Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Sunday, September 6, 2026

LỜI CẢI CHÍNH TƯ LIỆU TRONG TRUYỆN NGẮN: "DÒNG XƯA BẾN CŨ” CỦA NGUYỄN BÁ TRÌNH - Nguyễn Bá Trình

Tác giả Nguyễn Bá Trình


 LỜI CẢI CHÍNH TƯ LIỆU TRONG TRUYỆN NGẮN: 

"DÒNG XƯA BẾN CŨ”  

CỦA NGUYỄN BÁ TRÌNH

Nguyễn Bá Trình



Kính gửi quý độc giả,

Cách đây nhiều năm, tôi có xuất bản truyện ngắn Dòng xưa bến cũ (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, năm 2018). Trong tác phẩm, ở đoạn viết về dòng sông Ô Lâu, người kể chuyện có đưa ra nhận định rằng dòng sông này khuất lấp và ít được nhắc tới vì những con người sống ven sông chưa làm nên danh tiếng để người đời nhớ đến. Sai lầm nầy xuất phát từ sự thiếu hiểu biết địa lý dòng sông Ô Lâu.

Gia đình tôi ở xóm nhỏ bên bờ Ô Lâu. Trong sự hiểu biết của một đứa bé, tôi cho rằng Sông Ô Lâu bắt nguồn từ Thác Ma và kết thúc ở ngã ba Câu Nhi. Tôi mang sự hiểu biết lệch lạc đó trong đầu óc của đứa bé rời xa quê hương từ rất sớm. Ô Lâu với tôi chỉ một khúc sông ngắn ngủi nhưng đẹp vô cùng. Lớn lên, tôi bắt đầu viết lách. Tôi đưa hình ảnh khúc sông đầy thơ mộng đó vào truyện ngắn DÒNG XƯA BẾN CŨ và xem đó là dòng sông Ô Lâu. Từ đó lại đặt câu hỏi rằng tại sao một dòng sông thơ mộng như thế mà không nổi tiếng như các dòng sông khác trên đất nước Việt Nam… Phải chăng do những con người ở hai bên bờ sông đã không làm được những kỳ tích để quê hương được nhắc đến.

Nay qua quá trình tìm hiểu về địa chí, lịch sử, tôi tự nhận thấy đây là một thiếu sót rất lớn về tư liệu của bản thân. Dòng sông Ô Lâu hiền hòa thực chất là cả phần sông còn lại chảy qua thôn Câu Nhi rồi đổ ra biển lớn. Mà Câu Nhi  là vùng đất địa linh nhân kiệt, quê hương của gia đình cụ Bùi Dục Tài – vị Tiến sĩ đầu tiên của xứ Đàng Trong dưới triều Lê sơ. [1, 2] Hơn nữa, trong thi ca cũng nói nhiều về con sông nầy mà tôi chưa có dịp đọc.

Một tác phẩm văn học dù mang tính hư cấu nhưng khi chạm vào các địa danh thực tế thì không thể tách rời lịch sử oai hùng của vùng đất đó. Vì vậy, tôi viết lời cải chính này trước hết để tạ lỗi với vong linh cụ Bùi Dục Tài cùng bà con vùng đất Hải Lăng, Quảng Trị, sau là để quý độc giả khi đọc tác phẩm này hiểu đúng về giá trị văn hóa - lịch sử quý báu của dòng sông Ô Lâu. [1, 2]

Nếu có cơ hội tái bản, tôi sẽ bổ sung, chỉnh sửa trực tiếp vào sách.

Trân trọng cảm ơn quý độc giả.

NGUYỄN BÁ TRÌNH

 

 

No comments: