Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Friday, September 23, 2011

THƠ XƯỚNG HỌA CỦA VÕ LÀNG TRÂM và ĐỘC HÀNH



BÀI XƯỚNG  : THUỐC  ĐỘNG VẬT                
 Võ Làng Trâm 

Công sức bao ngày đã bỏ  ra
Vườn cây nắng hạn cỗi cằn già
Hương nhu – Diếp cá teo vàng lá
Đỗ trọng – Đại bi khô rộp da
Sinh địa – Đinh lăng đâu tạo rễ
Kim ngân  – Thiên lý chẳng ra hoa
Thôi thì cố gắng nuôi sinh vật
Ăn thịt - Nấu cao cũng tại nhà ?                                  

VLT

BÀI HỌA  1:  MỚI XUẤT CHIÊU                 
Độc Hành 

Hôm nay tớ mới xuất chiêu ra
Tóm cổ  hắc miu thật đại già
Cắt tiết hồng tươi – vất hết ruột
Cạo lông trắng toát – để nguyên da
Cùng lò  ổi, mít – hai loài mộc
Chung chảo khỉ , mèo – tam thể  hoa
Ngày chín, đêm mười – cô dẻo cứng
Nồi cao đặc biệt phòng trong nhà.                    

                ĐH



BÀI HỌA 2:  CÓ  THÌ TRAO 
Võ Làng Trâm

Vướng phải chứng gì cứ kể  ra
Tớ  thì đọc sách dưỡng thân già
Nấu cao Xương khỉ tăng lên máu
Chế  thuốc Ngà voi chóng mọc da
Dế  dũi - Dế mèn sinh lợi tiểu
Ngọc dương - Ngọc cẩu trợ “gần hoa”
Rủi thời ai có rên đau ốm
Đến tớ giao ngay nếu sẵn nhà . .                                

      VLT 





BÀI HỌA 3: ĐÃ CÓ KHÁCH 
Độc Hành


Nồi cao vừa chín mới đem ra
Khách đến hỏi mua - một cụ già
Hai lạng phẩm thành - tiểu hổ cốt
Trăm  gam nguyên miếng - trường trăn da
Tắc kè, bìm bịp thêm mang chúa
Kỷ  tử, nhân sâm gia cúc hoa
Tất  cả hòa ngâm chung thẩu rượu
Dành riêng khách quý với người nhà.                      

               ĐH



BÀI HỌA 4:  THỰC HƯ  ?
Võ Làng Trâm

Mới  đó nồi cao đã nấu ra
Chớ  nên lường gạt mấy ông già
Mèo vàng hàng xóm trông xơ xác
Chó  vện nhà ta lại ghẻ  da
Dăm lạng , bạc ngàn - tai muốn  điếc
Mấy cân , tiền triệu - mắt dường hoa
Hao tài , tốn của  kêu ai thấu?
Biếu tớ mươi gam gửi tới nhà  .                             

      VLT




BÀI HỌA 5: KHỎI  ĐI BỆNH VIỆN 
Độc Hành

Càng ngày bụng lão càng to ra
Phát  tướng giàu sang - hay bệnh già
Bọ  cạp ăn hoài - ngăn trúng gió
Phấn ong thoa mãi -  ngừa sùi da
Giò  gà năng dụng - trừ phong thấp
Mật  gấu siêng dung - loại mắt hoa
Động vật nhiều loài làm thuốc tốt
Tự  ta chữa bệnh tại riêng nhà.                              

       ĐH




BÀI HỌA 6:  QUÝ HƠN VÀNG 
Độc Hành

Động vật nhiều loài phải biết ra
Lộc nhung, não khỉ - dưỡng thân già
Ngọc dương, hải mã - tăng cường thận
Ngộ  pính, "Hà nàm"– thêm đỏ da
Trùn  đất nuốt thường – tâm giảm sốt
“Minh sa” hay uống – mắt tinh hoa
Nên nuôi nhiều thú dùng làm thuốc
Sức khỏe quý hơn -  vàng để nhà.                              

       ĐH




BÀI HỌA 7:  CON NÀO CŨNG QUÝ 
Võ Làng Trâm

Quanh đi quẫn lại cũng tìm ra
Cao hổ  , chim câu bồi bổ già
Dưỡng mắt nên ăn nhiều Cá  trích
An thai cứ  uống ít cao da (1) 
Ba ba – Bìm bịp , lưng tê  mỏi
Mật lợn - Phân dơi ,mắt quáng hoa
Thú  dữ vật nuôi đều hiệu nghiệm
Tùy loài mua lấy để nuôi nhà  .   
                  
((1)  Nấu từ da lừa

              VLT 

 

 

BÀI HỌA 8: PHƯỚC CHỦ MAY THẦY 
Võ Làng Trâm

“Thú hiếm” ngày nay khó kiếm ra
Bệnh tình thiếu thuốc hại thân già
Chuyên dùng Vảy trút - ngừng tia sữa
Chủ  trị Sừng tê - thoái hóa da
Hen suyễn khò khè ăn - Rắn mối
Đau lưng rêm nhức uống - Trăn hoa (1)
Nan y gặp vận mau qua khỏi
Thầy giỏi thuốc hay phước đức nhà  !                               

        VLT

(1)  cao xương chế từ con trăn hoa  


BÀI HỌA 9:  THẬP TỨ VỊ DƯỢC 
Độc Hành

Sơn dương cắt tiết chảy vừa ra
Một cốc ực vào tăng sức già
Thịt sẻ, móng heo – ăn bổ  máu
Huyết trăn, mật rắn – uống tươi da
Trứng gà, vịt lộn – suy tâm thể
Đầu vịt , tròng mèo -  hết mắt hoa
Vò  vẽ, mật ong – trị  bá bệnh
Thằn lằn, tằm , nhộng - sẵn đầy nhà.                                    

