghe nghẹn đắng nơi cổ. Gắp thức ăn cho vào chén con gái “Cha thương con nhất nhà, chịu chưa?” “Chịu…!” Hạ Lan dài giọng nhỏng nhẻo. Ông vừa làm cha, vừa làm mẹ một đứa trẻ khuyết tật, với nhiều khó khăn. Ông nuôi dạy con bằng bản năng người cha, dẫn con đi qua nghịch cảnh. Chỉ có chiến thắng nghịch cảnh mới là yếu tố quyết định sự thành bại. Ông cẩn thận từng chút một, sắp xếp mọi thứ hợp lý và không thay đổi cho phù hợp với sinh hoạt của con gái. Ông dạy cho cô những kỷ năng cơ bản để phòng thân, dù thế giới bên ngoài có nguy hiểm thế nào? Ông truyền cho con gái năng lượng lạc quan và tình yêu cuộc sống... Có những chiều mưa bên ly rượu, vết thương cũ âm ỷ đau, ông ngồi nhâm nhi, nhớ hai câu thơ cụ Phan Bội Châu: “Ví thử đường đời bằng phẳng cả/ Anh hùng hào kiệt có hơn ai” Anh hùng thì đâu tranh hơn thua, được mất. Chỉ cần đi qua được nghịch cảnh. Trong trận chiến cuộc đời ông, con gái là ánh sáng còn lại. Ông đã níu lấy để tiến về phía trước.
Mùa thu hoạch cà phê, ông trích phần tiền lãi với ý định chữa mắt cho con. Nghĩ thương đứa con gái mồ côi mẹ từ lúc mới lọt lòng, ánh sáng mất dần theo từng ngày lớn lên, nếu không may ông không còn phải biết làm sao? “Con gái!” Ông đau đớn khi chưa thấy sự kết thúc bất hạnh. Niềm đau như giông bão, như bóng tối vây kín tâm tư ông. Giữa muôn trùng tuyệt vọng, con gái là đốm lửa, réo rắt cười sưởi ấm cuộc đời ông, không cho phép mình gục ngã.
Sáng ông dậy sớm với những động tác thể dục quen thuộc. Sương mù giăng phủ và mặt trời còn úp mặt ngủ vùi phía đông. Con đường đất đỏ trở mình, thỉnh thoảng có người qua lại. “Cha ơi! Con ra vườn nhặt trứng gà.” Tiếng con gái quen thuộc khiến ông yên lòng. Tuy không nhìn thấy nhưng tất cả những công việc vặt trong nhà Hạ Lan đều làm được. Từ lúc còn rất nhỏ ông đã dạy con Tin – yêu! Tin vào bản thân và yêu lấy cuộc đời. Đẹp hơn cho những ngày sống.
Tiếng con Lu loẳng quẳng ngoài sân… Khách quen nó không sủa. “Anh Tư có nhà không?” “Có chi không cô giáo?” Ông lên tiếng từ trong. “Tui đem cho cha con anh ít trái bơ. Hôm qua trời mưa, gió lớn rụng nhiều, đem chia bà con lối xóm ăn lấy thảo. “Cám ơn cô! Năm nào cha con tui cũng được ăn cây bơ ngon nhất xóm.” “Anh lại khách sáo nữa rồi!”
Bóng cô giáo xa trên dốc đồi, ông Tư còn nhìn theo người phụ nữ cả đời lam lũ một mình nuôi con. Ông đã từng nhìn theo cô ấy trong những chiều nắng, chiều mưa. Đôi khi ông tự hỏi: “Sức mạnh nào bên trong vóc dáng mảnh mai đó?” Có cô, trẻ con trong xóm được học. Hạ Lan con ông đã làm học trò cô từ khi có trí khôn.
Cho đến một mùa hoa. Dã qùy nở rộ hai bên đường, trên triền đồi. Những bông hoa vàng rực còn đọng sương đêm, lung linh dưới tia nắng mai trong suốt. Mùa mưa qua đi. Trên bầu trời lững thững mây xanh ngập nắng, ông thấy lòng mình rộn rã, vui không tả hết khi nhận được tin con gái có trong danh sách chương trình mổ mắt từ thiện. Ông vô cùng biết ơn những vị ân nhân đã đem ánh sáng đến cho trẻ em bất hạnh.
