ĐỌC SÁU BÀI THƠ THƠM HƯƠNG THIỀN THỜI TRAI TRẺ CỦA THI SĨ TRẦN THOẠI NGUYÊN - Châu Thạch

        

                       Nhà thơ Châu Thạch

    Trước khi bàn đến những bài thơ thơm hương thiền của Thi sĩ Trần Thoại Nguyên, xin hãy nghe tác giả tâm sự:

  “Tiểu luận về tổ sư thiền tông Bồ Đề Đạt Ma”, một cuốn sách nhỏ mỏng manh của chàng trai trẻ tóc xanh Phạm Công Thiện, xuất bản năm 1964, nhưng có sức nặng nghìn cân, có sức khai mở rộng khắp ghê gớm cho người học Phật tâm tịnh thiền tông Việt Nam thời hiện đại, làm thay đổi hồn thơ tôi năm 18, 20 tuổi! 

Hàng loạt 5 bài thơ thơm hương Thiền của Thi sĩ Bụi Đời Trần Thoại Nguyên đăng trên tạp Chí Tư Tưởng của ĐH Vạn Hạnh năm 1970, 1971 trong đó có bài thơ Đêm Trăng Leo Lên Mái Chùa” được rất nhiều bạn yêu thơ yêu thích thuộc lòng!"

     Tác giả nói 5 bài thơ nhưng người viết xin giới thiệu thêm một bài thơ mà mình tâm đắc nữa, thành ra sáu bài thơ “Thơm Hương Thiền”.

      Xin đọc bài thơ thứ nhất:            

TĨNH TỌA

Giữa trưa tĩnh tọa trong rừng

Chim về tắt nắng gió lừng chiêm bao.

Ngồi đôi mắt chết phương nào,

Run cơn mộng đỏ chớp hào quang bay.

Triệu bông hoa đỏ rực ngày

Trên môi vĩnh cửu cơn say tang bồng.

Phiêu phiêu lửa hạ đầy sông

Qua tôi bóng ảnh trăng vồng cầu mưa.

Hốt nhiên mặt đất hoang sầu

Đong đưa nhánh ngọ vỡ màu lưu ly.

Sầu xưa lả ngọn dã quỳ

Tôi treo kiếp mỏng ngoài thời gian trôi.

       Rừng ĐẠI NINH, hạ 1970

      (Tạp chí TƯ TƯỞNG ĐH VẠN HẠNH, số 6, tháng 9 năm 1970.)

      Núi rừng Đại Ninh là xứ thâm nghiêm thanh tịnh đất Phật nên ngày nay đã trở thành làng chùa nổi tiếng là làng nhiều chùa nhât Việt Nam. (Theo rất nhiều tài liệu trên mạng toàn cầu). Thời trai trẻ Thi sĩ Trần Thoại Nguyên đã về đó vào mùa hạ năm 1971.

 Bài thơ cho biết tác giả ngồi tĩnh tọa trong rừng giữa một buổi trưa nhưng lại tả toàn những sự xao động của ngoại cảnh và của chính nội tâm mình. Ngoại cảnh thì mọi vật không bình yên, nào là “Chim về tắt năng gió lừng chiêm bao. Phiêu phiêu lửa hạ đầy sông. Đong đưa nhánh ngọ vỡ màu lưu ly”. Nội tâm thì “Ngồi đôi mắt chết phương nào. Run cơn mộng đỏ chớp hào quang bay. Tôi treo kiếp mỏng ngoài thời gian trôi”. Đọc bài thơ ta tưởng tác giả gần ngất đi vì bị tẩu hoa nhập ma!

      Vì sao Trần Thoại Nguyên ngồi tĩnh tọa mà tâm thần không ổn định vậy? hãy nghe lời giảng của một vị thiền sư, ta sẽ hiểu hơn:

     “Ma cảnh là những hiện tượng không có thật, những cảm giác hư huyễn, những ảo tưởng mà người tu thiền thường gặp phải trong giai đoạn nào đó. Ma cảnh là những vọng tưởng đến và đi theo thời gian nhưng nó sẽ trở thành chướng ngại cho người tu vì thiếu sự chỉ dẫn để nó quyến rũ mà tưởng rằng nó là thật. Ma cảnh thường xuất hiện tùy theo nhân cách tánh khí của người tu. Trong kinh Lăng Nghiêm Đức Phật đã giảng rõ về 52 loài ma cảnh khác nhau. Sau khi siêng năng tu tập để kiềm chế tư tưởng đến một lúc nào đó ma cảnh sẽ xuất hiện và điều nầy rất thông thường không có gì là lạ cả. Có người nhìn thấy các hiện tượng lạ lùng, có người nghe được những lời nói, hay mách bảo xui khiến, có người còn ngửi được những mùi hương hay có thể sờ mó được một vật gì kỳ lạ. Có khi họ thấy thân thể nhẹ bổng lên như bay, có khi họ cảm thấy như rơi vào một hố thẳm không đáy. Có khi họ bật ra các câu nói kỳ lạ mà không thể kiểm soát được.”

(https://thuvienhoasen.org/a9761/30-the-nao-la-ma-canh)

      Đọc bài giảng trên, ta hiểu được Trần Thoại Nguyên đã tả thật những gì  xảy ra cho nhà thơ trong khi ngồi tĩnh tọa. Đức Phật Thích Ca trước khi thành đạo thì ma cảnh vẫn hiện ra suốt đêm trước mắt ngài. 

     Có lẽ những điều Thi sĩ Trần Thoại Nguyên lắng nghe được trong khi ngồi tĩnh tọa chính là những ma cảnh, là những hiện tượng không có thật rất huyễn ảo mà vị thiền sư đã giảng ở trên.  Dưới con mắt của người trần thưởng thức thơ, ta cảm nhận được trong thơ sự huyễn hoặc của một buổi trưa, đem đến cho tâm hồn ta những cảm xúc khác lạ. Cái đẹp ở cõi trời và cái xấu ở cõi ma hình như hòa lẫn trong nhau, nỗi đau và niềm khoan khoái như ở cùng một chổ, khiến cho nhà thơ và ta như đến một miền kỳ dị, như treo linh hồn mong manh của mình thoát tục ngoài dòng thời gian đang trôi:

"Tôi treo kiếp mỏng ngoài thời gian trôi"!

      Xin đọc bài thơ thứ hai:                

ĐÊM TRĂNG LEO LÊN MÁI CHÙA.

Ngồi trong vườn nguyệt lộ

Hôn một màu trăng non.

Nghe lòng mình cười rộ

Chạy băng đồi vô ngôn.

Ồ. Hồn tràn mộng trắng

Tôi ôm trăng không màu

Tôi ngút xuống biển dạng

Tôi dại khờ mắt nâu.

Ngắt một bông trắng lau

Hương thắm giọt máu đào.

Đêm bừng lên nguyệt thẹn

Tôi nằm dài xanh xao.

Chim về ngủ ôm trăng,

Ngô đồng rơi chánh điện.

Tôi ngồi giữa Phật đàng

Làm thơ như thánh hiện.

Máu ràn rụa tây hiên,

Ồ. Máu băng ngực điên!

Tôi tĩnh mịch trang thơ

Hồn bay theo nhang khói.

Chim chết giữa điện thờ

Tôi rớt xuống điện thờ.

Chùa BẢO LỘC, Thu 1970.

(Tạp chí TƯ TƯỞNG ĐH VẠN HẠNH, Số 7,tháng 11 năm 1970)

   “Đêm trăng leo lên mái chùa là định mệnh, là cột mốc giữa đời sinh viên lang bạt, bằng một sự kiện hi hữu, TTN trở thành thi sĩ.

Sau khi bị té từ mái chùa xuống đất, đầu rướm máu, TTN xuất hồn viết bài thơ trên giấy của bao thuốc Bastos xanh, bài thơ qua tay người bạn đến với Thiền sư Tuệ Sĩ, được chọn đăng trên Tập san TƯ TƯỞNG của Viện Đại Học Vạn Hạnh – Cơ quan ngôn luận, dẫn đạo về tư tưởng, Triết lý, Giáo dục và Văn hóa rất uy tín của Phật Giáo Việt Nam.”

Trích (Thi sĩ Trần Thoại Nguyên, Đời thơ - Phận người)

                                                              ZULU DC 

                                                 

  Toàn bộ bài thơ “Đêm Trăng Leo Lên Mái Chùa” tác giả nói về trăng. Nhà thơ ngắm trăng, bay qua trăng, rơi trong trăng và ngộ ra điều huyền nhiệm cũng ở trong trăng. Trăng là những điều huyền diệu soi khắp bản thể của muôn vật trong trời đất. Mỗi con người trong linh hồn cũng có một vầng trăng nội tại, nói xa xôi là một vị Phật còn ẩn trong lòng. Bài thơ như nói về vầng trăng ngoại tại, vầng trăng thiên nhiên đã khai sáng, cho linh hồn thấy được vầng trăng nội tại. Khi nhà thơ rơi từ cao xuống, cú va đập làm cho tóe máu cũng chính là lúc hai vầng trăng hòa điệu cùng nhau, tánh Phật trong tâm chợt lóe sáng.

    

Như nhà thơ ZuLu DCđã viết : 

“TTN đem vào trong thơ những từ ngữ triết học và thiền tông, bài thơ trở nên khó hiểu, nó chỉ phù hợp với một số đọc giả tin vào giá trị và uy danh tạp chí Tư Tưởng của Đại học Vạn Hạnh”. “Nó hướng tâm hồn của thi nhân vào chỗ đứng cao ngất ngưỡng, cần có một số vốn liếng triết học và căn bản Phật học môn phái Thiền tông, mới hoà nhập vào hồn thơ và ý nghĩa của “Đêm trăng leo lên mái chùa”. 

Trích (Thi sĩ Trần Thoại Nguyên, Đời thơ - Phận người)

                                                                ZULU DC 

Bài thơ ĐÊM TRĂNG LEO LÊN MÁI CHÙA, Châu Thạch tôi đã đọc bình riêng trước đây rồi, được nhiều bạn đọc khen ngợi và nhiều trang Website chia sẻ. Bài thơ thơm hương Thiền trong vầng trăng non tinh khiết giữa đồi vô ngôn, tinh thần vô phân biệt “bông trắng lau hương thơm giọt máu đào” và nhất là hồn Thi sĩ như Thiền sư trong tĩnh mịch nhập diệt hiển hiện trong hình ảnh tượng trưng “Chim chết giữa điện thờ”!   

Mời đọc bài thơ thứ ba:

CHIỀU VẠN HOA

Chiều sương tỏa bóng quê người

Vườn cam lộ nở ngát đồi vạn hoa.

Tôi nằm uống cạn châu sa

Lòng căng áo lụa xếp tà huy bay.

Nghe hơi đất tận diệu kì

Mộng nghiêng trái nhạc xuống bờ cỏ sương.

Ở đây nắng cũ bạch dương

Chiều ơi! Mấy ngã mây cuồng phiêu linh!

Đồi VỌNG CẢNH, HUẾ, vào hạ 1971 

(Tạp chí TƯ TƯỞNG ĐH VẠN HẠNH, số 7, tháng 9 năm 1971) 

     Ta thường thấy tượng Quan Thế Âm Bồ tát tay trái cầm bình cam lồ (hay cam lộ), tay phải cầm cành dương liễu. Quí vị tụng kinh Phổ Môn có câu “Nam mô thanh tịnh bình thùy dương liễu Quan Âm Như Lai cam lồ sái tâm nguyện”. “Thanh tịnh bình” là bình thanh tịnh, “thùy dương liễu” là cành dương liễu rủ xuống,

Trong bình thanh tịnh chứa nước cam lồ. Nước cam lồ biểu trưng cho lòng từ bi. Nước này rưới tới đâu là chan rải tình thương tới đó, làm mát mẻ êm dịu mọi khổ đau của chúng sanh. Đặc điểm của nước cam lồ là vừa ngọt vừa mát. Bình thanh tịnh là giới đức, như Phật tử giữ năm giới, nhờ giữ giới mà trong sạch thanh tịnh.

 Thi sĩ Trần Thoại Nguyên đã nằm trên đồi Vọng Cảnh – Huế một buổi chiều sương. Cảnh thanh bình, yên tịnh và đep làm cho tác giả tưởng tượng như vạn vật ở đây đã được Quan Thế Âm rải nước Cam Lồ. 

     Trong kinh Phật ngoài hoa Sen còn có rất nhiều loài hoa khác, mỗi loài hoa đều có ý nghĩa khác nhau. Thi sĩ thấy trên đồi Vọng Cảnh “nở ngát đồi vạn hoa” nghĩa là nhà thơ đã thọ nhận được trong linh hồn mình ngàn vạn cái đẹp trong giờ phút ấy. Niềm khoan khoái trong thể xác, trong tâm hồn khiến nhà thơ cảm nhận như mình được uống châu sa, là một dược liệu  quý trong đông y, đã được xử dụng cách đây 2000 năm, tưởng mình nhẹ như tấm lụa bay trong hoàng hôn, theo những đám mây đi phiêu linh mấy ngã. Kết thúc bài thơ Chiều Vạn Hoa trên đồi Vọng Cảnh là 2 câu thơ tuyệt bút:

“Ở đây nắng cũ bạch dương 

Chiều ơi mấy ngã mây cuồng phiêu linh”

"Ở đây" là ở tại Đồi Vọng Cảnh thơ mộng của xứ Huế mộng mơ cụ thể nầy hay ở tại trần gian "sương tỏa bóng quê người" như thơ Hàn Mặc Tử từng niêm khắc thôn Vỹ Dạ ven kinh thành Huế thuở nào "Ở đây sương khói mờ nhân ảnh" ? Mà thi sĩ thấy được màu "nắng cũ bạch dương", một màu nắng tinh khôi như giác bạc thuở nguyên sơ nào giữa hồn chiều vạn trùng mây bay phiêu linh trong thần thoại!

     Quả là bài thơ luc bát hay tả trọn vẹn một niềm vui tinh khôi thanh khiết, thánh thiện, diệu kỳ mà tác giả nhận lảnh nhờ tâm hồn biết cảm nhận được làn hương thơm mùi thiền trên đồi Vọng Cảnh.

     Xin mời đọc bài thơ thứ tư:

CHIỀU KHÔNG

(Tặng Trịnh Công Sơn)

Đứng nhìn bóng phượng liên chiều

Chiều ơi! Chiều dại! Chiều xiêu ngã lòng.

Chiều vàng, chiều trắng, chiều không

Ồ! Tôi đứng hát giữa mông mênh chiều.

ĐỒI CÙ ĐÀ LẠT, Đầu thu 1971

(Tạp chí TƯ TƯỞNG ĐH VẠN HẠNH, Số 7, tháng 9 năm 1971)

     Đồi Cù là khu đồi nằm giữa trung tâm thành phố Đà Lạt, kế bên là Hồ Xuân Hương, là điểm du lịch hấp dẫn, rất thơ mộng cho ai đến Đà Lạt. Thi sĩ Trần Thoại Nguyên đã "có một thời trai trẻ sống mê say điên dại tận máu xương cùng sương mù, mưa phùn, nắng mật ong, gió ngàn thông và trăng huyền mộng Đà Lạt!" (Theo lời tác giả).  Khu Đồi Cù ngày xưa cảnh quan tự do khách thập phương có thể lên đồi cỏ xanh dưới những táng bóng thông mát mà hít thở không khí trong lành, tha hồ mà ngắm cảnh.

Chỉ ở Đà Lạt mới có mùa hoa phượng trắng và hoa phượng tím đẹp thơ mộng đến thế! Thi sĩ đứng nhìn hoa phượng và liên nghĩ hàng vạn buổi chiều mênh mông trên quê hương và trong cuộc sống của mình. Hay chăng Thi sĩ nghĩ đến loài chim phượng quý hiếm bay khắp chiều quê hương mà trong thơ Hồ Dzếnh đã từng nhắc đến : "Thơ về nắng sáng lừng cây / Xếp đôi cánh phượng cho ngày rạng ra" ? 

    Sở dĩ bài thơ được tặng cho Trinh Công Sơn vì thời trai trẻ ngày ấy Thi sĩ Trần Thoại Nguyên có duyên được gần gũi NS tài hoa Trịnh Công Sơn như đứa em thân tình trên phố núi sương mù Đà Lạt (Xin mời gõ Google đọc "NÉN HƯƠNG LÒNG TƯỞNG NHỚ NS TRỊNH CÔNG SƠN" của TTN) Và có lẽ vì nhạc sĩ nầy có bài hát “Chiều Trên Quê Hương Tôi” được Trần Thoại Nguyên ưa thích. Bài hát “Chiều Trên Quê Hương Tôi” có đầy đủ ý nghĩa thực tế “Có khi đây một trời mưa bay”, có khi “Nắng phơi trên màu ngói non tươi”, “Có những chốn riêng cho mọi người”, “Nắng khép cánh chia tay một ngày”, “Lửa bếp hồng khơi” và “Ước bao nhiêu điều đã trôi qua/Nét quê hương nghìn năm vẫn là”. Bài hát không thiền, nhưng qua tư duy của Trần Thoại Nguyên, bài thơ mang hương thiền, bởi những buổi chiều trở nên chấp chới, chao nghiêng, dại khờ và mênh mông vô định giống như sự vô thường của cuộc sống trần gian.

