huongnamhuynh - DẤU VẾT MỘT THỜI

                                            

Em về, đâu có xa xôi,

Phải chăng em ở trong tôi vĩnh hằng?

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Mai đào vẫn thế đây rồi hương xuân.

Nhớ xưa yêu, đắm đuối, cuồng,

Điên trong ân ái – thẹn thuồng – ngất ngây.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Lời yêu ước hẹn bên đời có em.

Nụ hôn cháy bỏng môi mềm,

Vẫn còn lưu dấu êm đềm – mùa xuân.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Bến xe-buyt cũ, ta ngồi đợi ta.

Thẫn thờ từng chuyến xe qua,

Nắng xuân yếu ớt buồn nhoà mắt ai.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Còn đây kỷ niệm núi đồi Huyện Hiên.

Dấu chân đôi, khắp mọi miền,

Vòng tay ấm, ánh trăng hiền, biển xa.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Cửa Tùng đêm ấy bồi hồi còn đâu.

Dòng sông ngã bóng cây cầu,

Gio Linh, Bến Hải - nỗi sầu riêng ta.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Đông Hà, Quảng Trị chẳng thôi gió Lào.

Hãi Lăng bụi cát rì rào,

Con đò Mỹ Chánh dấu nào chưa phai.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Hương Giang, Lê-Lợi-Số-Hai vẫn còn.

Đem thời gian phủ lối mòn,

Vẫn không xoá nổi dấu son cuộc tình.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Hải Vân mây nước buồn trôi một mình.

Xuân Thiều ghi dấu chân xinh,

Bà Nà phong cảnh hữu tình cho ai ?

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Xuân vui nhộn, ta mồ côi với đời.

Phố Điện Biên đã một thời,

Một thời yêu, nhớ một thời đáng yêu.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Hội An khuất lấp một thời kiêu sa.

Ta về đâu chỉ có ta,

Có em đâu đó chiều tà tịch liêu.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Sông Hoài-Phố Hội-Em-Ta-Vĩnh Hằng.

Bến sông, bãi biển, vầng trăng,

Con đò, đồi cát, chị Hằng ngẩn ngơ.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Quế Sơn vẫn núi với đồi sánh vai.

Nhớ đêm trăng ngũ, sao phai,

Nhớ em, nhớ cả đêm dài…thâu đêm...

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Mà sao nhớ thế, đứng ngồi không yên.

Nhớ Thăng Bình, nhớ Bình Nguyên,

Chim bay về tổ, chiều nghiêng ngỡ ngàng.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Đường lên Tiên Phước núi đồi dọc ngang.

Hoa Mua sắc tím rộn ràng,

Bây giờ vẫn thế – còn mang nặng tình.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

“Mimosa”, ngát hương đời, ngát hương.

Phải không em – “Đóa vô thường”

Tam kỳ đêm ấy vấn vương suốt đời.

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Vị đời vẫn ngọt, đâu rồi cố nhân.

Nước sông Trà Khúc xanh ngần,

Đêm Quảng Ngãi, vị lâng lâng vẫn còn...

²                                             ²

²

Em về, đâu có xa xôi,

Phải chăng em ở trong tôi vĩnh hằng?

hnh

READ MORE - huongnamhuynh - DẤU VẾT MỘT THỜI

VALENTINE QUÊN - truyện ngắn Thanh Trắc Nguyễn Văn

Tác giả THANH TRẮC NGUYỄN VĂN

1. Mình quen nhau vào một ngày Valentine, ngày mà em và anh cùng dự buổi họp mặt của một người bạn thân. Qua sự đùn đẩy của bạn bè hai đứa mình bị dồn lại phải ngồi cạnh nhau. Hầu hết đám bạn hôm ấy đều đã có đôi có cặp, chỉ riêng trong nhóm chỉ cỏn em và anh vẫn cô đơn... Em vẫn còn nhớ rất rõ lúc đó anh bận một chiếc áo sơ mi trắng sọc xanh rất hợp thời trang và khá đẹp trai! Dù ngồi bên em nhưng anh chỉ nhìn em vài cái lấy lệ rồi thản nhiên cười đùa trước sự châm chọc của bạn bè. Em vừa tự ái vừa ngạc nhiên: Không hiểu sao một người có ngoại hình khá, có thể dễ dàng quyến rũ các cô gái như anh, lại vẫn thích lối sống cô độc một mình? Tàn tiệc, trước khi chia tay, em hỏi tên anh rồi tự giới thiệu tên em là Quỳnh Như. Anh nghe một cách miễn cưỡng, khẽ cười mỉm rồi bỏ đi. Em hiểu, em hoàn toàn chắng có gì để anh đáng phải lưu tâm và đáng nhớ cả...

2. Mình yêu nhau cũng vào một ngày Valentine, sau khi anh đã ngỏ lời với em và tặng cho em một tấm thiệp Valentine có in hình hai trái tim buộc bởi một sợi dây ruy băng nơ màu hồng. Sau này anh vẫn thường luôn miệng gọi ngày kỷ niệm đáng yêu của hai đứa là ngày Valentine hồng.

Năm đó em về nhận nhiệm sở tại trường và gặp lại anh sau ba năm cứ ngỡ là mình sẽ không bao giờ có dịp còn gặp lại. Khi biết hai đứa cùng đồng nghiệp là nhà giáo, em đã cười ra nước mắt. Thông tin về nhau mù mờ cũng đúng thôi, vì khi cùng ngồi cạnh nhau có đứa nào chịu nói với nhau câu nào đâu? Với lại theo lời nhỏ Mai, em ruột của em, thời gian trước em vẫn còn rất gầy và rất xấu nên anh có chê cũng phải! Khi về trường em mới bắt đầu “trổ mã” phổng phao để thật sự trở thành một thiếu nữ, và khi diện vào chiếc áo dài cô giáo em lại càng xinh đẹp nhiều hơn...