Đêm trước khi con gái lên đường, một mình dưới hiên vắng, bình trà đặc giống tâm tư ông nặng trĩu nỗi lo, cứ thế cuốn lấy nhau. Cơn buồn ngủ bay mất, chỉ còn lại ánh trăng trải vàng qua những ngọn đồi. Ngước lên bầu trời đầy sao ông như thấy mẹ Hạ Lan đang cười nhìn ông nói: “Mình lo nhiều rồi.” Ông thì thầm với người vợ đã khuất: “Làm sao không lo được. Phù hộ cho con. Mình nhé!” Ông đứng lên, giũ chiếc mền quàng qua vai đã ẩm sương đêm, bước vào nhà, khép cửa, trả lại trăng cho đêm yên tịch.
Có những con đường hẹp, nhưng là con đường dẫn đến hạnh phúc. Ánh Sáng từ bên trong luôn ấm áp, ngập tràn yêu thương!
Sài Gòn 10/6/ 21
LÊ YÊN
leyen01203028253@gmail.com
Chùm thơ Nguyễn Trung Giang
ÁO TRẮNG NGÀY XƯA ƠI!
Áo không còn trắng nữa
Xa lắm tuổi học trò
Buâng khuâng mùa phượng nở
Xao xuyến nắng vàng thu
Áo trắng dậy mùi hương
Tóc đuôi gà biết đợi
Cây si vừa tập nói
Bát ngát những mùa thương
Nhớ nhung từng trang vở
Thương quá tuổi dại khờ
Thầy cô ơi! biền biệt
Bạn bè về nơi mô
Áo không còn trắng nữa
Rêu phong lớp áo đời
Giữa hoàng hôn thầm gọi
Áo trắng ngày xưa ơi!
TÂM TÌNH NGÀY HỌP MẶT
Thầy cô ơi! Chúng con hội tụ về đây
Với trái tim nguyên sơ ngày khai giảng
Sách vở mái trường bướm hoa phấn bảng
Áo trắng quần xanh mắt nắng thắp đời
Đẹp vô cùng tuổi mộng Hải Lăng ơi!
Tha thiết quá khung trời ăm ắp nắng
Rộn trong nhau khúc tình ca thầm lặng
Ngày tung tăng hoa nắng rộn sân trường
Từng lời Thầy từng tiếng nói yêu thương
Tình bè bạn tơ vương làn mắt biếc
Ngày xưa ơi! mãi gặm mòn nuối tiếc
Ngỡ thời gian đi biền biệt không về
Giờ trùng phùng ngay giữa đất quê
Ngày họp mặt với
muôn vàn thương mến
Nếp thời gian trắng tóc chiều neo bến
Vẫn chắt lòng xao xuyến gọi tên nhau
TIẾNG QUÊ HƯƠNG
Ở trong lòng đất mẹ
Ủ muôn đời nhau rốn của con
Nên tự bao giờ hai tiếng Trung Đơn
Thành tiếng gọi trong tim len vào máu thịt
Trang cội nguồn một đời không đọc hết
Chở che làng lên biếc ruộng vườn xanh
Lớp lớp người con mưa nắng gập ghềnh
Một lối ngọn ngành đi về đất mẹ
Tự ngàn xưa Trung Đơn là đã thế
Chín xóm dài trầm mặc bức tranh quê
Vàng bông lúa trải dài bao thế hệ
Vĩnh Định, Ô Giang dặm dài dâu bể
Vẫn trong ngấn sông nước vỗ tràng giang
Mái đình xưa ngôi chùa cũ hơi thở nồng nàn
Giữa đất trời trầm
mặc nét thâm sâu
Làng Kim Sanh đất cát nhiệm màu
Sông nước an bình
Ngân nga hồi chuông xứ đạo
Phong thổ Phước Điền dịu dàng sắc áo
Khoác lên xóm làng nét đẹp quê hương
Những bình minh vang rộn trống trường
Sớm hạ mù sương chân trần đến lớp
Những địa danh hằn sâu trong ký ức
Người trai làng đạp nước cuối Tiền Môn
Nhớ cô gái cấy bên bờ Phú Nội
Tóc rạ rơm khô
Thương nhau rồi lễ hỏi
Lạnh tàn đông pháo cưới rộn Xóm Cồn
Nhớ lưng mẹ già cúi xuống hoàng hôn
Trời chạng vạng chưa ngừng tay cuốc