Hay ta tưởng tượng hình ảnh Thi sĩ đứng dang tay với mái tóc dài bồng bền và vạt áo pardessus cùng bay trong gió ngàn thông và hát nghêu ngao "Đường phượng bay mù không lối vào. Hàng cây lá xanh gần với nhau. .." (Mưa Hồng - TCS)

Trên Đồi Cù lộng gió của xứ sở ngàn hoa vạn màu sắc hương đó, Thi sĩ như nhập hồn vào cảnh vật tâm không, ngạc nhiên với hình ảnh mình đứng nghêu ngao giữa đất trời thật thoát tục, thơm hương Thiền:

"Chiều vàng, chiều trắng, chiều không 

Ồ. Tôi đứng hát giữa mông mênh chiều."

Xin đọc bài thơ thứ năm:

BƯỚM LẠ

(Tặng Phạm Thiên Thư) 

Triệu con trăng khóc tang mùa 

Tôi nằm tuyệt huyết bên chùa động chuông 

Có con bướm hiện dị thường 

Gáy liên thiên mộng hoang đường nửa đêm 

Ngần ngần hồn vỡ thơ điên 

Ồ. Con bướm lạ ấy tiên tri đời. 

CHÙA LINH SƠN ĐÀ LẠT, Đầu thu 1971

(Tạp chí TƯ TƯỞNG ĐH VẠN HẠNH, số 7, tháng 9 năm 1971)

Ngày trai trẻ Thi sĩ Trần Thoại Nguyên ghi danh học Ban Triết Viện Đại học Đà Lạt nhưng hay lang thang phiêu bồng cả 4 vùng chiến thuật miền Nam thuở ấy và thường về Sài Gòn ghé thăm bạn văn nghệ là những nhà sư trẻ ở ĐH Vạn Hạnh như sư Chân Pháp Nguyễn Hữu Hiệu (em ruột Nhà thơ Viên Linh), sư Tuệ Không Phạm Thiên Thư. ..

Chắc là Thi sĩ Trần Thoại Nguyên rất ngưỡng mộ tài làm thơ của Nhà thơ Phạm Thiên Thư với hàng loạt thơ hay đăng trên các báo ở Thủ đô Sài Gòn lúc ấy và có đăng thơ trên Tạp chí Tư Tưởng của Đại học Vạn Hạnh, cũng như được NS thiên tài Phạm Duy phổ nhạc được nhiều người ưa thích, mà dành tặng cho Phạm Thiên Thư bài thơ nầy 

Thơ tặng bạn nhưng từ phiêu hốt hồn mình giữa đêm hoang đường mặt đất "làm thơ như thánh hiện" (Đêm trăng leo lên mái chùa) và với nỗi ám ảnh "tài hoa yểu mệnh" như Thi sĩ đã từng bộc lộ trong bài thơ GIỮA MÙA HUYỄN TƯỢNG đăng Tạp chí Chính Văn của Nhà văn Nguyễn Manh Côn cùng năm 1971:

"Một mai đời chợt vỡ hương tan

Bay tuyết vàng thu mộng úa tàn

Một bóng tài hoa sầu cuối mộ 

Hồn thơ còn động cõi thiên man

Một mai tôi chết bên đồi vắng 

Nằm lạnh hư không mồ tịch liêu

Hồn vẫn nhớ ai chùng mây trắng

U ám trần gian những buổi chiều " ...

Cho nên mở đầu bài thơ với giọng thơ tang tóc rùng rợn của giờ hóa kiếp :

Triệu con trăng khóc tang mùa 

Tôi nằm tuyệt huyết bên chùa động chuông

Theo lời tác giả kể hoàn cảnh ra đời của bài thơ trên trang Facebook: "Đêm đó tôi và bạn thân thiết điên khùng Trần Nhơn đi chơi phố, cafe về chùa Linh Sơn quá khuya, không dám gọi chú Lạc phòng kinh sách để tá túc như mội đêm (nay chú Lạc là Hòa Thượng Chơn Nguyên, Thiền Viện Vạn Hạnh Sài Gòn) nên 2 thằng quấn áo Pardessuy mà thao thức ở lầu chuông chùa Linh Sơn, đến giờ dộng Đại hồng chung sáng sớm thì hai thằng vừa co ro hít hà lêu bêu ra phố và trong hồn tôi hình thanh bài thơ rồi đọc lại bài thơ ở quán cafe Tùng Thành phố Đà Lạt cho bạn nghe và cũng nói luôn với bạn là bài thơ xứng đáng tặng con bướm dị thường Phạm Thiên Thư."

Kẻ làm thơ, nghệ sĩ sáng tạo đều mang nghiệp như nghiệp tằm phải nhả tơ. Thi sĩ thấy mình hóa kiếp thành bướm lạ "gáy liên thiên mộng hoang đường nửa đêm" !

Nhà thơ Phạm Thiên Thư sau nầy chắc khoái ý về bài thơ nầy vì ông hay nói quẻ xem tướng cho bạn thơ đến quán Hoa Vàng của ông để cùng cafe, nên đã cho in trong tập Truyện Liêu Trai của mình, ngầm xem như Thi sĩ Trần Thoại Nguyên đã tiên tri về mình:                     

Ngần ngần hồn vỡ thơ điên                      

Ồ. Con bướm lạ ấy tiên tri đời

     Trên Website Art2all.net giới thiệu Thơ Thiền của Thi sĩ Trần Thoại Nguyên lại có đăng thêm một bài thơ nữa cùng thời điểm sáng tác cũng trong trạng thái Thi sĩ Tĩnh Tọa trong đêm trăng ở làng cổ Phước Tích của xứ Huế rất thơm hương Thiền! Chẳng thể bỏ qua mà không đọc!

    

     Mời đọc bài thơ thứ sáu:

ĐÊM TRĂNG PHƯỚC TÍCH

Tôi về Phước Tích đêm nay

Hôn trăng gỗ quí nghe đầy tiếng chim.

Cột kèo ôm mộng rồng thiêng

Buồn vương khế thị lộng hiên áo bà.

Gốm vàng men ánh sông xa

Nghiêng nghiêng đất trích giậu hoa kinh thành.

Tôi ngồi thiền định trăng thanh

Nghe hồn thu thảo trầm mình Ô Lâu

Sóng thời gian vỗ cung sầu

Hồn tôi Phước Tích nguyên màu trăng xưa.

     Phước Tích là một làng cổ nổi tiếng của Huế vàng son, cách trung tâm thành phố Huế 35 km về hướng Bắc, nằm lặng lẽ bên bờ sông Ô Lâu, địa phận chia cắt tỉnh Thừa Thiên – Huế và tỉnh Quảng Trị. Với tuổi đời trên 500 năm và đã được xếp hạng di tích quốc gia.  Mặc dù hơn 500 năm tuổi nhưng làng cổ Phước Tích vẫn còn lưu giữ vẹn nguyên văn hoá làng nghề, với hệ thống đình, chùa, đền, miếu, nhà rường cổ, bóng cây cổ thụ điển hình của thôn quê Bắc Trung Bộ.

     Bài thơ nầy gọi là “thơm hương thiền” chỉ vì tác giả về ngồi thiền dưới trăng thanh tịnh giữa khung cảnh còn nhiều di tích cổ xưa. Nhờ ngồi thiền, Thi sĩ đã trầm tư lắng hồn đi vào vẻ đẹp kiến trúc chạm khắc vàng son và cây thị cổ tích xưa của làng:  

              

Cột kèo ôm mộng rồng thiêng                 

Buồn vương khế thị lộng hiên tay bà

     Cũng như nhập hồn vào cảnh vật làng nghề gốm truyền thống tinh xảo ven Kinh thành Triều Nguyễn vàng son thuở xưa:

              

Gốm vàng men ánh sông xa                

Nghiêng nghiêng đất trích giậu hoa kinh thành

      Ngồi thiền định dưới trăng thanh tịnh, tâm hồn thoát tục như được bay trên sóng thời  gian để quay về với quá khứ và cảm nhận hồn cây cỏ vạn vât, thành quách lầu đài vàng son xưa đã vùi chôn theo theo sóng thời gian trôi theo dòng nước sông Ô lâu kia:                   

Tôi ngồi thiền định trăng thanh                  

Nghe hồn thu thảo trầm mình Ô Lâu

     Giữa sóng thời gian lớp lớp xuôi một dòng sầu đó, hồn thi nhân thoát tục vẫn trong sáng nguyên sơ như màu trăng làng Phước Tích ban sơ xưa:                    

Sóng thời gian vỗ cung sầu                   

Hồn tôi Phước Tích nguyên màu trăng xưa

     Một cuộc quay về trong tưởng tượng hay nẻo về tâm linh huyền nhiệm thật sự ta không thể biết được!

