Nhà thơ Hạt Cát Diệu Sinh Bùi Cửu Trường
ĐỌC
“RÉT BÂN NHỚ MẸ” - NGÀY 8 THÁNG 3
RÉT
BÂN NHỚ MẸ
Rét Bân vương má con hạt
mưa
Kiểu mưa Bân này dễ ho, mẹ
ạ
Chân mẹ ấm không / rét
Đài sương giá?
Tay mẹ cóng không / rét Lộc
buốt tê?
Mẹ ơi!
Từ hồi Mẹ đi
quanh con hơ hoác trống.
Mưa Bân chắt lọc
từ li ti hương xuân rất
trong
Tình mẹ ấm nồng
gom nhặt từ tháng ngày vất
vả
tháng ngày ngược xuôi tất
tả
lần hồi mẹ áo nâu sờn...
Mưa Bân rất tròn
mỏng dày xếp giọt
Trời thương Nàng Bân, Trời
ban rét ngọt
Con xin Trời cho con nắng
tươi
cho con thấy nụ cười
nhóng nhánh hạt na đen của
mẹ.
Rét Bân rất nhẹ
Đủ lùa thông thống tháng
ba.
Đủ cuốn tuổi đông con
về Mẹ chốn bao la
Tìm hơi ấm Mẹ.
Hà
Nội, 08 tháng 03.2019
BÙI CỬU TRƯỜNG
LỜI BÌNH:
Sáng ngày 8 tháng 3, tôi được đọc một bài thơ tự sự,
viết về MẸ của nhà thơ, bác sĩ Bùi Cửu Trường.
Bài thơ có tựa đề: RÉT BÂN NHỚ MẸ.
Tôi ấn tượng với bài thơ ở ngay những câu đầu:
"Rét
Bân vương tay con hạt mưa
Kiểu
mưa Bân này dễ ho mẹ ạ
Mẹ
đủ ấm không / khi trời lạnh giá?
Mẹ
đủ ấm không / khi đất buốt tê?"
Những câu thơ tự sự giản dị, mộc mạc, trĩu nặng nỗi niềm,
từ hạt mưa vương vào tay, gợi nên nỗi lo dịu dàng thường trực: "Kiểu mưa
Bân này dễ ho mẹ ạ", rồi đột nhiên thay đổi tâm trạng, từ dàn trải tâm sự
sang dồn nén những lo lắng:
"Mẹ
đủ ấm không/ khi trời lạnh giá?
Mẹ
đủ ấm không/ khi đất buốt tê?"
Khiến người đọc sững lại, rồi trầm lặng khá lâu trước
sức ám ảnh của những hình ảnh xuất hiện trong những thước phim rất ngắn. Đến
đây, người đọc mới vừa thốt lên lời đồng cảm cùng tâm trạng xót thương của người
con hiếu đễ với người Mẹ đã khuất, thì lại vỡ òa cảm xúc bằng những câu tự sự lắng
đầy nước mắt. Sự nhớ thương trong đau xót, cút côi được dồn nén đến tận cùng bởi
những câu thơ ngấn lệ, trầm buồn:
“Mẹ
ơi
Từ
hồi Mẹ đi
quanh
con hơ hoác trống.”
3 chữ “hơ hoác trống” đã diễn tả tất cả sự nhớ thương
- mất mát - cút côi của người con khi mất Mẹ.
Tôi thích 4 câu thơ:
"Rét
Bân vương tay con hạt mưa
Kiểu
mưa Bân này dễ ho mẹ ạ
Mẹ
đủ ấm không / khi trời lạnh giá?
Mẹ
đủ ấm không / khi đất buốt tê?"
được viết ban đầu hơn so với 4 câu đã được nhà thơ chỉnh
sửa.
Bởi theo cảm nhận của riêng tôi thì 4 câu chưa chỉnh sửa
rất gợi cảm xúc với người đọc. Câu “Rét
Bân vương tay con hạt mưa” gợi tâm trạng chông chênh, chới với của người
con giữa trời mưa rét khi cô đơn, vắng (mất) Mẹ. Sự lặp lại cụm từ 4 chữ: “Mẹ đủ ấm không” ở 2 câu cuối khổ thơ: “Mẹ đủ ấm không / khi trời lạnh giá?” - “Mẹ đủ ấm không / khi đất buốt tê?” nghe
chân chất, mộc mạc, như tự nhiên bật ra trong tâm thức nhà thơ trước cái lạnh
giá của tiết trời và chính sự lặp lại cụm từ 4 chữ ấy đã làm câu thơ thêm day dứt,
xót xa. Câu thơ lấy nước mắt người đọc bởi sự tự nhiên, chân chất ấy. Nhưng với
2 câu thơ đã chỉnh sửa: “Chân mẹ ấm không
/ rét Đài sương giá?” - “Tay mẹ cóng không / rét Lộc buốt tê?” thì sự cẩn
thận về kiến thức, sự cầu toàn về ý thức tay nghề đã lấy đi nét mộc mạc, dung dị,
khiến câu thơ trở nên thiếu nhựa. Sự rành mạch "rét Đài" - "rét Lộc" - “rét Bân” vì sự cầu
toàn... ở 2 câu thơ trên là không cần thiết, bởi theo thiển nghĩ của người viết,
sự rành rẽ câu chữ như thế khiến bạn đọc khó “phiêu” cùng bài thơ để khám phá và cảm thụ bài thơ, cũng vì thế mà
làm bài thơ bớt hay.
Là kẻ lười đọc thơ nhưng tôi lại thích đọc thơ Bùi Cửu
Trường, có lẽ vì cách dùng từ ngữ của bà khá độc đáo, sáng tạo nhưng vẫn giữ được
chất dân dã, chân quê. Những câu: “Từ
ngày mẹ đi/ quanh con hơ hoắc trống”, “lần hồi mẹ áo nâu sờn...”/ “Nhóng nhánh
hạt na đen của Mẹ” hay: “Rét Bân rất
nhẹ/ đủ lùa thông thống tháng ba/ đủ cuốn tuổi Đông con” trong RÉT BÂN NHỚ
MẸ, tuy chưa phải là những câu thơ thật hay, những câu thơ tài hoa nhưng những
câu thơ đậm dấu ấn rất riêng của Bùi Cửu Trường như thế thì không phải dễ làm,
không phải cứ muốn là viết được.
Hà
Nội, chiều 08 tháng 03.2019
ĐẶNG XUÂN XUYẾN