Do tổ chuyên môn chưa phân công kịp nên em tạm thời được cử làm giám thị và thường phải ngồi trực ở phòng giám thị. Thế là các thầy giáo trẻ trong trường cứ rảnh là cứ xuống tập trung tại phòng giám thị, khiến căn phòng người ta nói trước kia vẫn thường vắng lặng nay bỗng trở nên nhộn nhịp hẳn lên! Trường em về là một trường lớn của thành phố nên có rất nhiều phòng học và có rất nhiều giáo viên. Các thầy giáo trong trường vẫn thường nói đùa phòng giám thị dạo này là phòng “hot” nhất của trường, là nơi các Sơn Tinh và Thủy Tinh thường xuống “tranh tài đấu trí” với nhau để giành mỹ nhân. Em lúc đầu cũng hơi buồn cười và có chút tự hào, nhưng càng về sau em càng quí trọng tình cảm của các thầy giáo trong trường đã dành riêng cho em.

Này là thầy Lộc vừa dạy vừa tự học nên mới có thêm bằng thạc sĩ toán. Thầy Lộc còn khá trẻ, cũng là một trong những giáo viên dạy giỏi của trường. Nghe nói lúc trước gia đình thầy Lộc rất nghèo, khi còn là sinh viên thầy Lộc vừa học vừa phải đi làm thêm, có khi bán vé số, có khi rửa chén bát cho các tiệm phở để có tiền ăn học. Nay tuy đã thành danh, dạy thêm có rất nhiều học trò theo học, nhưng thầy Lộc chắc vẫn còn nhớ thuở hàn vi nên rất khiêm tốn. Thầy lúc nào cũng biết nói đùa và biết dừng câu nói đùa đúng lúc. Trong các thầy, theo em thầy Lộc rất vui tính và cũng dễ gần gũi nhất.

Này là thầy Quang, giáo viên dạy thể dục, tuổi chừng ba mươi. Thầy Quang rất giỏi chuyên môn và giỏi tiếng anh. Thầy Quang đã nhiều lần được cử làm trọng tài bóng chuyền cho nhiều giải quan trọng trong nước và ngoài nước. Thầy Quang cũng là đương kim vô địch bóng bàn và đương kim vô địch quần vợt của quận nhà. Em đã nhiều lần theo các cô giáo trong trường đi xem và cổ vũ thầy Quang thi đấu. Em rất thú vị khi biết khi đánh bóng bàn thầy Quang đánh bằng tay trái, còn khi đánh quần vợt thầy Quang lại đánh bằng tay phải! Mỗi tay đánh một môn, để không bị lẫn lộn làm hư kỹ thật của tay, thầy Quang mỉm cười giải thích khi em tò mò hỏi.

Này là thầy Quý, hai mươi sáu tuổi, giáo viên dạy môn sinh. So với các thầy cô khác trong trường, thầy Quý có vẻ không khá giả. Quần áo đi dạy thầy bận thường cũ kỹ, nhưng rất sạch sẽ và phẳng phiu. Gặp em thầy Quý có vẻ ngại, ít nói. Cũng như nhiều giáo viên nam chưa vợ khác, thầy Quý cũng thường xuống phòng giám thị nhìn lén em. Nhưng không giống như mọi người, thầy Quý xuống phòng giám thị chỉ là để ngồi và lặng im soạn giáo án! Em rất quí thầy Quý vì biết thầy có rất được nhiều học sinh quí mến. Tuần trước nhờ đọc một tờ báo em mới biết thầy Quý đã từng nhặt được hai lượng vàng miếng trong một cái giỏ xách bị đánh rơi bên lề đường. Dù biết người bị rơi mất vàng là người rất giàu có thầy Quý vẫn trả lại. Và hơn thế nữa thầy vẫn kiên quyết không nhận một lượng của người chủ khi bà ta có nhã ý tặng để đền ơn.

Này là thầy Phong, là giáo viên dạy hóa nhưng lại là một nhà thơ, có tên trong Hội nhà văn của thành phố đàng hoàng. Thầy đã gần bốn mươi tuổi nhưng vẫn chưa có vợ. Nói chuyện với thầy Phong thật thú vị. Còn nhớ buổi đầu gặp thầy Phong, em nói với thầy em có nghe nhiều người trong trường gọi thầy là nhà thơ? Thầy Phong mỉm cười bảo nhà thơ là danh hiệu bây giờ nhiều người rất dễ tự xưng nhất. Ai cũng có thể xưng là nhà thơ được. Nhưng danh hiệu nhà thơ không phải là mình tự xưng cho mình, không phải là của bạn bè gọi cho mình mà phải để độc giả phong tặng cho mình, thế mới xứng đáng là nhà thơ! Ngoài ra nhà thơ cũng phải là người cần có bản lĩnh nữa... Em hỏi bản lĩnh gì? Thầy lẳng lặng viết tặng cho em một bài thơ tình có hai từ “quỳnh như”, là tên của em, được ghép rất khéo léo trong bài thơ rồi bỏ đi. Tuần sau, thầy đến phòng giám thị tặng em một tờ báo vừa in bài thơ đó! Một tháng sau thầy Phong lại đến tặng em một tuyển tập thơ, mở ra lại thấy bài thơ thầy viết tặng em đã được tuyển vào tuyển tập! Khỏi phải nói em “tâm phục khẩu phục” thầy Phong sát đất luôn!

Và còn rất nhiều thầy nữa, mỗi người mỗi vẻ... Nhưng không hiểu sao em vẫn cứ ngong ngóng chờ đợi một người vẫn chưa thấy xuống phòng giám thị bao giờ. Người đó chính là anh. Tuy ba năm trước anh đã chẳng thèm ngó ngàng gì đến em, khiến em vừa buồn vừa tủi phận, song hình bóng của anh thỉnh thoảng vẫn cứ phảng phất trong giấc ngủ của em.

Từ ngày em về trường, mình vẫn thường chạm mặt nhau nhưng anh vẫn cứ thích “làm ngơ” mỗi khi em đi qua. Sau này, chắc có lẽ do ảnh hưởng của “tin đồn” về cô giáo trẻ Quỳnh Như mới về trường, anh mới chịu mon men xuống phòng giám thị rồi làm quen với em. Nhiều người trong trường đã rất bất ngờ khi thấy em nhận lời đi ăn tối với anh quá dễ dàng và cũng thật quá nhanh. Thế là mình yêu nhau...