      Hai câu thơ kết có thể cho ta một niềm tin là nhà thơ đã để linh hồn mình nương theo sóng  thời gian quay về với làng Phước Tịch của 500 năm trước. Đến đây, linh hồn tác giả không còn là linh hồn của Trần Thoại Nguyên nữa, mà linh hồn ấy đã hòa nhập trong không gian, thời gian của quá khứ, trở thành linh hồn Phước Tích, là linh hồn của cả một miền đất thanh tịnh huyền thoại xưa!

     Việc nhà thơ ngồi thiền nhập định đạt đạo đến đâu, chỉ có nhà thơ biết.Ta chỉ biết qua thơ, ta thấy một bức tranh tuyệt đẹp. Bức tranh trong thơ lột tả hình ảnh một thi nhân ngồi thiền dưới trăng thanh tịnh, trong một khung cảnh cổ kính, cho ta một vài giây phút thoát ly trần tục, để phiêu lưu cùng tác giả đến một miềm êm ái vô biên, như sự êm ái của bài thơ!   

     Trên đây là những bài thơ mà chính tác giả đã cho biết được ảnh hưởng từ “Tiểu Luận Về Tổ Sư Thiền Tông Bồ Đề Đạt Ma” nên sáng tác được những bài thơ “Thơm Hương Thiền” như thế.

     Riêng người viết bài nầy không có trình độ giáo lý nhà Phật, không ngồi thiền, không phật tử, chỉ cảm nhận rất tự nhiên những bài thơ như cảm nhận cái hay cái đẹp của bản nhạc mà mình không biết nhạc lý, không phân biệt âm thanh của mỗi cây đàn, thế nhưng vẫn ái mộ, vẫn vỗ tay khen thưởng và vẫn mời mọi người đến nghe cùng mình. Vậy nên thành thật tạ lỗi nếu những điều viết ra đây là múa bá vơ!

                                                                   Châu Thạch

READ MORE - ĐỌC SÁU BÀI THƠ THƠM HƯƠNG THIỀN THỜI TRAI TRẺ CỦA THI SĨ TRẦN THOẠI NGUYÊN - Châu Thạch

VỌNG TƯỞNG BÌNH YÊN - Thơ Đỗ Anh Tuyến

 VỌNG TƯỞNG BÌNH YÊN

Cả thế giới đang gào thét tên em

Chỉ riêng anh âm thầm và vẫy gọi

Bình yên về trào dâng trong vọng tưởng

Suốt bốn mùa em vẫn chỉ là em.

 

Cả thế giới đang khao khát yêu em

Chỉ riêng anh là lao xao nức nở

Nụ thanh xuân ngọt ngào và rực rỡ

Đêm trái mùa chẳng có một giọt sương.

 

Còn lại em giữa thế giới yêu đương

Anh hát khúc du ca quạnh quẽ

Trên chuyến đò chỉ mình anh lặng lẽ

Làm Trương Chi đưa tiếng khóc vào bờ.

 

Nàng Mị Nương vẫn vô cảm thờ ơ

Em đi lại giữa muôn trùng khói nhạt

Niềm vọng tưởng bình yên anh khao khát

Chảy vào đời những kí ức loanh quanh.

*.

ĐỖ ANH TUYẾN

 Khu Cộng Hòa, thị trấn Thanh Nê,

huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình

Email: dovantuyenbk@yahoo.com.vn

READ MORE - VỌNG TƯỞNG BÌNH YÊN - Thơ Đỗ Anh Tuyến

CHO SÓNG BẠC ĐẦU NHỚ THƯƠNG NHAU - Thơ Nguyễn An Bình

 

NGUYỄN AN BÌNH

 

CHO SÓNG BẠC ĐẦU NHỚ THƯƠNG NHAU

Chiều buông sợi nắng lên tiếng hát

Ngả xuống đồi tây những đóa vàng

Tìm bước chân người in trên cát

Chỉ thấy bờ hoang dấu dã tràng.

Tim tím mùa hoa rau muống biển

Yêu chi màu tím thuở xuân thì

Chân sóng vô tình làm khách lạ

Áo người bay qua cõi tà huy.

Khơi xa đèn biển trầm thiên cổ

Một kiếp phù sinh có đợi chờ

Cổ thạch chập chùng soi bóng núi

Tàn đêm còn thắp mãi tâm hư.

Chim nhạn lẻ bầy bay qua biển

Lô nhô ghềnh đá dẫu mưa ngàn

Hỏi người xa khuất tầm tay với

Neo bờ thuyền lạc bến trần gian. 

Tóc có bao giờ nguôi cơn gió

Thả trôi theo sóng tự lúc nào

Cúi hôn bờ cát buồn đến lạ

Cho sóng bạc đầu nhớ thương nhau.

*Mũi Kê Gà-Phan Thiết 27-7-20

  Sài Gòn 5-8-20

N.A.B.

 

READ MORE - CHO SÓNG BẠC ĐẦU NHỚ THƯƠNG NHAU - Thơ Nguyễn An Bình

ĐỀN KIẾP BẠC VÀ NIỀM TIN CẦU PHÚC, TRỪ TÀ, BAN CON, BAN CHỨC - Đặng Xuân Xuyến

 

ĐỀN KIẾP BẠC VÀ NIỀM TIN CẦU PHÚC, TRỪ TÀ, 

BAN CON, BAN CHỨC

 

Trong tâm thức dân gian, Hưng Đạo Đại Vương được vinh danh là đức Thánh Trần và đồng nhất Ngài với Ngọc Hoàng thượng đế, từ đó tạo nên một dòng Đạo Nội - đạo Thanh Đồng, mà đức Thánh Trần là giáo chủ.

 

 Suốt mấy trăm năm qua, Đức Thánh Trần đã thực sự có ảnh hưởng sâu đậm tới đời sống tâm linh của người dân Việt. Nhất là tín ngưỡng hầu đồng, ban ấn... ở đền Kiếp Bạc.

 

Hầu đồng là một nghi thức trong hoạt động tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Về bản chất, đây là nghi thức giao tiếp với thần linh thông qua các ông đồng, bà đồng. Người ta tin các vị thần linh có thể nhập hồn vào thân xác các ông đồng, bà đồng nhằm phán truyền, diệt trừ tà ma, chữa bệnh, ban phúc, ban lộc cho các con nhang, đệ tử. Khi thần linh nhập vào đồng thì lúc đó các ông đồng, bà đồng không còn là mình nữa mà là hiện thân của vị thần nhập vào họ. Người đứng giá hầu đồng gọi chung là Thanh Đồng, Thanh Đồng là nam giới thì được gọi là "Cậu", nữ giới được gọi là "Cô hoặc Bà đồng".

 

Ngoài việc lên đồng để giao tiếp với thần linh, tín ngưỡng truyền thống Việt Nam còn tin rằng sau khi chết, linh hồn người chết vẫn còn và theo dõi cuộc sống của người thân đang sống.

 

Do đó, khi lên đồng, linh hồn của người chết có thể nhập vào Đồng Cô, Đồng Cậu để trò chuyện với thân nhân đang sống. Thông qua cuộc trò chuyện này, người sống sẽ biết được những yêu cầu của người thân đã quá cố và người sống cũng biết được vận mạng tương lai của mình.

 

Trong ngày hội, những người đàn bà mắc chứng vô sinh, hiếm muộn hoặc mắc các chứng bệnh của phụ nữ... đến Đền cúng bái. Thầy cúng sẽ dùng roi dâu đánh vào người “bệnh nhân” và “bệnh nhân” ấy lăn lộn, thậm chí lăn xuống sông, thì coi như tà ma đã được diệt trừ (xuất phát từ truyền thuyết Hưng Đạo Đại vương chém Phạm Nhan). Người ta tin rằng, với uy danh của đức Thánh Trần trừ diệt được Phạm Nhan thì mọi tà ma đều được trừ diệt.

 

Ngoài ra, trong hội đền Kiếp Bạc, nhân dân còn đến Đền mua thuốc ở Nam Tào (Dược Sơn) về uống rất là hiệu nghiệm.

 

Dân trong vùng có tục lệ đầu năm đến đền Kiếp Bạc để cầu được bình an, học hành hiển đạt, làm ăn phát tài, tránh được mọi điều xui xẻo và phổ biến nhất là việc cầu được có con nối dài hương hỏa.

 

Tục truyền, người đến cầu con khi đến Đền, phải tuân thủ: "Vào cửa cha, ra cửa mẹ" (Dưới pho tượng đồng của Đức Thánh Trần và Đức Quốc mẫu có cửa chui qua) hay xin một ít đất ở mô cao sau Đền thì thế nào cũng sẽ được thỏa nguyện. Dân gian còn tín: nhà nào "hữu sinh vô dưỡng" hoặc con sinh phạm vào giờ quan sát, thiết tỏa...  khó nuôi thì làm lễ bán khoán vào Đền. Đến năm đứa trẻ 12 tuổi thì gia đình biện lễ chuộc con về, làm như thế đứa trẻ sẽ được bình yên vô sự.

 

Theo lệ cổ, đêm 18 tháng 8 (Âm lịch), trước ngày ngày giỗ Đức Thánh Trần, chính quyền sở tại cùng với thủ từ làm lễ đóng ấn vào một tấm lụa màu vàng để đến hội ban cho khách thập phương.

 

- Ấn thứ nhất, kích thước 10cm x 10cm, khắc chữ Trần triều Hưng Đạo vương chi ấn (ấn của Hưng Đạo vương triều Trần).

 

- Ấn thứ hai, kích thước 5,5cm x 5,5cm, khắc 4 chữ Quốc pháp Đại vương (Đại vương nắm (giữ) phép nước).

 

- Ấn thứ ba, kích thước 4,3cm x 4,3cm, khắc 4 chữ Vạn Dược linh phù (Bùa thiêng Vạn Dược).

 

- Ấn thứ tư, kích thước 5,2cm x 7,8cm, khắc 6 chữ Phi thiên thần kiếm linh phù (Bùa thiêng phi thiên thần kiếm).

 

 Muốn cầu được thăng quan tiến chức thì xin ấn Triều triều Hưng Đạo vương chi ấn, hoặc Quốc pháp Đại vương; cầu được sinh con, cầu xin việc trừ tà sát quỷ, diệt giặc dã, giữa bệnh, thì xin ấn Phi thiên thần kiếm linh phù.

 

Sau khi làm lễ ban ấn, nhân dân xin ấn về treo ở nhà để gặp nhiều may mắn. 

 ***

(Trích từ VÀO CHÙA LỄ PHẬT NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT của Đặng Xuân Xuyến ; Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin 2006)

 

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

READ MORE - ĐỀN KIẾP BẠC VÀ NIỀM TIN CẦU PHÚC, TRỪ TÀ, BAN CON, BAN CHỨC - Đặng Xuân Xuyến

THÊM MỘT TƯ LIỆU CHO CUỘC HÀNH TRÌNH ĐI TÌM LĂNG MỘ VUA QUANG TRUNG - Hoàng Hương Trang

 
         Tác giả Hoàng Hương Trang

Từ trước đã có nhiều nhà nghiên cứu sử học đưa ra nhiều giả thuyết về nơi chôn cất vị anh hùng vĩ đại Nguyễn Huệ Quang Trung, nhưng chúng ta vẫn chưa tìm ra được cụ thể nơi nào là lăng tẩm của Người. Vừa rồi, nhân đọc một số tư liệu văn học xứ Thanh, tôi tình cờ bắt gặp một bài thơ lạ từ trước đến nay ít người đọc đến, chưa ai lưu tâm đến bài thơ này, nhưng lại là một bài thơ đặc biệt có nhắc đến nơi chôn cất vua Quang Trung. Tác giả bài thơ đã từng thấy linh cữu vị anh hùng áo vải cờ đào này một cách cụ thể, suy ra là chính tác giả đã từng tham dự trong đám tang này nên mới có bài thơ như thế.

Nhà thơ chính là ông Cả Triệu (1771 – 1846). Tên thật là Lê Triệu, tự Ôn Phủ, hiệu Liên Khê, sinh năm 1771 mất năm 1846, thọ 76 tuổi. Quê ở làng Liên Sơn, nay thuộc xã Hoàng Phong, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Ông tuy là một nhà nho không đỗ đạt, nhưng được người đời ca tụng là rất giỏi chữ nghĩa văn chương. Tài năng của ông được đánh giá qua câu nói cửa miệng của dân chúng còn lưu truyền: “Nghệ Hai Hành, Thanh Cả Triệu” (Hai Hành, tức Nguyễn Hành, cháu gọi Nguyễn Du là chú ruột). Cả Triệu có tài xuất khẩu thành thơ, ứng đối nhanh nhẹn, thơ phú cứ tuôn ra một cách tự nhiên. Nhưng ông lại rất phóng khoáng. Những bài thơ phú, ngâm vịnh, đọc xong là ông quên luôn, không bao giờ ghi chép lại. Cho đến nổi những bài thơ phú đó có khi bạn bè ông nhớ được, chép ra, và cũng tự nhiên “cho là bài của mình” ông cũng không có ý kiến gì. Ông quan niệm “Thơ làm xong là thả bốn phương, không còn là của mình nữa”. Do vậy tác phẩm của ông đã bị tiếm dụng rất nhiều. Đến nay con cháu chỉ còn tìm thấy có một tập nhan đề “Liên Khê Nam Hành tạp vịnh” gồm trên 200 bài thơ. Trong cuốn này đặc biệt có bài “Kiến Quang Trung linh cữu” (thấy linh cữu vua Quang Trung) như sau:

KIẾN QUANG TRUNG LINH CỬU

“Trấp niên sất sá tấu phong vân

Như thử anh hùng cổ hãn văn

Hàm Dã độc lưu thiên vạn cốt

Khuân sơn họa tại bách niên phần

Không hàm chỉ chỉ thiên thu hận

Cô phụ đường đường bát xích thân

Quan cảnh nhất ban thành phấn mị

Linh nhân chung cổ tiếu Doanh Tần”.

Cả Triệu Dịch thơ:

NHÌN THẤY LINH CỮU VUA QUANG TRUNG

“Bao năm thét mắng át phong vân

Đủ thấy anh hùng – bậc vĩ nhân

Hàm Dã hận vùi muôn vạn xác

Khuân Sơn phần mộ họa trăm năm

Ngậm hờn chỉ trích ngàn thu hận

Nỡ phụ đường đường tám thước thân

Quang cảnh thảy đều thành cát bụi

Khiến đời muôn thuở cợt Doanh Tần”.

                     (Hoàng Phi phiên âm và dịch)

Trong bài thơ này đã chỉ rõ địa danh nơi an táng vua Quang Trung chính là núi Khuân Sơn. Khuân Sơn theo sách Đại Nam Nhất Thống Chí là một ngọn núi ở phía Nam, huyện Phong Điền tỉnh Thừa Thiên – Ngọn núi này còn có tên là Thương Sơn có hình dáng tròn như vựa thóc. Bài thơ trên đây là một tư liệu quý giá, xin được trích đăng và đóng góp vào cuộc hành trình đi tìm lăng mộ vua Quang Trung, một bậc anh hùng vĩ nhân của dân tộc ta. Có hai địa danh quý báu về sự nghiệp của vua Quang Trung. Một là ngọn núi Bân, nơi vị anh hùng Nguyễn Huệ lên đó tế cáo trời đất, xưng Hoàng Đế Quang Trung trước khi xuất binh thần tốc Bắc tiến đánh tan 30 vạn quân Thanh xâm lược. Hai là nơi yên nghỉ cuối cùng của Người mà lâu nay vẫn chưa tìm thấy. Núi Bân là đàn Nam Giao của vua Quang Trung vẫn còn nguyên vẹn ở gần núi Ngự Bình thuộc địa phận Thừa Thiên-Huế (*). Nhưng lăng mộ thì đã không còn, hay chưa tìm thấy. Các nhà sử học và nghiên cứu Huế học cũng đã có nhiều giả thiết, nhưng riêng tôi chưa đọc thấy bài nào có nêu địa danh núi Khuân Sơn ở huyện Phong Điền. Vây nên chăng, quý vị lại mở rộng hướng truy tìm về địa danh này. May ra hồn thiêng sông núi phù hộ chúng ta sẽ tìm được nơi yên nghỉ cuối cùng của hoàng đến Quang Trung chăng? Xuân năm Tuất 2006

                                                       Hoàng Hương Trang

(*) Hiện nay tỉnh T.T. Huế đã lấy núi Bân xây dựng Quảng Trường Quang Trung.