  ĐH


 

BÀI HỌA 10: LUẬT CẤM 
Võ làng Trâm

Quy định quốc gia đã nói ra
Ngừng ngay săn bắt thú rừng già
Hươu sao -Tê giác nên kiêng xác
Bò  tót - Voi rừng chớ đụng da
Bợm nhậu gắng ăn loài hải sản
Người đau cố uống thứ cây, hoa
Phen nầy khó kiếm con vật hiếm
Thầy liệu thả ngay chớ nhốt nhà  .                       

         VLT



 

 BÀI HỌA 11:  KHOÁNG SẢN LÀM THUỐC 

Thú  quý còn đâu khó kiếm  ra !
Ta thay khoáng sản cứu thân già
Muối  ăn thỉnh thoảng chườm đau bụng
Hoạt thạch (1) hay dùng bôi mướt da
Hồng phấn (2) đôi khi thoa đầu chốc
Phèn chua thủ sẵn rửa “mào hoa’
Xưa kia y dược còn khan hiếm
Cỏ,  đá ,vật nuôi – trị  bệnh nhà ./. 

(1)  Hoạt thạch = Bột Talc
(2)  Hồng phấn = là muối Thủy ngân clorur 

                             
READ MORE - THƠ XƯỚNG HỌA CỦA VÕ LÀNG TRÂM và ĐỘC HÀNH

NGUYỄN HỒNG TRÂN - VIẾNG MỘ NGƯỜI BẠN GÁI LIỆT SĨ LÀNG THI ÔNG.


 
            Sau ngày thống nhất đất nước, tôi có ý định về thăm làng Thi Ông, Hải Lăng, Quảng Trị. Nơi đây có người bạn gái đã thương tôi  trong thời còn niên thiếu. Hè năm 1978, tôi gặp được anh Khiểm (anh ruột của em Võ thị Hy), tôi mừng quá và đề nghị anh dẫn tôi về thăm mộ liệt sĩ Võ Thị Hy tại nghĩa trang Liệt sĩ xã Hải Vĩnh. Anh rất nhiệt tình sẵn sàng dẫn tôi đi thăm. 

Dọc đường đi, tôi kể cho anh Khiểm nghe về tình cảm bạn bè giữa tôi và Hy và có những kỷ niệm đáng nhớ của thời chiến tranh.  Tôi kể cho anh biết một kỷ niệm cuối cùng giữa tôi và Hy. Đó là trước khi tôi lên đường ra Bắc sau hoà bình (1954). Hôm đó, khi tôi đang vác cày đi lên Rú Hộp (làng Thượng Xá) để cày đất trồng khoai giúp mẹ ngày cuối cùng để rồi tạm biệt xa nhà, xa bà con, bạn bè, thân thích để lên đường thì bạn Hy cũng vừa đến thăm tôi và xin phép mẹ tôi cùng đi với tôi, giúp tôi lao động trồng khoai, đồng thời có dịp chuyện trò với nhau để rồi xa cách. Trên đồi cát, chúng tôi vừa chuyện trò vừa làm việc bên nhau vui vẻ. 


Sau khi tôi cày xong đất và trổ đường cày thành từng luống thì bạn Hy nhặt cỏ, bỏ phân, tôi đánh luống rồi cùng nhau trồng khoai. Chúng tôi vừa trồng vừa chuyện trò thích thú. Lúc nghỉ giải lao, hai đứa ngồi dưới gốc cây uống nước nhìn nhau vui cười hồn nhiên của tuổi đời 15,16 giữa chốn đồi quê thanh tịnh... 


Bỗng nhiên thấy Hy kêu lên vì bị con rết to cắn vào cẳng chân phải của Hy. Tôi hốt hoảng liền bật ngón tay búng con rết ra rồi dùng nước bọt bôi vào vết rết cắn. Hy nhìn tôi có vẻ e thẹn vì đôi ống quần của Hy đang xăn gọn lên mà lao động để lộ hai chân trắng nõn, mịn màng...  Tiếp đó tôi tháo nhanh giây quai nón buộc chặt phía trên nốt rết cắn. Hy đau quá khóc. Tôi rất thương và động viên cô: “Hy yên tâm, rồi sẽ hết đau thôi. Bây giờ Hy sẽ cho tôi cõng Hy về nhà để cứu chữa tiếp”. Nghe nói tôi cõng Hy, cô bạn thẹn thùng, bẽn lẽn... Lúc đầu cô không chịu, nhưng rồi đành phải chịu một cách xấu hổ mà lại sung sướng thầm kín trong lòng vì một chuyện không may mà lại hay là được nằm trên lưng người bạn trai thân thiết một cách ái ân, trìu mến và dù có đau nhức cũng cảm thấy dễ chịu… 


Về tới nhà mọi người xúm quanh hỏi han, tôi liền chạy đi tìm hạt vông đặt vào vết đỏ (dấu rết cắn) và bắt con gà trống thò ngón tay vào mỏ gà lấy nước bọt bôi mấy lần vào vết thương. Vài giờ sau Hy đỡ đau nhức và khá dần. Cả nhà tôi mừng quá. Đến chiều tối thì Hy xin phép mẹ tôi ra về. Mẹ tôi nói Hy ở lại cho hết đau chân rồi về. Cô ta nhìn tôi cười và nói: “Hy chưa xin phép cha mẹ ở lại qua đêm nên Hy phải về thôi, Hy xin bác và anh Trân cho Hy được về, mong có dịp khác...”.