3. Em chia tay anh cũng vào ngày Valentine, đúng vào ngày mình chính thức yêu nhau tròn được một năm. Khi đó mình đã làm lễ hỏi được ba tháng và chỉ còn năm tháng nữa thôi là sẽ làm lễ cưới...

Trong thời gian làm người yêu của anh, em luôn rất tự hào về anh. Có một lần anh hướng dẫn cho hai cô giáo sinh trẻ đẹp. Hai cô này đi khoe với mọi người anh đúng là một người giáo viên mẫu mực và có tâm. Hai cô kể có một lần họp với anh tại phòng giáo viên, một trong hai cô chỉ vì lỡ miệng gọi học trò là “tụi nó”, lập tức bị anh nghiêm mặt nhắc nhở ngay. Theo anh, đã là người thầy thì phải biết tôn trọng học trò. Có tôn trọng các em, các em mới tôn trọng mình. Dù có mặt hay vắng mặt học sinh đi nữa cũng không được gọi các học sinh của mình là “tụi nó”! Và còn nhiều chuyện khác nữa khiến mọi người, trong đó có em, càng lúc càng ngưỡng mộ anh nhiều hơn. Nhưng điều làm em bực mình nhất chính là chuyện dù đã hết đợt thực tập, hai cô giáo sinh vẫn thường kiếm cớ về “thăm học sinh” để có dịp lại quấn quít bên anh...

Em vẫn nhớ mãi những ngày Valentine định mệnh đó. Ngày mình lần đầu gặp nhau, ngày anh ngỏ lời yêu em và rồi cũng là ngày em chia tay anh. Anh vẫn gọi chung với một cái tên là ngày Valentine hồng với những lời thật hoa mỹ. Còn đối với riêng em, em đặt tên rất dễ nhớ cho từng giai đoạn một: Ngày Valentien nhớ, ngày Valentine yêu và ngày Valentine quên...

Tiệc đã tàn, buổi tiệc tổ chức tại nhà một người bạn cũ của anh, do uống rượu hơi nhiều nên nhiều bạn bị say ngồi không còn vững. Lúc đó em biết anh vẫn còn tỉnh táo không hề say. Một là vì anh rất khôn ngoan luôn tìm cách uống ít hơn những người khác. Uống ít để quan sát xem và nghe người ta nói gì về mình khi người ta ngỡ mình không còn tỉnh, anh vẫn thường nói với em như vậy. Hai là anh có bí quyết riêng, anh vẫn thường uống một chút dầu ăn trước khi nhập tiệc (dầu ăn có tác dụng làm giảm khả năng hấp thụ rượu vào cơ thể). Ba là tửu lượng của anh cũng rất cao. Cha của anh là một vị quan chức cao cấp trong nghành giáo dục, nhà của anh luôn được người ta tặng cho những loại rượu ngoại đắt tiền quí hiếm. Mấy chai rượu mang tiếng là “mua ở nước ngoài về” ở buổi tiệc này chẳng có nghĩa lý gì đối với anh cả.

Lác đác đã có nhiều bạn nam ói mửa ra cả chén bát. Nhiều bạn nữ thấy gớm tỏ ý không muốn dọn dẹp. Lập tức anh hùng hồn tuyên bố:
- Mấy bạn nữ cứ để đó đi, mình bảo con Như nó dọn cho!
- Được không đó ông? Ông lấy quyền gì mà bắt bà Quỳnh Như bả dọn?
- Quyền là chồng sắp cưới có được không? Ông bà ta có câu: “Dạy con từ thuở còn thơ. Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về”. Ngay từ bây giờ phải dạy dỗ nó từ từ, cho con vợ tôi nó hiểu thế nào là “chồng chúa vợ tôi” chứ!

Lập tức một tràng pháo tay vỗ rào rào tán thưởng. Em từ nhà vệ sinh đi lên nghe trọn câu nói của anh mà chạnh lòng! Tuy vẫn có nhiều bạn nữ giúp em cùng dọn dẹp và rửa đống chén bát đáng ghê tởm đó, nhưng nước mắt em lúc nào cũng muốn chực trào ra. Không được gọi học trò là “tụi nó” vì gọi như vậy là thiếu tôn trọng học trò. Vậy gọi người yêu và cũng là vợ sắp cưới của mình là “con” và “nó” thì sao? Gọi như vậy có thật sự là tôn trọng nhau không? Với lại cưới vợ là để cùng chia sẻ, cùng yêu thương nhau, có phải đâu cưới vợ là để biến vợ thành ôsin, để có cái quyền sai vặt nhằm thỏa mãn cái “tôi” ích kỷ của mình trước mặt bạn bè?

Mẹ em mất sớm. Em và nhỏ Mai từ nhỏ sống chung với cha và bà nội. Bà nội từ đó nghiễm nhiên trở thành người mẹ tinh thần của em. Theo lời bà nội kể lại, ông nội em ngày xưa rất thích bóng đá. Cầu thủ ông ái mộ nhất là cầu thủ T. Còn bà nội em thì lại thích cải lương. Nữ nghệ sĩ mà bà yêu thích nhất chính là nữ nghệ sĩ cải lương B. Cả hai người đều là những người nổi tiếng trước năm 1975 và cũng đã từng có thời gian yêu nhau tha thiết. Nhưng cầu thủ bóng đá và nghệ sĩ cải lương sống vào thời đó thường bị xã hội khinh rẻ. Cầu thủ luôn bị xem thường, chỉ là một loại “quần đùi áo số”; còn nghệ sĩ cải lương cũng không khá gì hơn, cũng chỉ là một thứ “xướng ca vô loài”. T và B hiểu rất rõ điều đó. Họ yêu nhau và cùng thỏa thuận với nhau, chàng không bao giờ được vào rạp xem nàng hát cải lương. Nàng lý giải, nàng không muốn chàng phải nghe người ta nói “con B bữa nay hát hay quá”! Còn nàng cũng sẽ không bao giờ đến sân vận động xem chàng đá bóng, nàng cũng không muốn nghe người ta vỗ tay và hét với nhau “thằng T đang đi bóng kìa”! Tình yêu của họ đẹp vì họ không những biết yêu nhau mà còn biết tôn trọng nhau nữa. Còn anh?...

Quyết định hủy hôn của em gặp sự phản đối quyết liệt của của cả hai họ nhà trai và nhà gái. Cha em bảo em là con nhỏ điên, làm xấu hổ cho cả gia đình. Nhỏ Mai thì bảo em quá cố chấp, quá tự ái. Chỉ riêng có bà nội là thông cảm với em. Bà nói bà vẫn luôn cho rằng quyết định của em là đúng.

Xa anh rồi, em vẫn đau và vẫn nhớ... Nhưng em vẫn cứ tin rồi một ngày không xa em sẽ tìm được một người yêu em chân thành. Và người ấy sẽ không bao giờ gọi em là “con” trước mặt mọi người như anh đã từng gọi...

THANH TRẮC NGUYỄN VĂN

Tên thật: Nguyễn Văn Tạo, 

giáo viên trường PTTH Võ Thị Sáu, 

95 Đinh Tiên Hoàng, Quận Bình Thạnh tp.HCM

ĐT: 0913 115 094

thanhtracnguyenvan@thotre.com

READ MORE - VALENTINE QUÊN - truyện ngắn Thanh Trắc Nguyễn Văn

Trần Thị Quỳnh Hoa - VIẾT CHO NHỮNG THIÊN THẦN

Tác giả TRẦN THỊ QUỲNH HOA

(Mến tặng các anh, chị điều dưỡng,

 những người đầu tiên tiếp xúc với bệnh nhân)

Tôi đã thấy ánh mắt em nồng ấm
Lấp lánh hồn nhiên đẹp nét xuân ngời
Hái đóa yêu thương em tặng cho đời
Bàn tay nhỏ xoa nỗi đau trần thế

Có ai biết trong đêm dài thăm thẳm
Có bao người tranh giữa tử - sinh
Lòng nhân từ đâu nỡ cảnh phân ly
Nên cố giữ cho người từng phút sống.

Viên thuốc nhỏ gói ân tình sâu nặng
Lời yêu thương sưởi ấm lòng người
Đêm trong đêm mình em lạnh vắng
Vẩn âm thâm khâu kết đau thương

Thương biết mấy giữa dòng đời tất bật
Những tâm hồn tỏa sáng lương tri
Màu áo tinh khôi tươi đẹp xuân thì
Em hiền dịu cho mùa xuân vĩnh cửu.

Trần Thị Quỳnh Hoa
Bác sĩ CK1 chuyên ngành YHCT
Hiện cư ngụ tại Tây Ninh

Email: quynhhoa_tran62@yahoo.com

READ MORE - Trần Thị Quỳnh Hoa - VIẾT CHO NHỮNG THIÊN THẦN

TÍNH CÁCH NHÂN BẢN TRONG VĂN CHƯƠNG - Nhã My

 
NHÃ MY - SƯƠNG LAM

Tên thật: Lâm thị Ngọc Sương
Sinh năm: 1953
Quê quán: Bến Tre (Kiến Hòa)
Làm thơ, viết văn với nhiều bút hiệu và tên thật có bài đăng rải rác trên các các tạp chí văn học trước và sau năm 75 như Nghệ Thuật, Gia Đình, Khởi Hành, Thời Tập, Tư Tưởng, Tuổi Trẻ chủ nhật. 
Nghỉ viết một thời gian dài, các bài sau này khi viết lại đăng trong trang blog cá nhân ( suongLam-NHAMY) và đăng thơ trong Thư Quán Bản Thảo, Blog Tiếng Thơ Tình Người, tạp chí Tiếng Quê Hương
Hiện đang sống tại Washington USA.

TÍNH CÁCH NHÂN BẢN TRONG VĂN CHƯƠNG                                                                      -  Phiếm luận                                                                                       

        Từ  "nhân bản" (humanisme) hiểu theo nghĩa thông thường và dễ hiểu là những câu chuyện, đề tài có liên quan tới con người, lấy con người nói chung làm gốc. Con người tức bản ngã cá nhân của chính ta (cái ta, tôi) và tha nhân (người khác) tức những người ở xung quanh ta, có mối liên hệ (bà con giòng họ) với ta hay chỉ là người xa lạ (nói chung là nhân loại). Đã là con người thì ai cũng phải có thể xác và tâm hồn. Con người ngoài bản năng sinh tồn (vật chất ăn, uống, ngủ , nghỉ) còn có khả năng suy nghĩ, cảm xúc thuộc về  tâm linh (chính  đây mới là điều đặc biệt quan trọng của con người khác với thú vật ) .