READ MORE - THÊM MỘT TƯ LIỆU CHO CUỘC HÀNH TRÌNH ĐI TÌM LĂNG MỘ VUA QUANG TRUNG - Hoàng Hương Trang

LỜI RU MẸ, CHUYẾN ĐÒ CHIỀU THU - Thơ Nguyên Lạc

LỜI RU MẸ

"Gió mùa thu mẹ ru con ngủ

Năm canh chầy thức đủ vừa năm"

                          (Hát ru Nam bộ)

À ơi mẹ hỡi mùa thu

Mùa thu năm đó biệt mù con đi

Đem theo tàn mộng xuân thì

Bao năm chờ đợi... còn gì nữa đâu?!

Ngày về trông trước nhìn sau

Tìm đâu bóng mẹ? ... "Trên đầu mây bay"

Bao năm "cải tạo" đủ dài

Đủ cho mắt mẹ khóc ai hóa mù!

À ơi con hỡi mùa thu

Những lời ru mẹ nghìn thu vẫn còn

Bao năm mẹ đã ru con

Giờ con ru lại... lời buồn mẹ ru

À ơi con hỡi mùa thu

À ơi mẹ hỡi... Tìm đâu bóng hình?!

CHUYẾN ĐÒ CHIỀU THU

1.

"Chiều nay lòng sông rộng

Nắng đang khám nội soi" *

Tìm ra một căn bệnh

Bể dâu... nỗi đoạn đoài!

Trong ký ức phôi phai

Giăng giăng trời mây trắng

Bến xưa chiều nghiêng nắng

Sóng vỗ hồn mênh mang

Nhấp nhô chiếc đò ngang

Khách ra đi tìm mộng

Thẫn thờ người ở lại

Lặng lẽ bến vời trông

2.

Bao mùa tiếng thu không

Thầm lặng lòng mong ngóng

Phai tàn theo năm tháng

Người có biết hay không?

Chiều thu đi tìm mộng

Khách hẹn mùa xuân sang

Xuân thu người mắt đợi

Nhân ảnh chiếc đò ngang

3.

Khách trở về mắt lạ

Đâu phải người năm xưa

Kiêu hảnh khách ngẩng mặt

Từ chối nhìn quen xưa

Khách giờ trông lạ lẫm

Ngôn lời không như xưa

Quên mất chiều thu ấy

Chuyến đò ai tiễn đưa

4.

Hai mươi năm đủ chưa?

Cho một cuộc đợi chờ

Hẹn ước nào đã hứa

Thành hiện thực hay chưa?

Bến xưa chiều nghiêng nắng

Mây trắng vầng khăn tang

Sóng vỗ lời cay đắng

Gặp lại chi... phũ phàng!

.......

* thơ Thanh Van Pham

                     Nguyên Lạc

READ MORE - LỜI RU MẸ, CHUYẾN ĐÒ CHIỀU THU - Thơ Nguyên Lạc

VU LAN, MẸ LÀ HƯƠNG TRẦM - Trần Mai Ngân

Mẹ là nén nhang trầm vừa tỏa hương vừa rụi tàn !

*** Khi mang con...

Mẹ ve vuốt, vỗ về con hãy ngoan nào, hãy để nỗi buồn mẹ nguôi dịu, để mẹ quên đi mà chỉ nghĩ đến con. Một hình hài trọn vẹn đang lớn dần theo mẹ từng ngà... từng ngày!

*** Khi con ra đời...

Mẹ đón con với nụ cười và cả giọt nước mắt khi nghe tiếng con khóc khỏe mạnh vang lớn nhất phòng sanh. Mẹ mỉm cười cảm ơn cuộc đời.

Năm tháng trôi qua từ con ấu thơ đến trưởng thành mẹ chỉ biết sống vui, buồn và thở theo con. Mẹ đã không nghĩ và nhớ đến mình là ai nữa, chẳng cần chi vui buồn... Mọi thứ trên đời như không có gì quan trọng với mẹ hơn là con. Con đã là tất cả.

Rồi con vu qui, rồi con trai sẽ lấy vợ. Con ra đời làm việc.

Mẹ hạnh phúc vì nhiệm vụ đã hoàn thành. Con của mẹ đã nên người, một người rất đàng hoàng tử tế !

*** Góc của Mẹ

Bây giờ thì mẹ sẽ thu về bóng mình, thu về góc của mẹ.

Làm sao khỏi đến lúc mẹ chậm chạp nhớ, chậm chạp đi đứng , chậm chạp trả lời... Ôi... lúc ấy có lẽ mẹ cần con thương yêu biết chừng nào.

Con hãy kiên nhẫn đợi mẹ nhớ, đợi mẹ một chút thôi con nhé ! Để mẹ từ từ nhớ... như thuở nhỏ mẹ đợi con cố nhớ tên gọi một đồ vật mà mẹ mới vừa dạy con. Hoặc có lúc mẹ sẽ ngớ ngẫn hỏi mãi một điều nhiều lần... xin con hãy đừng giận dỗi mà hãy nhớ lại ngày xưa mẹ đã dịu dàng trả lời mươi lần hơn chỉ một câu hỏi của con. Và còn nhiều nhiều điều nữa con ạ, kể sao cho hết...

Tà huy nhuộm vàng cuối Thu. Rồi cũng đến lúc mẹ nói lời chia tay con. Bao nhiêu năm tháng mẹ con mình có nhau con nhỉ... Con có nhớ và đã có nhìn kỹ gương mặt của mẹ, màu mắt của mẹ, môi cười tươi hay héo hắt của mẹ... như mẹ đã thuộc từng đường nét trên người của con...

Hãy ngắm nhìn kỹ con nhé, khi còn có thể và hãy nói lời yêu thương nhất khi còn có thể... Chắc chắn rồi tất cả sẽ mất đi , vĩnh viễn không còn quay lại cùng con lần nào nữa. Là một ngày mẹ phải buông tay con ra và bỏ con đi mãi dù lòng mẹ không nguôi yêu thương, không muốn xa lìa...

Vu Lan đến mọi người chúc tụng nhau về MẸ.

Mẹ thì lại muốn chúc con của mẹ luôn khỏe mạnh, an lành và hạnh phúc trong cuộc đời này.

Còn mẹ, riêng mẹ... mẹ chỉ xin mãi là nén nhang trầm vừa tỏa hương vừa rụi tàn theo năm tháng đã dành hết cho con.

                                                                  Trần Mai Ngân

READ MORE - VU LAN, MẸ LÀ HƯƠNG TRẦM - Trần Mai Ngân

BA TRĂM NĂM NỮA, BÃO HỒN TÔI CUỒN CUỘN BẾN SÔNG NGƯỜI, BẤT LỰC, BAY VỀ ĐÂY NHÉ CHIM ƠI - Thơ Lê Văn Trung

                   Nhà thơ Lê Văn Trung

BA TRĂM NĂM NỮA

“Bất tri tam bách dư niên hậu”

                             Nguyễn Du

ba trăm năm nữa quay về

cố hương lân lý bạn bè còn ai

ba trăm năm sẽ đầu thai

suối xưa rừng cũ sương mai gió chiều

làm con chim đứng quạnh hiu

bên mồ thiên cổ tiếng kêu đoạn trường

ba trăm năm còn một phương trời?

hay là lạc giữa vô thường phù du”

hay là lạc giữa thiên thu

cuối vòng sinh diệt tìm đâu cõi người?

trăm năm tàn cuộc đầy vơi

tàn cơn huyễn mộng cạn đời tài hoa

ráng chiều nhạt cuối trời xa

ba trăm năm gởi sầu qua vạn trùng

thuyền ai đậu bến vô cùng

mái chèo khua nhẹ nỗi buồn Tố Như

ba trăm năm nữa – bây giờ

giọt đàn vỡ xuống đôi bờ có – không.

BÃO HỒN TÔI CUỒN CUỘN BẾN SÔNG NGƯỜI

Trời đang mưa! Nơi ấy trời đang mưa?

Cơn bão rớt tràn qua thành phố nhỏ

Xin là gió tràn qua vùng biển nhớ

Chỉ nhẹ nhàng lay nhẹ tóc tương tư

Bão hồn tôi cuồn cuộn những dòng thơ

Thổi thao thiết qua vườn xưa xao xác

Thổi da diết qua vườn em xanh ngát

Cho áo chiều bay theo lá chiều lay

Cho nắng nằm ngủ muộn ở trong mây

Nghe bão chảy qua hồn chiều bối rối

Nghe tình chảy qua rừng tôi dữ dội

Tôi suối tràn khe, tôi vỡ tràn sông

Em có nghe sóng vỗ réo trong lòng

Môi tình ái cũng vỡ bừng cơn mộng

Em níu lại gió hồn tôi bão động

Em ôm ghì cơn gió tôi nôn nao

Em sợ tình xưa gió thổi về đâu?

