MIÊN
MAN THU CHÍN...
- Cảm nhận bài thơ “Gửi mùa thu”
GỬI MÙA THU
Hình như Hà Nội chín rồi
Vàng lên cả một góc
trời là em.
Tôi thành gió lá mon
men
Đem cơn mưa thả vào đêm
giao mùa.
Hình như em cũng nói
đùa
Bảo câu lục bát lại vừa
sinh con...
Nắng thì già, gió thì
non
Chỉ tin yêu mãi còn son
giữa đời.
Phố phường thu lãng
đãng rơi
Lá vàng thả
Những làn môi
Dịu dàng.
Nụ cười khép cánh đa
mang
Miên man thu chín rực
vàng miền thương.
20-10-2012
Tác giả: Nguyễn Thế Kiên
“Gửi mùa thu” của nhà thơ Nguyễn Thế Kiên trong tập
thơ “Bóng đất” là một bài thơ tình lãng mạn,
với thể thơ lục bát mềm mại, dịu dàng, tha thiết càng làm tăng thêm chất trữ
tình của bài thơ.
Tác giả sáng tác bài thơ đề
ngày 20-10-2012 là thời gian cuối thu và cũng là ngày Phụ nữ Việt Nam. Phụ nữ
là phái đẹp, đặc biệt người phụ nữ Việt Nam dịu hiền, duyên dáng thường là khởi
nguồn của thi ca. Phải chăng nhà thơ muốn viết “Gửi mùa thu”như một món
quà gửi tặng những người phụ nữ thân quí của mình nhân ngày 20-10? Bài thơ mở
đầu bằng hai câu thật đẹp:
“Hình như Hà Nội chín
rồi/ Vàng lên cả một góc trời là em”.
Với Thủ đô Hà Nội- Thăng
Long mảnh đất ngàn năm Văn hiến, mùa thu là mùa đẹp nhất trong năm! Cuối thu,
sương muối về cũng là thời kỳ phần lớn lá cây chuyển sang màu vàng để mùa đông
lá rụng, xuân về thay lá bắt đầu một chu kỳ sinh trưởng mới. Bởi vậy, nhiều
người gọi mùa thu Hà Nội là mùa thu vàng. Nhiều nhà thơ đã viết về mùa thu Hà
Nội nhưng mùa thu vàng của nhà thơ Nguyễn Thế Kiên có sắc thái riêng, rất lạ: “ Hình như Hà Nội chín rồi”.Câu
thơ không khẳng định nhưng bạn thơ vẫn hiểu rằng những hàng cây trên đường phố
Hà nội đang vào mùa thay lá. Chỉ với hai từ “chín
rồi” câu thơ đẹp hẳn lên,
không chỉ bởi màu sắc gợi cảm mà người đọc còn cảm thấy hơn thế, Hà Nội đã vào
thời điểm đẹp nhất trong năm! Tiếp theo câu bát: “Vàng lên cả một góc trời là
em”. Em ở đây chắc hẳn là mùa
thu rồi vì bài thơ có tên là“Gửi mùa thu”. Trong lúc thăng hoa, nhà thơ gọi mùa
thu là “em” cũng bởi qúa yêu mùa thu vàng Hà Nội.
Hai câu thơ thật đẹp, bổ sung cho nhau, vẽ nên một bức tranh mùa thu vàng thật
rực rỡ.
“Tôi thành gió lá mon
men/ Đem cơn mưa thả vào đêm giao mùa”.
Hà Nội cuối thu, những
chiếc lá vàng từ trên cây bay bay chao liệng theo làn gió thu nhè nhẹ trước khi
đáp xuống đường phố tạo nên thảm lá vàng tuyệt đẹp. Những đêm thanh vắng, tiếng
lá vàng rơi xào xạc chạm vào nhau bay theo làn gió nhẹ... lắng nghe như bản
nhạc không lời. Mùa thu vàng Hà Nội rực rỡ quá, lộng lẫy quá khiến nhà thơ cảm
thấy mình thật bé nhỏ, chỉ mong được “thành
gió lá mon men” để được hòa
vào mùa thu vàng Hà Nội. Mong
ước thật giản dị nhưng nếu ta chú ý, hình như chưa có ai mong ước như vậy cả.
Lần đầu tiên tôi được nghe đến “gió
lá”. Phải chăng đây là từ lạ
được tác giả viết ra trong lúc thăng hoa? Trước
cảnh đẹp mùa thu vàng Hà Nội, nhà thơ đầy xúc cảm muốn mình được trở thành cơn “gió lá” thả những “cơn mưa” lá “vào đêm giao mùa” để phố phường Hà Nội rực
rỡ hơn. Điều mong ước thật lãng mạn! Chỉ khi nhà thơ trong phút thăng hoa mới
có được câu thơ lãng mạn và đáng yêu đến vậy.
“Hình như em cũng nói
đùa/ Bảo câu lục bát lại vừa sinh con...”
Câu lục bát vừa như bông đùa,
vừa ý nhị góp phần cho bài thơ thêm sinh động. Trước mùa thu vàng Hà Nội rực rỡ
đến hút hồn, người thơ tràn đầy cảm xúc và năng lượng, mạch thơ tuôn chảy...
Những vần thơ lục bát- sở trường của người thơ Kienlucbat cứ nối nhau câu bát
tiếp câu lục; câu lục nối câu bát không ngừng... đến “em” phải ngỡ ngàng “bảo câu lục bát lại vừa
sinh con...”. Mỗi bài thơ
được viết nên thường có quá trình ấp ủ, “thai nghén” đến khi hoàn thành thực sự
là “đứa con” tinh thần của tác giả. “Em” ở đây hẳn tác giả vẫn gọi thân mật
với mùa thu hay một em nào khác? Mạch thơ lại tiếp tục:
“Nắng thì già, gió thì
non/ Chỉ tin yêu mãi còn son giữa đời.”
Những vần thơ trên có hình ảnh
đẹp, đầy ngẫu hứng và triết lý. “Nắng thì già, gió thì non”. Câu thơ có vẻ như chơi chữ, tạo ấn
tượng nhưng lại là phản ánh quá trình thay đổi của tự nhiên. Thời gian giao mùa
nắng thu sắp hết, gió nhẹ nhàng chuẩn bị bước vào một mùa đông mới. Đối với nhà
thơ, hình như nắng, gió cũng có đời sống sinh tồn. “Nắng thì già”,mà đã
già thì phải “mất”. “Gió
thì non”- gió bấc mùa đông
mới chớm nên tiết trời mát hơn. Câu thơ chỉ vẻn vẹn có sáu từ mà chấm phá được
cả một bức tranh về thời tiết giao mùa thì thật tài hoa. “Chỉ tin yêu mãi còn son
giữa đời”. Câu thơ đẹp, đầy
triết lý và trải nghiệm. Đúng vậy, trong cuộc sống không thể thiếu niềm tin
yêu; nếu thiếu sẽ trở thành người bất hạnh! “Còn son” là may mắn, hạnh phúc. Người thơ
đang hạnh phúc, rất hạnh phúc được sống giữa Thủ đô Hà Nội trong mùa thu vàng
rực rỡ.
“ Phố phường thu lãng
đãng rơi
Lá vàng thả/ Những làn
môi/ Dịu dàng”.
Tôi đã đọc những câu thơ viết
về mùa thu Hà Nội có cụm từ: lãng đãng thu; thu lãng đãng... Nhưng“phố
phường thu lãng đãng rơi” thì
lần đầu mới được đọc. Câu thơ buồn nhưng thật đẹp. Nhà thơ với linh cảm đặc
biệt của mình mới thấy được “thu
lãng đãng rơi” trên đường
phố. Chỉ thêm một động từ “rơi” câu thơ sinh động hẳn lên và cảm thấy
mùa thu đang vơi dần... Câu tám tiếp theo, tác giả ngắt làm ba nhịp thành thơ
bậc thang, tạo điểm nhấn của bài thơ: “Lá vàng thả/ Những làn môi/ Dịu
dàng”. Lá vàng nhẹ nhàng thả
xuống đường phố có cảm giác như những làn môi của lá chạm vào mặt đường thật
dịu dàng, êm ái... Với nghệ thuật thơ bậc thang, có độ dừng sau mỗi nhịp, câu
thơ càng tăng thêm đằm thắm, thiết tha... Những vần thơ viết về mùa thu
thật lãng mạn!
“Nụ cười khép cánh đa
mang
Miên man thu chín rực
vàng miền thương.”
Hai
câu kết khép lại bài thơ tình vẫn ngời lên màu vàng rực rỡ của mùa thu Hà Nội.
Niềm vui vẫn còn đó nhưng mọi người đều hiểu rằng khi “thu chín rực
vàng” là những ngày đẹp nhất
trong năm, nhưng cũng là thời điểm giao mùa, sắp kết thúc mùa thu vàng đầy lưu
luyến. Quy luật của tự nhiên là vậy. Đọc đi, đọc lại câu kết: “Miên man thu chín rực vàng
miền thương” tôi vẫn muốn đọc
thêm lần nữa bởi câu thơ thật đẹp, dư âm của bài thơ được đọng lại ngọt ngào,
tha thiết tràn đầy cảm xúc trong lòng.
Hà Nội, những ngày cuối thu 2015
Ts.
Nguyễn Đình Nguộc