Nhớ lối đi xưa lối mòn trơn trợt
Dưới heo may bấc lạnh bước cha già
Mỗi tết về làng xóm nở hoa
Mùa xuân nở trên môi bà bỏm bẻm
Trong mắt chị mắt anh mai đào hò hẹn
Trong tiếng cười tiếng pháo rộn bờ tre
Gio thu về dìu dịu nắng Cồn De
Từng bó mạ theo ghe về Hạ chí
Cầu Ông Lô nước bao giờ cũng thế
Mãi lững lờ như thể đứng chờ ai
Bến Cồn soi cầu Ông Hạp Cồn Đìu
Trang ký ức muôn vàn tên để kể
Lũy tre xanh đã bao lần rướm lệ
Khóc những người con
Nằm lại giữa Cồn Lăng
Đêm Xóm Bia vằng vặc
trăng vàng
Cát trắng tràn sông đò phiên mắc cạn
Gác mái chèo khuya thao thức chờ sáng
Đáng cờ quân bôi lọ nghẹ
Bàng bạc trăng mờ
Trong mênh mông dìu dặt tiếng ai hò
Tình câm lặng theo em về Xóm Nổ
Quê hương ơi
Đêm bão bùng giông tố
Sóng vờn quanh gió giật bốn phương trời
Bể nguồn Hàn mây nước đổ ngàn nơi
Lúa vào chắc chơi nơi làn sóng bạc.
Nước lên cao xóm làng ngơ ngác
Gió mưa vờn lao lác ngọn đèn bay
Tóc chị rối bời cầm cập đôi tay
Tiếng chày đêm cối gạo lứt không đầy
Hương lúa chét bếp lửa ngày rơm lạnh
Gìa Nới ơi...Nước vờn lên cô quạnh
Khắp Càng Phường biển bạc vây quanh
Củi rều trôi về tận Xóm Mưng
Nhà cửa sắn khoai
Dầm mình trong bão táp
Nhưng vẫn mọc lên từ trong bùn đất
Những búp măng đầy đặn tương lai
Những chồi xanh thanh lịch trang đài
Thành nét son tô sắc màu đất mẹ
Những đứa con đi giữa mưa nguồn chớp bể
Một lối đi về
Đất mẹ Trung Đơn
N.T.G.
Nhà văn Nguyễn Đại Duẫn
VỀ PHÚ THỌ THƯỞNG THỨC ĐẶC SẢN
Tùy bút
Nguyễn Đại Duẫn
Nhận lời mời của nhóm bạn Cựu
lớp Y13C Nam Định về thăm Đền Hùng nhân Giỗ tổ Hùng Vương. Loay hoay lại trễ
mất xe, thế là không tham dự được ngày Lễ trọng đại mà mấy lâu ao ước. Nhưng dù
sao không khí lễ hội vẫn đang còn để lại. Đó là những áp phích, biểu ngữ được
treo khiêm nhường trước cổng với những dòng chữ đón chào du khách về tham
dự lễ hội; là những lá cờ Tổ quốc, cờ Đại Việt được cắm những nơi trang
trọng đang tung bay phần phật trong gió xuân… Tôi được biết, Giỗ Tổ mùng 10
tháng 3 âm lịch năm nay tuy tình hình COVID đang diễn biến khó lường, nhưng đã
có hàng vạn người từ Bắc – Trung – Nam về Đền Hùng, về với cội nguồn,
dâng hương cầu bình an, sức khỏe, thành kính tri ân công đức của các Vua Hùng
và các bậc tiền nhân đã có công dựng nước. Đến với đền Hùng, chúng tôi không
những được chiêm ngưỡng một công trình kiến trúc, thiết kế, nghệ thuật
điêu khắc từ thời vua Đinh Tiên Hoàng mà còn cảm nhận được vẻ đẹp của công
trình hoành tráng ẩn mình dưới những cây cổ thụ to lớn, xanh mát; dưới những
cây mai vàng đang trải sắc hoa… Sau một thời gian đi thắp hương tri ân, thăm
thú các nơi trong Đền, ai nấy đã thấm mệt. Mồ hôi vã ra, mặt bừng đỏ lên vì
nắng, chúng tôi cùng nhau nghỉ lại nơi Đền Giếng, rồi sau đó kết thúc chuyến
thăm viếng Đền Hùng.