        Văn chương là sản phẩm của con người, do đó hầu hết các đề tài, tác phẩm văn học đều ưu tiên viết về con người. Các nghệ sĩ, nhà văn, nhà thơ, biên kịch, viết nhạc ngoài tài sử dụng chữ nghĩa lưu loát tuyệt vời còn có một tâm hồn nhạy cảm, cảm mảnh liệt và dồi dào. Từ những hình tượng tầm thường, những đồ vật vô tri vô giác, hay cảnh sắc ở xung quanh, đã được nhân cách hóa tạo nên những áng văn hay, bài thơ đẹp, khúc nhạc vui (hoặc buồn) để cho chúng ta thưởng thức. Nghe tiếng ve kêu ‘"nức nở buồn hơn tiếng lòng’", "hôm nay buồn mặt trời đi ngủ sớm’",  "cái cò mà đi ăn đêm, đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao, ông ơi ông vớt tôi nao, tôi có lòng nào ông hãy xáo măng, có xáo thì xáo nước trong , đừng xáo nước đục đau lòng cò con"
        Với văn tài của người viết, khi thể hiện về những đề tài con người thì xúc cảm và nhận xét càng tinh tế, ý nhị hơn. Cái "ta"  không còn là ta tầm thường ( ăn diện, tức tối, ganh tỵ, thích chửi bới, hiềm khích,…) mà trở nên cái ta dễ thương, khiêm tốn , biết lắng nghe, biết hòa hợp vào thiên nhiên, cái ta dạt dào tình cảm "một mảnh tình riêng ta với ta",  "người buồn cảnh có vui đâu bao giờ"… Từ những "bức tranh sống động" tả cảnh cô bé  “Đi chùa Hương” ( Nguyễn Nhược Pháp) đến cảnh chợ tết (Bàng Bá Lân) hay cảnh đoàn tàu (Tế Hanh) với những tiếng còi  "Lâu lâu còi rúc nghe rền rĩ. Lòng của người đi réo kẻ về"  đã khiến cho người đọc đắm chìm vào trong những cảm xúc buồn, vui, rạo rực, hay xót xa thương cảm… Khi đọc những tác phẩm văn xuôi khác, mặc dù có là tiểu thuyết (hư cấu) hay tùy bút, ngay cả ký sự thì ít nhiều tâm sự của tác giả (là tha nhân, người lạ hoàn toàn không quen biết với ta) cũng như dễ dàng hòa hợp, được người khác (người viết cũng không biết người đọc là những ai) đón nhận một cách ưu ái (hay khó chịu). Từ những hoàn cảnh giàu sang, phú quí, cao sang tốt đẹp cho đến  khổ sở, bần hèn, nghèo đói dốt nát, tất cả như đều hiện ra trong văn chương, truyện ký. Những con người thật sự với đầy đủ hỉ, nộ, ái, ố với những sinh hoạt tập quán như một bức tranh xã hội hỗn độn đầy sức sống lấn lượt đi vào văn chương bằng những nét chấm phá vô cùng linh hoạt, rõ ràng. Ta đã gặp một nàng Kiều mà cuộc đời truân chuyên, cay đắng hay một nàng kỷ nữ (ở bến Tầm Dương của Bạch cư Dị) buồn khi nhan sắc về chiều hoặc cũng là kỷ nữ, một người mà (cái nghề) với chế độ phong kiến thời ấy bị xã hội khinh rẻ nhưng cũng là một con người được tác giả vẽ nên với chất người được bình đẳng như muôn ngàn con người khác, cũng có những tình cảm, phút giây “khách không ở lòng em cô độc quá”(Xuân Diệu). Rồi gặp được Chí Phèo, Thị Nở hay những kẻ nghèo hèn khác (trong tác phẩm Sống mòn của Nam Cao), còn nhiều nhiều nữa… Khi mà những mảnh đời rách nát, khổ đau, những con người được coi là ở tận đáy của xã hội đã được các tác giả dựng nên thì trong ý nghĩa tích cực, tự do và bình đẳng văn chương đã nói lên được tính cách nhân bản, nói lên quyền (được sống không có sự phân biệt đối xử) của con người. Rồi khi ta đọc Quốc văn giáo khoa thư, Cổ học tinh hoa, Tâm hồn cao thượng, Ngụ ngôn của La Fontaine thì không phải là biết về con người và  học được những kinh nghiệm làm người hay sao. Một tác giả nổi tiếng khác người Trung Quốc là Lỗ Tấn tuy không khẩu hiệu sách động, không "dao to búa lớn"  nhưng chỉ với những tác phẩm bình thường, những chuyện kể có khi nhỏ nhặt mà đã có một ảnh hưởng rất lớn, làm thay đổi tư duy của một thế hệ, như vậy không phải là tác dụng nhân bản của văn chương sao. Rồi Đoạn tuyệt  (Nhất Linh) nói về cuộc xung đột giữa cũ và mới hay Tố Tâm (Hoàng ngọc Phách), một tiểu thuyết tình cảm lảng mạn đã khiến cho có người thương cảm nhảy hồ tự tử , sau này những tác phẩm tiểu thuyết xã hội của Quỳnh Dao (tác giả Đài Loan, dịch giả Liêu quốc Nhỉ) tuy vẫn biết là hư cấu nhưng cũng đã từng làm đắm say cả một thời, và còn nữa, nhiều nhiều nữa, thế giới của văn chương tiểu thuyết thật vô cùng phong phú và hấp dẫn.

        Cũng vì sự hấp dẫn của thế giới văn chương, truyện ký và ngày nay là phim ảnh đã ảnh hưởng rất lớn, sâu đậm đến sinh hoạt tình cảm của con người nên cũng có người phản đối cho là dạy hư giới trẻ con mới lớn. Nhưng nhìn chung, ngoài những ‘’dâm thư’’, truyện kinh dị có hại tới thần kinh, những loại văn tục tĩu vô văn hóa, những chuyện xàm xí bậy bạ  có ảnh hưởng không tốt cho trẻ con mới lớn thì văn chương, thi phú, trong tác dụng tích cực vẫn là một món ăn tinh thần bổ ích và cần thiết cho con người.
        Mà đã là “món ăn” thì thiết nghĩ cũng có nhiều “khẩu vị” khác nhau. Cùng một câu chuyện, một vấn đề có khi được hiểu (mổ xẻ) theo nhiều cách khác nhau. ( Bằng chứng là chỉ có một nàng Kiều mà có biết bao ý kiến, phê bình, tốn hao không biết bao thời gian và bút mực … nói cho vui có khi … tác giả cũng chẳng biết đâu mà rờ!). Có thể tôi thích đọc ký sự du lịch còn bạn thì mê tiểu thuyết người khác lại "kết" chuyện kiếm hiệp …vv… Do đó các cuộc tranh luận về văn chương, triết học thường không có điểm dừng và mọi kết luận cũng ít khi đúng một cách tuyệt đối.
        Cả một khu rừng văn chương hoa lệ đầy sắc màu quyến rũ thì xin mời mọi người cứ tự do bước vào và tự do thưởng thức.

                                               NHÃ MY - SƯƠNG LAM

READ MORE - TÍNH CÁCH NHÂN BẢN TRONG VĂN CHƯƠNG - Nhã My

Sông Thu - CHO NHAU MỘT ĐỜI

                            Thay lời M

Cho anh một thời cam khổ

Mồ hôi, vai áo bạc phơ

Gom máu tạo thành dòng sữa

Chắt chiu nuôi nấng con thơ.

Cho anh tháng ngày chờ đợi

Gian nan thử thách lòng son

Anh xa biền biệt trên non

Em vừa làm cha làm mẹ.

Ru con từng đêm khe khẽ

Lắng nghe mưa dội ngoài hiên

Nhà mình mái dột, tôn vênh

Sáng mai em làm thợ mộc

Cho con một dòng nước mắt

Dòng kia em cất trong tim

Mai đây anh về với em

Ta sẽ hòa chung dòng lệ !…

 ***

Thời gian sao mà nhanh thế

Em giờ tóc bạc lưng cong

Mắt nhìn xa vắng mênh mông

Đã qua một thời tuổi trẻ

Em còn đợi gì thêm nữa

Niềm tin tắt lịm lâu rồi

Biết đến bao giờ gặp lại

Cho nên dòng lệ đã vơi…

Đã nguyện cho nhau cuộc đời

Giờ chỉ còn trong ý nghĩ

Phía trước, đường đi chỉ thấy

Gập ghềnh sỏi đá chông chênh.

Em biết làm gì hở anh

Những đêm cô đơn giá lạnh

Những buổi hoàng hôn hiu quạnh

Giữa căn nhà vắng mênh mông

Cho nhau cả đời, cũng không

Tất cả chỉ còn dĩ vãng

Thời gian không là năm tháng

Mà là giây phút, anh ơi !..

SÔNG THU

songthu195@yahoo.com.vn

READ MORE - Sông Thu - CHO NHAU MỘT ĐỜI

TẬP THƠ "ĐÔI HỒN" VÀ MỘT THIÊN DIỄM TÌNH - Phạm Ngọc Thái

Tập thơ "Đôi hồn" là sản phẩm thi ca của một mối tình đã được thăng hoa giữa thi nhân Hàn Mặc Tử (HMT) cùng nữ sỹ Hoàng Yến - Mai Đình (MĐ), mối tình ấy diễn ra cũng như thơ của cả hai người đều đã được viết từ trước đây hơn nửa thế kỷ. 

Nữ sĩ MAI ĐÌNH

      Bây giờ ở trên đỉnh cao Gành Ráng, Qui Nhơn bên bờ biển Đông, mộ của thi nhân HMT quanh năm sóng phủ. Thơ của Người đang được nhân gian truyền tụng như những vì sao sa sáng láng. Đúng như lúc đương thời Người viết: 

                Với sao sương, anh nằm chết như trăng

     Nhưng khi còn trong cõi sống, Người đã phải chịu bao nhiêu khổ hạnh vì bệnh tật. Tạo hoá đã cướp đi một tài hoa lúc đương độ rực rỡ, khi cuộc đời Ông mới chỉ vừa 28 tuổi. Ngẫm thế: kiếp người có khác gì kiếp nợ! Phải chăng muốn hoá siêu nhân... thì trước hết con người phải chịu đựng những sự đầy đoạ ở phàm trần? Nhưng thế giới sinh linh này cũng thật huyền diệu và bí ẩn, chính thiên diễm tình ấy lại nẩy nở trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất của cuộc sống. Khi mà thi nhân lâm vào căn bệnh phong ác nghiệt, thì nàng Mộng Cầm (người con gái quê Phan Thiết đã từng một thời yêu thi nhân) lại bỏ đi lấy chồng... đẩy thi nhân thêm vào cảnh đau đớn, cô đơn. 

    Trời đất đã cho một ái nữ khác đến với Người. Theo như lời kể của Đắc Trung (trên báo Phụ nữ Việt Nam số 28 ra ngày 11-1-1994), thì ái nữ ấy:

     "Xuất thân trong một gia đình quan lại quê Nông Cống, Thanh Hoá. Thân phụ nhận chức tại Phan Thiết, mười sáu tuổi sống bên cha, sau này vào ở Sàigòn. Cô thiếu nữ ngây thơ xinh đẹp, rất được cưng chiều..."

   Chính là nữ sỹ Hoàng Yến - Mai Đình. Nàng lại còn thông tuệ về văn thơ cùng với Người để tạo nên một thiên bi tình khả ái, với tập thơ "Đôi hồn" lai láng yêu đương. Tập thơ ấy được thi nhân cùng người nữ sỹ giao lưu trong mối tơ duyên và viết suốt ba năm (1937-1940): gồm 54 bài (kể cả hơn chục bài thơ mà bà Mai Đình viết sau này, khi HMT đã qua đời ngày 11-11-1940). 

     Đến nay năm tháng trôi qua, cuộc đời riêng chung biết bao biến đổi, nhưng lòng người nữ sỹ vẫn: 

                Nói sao cho xiết nỗi buồn?
                Một trời binh lửa, một hồn cô liêu.
                Hồn tôi theo đám mây chiều,
                Tìm chàng trong một túp lều tranh con. 
                                        (Âm thầm - MĐ) 

      Đó chính là cái túp lều tranh ở Gò Bồi trên một khu cát rộng phía Tây thành phố Qui Nhơn. Cách đây trên nửa thế kỷ (1939) người nữ sỹ đã đến thăm thi nhân khi ông mắc bệnh hiểm nghèo, phải sống lẩn tránh cả chính quyền địa phương. Vì bệnh lây nên chính quyền buộc gia đình phải đưa HMT vào bệnh viện "cùi" Qui Hoà để chữa bệnh và ẩn náu, cách biệt tất cả mọi người. Đó cũng là lần đầu tiên Nàng mới gặp mặt người yêu, vì trước đó đôi năm tình yêu của hai người chỉ trao đổi qua các áng thơ, như Nàng kể lại: 

 -    Đến trước túp lều tranh xơ xác, xiêu vẹo... vén tấm mành che cửa... một người đàn ông nhỏ bé, gầy yếu, ngồi trên chiếc giường chõng, cạnh bàn viết. Bàn là một tấm gỗ thùng đặt trên khung chân cũ. Người đàn ông ngước đôi mắt đen sáng long lanh nhìn tôi dò hỏi. Tôi đứng lặng đi. Hàn Mặc Tử đấy ư? ... 