Thế là tôi tiễn Hy qua khỏi đình làng Thượng Xá. Dọc đường đi chúng tôi nói với nhau những điều đơn sơ thân mật và hai đứa hiểu nhau theo cảm nhận của lòng mình...Lúc chia tay, Hy nhìn tôi trìu mến và nói: “Anh Trân ra Bắc, khi mô biên thư về gia đình thì nhớ hỏi thăm em với nghe !” 


Ôi ! một lời nhắn nhe sao mà rụt rè dễ thương đến thế ! Tôi liền gật đầu với Hy rồi nói ngay: “Trân sẽ viết thư riêng thật dài cho Hy được không? Bây giờ Hy cầm tờ lịch này về nhà hãy đọc và giữ lấy nhé”. Tôi đưa cho cô tờ lịch đúng vào ngày Rằm trung Thu năm Giáp Ngọ (1954). Phía sau tờ lịch tôi chỉ ghi mấy câu thơ:

Thương người bạn gái đến thăm tôi.
Gặp gỡ làm sao nói hết lời !
Hẹn đến hai năm ta gặp lại ,
Cho nhau biết hết nỗi buồn vui....


            Đôi mắt Hy ươn ướt nhìn tôi mỉm cười rồi quay đi nhanh. Tôi nhìn theo em xa dần trên đường quê vắng lặng và bóng dáng mái tóc đen dài của em cứ rung rinh nhẹ nhàng trong gió chiều lộng mát ở làng quê.

Nghe tôi kể như thế, anh Khiểm rất xúc động nhớ tới người em gái út của mình. Tôi nói thêm với anh rằng: “Giá như sau ngày thống nhất đất nước mà em Hy còn sống và có gia đình chồng con ở quê hương thì hay biết mấy! Lúc ấy Trân về thăm lại Hy và nhắc lại kỷ niệm xưa về chuyện con rết cắn, rồi hai đứa nhìn nhau và hình dung nhiều chuyện cũ của hai đứa bên nhau thì thật là buồn cười, thú vị ... 


Nhưng bây giờ thì không được như thế. Thật tiếc quá anh nhỉ?”. Nghe như vậy, anh Khiểm cũng ừ, ừ...và rất thông cảm, tán đồng ý kiến với tôi như vậy. 


Chiều hôm ấy, tôi và anh Khiểm đến thắp hương ở nghĩa trang LS xã Hải Vĩnh, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Tôi và anh Khiểm vào thắp hương trên cái đỉnh lư to chung của nghĩa trang. Sau đó, tôi dừng lại trước dãy mộ mấy người liệt sĩ ruột thịt của gia đình anh: mộ anh Thống, mộ anh Hướng và mộ em Hy. Tôi ngồi xuống rất lâu đọc kỹ hàng chữ ghi trên mộ và lòng bùi ngùi, thương nhớ Hy vô cùng...  Võ Thị Hy đã hy sinh lúc còn trẻ chưa đầy 30 tuổi, chưa chồng con. 


Tôi cứ hình dung Hy đang về trước mặt tôi rất rõ nét và tôi thì thầm khấn vái chia sẻ với em, chúc em siêu thoát bên thế giới vĩnh hằng. Sau đó tôi ghi lại xúc cảm của mình trong buổi chiều đi viếng mộ em Hy thành một bài thơ lưu niệm.


HẸN EM...

Tìm người bạn gái đã thương tôi,
Em đã ra đi vĩnh viễn rồi...
Dũng cảm hy sinh cho Tổ quốc,
Vì dân vì nước đã dâng đời.
Anh về tìm em ngồi bên mộ,
Biết nói gì đây hỡi Hy ơi !
Lặng lẽ nhìn em trong nhang khói.
Lòng buồn vô hạn nước mắt rơi.
Đành phận hẹn em sang kiếp khác,
Chúng mình nhất định gặp nhau thôi..    

  
               *****
Thi Ông, Hải Lăng, Quảng Trị năm Mậu Ngọ 1978.
(Trích đoạn trong Hồi ký “DÒNG ĐỜI TÔI” trong chương 2: Trở về quê...)


Ghi chú: Gia đình cô Võ Thị Hy ở làng Thi Ông xã Hải Vĩnh là một gia đình có 4 liệt sĩ: Cha là Võ Văn Hiến, hai anh Võ Văn Thống, Võ Văn Hướng và võ Thị Hy.  Bà mẹ đẻ của em Hy (là bà Phan Thị Quế) và bà nội của Hy (là Cáp Thị Chánh) đều là bà mẹ Việt Nam anh hùng.
                           
Nguyễn Hồng Trân (Cựu GV Đại học Khoa học Huế)


READ MORE - NGUYỄN HỒNG TRÂN - VIẾNG MỘ NGƯỜI BẠN GÁI LIỆT SĨ LÀNG THI ÔNG.

PHÙNG NGUYÊN - ÁO TRẮNG NGÀY XƯA

   
Cảm tác "Em Nhan Biều " thơ Châu Thạch 
để tặng những nữ sinh
bên kia sông ngày xưa.


Ra đi từ độ xuân thay lá
Thủa ấy đất trời đẹp sắc hoa
Cứ ngỡ bình yên nơi xứ lạ
Nào ngờ ngày tháng dậy phong ba.

Ta theo chinh chiến đời sương gió
Đem gởi tình yêu đến muôn phương
Và đã xa nhau từ dạo đó
Binh biến qua rồi thêm nhớ thương.

Trở lại tìm em khắp phố phường
Tin buồn nay đã biệt cố hương
Con chim tung cánh tìm duyên cát
Khiến cỏi lòng ta hóa dị thường .

Thôi thế từ đây cách biệt mù
Như là nắng hạ với mưa thu
Làm sao thắp sáng khung trời thẳm
Đành để yêu thương phải nhạt mờ.

Rồi những đêm dài luống ngẩn ngơ
Hỏi người xa vắng đến bao giờ
Giữa chốn trần gian ta gặp lại
Cho vùng trời đất bớt hoang sơ.

Nhiều lần ra đứng lặng bên sông
Thả hồn theo những chuyến đò ngang
Mà nghe trong dạ nôn nao quá
Áo trắng ngày xưa có còn sang.

                        Phùng Nguyên 

READ MORE - PHÙNG NGUYÊN - ÁO TRẮNG NGÀY XƯA

MẠNH TRƯƠNG - NHAN BIỀU, NHƯ LỆ


                
       Gửi Châu Thạch


Ôi Nhan-biều và ôi Như-Lệ
Hai địa-danh sao nghe buồn thế
Có con đò sáng chiều đưa khách
Dòng sông xưa uốn mình ra bể


Tà áo trắng sáng đi đến trường
Đường Phượng vĩ những buổi tinh sương
Chàng trai trẻ một thời oanh liệt
Đón đưa em qua mấy chặng đường.


Rồi phố nhỏ bao năm khói lửa
Người ra đi khắp bốn phương trời
Tà áo trắng cũng không còn nữa
Con đường xưa hoa phương tả tơi


Rồi thấm thoát bốn mươi năm trời
Thành phố xưa nay đã đổi đời
Thôn Nhan-Biều nay xanh hoa lá
Sông Như-Lệ trong vắt dòng khơi


Em áo trắng nay thành bà lão
Chàng trai xưa cũng đã bạc đầu
Lòng sao khỏi ít nhiều gió bão
Khi vô tình phố cũ gặp nhau ?



                 MT





READ MORE - MẠNH TRƯƠNG - NHAN BIỀU, NHƯ LỆ

Wednesday, September 21, 2011

TRẦN BÌNH – CÁC EM LÀM TÔI NHỚ...



Đỏ rực những chùm Phượng vĩ
Sân trường đầy lên kỷ niệm riêng mình...
Thả tinh nghịch vào điệu cười trong vắt
Các em làm tôi ngơ ngẫn đứng nhìn?

Các em làm tôi nhớ thời mười tám
Mùa Hạ sân trường … nỗi nhớ nông sâu
Có mối tình đầu thuở ngày thơ dại
Bím tóc lơ ngơ nghịch ngợm vô tình
                                                                 

Các em làm tôi nhớ thời đi học
Mộng cài hoa trong chuổi ước mơ
Có những niềm riêng tặng riêng người ấy
Ngõ không được lời
Bí rị …
thành thơ!

Các em làm tôi ngẩn ngơ dĩ vãng
Hoa Niên cổng trường
Thương nhớ đong đầy
Mười tám tuổi khát thèm duyên con gái
Để hồn tôi đắng chát khúc tình ngây.


Các em làm tôi thương nhớ về ai
Những chiều vắng đứng hoài bên cửa lớp
Ngày ấy tôi như kẻ mất hồn
mang dấu kín một  điều không ai biết


Các em làm tôi rộn lên  khao khát 
Ép chặt Bông hoa nơi vở học trò
Cánh Phượng đỏ niềm vui nhút nhát
Len lén nhìn em, len lén mong chờ!?


Các em làm tôi sống lại ngây thơ
Cứ tinh nghịch chơi trò đuổi bắt
Những bài thơ học trò
Muốn tặng em
không được
Một góc đời mang yêu dấu thư sinh


Các em làm tôi xao xuyến đi tìm
Những Câu thơ vụng về mà chân thật
Những lời yêu tôi mang đi dấu cất
Nặng gốc Tim: mười tám tuổi dại khờ!
đắng đót tận bây giờ
Cái thằng tôi tội nghiệp
Tay cầm nhánh hoa tươi
Muốn tặng em mình quá
Mà chỉ vu vơ buồn
Tôi hát khúc vu vơ …

Trần Bình
tranbinhga@gmail.com
READ MORE - TRẦN BÌNH – CÁC EM LÀM TÔI NHỚ...

ĐỘC HÀNH - NHỮNG THỜI KHẮC KHÓ PHAI



"Đi đâu củng nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương"*


Ngày về thăm lại quê hương
Đạn bom cày xới ruộng nương điêu tàn.
Đồng khô lúa cháy cỏ lan
Dòng sông thầm lặng đò ngang cắm sào.
Cây đa bóng mát ngã nhào
Đình làng thờ Họ bom đào hố sâu.
Xác xơ cau, nát vườn trầu
Nối liền thôn bạn cây cầu gãy đôi.
Trường xưa vắng tiếng trống rồi
Tháp chuông xóm đạo cũng thôi rung chiều.
Hàng thông rủ bóng cô liêu
Không gian đen nghịt mây chiều ngừng trôi.
 “Lô nhô mấy ụ bên đồi”
Cụ già khập khậy đang ngồi đốt nhang.
Mấy bà đầu quấn khăn tang
Đỏ hoe đôi mắt hai hàng lệ rơi.
Trong nôi em bé chào đời
Mẹ cha bạc phận xa rời trần gian
Gặp anh chân cụt một bàn
Gãy tay một cánh than van cuộc đời
Gặp em mười sáu xuân thời
Anh ơi! Tâm sự đôi lời đã đi
Anh xem quê mẹ hôm ni
Chiến tranh tàn phá còn chi đâu hè
Bắt tay tạm biệt em nghe
Chúc em sức khỏe hẹn hè năm sau
Nguyện cầu quê mẹ bớt đau
Hòa bình thống nhất có nhau trong đời.
Đi v xóm dưới thăm chơi
Vườn hoang nhà vắng, rối bời  nhện giăng
Nghĩa trang bia nát, tan lăng
Chó mèo vô chủ hung hăng  tha mồi
Bảy hai Quảng Trị quê tôi
Dòng sông Thạch Hãn ngừng trôi ngậm ngùi
Cổ Thành đổ nát thiêu vùi
Nguyễn Hoàng trường cũ bom lùi xóa tên
Bồ Đề say giấc ngủ yên
Cầu Ga gãy nhịp nát đền La Vang
Ngày về lòng dạ xốn xang
Độc hành lạc bước phố làng bơ vơ
Ngày về quê mẹ xác xơ
Khắc lòng ghi mấy vần thơ lưu đời…

            Thành Cổ Quảng Trị, 1972

READ MORE - ĐỘC HÀNH - NHỮNG THỜI KHẮC KHÓ PHAI

LÊ ĐÀN - NHỮNG VẦNG MÂY KHÔNG TRÔI

Nguyễn Văn Trình và Lê Đàn

Nhân đọc tập thơ
"Mây Trắng Bên Trời"
của Nguyễn Văn Trình, 
NXB Thuận Hóa
         

          Những vần thơ của thầy giáo Nguyễn Văn Trình trong tập thơ “ Mây rắng bên trời”  mang đậm chất “Thầy” trong đó, cái chất của nhà mô phạm thể hiện rất rõ trong những bài thơ là những câu chuyện kể về : “Cha tôi”, về “bạn bè, về đứa học trò thi rớt, về em bé nghèo bán bánh mì…” Đó là những vần thơ đạo lý, chan chứa tình người.


          Đặc biệt, những vần thơ thầy viết về :“Bướm trắng hồn nhiên” (cách gọi những em học trò đáng yêu của thầy), đã lấy được nước mắt của một độc giả già như tôi :


“…Đó là bài giảng cuối cùng cho em,/ Mà sáng nay thầy giảng/ và bắt đầu một cuộc chia tay…/ Vội vàng cái buổi chia tay/ Không phải lần đầu sao thầy rưng rức/ Cả lớp nôn nao…một thoáng ngậm ngùi…/ Rồi tiếng cười thay nước mắt”  (Bài giảng giờ chia tay). 


           Tại sao vậy? Một người tuổi đã xế chiều dễ gì có thể khóc chỉ vì một bài thơ tuổi học trò???!!! Vậy mà tôi đã “ướt mi” khi đọc bài thơ trên của thầy. Có một nhà thơ đã xúc động đến tuôn trào giọt lệ khi nghĩ về thời thơ ấu trong lúc đang ngồi một mình giữa canh khuya trọ học nơi thành phố hoa lệ : “Đôi mắt ướt, tuổi vàng, khung trời hội cũ/ Áo màu xanh không xanh mãi trên đồi hoang…/ Đếm tóc bạc tuổi đời chưa đủ/ Bụi đường dài gót mỏi đi quanh” (Tuệ Sỹ). 


         Còn Nhạc sỹ Quốc Bảo dù không ứa lệ nhưng cũng cay cay một chút ấu thơ: “Còn gió mát giữ cho thu vàng/ Còn bát ngát giữ cho xuân tràn/ Còn xa xôi giữ cho nhau hình bóng/ Còn vòng tóc rối giữ cho vai em mềm/ Còn giấy mới giữ cho câu thơ u huyền/ Còn ta, ta giữ lại cho ấu thơ” (Giữ lại cho ấu thơ-Nhạc QB) 


Những vần thơ về tuổi học trò của thầy hay đến lạ:“ Nhớ mùa xanh, lá vẫy môi chào/ Ôi hồn nhiên, ngọt nắng chiêm bao” (Hoài niệm). Pha lẫn một chút “yêu” hồn nhiên chất chứa: “Sao giấu nỗi, tình yêu nén chặt/ Trái tim anh thắp lửa phượng hè ơi” (Ngày tựu trường). Ai bảo thầy giáo trẻ không đa tình?! – Có đấy, nhưng thật là kín đáo : “Mùa cúc tím và những chiều ngóng đợi/ Em dịu dàng ngọn gió cứ đầy vơi” (Chiều An Lạc). 


Cũng có lúc ngồi một mình giữa canh khuya nhưng thầy chỉ tự hỏi: “Em về mây tím hoa mua/ Đường côi mấy nẻo gió lùa hồn anh” (Em về bên ấy). Đôi lúc cái ta đâu khổ xuất hiện trong thơ thầy: “Em về/ Nỗi buồn chan đáy mắt/ Khoảng trời nào màu trắng phủ bông lau/ Ta đau đớn nhặt mưa xâu thành chuỗi/ Cứ ngỡ rằng vương miện của quân vương” (Em về). Bây giờ cái ta đã chuyển sang cái tôi vụt ra khỏi tâm thức tìm kiếm: “Tôi đi tìm em/ Tìm trong ký ức/ Mênh mông, rộng dài nỗi nhớ/ tôi chạm phải trái tim nức nở/ Nghe nhói đau/ Trống vắng./Nỗi niềm…/ Em-Ảo ảnh,/ Còn tình tôi, rất thực” ( Em-Ảo ảnh).

 

Nhưng “đau đớn” đâu dễ gì ngự trị mãi trong tâm tưởng của cái “tôi vốn đáng ghét (?!). Thầy đã biết tỉnh thức quay trở về với thực tại nhiệm mầu, để có những khoảnh khắc thăng hoa toả sáng tuệ giác tinh hoa để viết lên những bài thơ có chữ “AI? hay đến lạ  như:


“Em về…/Để mình ai, trống vắng, đợi chờ”  (Em về)

“Em về chiều hoá mây bay/ Để ai ngơ ngẫn, nỗi này ai mang” (Vô đề 4)

“Ai về ngày tháng chông chênh/ Để ai ở lại thác ghềnh ai ơi”  (Vô đề 5)

“Em,/ Chuyện mưa nắng cuộc đời vẫn thế/ Buồn vui chớp nhoáng đời người/ Khi em vẫn là nỗi nhớ/ Dày vò ai cái thuở xa thương/…Em về cho ai chơi vơi…”   ( Em về cho ai chơi vơi)


Tác giả đã nhắc đi, nhắc lại nhiều lần chữ “Ai?”. “Ai”... có phải là cái tôi đau khổ hôm qua không?! Ai không phải là ngôi thứ nhất số ít trong tiếng Anh, càng không phải là thất tình lục dục (Hỉ, nộ, ái ố, ai, cụ lạc). Ai chơi vơi?! Đâu phải là tôichơi vơi. Đúng như một vị thiền sư đã dạy chúng tôi trong một khoá tu thiền: “Khi thực tập thiền định được một thời gian thì cái tôi (Bản ngã) của quý vị sẽ biến mất trong thời gian mình ngồi tĩnh toạ, lúc đó tâm mình ở trong trạng thái “Định”, cái cảm giác đau hoặc tê chân sẽ biến mất, vì đâu còn cái tôi nữa để mà đau. Các thi sĩ cũng có được trạng thái này lúc sáng tác. Nhưng khi xả thiền thì cái tôi quay trở lại, và cái cảm giác tê chân hay phiền não cũng quay trở về y nguyên như cũ…”  

 
“Ai” có thể là một câu hỏi, cũng có thể là một từ phủ định ai chứ không phải là tôi. Cái tôi vừa mới nói với em rằng nắng mưa là chuyện của trời, “Buồn vui chớp nhoáng đời người”, đành rằng biết như vậy nhưng khi xa em làm sao không nhớ, làm sao không dày vò. Nhưng, như vị thiền sư giảng về Thiền định, nhà thơ đã ở trong trạng thái “Định” cho nên đã biến mất cái tôi bị dày vò, sự dày vò và phiền não tạm thời lùi ra, để nhà thơ đang trong trạng thái nhập định đã “THẤY” cái dày vò, cái chơi vơi, cái đau khổ là của ai đó, chứ không phải của tôi. Thật lạ, và cũng thật diệu kỳ cái khoảnh khắc đó. “Vâng chỉ có nơi đó, nơi đó ta mới thật sự thống khổ triền miên, mới muộn  phiền sảng khoái” (Huy Tưởng). Dù phút giây biến mất cái tôi đáng ghét đó chỉ trong thời gian rất ngắn, nhưng cũng đủ cho nhà thơ có được những vần thơ vượt thoát cái tầm thường nhân thế. Và những câu thơ chơi vơi khiến lòng tôi mê mẫn chơi vơi giùm cho tác giả, tôi đã tìm thấy trong bài thơ chơi vơi sẵn có một giai điệu đẹp, bài hát “ Chơi vơi” hình thành từ bài thơ có nhiều chữ “Ai” ấy.


          Cái chơi vơi ấy thực ra là “của ta”, nhưng ta cứ cho là của ai đi cho nó nhẹ người.Thầy giáo- nhà thơ Nguyễn Văn Trình rất giỏi, vì đã hoá giải được nỗi u sầu nhân thế khi tìm ra được một chữ “AI” trong ngôn ngữ tiếng Việt để thay cho cái tôi hay là cái ta hoặc nói một cách triết học hơn là cái “bản lai diện mục”, tất cả các thứ tên gọi ấy nhiều khi rất đáng yêu, nhưng nhiều khi cũng rất đáng ghét. Tôi đã phổ nhạc liền một mạch 5 bài thơ trong tập thơ đầu tay của thầy trong đó có bài thơ: “Em về cho ai chơi vơi”. Đó có lẽ là cái duyên giữa thơ và nhạc, là cái duyên giữa tôi và thầy giáo-thi sĩ Nguyễn Văn Trình .


          Hành trình của thơ đồng hành cùng dòng chảy của ý và tưởng trong dòng sông tâm thức vốn không ngưng nghỉ. Thơ có sẵn trong tàng thức của mỗi người, nhưng vấn đề là người ta có chịu khó lấy thơ ra hay không?! Khi thầy giáo làm thơ, thầy đã chịu khó lấy ra những bài thơ hay đầy chất “Nhân văn”, những bài thơ của thầy đẹp như những nụ hoa thơm ngát, và tập thơ của thầy sẽ là một vườn hoa đầy hương sắc tô điểm cho cuộc đời đáng yêu này!