Tôi gợi ý: “Đến với Phú Thọ là đến với rừng cọ
đồi chè, hay ta đi thưởng ngoạn chăng?” Bạn nhìn tôi như vẻ thông cảm: “Rùng cọ
đồi chè nay đã nhường chỗ cho phố thị rồi, nó chỉ còn trong văn thơ thôi”. Rồi
bạn chỉ tay về phía đồi, tôi nhìn theo hướng tay bạn, chỉ thấy lác đác
vài chục cây sót lại cằn cỗi mà trong lòng như có một nỗi niềm khó nói!
Rồi chúng tôi rủ nhau đi thưởng thức ẩm thực.
Xe đưa chúng tôi đến một nhà hàng chuyên chế biến thịt vịt. Nhìn qua, nhà hàng
không rộng lắm, nhưng đủ chỗ cho hơn năm chục người. Chúng tôi thong thả bước
vào, nhà hàng cũng đã đông khách. Tiếng ồn ào làm cho không khí trong phòng rộn
lên. Chưa được ăn nhưng mùi thơm từ căn bếp bốc lên làm cho cái mũi của tôi cứ
phập phồng, cái bụng cứ sôi réo.
Cô nhân viên nhà hàng trẻ trung, có ánh mắt lá
răm xinh đẹp, gọn gàng trong bộ đồ đồng phục màu cà rốt, đeo chiếc tạp dề trắng
bưng đĩa thịt vịt luộc và các món ăn kèm ra rồi giới thiệu món ăn
với chúng tôi. Bạn tôi bảo: “Cứ nhấm nháp từng món một để cảm nhận cái
thú vị của nó”. Tôi nghĩ thầm không dám nói ra với bạn. Thịt vịt nơi nào chả có
mà sao xem ra quan trọng vậy. Ở quê tôi, nơi đồng quê chiêm trũng, ruộng lúa
thẳng cánh cò bay, người ta nuôi vịt nhiều lắm. Có nơi nuôi cả vịt trời.