     Nàng tả về đôi mắt trong sáng như hai ngôi sao của thi nhân, tấm thân thì ốm yếu tàn tạ, nhưng thông minh và cám dỗ. Vâng, nàng đã yêu trong hoàn cảnh ấy: 

                Em theo mây gió anh ơi,
                Em đi đi mãi vào nơi vô hình...
                Yêu anh trên bước phiêu linh,
                Để lòng bớt khổ, để tình bớt đau. 
                                        (Biệt ly - MĐ) 

      Mặc dù chỉ là một nữ nhi khuê các nhưng sức mạnh tình yêu của nàng không gì ngăn cản nổi, hoàn cảnh càng khắc nghiệt thì tình nàng càng đằm thắm, thiết tha: 

                Yêu anh trong lúc anh lâm chung,
                Mới thấy tình em yêu lạ lùng. 
                                  (Anh hứa đi anh - MĐ) 

     Vượt lên trên tất cả sự chỉ trích của người đời: 

                Kịp nghĩ miệng đời hay mỉa mai,
                Tảng lờ ngừng bước và im hơi,
                Mộng hồn em gửi theo chiều gió
                Để được gần anh ngỏ ít lời. 
                                    (Biết anh - MĐ) 

 Ta cảm thấy rợn tóc gáy, không thể không khâm phục ý chí quyết liệt trước lời tuyên bố của nàng: 

                Tôi chẳng sợ cảnh nghèo hèn đói khổ,
                Tôi không kiêng thứ da thịt khác người 
                                        (vì HMT mắc bệnh hủi)
                Vì lòng tôi, tôi chỉ biết yêu thôi !... 
                                           (Tuyên bố - MĐ) 

      Hoàn cảnh bi ai, sầu thảm thế nhưng tình nàng không chỉ đằm đìa mà còn trong sáng, mộng mơ một cách lạ kỳ: 

                Yêu anh chết nửa cõi lòng,
                Gửi hồn bay bổng mấy tầng mây xanh. 
                                            (Tơ sầu - MĐ) 

      Còn thi nhân HMT, người yêu của nàng cũng mộng mơ không kém: 

                Dưới túp lều tranh, trên chõng tre,
                Tứ bề cửa khép với phên che,
                Kéo mền ủ kín toàn thân lại,
                Để thả hồn bay gửi mộng về. 
                               (Hãy đón hồn anh - HMT) 

      Cảnh ngộ thì khổ sở, nghèo hèn nhưng tâm hồn họ thật thanh tao, hoành tráng biết bao. Đúng là: "Một túp lều tranh, hai trái tim vàng"! Mai Đình đáp lại: 

                Bây giờ em đã bên anh
                Đói nghèo em chịu, rách lành cũng vui. 
                               (Em vẫn bên anh - MĐ) 

      Tuy vậy, nhưng nào họ có được ở bên nhau! Chỉ thăm người yêu ít ngày rồi nữ sỹ lại phải chia tay về gia đình tận Sàigòn. Hàn Mặc Tử với bệnh tình đành nằm lại trong túp lều tranh ở Qui Nhơn, người phương Bắc kẻ phía Nam. Hoàn cảnh đã khắc nghiệt mà không gian ly biệt thì xa vời, nhớ nhau cũng chỉ biết: 

                Anh đứng cách xa hàng thế giới
                Lặng nhìn trong mộng miệng em cười. 
                               (Lưu luyến - HMT) 

      Nhưng theo dõi hồn thơ ta có cảm nhận như đang gặp một cuộc tình duyên nơi chốn cung động thiên thai nào đó, chứ không phải ở trần tục đời thường. Thi nhân viết: 

                Đây Mai Đình tiên nữ ở Vu Sơn
                Đem mộng xuống gieo vào muôn sóng mắt. 

      Hay là: 

                Quí như vàng, trọng như ngọc trên đời
                Mai! Mai! Mai! Là Nguyệt Nga tái thế... 
                                (Thắm thiết - HMT) 

      Nàng thì ví mình như Ngọc Nữ còn chàng là Kim Lang: vì để rơi chén vàng cho nên Ngọc Hoàng đẩy xuống trần thế, mặc dù nay đã hết hạn họ vẫn quyết ở lại bên nhau không về tiên giới:

                Ta đã ở bên chàng nơi cõi tục,
                Quyết không về điện ngọc sống cô đơn! 

      Để rồi: 

                Bốn bàn tay cùng chung xây hạnh phúc,
                Túp lều tranh hơn cõi thiên đường. 
                                 (Hạnh phúc - MĐ) 

      Và tình yêu ấy đã đạt đến độ say đắm, giông bão khôn cùng:
                Tôi ôm nàng, muốn cắn chết nàng đi! 
                                 (Thắm thiết - HMT)

      Nữ sỹ Mai Đình kể lại khi họ gặp nhau: 

-   Vì sợ lây bệnh cho người yêu, nên Hàn Mặc Tử không dám đụng vào người Mai Đình... 

      Nàng nói: 

-   Những phút ấy mặt Hàn Mặc Tử đỏ rần lên rồi tím đi, còn Mai Đình cũng chết cả ruột gan không biết phải xử trí làm sao? 

      Thật là đau khổ và hy vọng: 

                Anh lành anh sẽ tặng em chi ?
                Tặng cả đời anh cả hồn thi,
                Với tất những gì anh ước vọng,
                Cả hồn, cả xác, cả tình si. 
                              (Anh hứa đi anh - MĐ) 

      Nhưng cũng như tình thường của bao đôi trai gái khác, tình yêu không chỉ có quấn quít "đôi hồn" mà cũng có lúc ghen tuông: 

                Em muốn thu anh thành vật nhỏ
                Để em nắm kín ở trong tay...
                Cho các cô nường hết ngất ngây.
                                           (Ghen - MĐ) 

      Trong bài "Ghen với Mộng Cầm" ta còn nhận thấy mặc dù Mộng Cầm là người con gái đã đến trước, được hưởng đầy đủ khoái lạc của tình yêu lúc thi nhân đang lành lặn, mà lại ruồng bỏ khi Người lâm bệnh. Nhưng với tư cách của Mai Đình vẫn tỏ ra là người tao nhã, trang trọng: ghen đấy mà không phỉ báng còn cảm thông với lẽ đời thường của một tấm lòng nhân hậu, khoan dung độ lượng:

                Mộng Cầm hỡi, nàng là tiên rớt xuống,
                Hay là vì tinh tú giáng trần gian?
                Diễm phúc thay, sung sướng biết bao vàn,
                Đầy đủ quá, nàng thương chăng kẻ thiếu? 
                                  (Ghen với Mộng Cầm - MĐ) 

      Đã bộc lộ tình cảm day dứt của một người con gái tha thiết yêu mà tâm sinh lý không được thoả mãn. Hàn Mặc Tử có lúc cũng không ra khỏi sự nghi kỵ, dằn vặt đời thường. Có lúc ông nghi oan người yêu có tình ý với người khác, buông ra những lời thơ hờn giận: 

                Mai tiên nữ! Đọc hồn ta cho rõ:
                Đau không rên, chết cũng mặc mình thôi!
                Mối tình si đã lỡ vỡ tan rồi,
                Ta chỉ biết lặng nhìn thiên hạ khóc... 

      Hay là: 

                Tim hồn ta quằn quại giữa lầm than
                Để trở lại những ngày đầy huyết lệ! 
                                   (Thầm lặng - HMT) 

      Sự mặc cảm đó cũng dễ hiểu: bản thân ông bệnh tật, người yêu thì trẻ đẹp lại ở cách xa...
      Hôm nay trong lẽ sống thường tình trước mọi sự đổi thay, thăng trầm nhân thế... ta thưởng thức những tri âm, tri kỷ ấy càng thấy thiên tình duyên trác tuyệt này như một sự lạ cõi đời. Trong thời buổi kinh tế thị trường chi phối cả trong tình yêu trai gái và những mối quan hệ xã hội khác, thì cuộc tình xưa hẳn như một đài thơ diễm lệ, cho ta ngưỡng mộ và cảm phục! 

    Có phải chăng duyên ấy, phận này cũng đã là tiền định như khi nữ sỹ khóc bên mộ Người vào tháng 4-1941 (khoảng nửa năm sau khi thi nhân tạ thế): 

                Em đã về đây bên mồ cát trắng
                Túp lều tranh muôn thưở đã chung đôi
                Tự nghìn năm thượng đế định cho rồi... 
                                     (Em đã về đây - MĐ) 

      Hay cảm vì phận mỏng, tình dở dang, nàng than: 

                Anh ơi, xin hãy chờ em với!
                Hết nợ rồi em sẽ trở về. 
                                    (Chắp lại đôi hồn - MĐ) 

      Ta chạnh nhớ tới câu thơ của cụ Nguyễn Du khi nàng Kiều than ở sông Tiền Đường: 

                Này thôi hết kiếp đoạn trường là đây! 

      Về thơ của thi nhân HMT thì chúng ta đã biết nhiều. Ở đây, qua tập thơ đôi hồn" còn cho chúng ta thưởng thức tài hoa của nữ sỹ Hoàng Yến - Mai Đình... như Kiều Văn đã nhận xét trong lời giới thiệu tập thơ: 

-   Đó là một giọng thơ giản dị, chân thực mà sâu sắc, nồng nàn... Là thứ thơ huyết lệ. Hàm chứa những tình cảm cao quí thiêng liêng, thuỷ chung...Xứng đáng là tiền bối của thơ tình Xuân Quỳnh và các nữ sỹ khác sau này. 

      Nói thế có lẽ vẫn chưa đủ, bút pháp thơ của nữ sỹ Mai Đình có lúc quặn thắt, đau đớn như Nàng viết: 

                Nguyện để tang anh suốt một đời! 

      Nhưng trước tình yêu non sông đất nước, ta lại còn chứng nhận một phong cách cũng thật hào khí: 

                Chút nợ ân tình trả chưa xong
                Đành mang tâm sự mãi bên lòng
                Sắt son đã chẳng cùng nhau trọn
                Em phải đem mình gửi núi sông. 
                                     (Trăng cũ - MĐ) 

       Gợi ta nhớ tơi âm hưởng những câu thơ đầy hùng khí, trác tuyệt của nữ sỹ Ngân Giang trong bài "Trưng nữ vương": 

                Ải Bắc quân thù kinh vó ngựa
                Giáp vàng khăn trở lạnh đầu voi,
                Chàng ơi, điện ngọc bơ vơ quá!
                Trăng chếch ngôi trời bóng lẻ soi. 

      Vào năm 1996 - Báo chí đã đưa tin về nữ sỹ Mai Đình... khi đó Bà bước vào tuổi thọ 80, Bà đã đến Gành Ráng, Qui Nhơn một lần nữa để thăm lại mộ của cố nhân. Một lần nữa, những giòng lệ xót thương lại chảy tràn trên đôi mắt Bà như thưở còn con gái, như câu thơ Bà đã viết: 

                Tóc trắng, tình xanh mộng chửa tàn. 

      Khi đó tuy tuổi đã già, cũng theo lời kể của Đắc Trung: 

-   Nữ sỹ Mai Đình vẫn giữ được những nét đẹp kiêu sa, quí phái. Mái tóc dài bạc trắng chải rất mượt, búi rất gọn. Da hồng, mắt sáng, miệng tươi. Giọng nói nhỏ nhẹ mà đầy âm hưởng. Khăn hoa áo lụa hảo hạng... 

     Để kết thúc bài viết về thiên tình ca trác tuyệt có một không hai này, tôi xin trích dẫn những lời thơ trăng trối của thi nhân Hàn Mặc Tử viết để lại cho người yêu. Đấy cũng là những bút tích cuối cùng, trong thi phẩm cuối cùng của Ông lưu lại cõi trần gian - Người đã "Trút linh hồn" trước lúc đi xa: 

                Ta trút linh hồn giữa lúc đây
                Gió sầu vô hạn nuối trong cây,
                - Còn em, sao chẳng hay chi cả?
                Xin để tang anh đến vạn ngày!
                          

                  Phạm Ngọc Thái

thai_quanthanh@ymail.com

READ MORE - TẬP THƠ "ĐÔI HỒN" VÀ MỘT THIÊN DIỄM TÌNH - Phạm Ngọc Thái