          Tôi muốn nhắn nhủ những người thầy giáo từ trước đến giờít,dù nhiều đã từng làm thơ, thì nay quý vị nên ngay lập tức lấy thơ ra, vì nó đã có sẵn ở trong kho tàng thức của quý vị. Khi người thầy làm thơ thì những bài thơ ấy hay lắm, rất hay! Thơ thầy giáo bao giờ cũng mang đậm chất nhân văn và những bài thơ ấy luôn là những bông hoa đẹp.Tôi nói thật đấy! Quý vị thử coi?! Riêng tôi, tôi gọi những bài thơ trong tập thơ : “ Mây trắng bên trời” của thầy giáo- thi sĩ : Nguyễn Văn Trình là những “ Vầng mây không trôi”,bởi những bài thơ ấy luôn day dứt và ám ảnh tôi, để lại cho tôi những ấn tượng khó phai mờ sau mỗi lần đọc.Tôi tin những “ Vầng mây không trôi ” sẽ còn mãi với trời xanh mây trắng !  

                                                      
                                                      Viết tại Đông Hà ngày 10/7/2011

Lê Đàn
READ MORE - LÊ ĐÀN - NHỮNG VẦNG MÂY KHÔNG TRÔI

Tuesday, September 20, 2011

NGUYỄN QUÝ - ĐỜI LÀ GÌ? THỰC TẠI HAY HƯ VÔ?



Có khi suốt đêm tôi ngồi với Trịnh, tôi không rời nửa bước vì tôi sợ rằng khi nhón chân đi, những ca từ ấy sẽ bay mất, rồi đời này sẽ còn lại gì dư vị ngọt ngào và khổ đau nữa.

Đôi khi Trịnh ru tôi vào cái cõi mà tôi như thiền suốt ngày trong đó, tôi như một kẽ ngoan đạo Trịnh. Ừ, thứ âm nhạc đó đáng để tôi tôn thờ thành một món đạo. Nó nhiều khi như triết học, như nhân sinh, như bản ngã thánh thiện uyên thâm chảy mềm mại trong từng giai điệu u sầu của cõi thế.

Ở đó có cả buồn vui, đau khổ, sự sẻ chia, có hoà bình, có chiến tranh, có người phụ nữ, có ly biệt và có rất nhiều thứ khác nữa. Kể cả chúng ta tìm thấy lịch sử của cả dân tộc trong sâu thẳm nó.

Và ở trong đó, suối nguồn thơ ca như chảy mãi vĩnh hằng bất tận, nàng thơ rất đa dạng, ca từ rất sâu lắng đến khó hiểu, có cả chất thơ cổ điển, và đôi khi rất hậu hiện đại.
Thử ai có thể ví rằng cái nắng:

Gọi nắng
Trên vai em gầy

Có phải bản chất Trịnh là thần thánh không mà gọi được nắng, nắng ở trên vai..đó lá dấu chân của hậu hiện đại và bản chất uyên bác lịch lãm. Nhiều khi tôi ngồi để lý giải cái sự đời nằm trong chính những ca từ ấy, hơi khó hiểu nhưng có gì đâu. Đời này thật đẹp, con người và thiên nhiên vạn vật có thể giao tiếp hoà hợp với nhau, có thể cảm nhau bằng tất cả các giác quan, thì hà cớ gì mà con người với con người phải sống tệ bạc với nhau, không yêu thương nhau. "Sống trong đời sống cần có một tấm lòng". Triết học ấy thật thâm sâu.

 Rồi ở một góc nào đó, một buổi tối mưa buồn, Khánh Ly lại cất lên rằng :

Ôm lòng đêm
nhìn vầng trăng mới về
nhớ chân giang hồ
Ôi phù du
Từng tuổi xuân đã già
Một ngày kia đến bờ
Đời người như gió qua..

Có nỗi buồn nào hơn khi thả những ca từ này vào đêm, ai có thể ôm được màn đêm đây? Có chăng là kẻ đang sở hữu những siêu nỗi buồn.

Ở đó ta liên tưởng có một kẻ đơn côi đi về nơi  góc phố đìu hiu nhỏ, góc phố chẳng còn ai, chỉ còn nỗi buồn của trần thế nặng trĩu ru từng bước chân liêu xiêu cuối ngày. Nỗi buồn ấy thâm u trên khuôn mặt, khắc khoải đôi mắt, và lan toả ra vết chân chim. Không nước mắt mà nghẹn ngào.

Âm nhạc của Trịnh thấm đẫm nỗi buồn, nỗi buồn thì thường sống rất lâu trong trái tim. Ai cũng có nỗi buồn, vì thế khi ôm nỗi buồn ngồi gặm nhấm những ca từ của Trịnh, dưới sự tương tác của giai điệu  du dương nhẹ nhàng, thì nỗi buồn như được cộng hưởng thêm, rung lắc, va quẹt vào mớ thần kinh xúc cảm và thành quách trái tim thương tổn của con người, nó phát triển sự đau đớn thầm kín ấy lên nhiều lần. Và lúc đó chúng ta hiểu được Trịnh, thương Trịnh và thương cả chính mình vô cùng tận.

Và những Diễm Xưa, Biển Nhớ, Tuổi Đá Buồn, Ru Ta Ngậm Ngùi phảng phất ta khi bắt gặp hoàng hôn hay những cơn mưa đi qua đời rất nhẹ, rớt xuống thứ buồn đau sâu kín.Cõi thế và tình yêu thường chứa chất sự khổ đau, hãy nghe Trịnh để mà biết, mà hiểu rõ niềm đau tận cùng để rồi giải thoát. Và chúng ta đi vào nỗi buồn ấy, âm nhạc ấy, chúng ta sẽ biết cách giải thoát chúng ta. Tôi thường làm như thế đấy.