Nhớ lại khi còn trẻ trâu, nhà tôi cũng chăn nuôi vịt, nhiều khi ăn ngửi
mùi lông thấy khó chịu, có thấy ngon lắm đâu. Thế mà ở đây bạn nói
là món đặc sản. Sao không đãi chúng tôi những món đặc sản lạ của Phú Thọ
như thịt chua, rêu đá, trám om kho cá… Cắt ngang dòng suy nghĩ của tôi, bát
nước mắm chấm thịt luộc cũng được bưng ra. Mùi thơm nước mắm cùng với mùi thịt
luộc xem ra cũng hấp dẫn khứu giác, nhưng không biết vị giác sẽ ra sao? Các lát
thịt được sắp lên đĩa rất đẹp mắt. Những lát cắt phải là người khéo tay lắm mới
mát ngọt như thế. Gắp một lát thịt lên, tôi đặt vào miệng nhưng vẫn
muốn hít hà một tý để thưởng thức mùi thơm của thịt, của nước chấm. Cô nhân
viên nhà hàng thấy thế cứ tưởng tôi ái ngại với món ăn nên đến bên nhẹ nhàng:
Anh yên tâm đi! Vịt ở đây chúng em làm đạt chuẩn. Giống vịt Xiêm đấy. Nói rồi
cô giảng giải cách làm thịt vịt cho chúng tôi nghe. Đó là, khi rửa sạch vịt
bằng cách dùng dấm và muối hay thêm vài lát gừng xát vào mình vịt và rửa lại
nhiều lần với nước sạch để khử mùi hôi, dùng dao cắt bỏ phần phao câu của
vịt, dùng khăn sạch thấm khô nước trên mình vịt. Luộc vịt không đơn thuần
là cho vịt vào nước rồi nấu chín. Để có món vịt luộc ngon, thời gian luộc vừa
đủ để vịt chín nhưng không quá mềm. Luộc là phương pháp chế biến đơn giản nhưng
giữ được hương vị đặc trưng của món ăn, đồng thời đem lại sự nhẹ nhàng, thanh
đạm cho vị giác. Vịt luộc là món ăn ngon được nhiều người yêu thích, thịt có độ
dai ngọt tự nhiên, thanh mát và không gây ngán như thịt gà. Trong số
các món ăn từ thịt vịt, vịt luộc tưởng chừng là món đơn giản nhất nhưng
không phải thế. Thịt vịt ngon phụ thuộc phần lớn vào nguyên liệu và cách luộc
vịt. Ta bắc một nồi nước lên bếp nấu sôi, lượng nước đủ để ngập hết con vịt,
cho vào đó 1 củ gừng đập dập, hoặc 1 củ hành khô nướng, hoặc 1 củ gừng nướng.
Các nguyên liệu này sẽ giúp món vịt luộc có mùi hương thơm lừng và vô cùng hấp
dẫn. Vớt ra, để nguội bớt rồi chặt nhỏ ăn ngay.
Nước mắm gừng là linh hồn của món ăn. Mắm gừng
pha chua ngọt gồm tỏi, ớt bằm, chanh, đường cát, bột ngọt, ít nước lọc và nước
mắm. Nước mắm chấm vịt đậm đà nên lượng nước lọc không pha nhiều như nước
mắm ăn bún hay ăn gỏi cuốn. Gừng được bằm nhuyễn, vắt bỏ nước cho bớt đắng, sau
đó cho vào tô nước mắm trộn đều.
Vị giác tôi đang cảm nhận miếng thịt vịt
mềm thơm, da béo ngậy, nóng hổi hòa cùng vị cay nồng của nước mắm gừng làm cho
tôi thấy thú vị. Chúng tôi vừa ăn vừa nghe cô nhân viên trò
chuyện. Khi câu chuyện kết thúc thì dĩa thịt cũng đã hết veo.
Bưng món thịt nướng chao lên là một nam thanh
niên. Anh ta có vẻ rụt rè, chỉ cười trừ khi chúng tôi hỏi cách làm món ngon
này. Hay sợ tiết lộ bí quyết nhà nghề? Không phải! Là vì em không biết
cách trình bày thôi. Tôi nhìn em và thông cảm, chắc mới vào nghề đây. Cố lên
em!. Bạn tôi thay lời anh nhân viên: Để khi nào cậu mua vịt về tớ bày
cách làm cho. Để món ăn ngon hơn, bạn nên lựa chọn loại vịt cỏ thả vườn sẽ chắc
thịt và ít mỡ hơn vịt bầu hay vịt xiêm. Bạn có thể nướng thêm đậu bắp để ăn kèm
hoặc thưởng thức cùng dưa leo, rau sống để món ăn thêm hấp dẫn và trọn vị. Chỉ
cần một chút khéo léo là bạn đã có thể có ngay món vịt nướng chao. Xem ra
đã kích thích vị giác tôi rồi đấy. Nghe bạn nói vậy tôi thấy háo hức lắm. Khi
nào cậu bày mình làm với, món này quê mình chắc chưa có. Càng ăn càng thấy món vịt
nướng chao với vị thơm đặc trưng của chao, quyện lẫn với thịt vịt ngọt, vừa lạ
miệng mà ăn lại ngon. Rồi chúng tôi tiếp tục vừa ăn vừa trò chuyện hành trình
tham quan Đền Hùng.