Trời bão rớt trong lòng tôi bão rớt

Chiều bão rớt mà hồn tôi mưa ướt

Bão hồn tôi cuồn cuộn bến sông người.

                       

BẤT LỰC

Ai cũng đã một lần Ta cũng thế

Chạy loanh quanh qua rú rậm rừng già

Chợt ngoảnh lại thấy trùng trùng dâu bể

Mới biết mình không vượt nổi một sát na.

                              

BAY VỀ ĐÂY NHÉ CHIM ƠI

(Tặng một tấm lòng nhân ái)

Chim về đậu dưới hiên mây

Trên đôi cánh mỏng ướp đầy tình vui

Xuống đây chim nhé, chiều rồi

Lòng em vải hạt ngọc trời chim ăn

Xòe đôi cánh rất dịu dàng

Chim bay nhè nhẹ vào trang thơ hồng

Bay vào em một tấm lòng

Là bay vào cõi mênh mông thiện lành

Là bay vào cõi trời xanh

Hoa lòng nở tỏa hương tình từ tâm

Bay về đây nhé ơi chim

Lòng em dâng vẹn trái tim nguyện cầu.

                                       Lê Văn Trung

READ MORE - BA TRĂM NĂM NỮA, BÃO HỒN TÔI CUỒN CUỘN BẾN SÔNG NGƯỜI, BẤT LỰC, BAY VỀ ĐÂY NHÉ CHIM ƠI - Thơ Lê Văn Trung

KHI TRẺ CÓ TÍNH ĂN TRỘM, ĂN CẮP - Vũ Thị Hương Mai

 

KHI TRẺ CÓ TÍNH ĂN TRỘM, ĂN CẮP

 

Trẻ ăn cắp, ăn trộm là một hành vi không tốt, phát triển về sau có thể vi phạm pháp luật, là một trong những vấn đề các bậc cha mẹ quan tâm. Hành vi trộm cắp ở lứa tuổi nhi đồng cũng không hiếm thấy, nhưng tình tiết nặng nhẹ khác nhau: trẻ nhẹ, nói cho nghiêm túc thì không coi là trộm, trẻ nặng là đã hình thành thói xấu trộm cắp. Tình trạng trộm cắp tùy lứa tuổi hoặc nguyên nhân khác nhau, phương thức biểu hiện cũng khác nhau.

 

- Nguyên nhân trẻ ăn cắp

 

+ Để thỏa mãn nhu cầu về vật chất:

 

Trẻ 4 - 5 tuổi cầm đồ của người khác chỉ thuần túy là do thích. Chúng chưa hiểu cái gì là của mình, cái gì là của người khác, vẫn chưa hiểu được quy tắc đồ vật người khác khi chưa cho phép thì không được tùy tiện lấy. Nhưng trẻ ở thời kì này đã có sẵn năng lực biết phân biệt. Do đó, cha mẹ phải giúp con phân biệt đồ vật của mình và của người khác và dạy cho con biết quy tắc đồ vật của người khác là không được lấy.

 

Khi một đứa con đã phân biệt được cái gì là của mình, cái gì là của người khác, biết rõ cầm đồ vật của người khác là không đúng, không tốt, nhưng nhìn thấy đồ vật của người khác đẹp, lại không tự khống chế được bản thân, cố ý lấy đồ vật của người khác rón rén đưa về nhà mình đó là thuộc vào hành vi trộm cắp. Đối với việc làm đó, cha mẹ không thể xem nhẹ bỏ qua, cũng không thể giải quyết thô bạo, phải đối xử nhẫn nại, tìm phương pháp sửa chữa tốt đối với trẻ.

 

+ Trẻ ăn cắp ảnh hưởng không tốt của gia đình:

 

Các nhà tư vấn tâm lý phát hiện rất nhiều hành vi ăn cắp của trẻ có liên quan đến giáo dục của cha mẹ và ảnh hưởng không tốt của gia đình.

 

Tuy vấn đề là ở bản thân đứa trẻ, nhưng gốc rễ lại ở gia đình, cha mẹ. Ví dụ, cha mẹ nhặt được của rơi, về nhà thích thú, con sẽ để ý và nhớ trong lòng, ngấm ngầm học theo. Đó là mong muốn nhặt được của rơi dần dần tăng lên và rồi nhuốm phải hành vi ăn cắp, ăn trộm. Khi cha mẹ phát hiện đựơc hành vi ăn cắp của con, có cha mẹ làm ngơ không qủan, có cha mẹ đánh đập tàn bạo, kết quả của những việc làm đó thường sẽ làm con đi theo đường cực đoan, trượt dốc xa hơn. Cần phải nói rằng con ăn cắp, cha mẹ có phần trách nhiệm.

 

+ Ăn cắp là một loại phản xạ có điều kiện:

 

Trong quá trình tư vấn các nhà tâm lý học đã phát hiện: trước khi trẻ ăn cắp chúng thường có những hành vi không tốt như nói dối, ghét học, hút thuốc, trốn học... Nếu những hành vi không tốt đó, không được phát hiện và giáo dục kịp thời rất dễ phát triển thành hành vi ăn cắp. Nói chung, trước hết là ăn cắp trong nhà, một khi đã thành công thì từ trong nhà dần dần chuyển sang ăn cắp ngoài xã hội. Từ ăn cắp vặt phát triển thành những thói quen xấu hễ thấy vật gì của người khác, không quản có cần hay không, đều phải ăn cắp cho được. Cũng có nghĩa là ăn cắp đã hình thành phản xạ có điều kiện.

 

+ Ăn cắp vì đời sống bần cùng- xã hội sa đọa:

 

Trong xã hội còn phân giai cấp, trẻ em nghèo khó ăn cắp để kiếm sống, trẻ em hư hỏng ăn cắp để thỏa mãn nhu cầu vui chơi, nước ta ngày nay tệ nạn xã hội đó vẫn còn nhiều và ảnh hưởng của nó không dễ xóa bỏ được. Cho nên, trẻ em ăn cắp vì nguyên nhân nói trên vẫn còn khá nhiều, tạo thành một tệ nạn mà biện pháp giáo dục bình thường không thể sửa chữa được. Chính quyền phải tổ chức những nhà trường đặc biệt để cải huấn các em. Cha mẹ nên hợp tác với chính quyền để hoàn thành tốt công việc cải huấn đó.

 

Ngoài những lý do trên, cũng còn có những nguyên nhân phức tạp khác làm dẫn đến những hành động trên. Trẻ giận dữ hoặc chúng muốn người khác quan tâm đến chúng. Hành động ăn cắp phản ánh những vấn đề khó khăn và căng thẳng mà chúng gặp phải ở nhà, ở trường, hoặc trong quan hệ bạn bè. Một số trẻ ăn cắp vì chúng cảm nhận hành động đó như một lời kêu gọi giúp đỡ khi bị tử thương về tình cảm hoặc bị cha mẹ đánh đập.

 

Bác sĩ tâm lý Mary-C.Ghentile, bang MaryLand đã từng nói: “Bọn trẻ cũng thường ăn cắp nếu chúng đang nổi giận, hoặc bất hòa giữa cha mẹ hoặc cũng có thể chúng muốn níu kéo cuộc hôn nhân của cha mẹ. Lạ hơn nữa chúng ăn cắp vì chúng muốn làm như vậy chứ không có một nguyên nhân sâu xa nào cả”.

 

- Sửa chữa hành vi ăn cắp của trẻ như thế nào?

 

+ Bồi dưỡng quan niệm phải, trái:

 

Trẻ ăn cắp, tuyệt đại đa số đều bắt đầu từ sự thiếu hiểu biết đạo đức chính xác. Do đó, đối với việc sửa chữa loại trẻ này trước hết phải giúp chúng hình thành quan niệm phải trái đúng đắn, bắt đầu từ sự nhấn mạnh cảm giác phải trái. muốn làm được điều này cần phải xuất phát từ trình độ nhận thức thực tế của chúng dần dần nâng cao, phải làm cho trẻ hiểu được ăn cắp là một hành vi không tốt, nếu hôm nay chỉ ăn cắp vặt, thì ngày mai có thể ăn cắp lớn hơn, rồi dần dần sẽ đi vào con đường tội phạm. Như vậy, thông qua giáo dục nhiều lần, bồi dưỡng quan niệm phải trái cho trẻ sẽ làm tăng thêm quyết tâm cải tà quy chính của chúng.