Ghế đá công viên,
dời ra đường phố
Từng hàng cây nghiêng,
chìm trong tiếng nổ
Từng bàn chân quen,
chạy ra phố chợ
Em bé loã lồ,
giấc ngủ không yên.

Những lời rất thơ và rất hình ảnh, thơ có hình ảnh càng khó, thì nhạc mang hơi thở dáng dấp của thơ hình ảnh càng khó hơn.

Trên đời này không có ai cảm được cuộc sống sâu lắng bằng đôi mắt của nghệ sỹ, và để người đọc hình dung ra cái thực tại ấy thì chỉ có những nghệ sỹ lớn mới có thể làm được.

Tình ngỡ đã phôi pha
nhưng tình vẫn còn đầy
Người ngỡ đã đi xa
nhưng người vẫn quanh đây
Những bước chân mềm mại
đã đi vào đời người
Như từng viên đá cuôị
rớt vào lòng biển khơi
(Tình Nhớ) 

Rồi thì những :Gia Tài Của Mẹ, Đại Bác Ru Đêm, Người Con Gái Việt Nam Da Vàng, Tiến Thoái Lưỡng Nan, Đi Tìm Quê Hương..khắc khoải ghi lại lịch sử Việt thấm đẫm nhiều nỗi buồn, nỗi buồn của dân tộc, của chiến tranh.

Hơn ai hết Trịnh ngộ rõ sự vô nghĩa của chiến tranh và tranh dành quyền lực để rồi nhân dân phải chịu cảnh tang thương, chết chóc và ly tán. Khi nghe những u khúc ấy, tất thảy con dân Việt chúng ta không khỏi đau đớn dâng trào, rưng rưng nước mắt, thương cho lịch sử, cho tổ quốc bi hùng.

Rồi Trịnh đã làm được cái điều lớn lao, hơn cả thiên sứ hoà bình mà để con dân chúng ta tôn thờ như một vị thánh. Trịnh đã hàn gắn vết thương cho dân Việt và hàn gắn sự chia ly trong tâm hồn cũng như tâm lý chính trị trong mỗi con người Việt.

Ca khúc Nối Vòng Tay Lớn như lời hiệu triệu dân tộc Việt Nam gác lại quá khứ, gác bỏ hận thù, đoàn kết thương yêu, nam bắc sum họp một nhà. Ra sức xây dựng tổ quốc bước qua giai đoạn đau thương để có được như ngày hôm nay.

Và đêm nay tôi lại ngồi nghe Trịnh, ngoài kia những giọt mưa rả rích đang tuôn, góc quán âm u những nỗi buồn, nặng trĩu những tâm tư. Rồi thấy mình thương Trịnh vô cùng, đã mười năm Trịnh mất, nhưng những ca khúc của ông vẫn thăm thẳm ru ta từng ngày, từng giờ. Thứ nhạc Trịnh như từ bao giờ đã hình thành một bản sắc văn hoá rất riêng cho cả dân tộc.

Rồi mai sau có ai nghe Trịnh vẫn tươi mới như thuở người còn lang thang từ bắc vô nam nối liền nắm tay, và sẽ niệm ra rằng đời này như Cát Bụi nhỏ nhoi ngắn ngủi, mà trải lòng trắc ẩn với đêm đêm rằng? đời là gì? Có thực tại hay hư vô??

NQ 

Tranh của Trịnh Công Sơn

READ MORE - NGUYỄN QUÝ - ĐỜI LÀ GÌ? THỰC TẠI HAY HƯ VÔ?

VÕ LÀNG TRÂM - NHAN BIỀU ƠI EM Ở ĐÂU?




 Cảm tác bài 
Em Nhan Biều - Em Như Lệ 
của Châu Thạch


Em ở Nhan Biều hay ghé qua
Mà sao hương bắp quyện hương cà ?
Lây lan sang cả dòng sông Hãn
Phất phơ tà áo thoảng mùi hoa.

Len lõi theo em tới cổng trường
Làm anh ngây ngất với mùi hương
Em đi có biết người ngơ ngẫn
Ấp ủ trong lòng trộm nhớ thương .

Từ đấy em về trong mộng vương
Hằng đêm thao thức nhớ người thương
Tỏ bày lên giấy bao lần viết
Nhưng chẳng trao người dấu đáy rương .

Cuộc chiến tràn về lệnh động viên
Bao chàng trai trẻ xếp bút nghiên
Anh cầm giấy gọi lòng tê tái
Biết nói gì đây với bạn hiền ?

Một sớm mai nào theo toán quân
Chạy về phố cũ cuối mùa xuân
Tìm đâu hình ảnh người xưa ấy
Dăm tiếng chuông chùa xa vọng ngân .

Em đã đi đâu chạy về đâu ?
Giữa mùa lửa đạn loạn ly sầu
Kinh hoàng đại lộ con đường máu
Biết bao sinh mạng ngủ yên cầu *

Hôm nay trở lại thăm trường cũ
Đường sá ngổn ngang lắm bụi mù
Thành Cỗ tan tành, xanh cỏ mọc
Vẳng đâu đây đôi tiếng cúc cù .

Bạn tình đâu “gù” hoài cu gáy
Lòng thêm buồn mắt thấy cay cay
Nhan Biều ơi ! bao năm biền biệt
Người nơi đâu thoang thoảng hương bay ?

                               Võ Làng Trâm

* Cầu Dài
READ MORE - VÕ LÀNG TRÂM - NHAN BIỀU ƠI EM Ở ĐÂU?