Hai món vịt cuối cùng cũng được nhà hàng bưng
lên. Tôi định nói: Trời! Bụng đâu nữa mà ăn đây, nhưng cũng đành lẳng lặng để
thưởng thức thêm món vịt rang muối và món cháo lòng vịt. Tuy đã thấy ngang bụng
nhưng ngửi mùi vị tỏa ra, cái miệng vẫn còn muốn lắm. Món nào cũng thấy ngon,
đậm đà. Nếu đã ăn một lần thì nhớ mãi rồi muốn có lần nữa.
Trời tối dần, đèn đường bật sáng. Thành phố về
đêm rực rỡ ánh điện như sao sa. Dòng người trật tự xuôi ngược. Người kéo về nhà
hàng ngày một đông. Rồi chúng tôi chia tay nhau. Cám ơn các bạn đã cho
tôi một ngày đầy cảm hứng. Chào Phú Thọ, nơi đã cho chúng tôi đến với cội
nguồn, nơi chúng tôi có được một bữa ẩm thực tuyệt vời. “Miếng ngon nhớ
đời”, hẹn một ngày không xa chúng tôi sẽ lại đến.
Nguyễn Đại Duẫn
(Quảng Bình)
ĐẸP LÀM SAO ÁO DÀI
VÀ PHỤ NỮ VIỆT NAM
Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mát
Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông
Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng
Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùng
( Áo Lụa Hà Đông)
Thưa bạn đọc,
Cho đến hôm nay, xin thưa với quý bạn
rằng riêng tôi luôn cho rằng cái áo dài phụ nữ Việt Nam là ĐẸP NHẤT khi so với
các áo truyền thống phụ nữ khác trên thế giới.
Có thể tôi sẽ bị cho là thiên vị ,
và do tinh thần dân tộc cao quá mà 'cường điệu" lên chăng? Lướt qua trang
us.eva.vn qua các trang phục truyền thống phụ nữ thế giới từ Dirdl của phụ nữ Đức
, Sari của Ấn HỒi , Kimono của Nhật, Xườn xám của Trung Hoa, tôi vẫn mê áo dài
phụ nữ chúng ta thôi.
Từ thời xưa, nguồn gốc của chiếc áo
dài VN phải biến thiên qua nhiều giai đoạn từ Tứ Thân, Ngũ Thân , cho đến sau
này văn minh hơn áo Cát Tường / Le Mur vào thời Pháp.
Cho đến thời VNCH, những tay áo
raglan, áo dài cổ thuyền, bà Ngô đình Nhu hay mặc. Càng lúc cái áo dài phụ nữ
VN càng đẹp. Cho đến hôm nay thì không ai chê vào đâu được.
TẠI SAO ÁO DÀI PHỤ NỮ VN ĐẸP ?
*Khêu gợi: cái áo dài VN là phương
tiện phô trương những đường nét tuyệt mỹ của người đàn bà VN . Dĩ nhiên là cho
những nàng có thân hình: ĐẸP. Mặc cái áo dài VN vào nó lại "kín" mà lại
"hở "! Những đường cong tuyệt mỹ vẫn có dịp phô bày cho người ta ngắm.
Rõ ràng mà không "lồ lộ", thế mới hay? Với bàn tay các nhà thiết kế
trẻ tuổi tài năng hiện nay, thì những "đường cong" "sẵn có tư
trời" đó càng khêu gợi hơn thêm. Những nét hấp dẫn càng thôi thúc mãnh liệt.
Sự thu hút khám phá càng tăng cao cho những con mắt "ưa cái đẹp khác
phái"?
ĐẸP MẠNH MẼ
Vâng, đúng thế - Những đường cong của ngực tuy được che chở của phần trước áo nhưng không dấu được nét mạnh mẽ ưỡn về trước như nửa muốn che nửa muốn phô trương một sức hấp dẫn của dục tình?