 

+ Xác lập lòng tin, bảo vệ lòng tự tôn:

 

Trẻ có hành vi ăn cắp, có lòng tự tôn hay không? Rất nhiều người cho rằng, những đứa trẻ này giáo dục nhiều lần không chịu cải tạo, căn bản không có lòng tự tôn. Kì thực không như vậy bởi vì đòi hỏi được sự tôn trọng của người khác là đòi hỏi cơ bản của con người, trẻ cũng không ngoại lệ. Cha mẹ phải bảo vệ lòng tự tôn của con, phải cố gắng kéo chúng ra khỏi con đường lầm lỗi nếu không chúng sẽ không phân biệt được phải trái, chứng nào tật ấy, lấn sâu vào lỗi lầm. Cha me phải xuất phát từ nguyện vọng chân thành được tôn trọng, bảo vệ, cố gắng khai thác ưu điểm của trẻ, áp dụng nhiều biện pháp biểu dương, khen thưởng, tín nhiệm, thắp sáng lòng tự tôn của chúng, gợi dậy cảm giác vinh dự cho trẻ, loại trừ tình cảm đối kháng, xác lập lòng tin tiến thủ.

 

+ Tạo lập cơ hội tỉnh ngộ, thúc đẩy tâm lý biến chuỷên:

 

Khi đứa trẻ phạm sai lầm nhưng sau qua giáo dục, nhận thức được sai lầm và muốn sửa chữa sai lầm, thì gọi đó là sự tỉnh ngộ.  Cha mẹ nên tạo cơ hội tỉnh ngộ cho trẻ có hành vi ăn cắp. Ngòai việc động viên tinh thần cho trẻ, cha mẹ phải làm cho con hiểu rõ hành vi ăn cắp là xấu xa. Một khi thấy con sửa chữa, cha mẹ phải kịp thời nắm bắt cơ hội khẳng định cho con, làm cho con chuyển biến.

 

+ Tăng cường việc củng cố thói quen hành vi mới:

 

Trẻ có hành vi ăn cắp, sau khi tiếp thu giáo dục, có lúc có cải tạo thay đổi. Khi hành vi mới chưa được củng cố, trong thời gian ngắn hành vi cũ vẫn có thể ảnh hưởng tới trẻ. Nếu trẻ có thói quen ăn cắp, do không sửa chữa triệt để, khi chúng có cơ hội lại tiến hành ăn cắp, mà không làm chủ được. Nhất là khi có sự lôi kéo của bạn bè, lại có thể làm những điều sai trái khác. Do đó, khống chế điều kiện bên ngoài một cách thích đáng, trong một thời gian thích đáng, giúp cho trẻ tránh xa những sự lôi kéo mê hoặc nào đó là rất quan trọng và thông qua giáo dục để cho chúng quyết định lòng tin và quyết tâm đấu tranh với sai lầm. Khi trẻ đã có tiến bộ, cha mẹ phải kịp thời biểu dương, khen thưởng, cổ vũ. Nhưng khi trẻ “tái phát” cha mẹ cũng không nên sốt ruột lo lắng quá mà phải kiên trì thuyết phục, phê bình để trẻ cảm thấy hổ thẹn, động lòng tự giác sửa chữa sai lầm.

 

Như vậy có thể thấy nếp sống gia đình là thành trì bảo vệ trẻ chống lại mọi tật xấu, trong đó có tật ăn cắp. Nếu cha mẹ tổ chức được nếp sống tốt thì những đứa trẻ trong gia đình sẽ trở thành những đứa con ngoan. Nhưng nếu cha mẹ đã sơ hở, công việc giáo dục có phần lỏng lẻo và các con đã sinh tật ăn cắp thì các bậc làm cha làm mẹ phải bình tĩnh, giữ thái độ giáo dục, đồng thời chỉnh lại nếp sống cho con. 

*. 

VŨ THỊ HƯƠNG MAI

Long Biên, Hà Nội

Email: huongmai8081@yahoo.com.vn

READ MORE - KHI TRẺ CÓ TÍNH ĂN TRỘM, ĂN CẮP - Vũ Thị Hương Mai

ĐỀN CỬA ÔNG - Đặng Xuân Xuyến

 

Ảnh từ wikipedia

ĐỀN CỬA ÔNG 

 

Đền Cửa Ông là nơi thờ Hưng Nhượng vương Trần Quốc Tảng, một tướng lĩnh thời Trần đã lập nhiều công lớn trong cuộc chiến chống quân Nguyên xâm lược. Ông là con trai của Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn và Thiên Thành công chúa.

 

Tương truyền, trước khi thờ tướng Hưng Nhượng vương quân Trần Quốc Tảng, đền Cửa Ông là miếu thờ ông Hoàng Cần, người địa phương có nhiều công đánh phá giặc cướp, được các triều đại phong kiến phong "Khâm sai Đông Đạo Tiết chế".

 

Đền tọa lạc trên một ngọn đồi cao khoảng 100 mét, thuộc phường Cửa Ông, thị xã Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh, cách thành phố Hạ Long hơn 40 km về phía đông bắc, nhìn xuống vịnh Bái Tử Long ở phía nam, hai bên có hai ngọn đồi nhỏ hộ vệ, phù hợp với quy tắc Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ, sau lưng là dãy núi xanh chạy dài qua Cẩm Phả, Mông Dương.

 

Đền được xây dựng thành ba khu, đền Hạ, đền Trung và đền Thượng, nhưng đền Hạ và đền Trung đã bị bom Mỹ phá hủy.

 

Phía trước đền Thượng có một tam quan, bên trái là khu nhà để khách thập phương sắp lễ vào đền, bên phải là một ngôi chùa, phía sau là lăng Trần Quốc Tảng. Bên trong đền Thượng có rất nhiều tượng thờ các nhân vật nối tiếng của triều Trần, được phân bổ làm 3 lớp:

 

- Tiền đường: có Đỗ Khắc Chung, Lê Phụ Trần, Nguyễn Địa Lô.

 

- Bái Đường: có Trần Quốc Tảng, Trần Thì Kiến, Hà Đặc, Phạm Ngộ, Trần Khánh Dư.

 

- Hậu Cung: có Trần Quốc Tuấn, Yết Kiêu, Nguyễn Quyên, Nguyễn Tiễn, Huyền Du, Quyên Thánh Công Chúa, Đỗ Hành.

 

Lễ hội đền Cửa Ông được tổ chức 2 năm một lần vào năm chẵn, nhằm tôn vinh công đức của Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng (Thần chủ đền Cửa Ông, là con trai thứ 3 của Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn) và nhiều tướng lĩnh nhà Trần có công đánh thắng giặc Nguyên Mông, bảo vệ biên cương vùng Đông Bắc của Tổ quốc.

 

Hội đền Cửa Ông chính thức mở vào ngày 3 tháng 2 âm lịch và kéo dài cho đến hết tháng 3 nhưng thường thì từ đêm 30 và sáng Mồng Một Tết đã nườm nượp du khách từ khắp mọi miền đã đến lễ đền.

 

Đền Cửa Ông nổi tiếng về tín ngưỡng tâm linh như cầu công danh, tài lộc... Mỗi khi xuân về, không chỉ người dân Quảng Ninh mà khách thập phương náo nức hành hương về dự lễ hội đền Cửa Ông để du xuân, để tưởng nhớ vị anh hùng của dân tộc và thực hành tín ngưỡng tâm linh, cầu xin Đức Ông phù hộ cho con đường công danh, sự nghiệp được hanh thông, phát đạt.

 

.....................

 

(Trích từ VÀO CHÙA LỄ PHẬT NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT của Đặng Xuân Xuyến ; Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin 2006)

 

*

 

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

 

.

READ MORE - ĐỀN CỬA ÔNG - Đặng Xuân Xuyến

HƯƠNG ĐỜI - Thơ Lê Phước Sinh

HƯƠNG ĐỜI

1.

Mai nở hoa trái mùa

vẫn khoe tròn đủ cánh

lóng lánh đôi mắt xưa

môi tìm môi đỏng đảnh...

2.

nghe em nhắn tin đến

trái tim lại chộn rộn

ê, nằm yên ở đó

đừng bất tuân thượng lệnh...

             Lê Phước Sinh 

        An Sương, 28.8.2020

READ MORE - HƯƠNG ĐỜI - Thơ Lê Phước Sinh