Bao rung động mãnh liệt, những trầm
trồ chắt lưỡi thật lòng khó che dấu từ những đấng mày râu? Trong làn điệu yêu
đương trong đôi tiếng tỏ tình đầu tiên làm sao không có công đến từ sự góp sức
cuốn hút của dáng em "quá đẹp" trong chiếc áo dài khéo may và màu sắc
chọn lựa tinh tế đến thế kia?
LỊCH SỰ, KÍN ĐÁO
người con gái đẹp khi mặc cái áo
dài VN thì không thể nào bị cho là "nhà nghèo thiếu vải" được. Những
phần da thịt đáng che đã được che chở đàng hoàng.
Ngoại trừ câu chuyện vui, ông Mỹ
nào gừi cho vợ yêu ở Hoa kỳ cái áo dài VN, lại quên gửi kèm quần dài nên được
bà vợ Mỹ cùng bạn bè hàng xóm khen là "sexy nhất thế giới"?!
Chúng ta nhận thấy, các phần ngực lưng đều kín
đáo. Ngoại trừ các biên chế sau này nhất là trên sân khấu; nhưng những chuyện
như thế chúng ta cứ xem là 'biệt lệ' do không phải là thời trang chính thức hay
phổ thông trong xã hội.
Như vậy cái áo dài VN "Kín mà
lại hở"- "Đoan trang mà lại lả lơi" là cớ làm sao? Những ngọn sóng ham muốn tình yêu, say ngắm
cái đẹp, ngay cả "bốc lửa " qua cái áo dài phụ nữ VN hiện đại qua tài
năng của nhiều bàn tay khéo léo của các NHÀ THIẾT KẾ THỜI TRANG có trường lớp
quy mô. Những tài nhân này sẵn sàng cống
hiến thỏa đáng cho người thưởng thức.
Khéo khen thay cho người may áo! Thật
là một lực hấp dẫn độc đáo. Hôm nay, cô Đào cô Mận nào đó trong xóm , quê mùa cục
mịch không có chàng trai nào để ý. Giá như ai đem hai cô đó "re touche
" lại hết, diện vô hai cái áo dài nữa , bảo đảm với quý vị khác ngay thôi.
Mấy anh chàng thanh niên trong xóm nếu không ai nói trước sẽ bị lầm mà xì xào với
nhau "ủa hai em nào vậy ta"?
ÁO dài phụ nữ VN quả quyến rũ, một
sự quyến rũ sâu sắc và bền bỉ. Theo thiển ý của người viết, những tà áo dài thướt
tha kia khi chở che cho vóc dáng phụ nữ Việt Nam càng tôn vinh "vẻ đẹp
thiên thần" thật khó lòng mà diễn tả cho hết ý.
Những năm trước, Festival Áo Dài Thế
Giới tại Huế 2004 cho chúng ta biết sức đột phá từ cái đẹp áo dài VN. Với những
người mẫu VN thiên kiều bá mỵ, dáng đi ẻo lả, thuớt tha trong hàng trăm mẫu áo
dài đẹp muôn hình muôn vẻ, sẽ cho thiên hạ ngây ngất!
Nói sao hết những ý tưởng ca tụng vẻ
đẹp ngất ngây của tà áo dài trong vóc dáng người con gái Việt Nam! Ôi bao trái
tim sắt đá của đấng mày râu nào đó chắc hẳn phải mềm lòng trước những vẻ đẹp
thiên kiều bá mị của người khác phái! Ắt hẳn sắc đẹp đang tôn xưng nhờ vào sự
che chở khéo léo làm sao của đường cong của vải mà lại là nét khêu gợi sát liền
bên trong?
Làm sao nêu bật hết những ẩn dụ này
khi ca ngợi nét đẹp của những NÀNG CON GÁI, người đẹp Việt Nam.
VIVA ÁO DÀI PHỤ NỮ VIỆT!
ĐINH HOA LƯ
