ĐỌC
“KHOẢNH KHẮC ĐỜI TÔI”
TẬP THƠ ĐƯỜNG LUẬT CỦA VĂN THANH
Châu Thạch
Nhà thơ Văn Thanh tên thật là Trương văn Thanh
nên ông còn có bút danh là Văn Thanh Trương và trên dòng facebook của ông cũng
lấy tên ấy.
Văn
Thanh ở độ tuổi trên thất thập cổ lại hy hơn mười niên nhưng còn rất đa tài và
minh mẩn. Ông thường tạo dựng những tập video
thơ nhạc đầy màu sắc và âm thanh tuyệt vời, gây nhiều ấn tượng cho người
thưởng thức. Một lần đi cùng nhà thơ Kha Tiệm Ly về Tây Ninh để thăm Ban Biên Tập
trang web datddung.com, nhà thơ Kha Tiệm Ly đã nói thẳng với Châu Thạch: “Thơ
Đường Luật của anh còn thua thơ anh Hai nhiều lắm”. Anh Hai tức là nhà thơ Văn
Thanh. Tôi không cảm thấy giận dỗi gì mà còn vui vì sự thật là như vậy. Văn Thanh
chuyên sáng tác thơ Đường Luật nhưng ít
đăng trên diễn đàn mạng mà chỉ giao lưu chủ yếu với thi hữu trong nhóm thơ “Hoàng Gia”. Cái tên “Hoàng Gia” của
nhóm chi là để dí dỏm nói ngược chữ “Già Hoang”.Tuy thế các thi hữu của nhóm
thơ nầy quả thật là những cột trụ Đường Luật
và là những cây bút tài hoa của thể thơ khác. Nam thì có những cây bút
như Võ Làng Trâm, Võ Sĩ Quý , Lê Hoàng, Độc Hành, Từ đức Khoát..vv, nữ thì có
Sông Thu, Hoài Hương Xưa, Thy Lệ Trang, Như Thu, Ca Dao Như Thu, Lê
Liên..vv.Thi hữu của nhóm nầy ở khắp quả địa cầu và kiến kỳ thanh nhau nhiều
hơn kiến kỳ hình. Tuy vậy họ rất gắn bó yêu thương nhau vì chung một dòng máu
thi ca. Bây giờ nói đến thơ Đường Luật của Văn Thanh
Nhà
thơ Văn Thanh vừa cho ra đời tập thơ “Khoảnh Khắc Đời Tôi”. Đời tôi mà là một
khoảng khắc thì ta biết ngay đây là một quan niệm bi quan , cho cuộc đời như là
một bóng câu qua cửa sổ. Thế nhưng đọc tòan bộ trên 200 bài thơ của ông, “Khoảnh
Khắc Đời Tôi”chứa đầy những tư tưởng lạc quan trong cuộc sống. Nhà thơ quan niệm
rằng đời chỉ là khoảnh khắc, nhưng trong khoảnh khắc đó ta hạnh phúc trong vần thơ chén rượu:
Đời
là khoảnh khắc đấy mà thôi
Phút
chốc trăm năm đã hết rồi
Danh
vọng phù vân sao mệt mõi
Tình
yêu say đắm mãi xa xôi
Mặn
mà chi lắm thêm sầu khổ
Ân
ái sâu đầy lắm nổi trôi
Quên
hết tháng ngày trong quá khứ
Vần
thơ chén rượu mãi vui thôi
(Khoảnh Khắc)
Đọc
thơ ta không thấy một từ nào của Phật giáo hay Lão giáo
Nhưng cái tư tưởng của nó là buông bỏ ( vô
quái ngại nhà Phật) và sống vô tư ( vô vi của đạo Lão) gần như gói trọn trong
thơ.
Nhiều
nhà thơ Đường Luật thời nay dùng quá nhiều
những từ triết ly hiểm hóc để nói đến phương tiện và cứu cánh của giải
thoát. Nhà thơ Văn Thanh nói cái phương tiện ấy như chơi và cứu cánh đạt được
cũng chỉ là chơi:
Cao
tuổi còn gì để ước mơ
Mong
cho trí óc chẳng phai mờ
Văn
chương thi phú, đây là bến
Sản
khoái thảnh thơi đó chính bờ
Đôi
mắt dật dờ càng sáng tỏ
Đôi
tay hí hoáy vẫn ngon ơ
Hay
cho cái kiếp con tằm gửi
Tuổi
cổ lai hy chẳng hửng hờ!
( Già làm thơ)
Không
cao siêu mà thành cao siêu. Đọc thơ ta thấy “bến” và “bờ” là “văn chương thi
phú” và “sản khoái thảnh thơi”. Văn Thanh cho rằng văn chương là phương tiện (bến) để lên con thuyền ấy đến được “bờ” là sự “sản
khoái thảnh thơi” hay cao hơn là sự siêu thoát của linh hồn.
Ở
tuổi quá cổ lai hy đã hơn mười năm nhưng nhà thơ Văn Thanh viết về sự ly cách của
tình yêu thật tuyệt vời:
Lá
vàng héo úa đã thôi bay
Thu
chết từ lâu với tháng ngày
Hờ
hửng trăng khuya chìm đáy nước
Lửng
lờ sương sớm quyện chân mây
Anh
nơi quê cũ đời lây lất
Em
ở xứ người sống lất lây
Hình
ảnh một thời còn đắm đuối
Những
ngày thu ấy vẫn nồng say
( Thu Chết)
Tôi
đã nghe bao bài ca về “Mùa thi chết trong niềm nhớ”, bao bài thơ về “Mùa thu chết
trong tình yêu” nhưng “Thu Chết” của Văn Thanh chỉ trong tám câu bảy chữ mà đem
được hết cả không gian, thời gian của nhiều mùa thu tuyệt đẹp vào đó, rồi lại
đem cả cuộc sống gian truân của hai linh hồn xa cách đặt vào thơ. Mùa “Thu Chết”
của Văn Thanh không thiếu “trăng khuya chìm đáy nước”, không thiếu “sương sớm
quyện chân mây”. Mùa thu ấy có đủ hình ảnh đẹp của thu, có đủ sự gian khó của đời
để đọc thơ ta cảm nhận được hết nối buồn xa xôi, mênh mông mà cô quạnh đến nỗi
“lá vàng héo úa” cũng đã thôi bay. Hình ảnh nối buồn của lá cũng chết đi thì
còn nỗi buồn nào cao sâu hơn nữa! Tuyệt vời của bài thơ là ở đó!
Những
bài thơ tình của nhà thơ Văn Thanh còn nguyên cái chất lảng mạn thời trai trẻ cọng
với sự chửng chạc của tuổi già khiến cho đọc thơ ta như được hưởng toàn bộ sự
tinh hoa của thi phú:
Miên
man thương nhớ đã bao lần
Phiêu
lãng tình ta ngọn sóng lan
Đầu
núi trăng treo thêm lạnh lẻo
Bên
lầu hoa đắm tựa phai tàn
Tiếng
đàn tương ngộ còn âm hưởng
Chén
rượu giao bôi đã lở làng
Thương
nhớ bao niềm thường ảo ảnh
Theo
ta thao thức với thời gian
( Niềm Thương Nhớ)
Thật
tình nếu không biết trước đây là bài thơ của Văn Thanh thì tôi có thể lầm nó là
một bài dịch của thơ thời thịnh Đường mà
người dịch nó cũng là một thi nhân tuyệt tác. Những câu thơ “phiêu lãng tình ta
ngọn sóng lan” hay “Bên lầu hoa đắm tựa phai tàn” tác giả đã dùng tứ thơ lung
linh để phát họa những hình ảnh quá đẹp mắt, gởi cả khối tình đằm thắm của thi
nhân vào đó. Đọc thơ hồn ta cũng phiêu
lãng theo ngọn sóng tình hay gục xuông bên lầu để thiếp vào cơn mộng mê thương
nhớ.
Đọc
thơ về quan niệm sống của Văn Thanh, ta cảm thấy có một chân trời sảng khoái,
vui mãi trong tâm hồn tác giả. Nhà thơ có nói đến cái già, nhưng cái già của
ông như những bông hoa lớn và đẹp nở vào cuối đông nhưng lại đàu xuân:
Sống
thời trai trẻ bao năm qua
Thoắt
cái đời ta đến tuổi già
Mõi
gối, chuyện xưa còn nhớ mãi
Mắt
mờ, tình cũ vẫn chưa nhòa
Lưng
còng, còn muốn trò chơi bướm
Sức
kiệt, lại mê thú ngắm hoa
Cỏi
thế tràn đầy bầu rượu ngọt
Vui
cùng bạn hữu với thơ xa.
(Vui Mãi)
Rượu
ngon vơi bớt nỗi sầu bi
Than
trách trời xanh chẳng được gì
Một
chén cay nồng nào phải tội
Đôi
lời đàm tiếu có là chi
Đất
trời thuận hợp đâu cùng lúc
Mưa
gió thất thường cũng có khi
Biết
vậy thôi thì ta cứ chén
Giọt
bùi giọt đắng tạo vần thi.
( Rượu Ngon)
Đọc
những bài thơ như trên của Văn Thanh, ta thấy trong ông một con người đại lượng,
tư duy tưởng như hời hợt với đời nhưng thật ra sâu nhiệm một tư tưởng cao siêu
tựa như các bậc hiền triết rong chơi trong cõi thế. Với “Vui Mãi” Văn Thanh
càng già càng không quên mà càng nhớ. Sự nhớ của nhà thơ làm cho càng già càng
chắc lọc cho tâm hồn tinh túy thêm để gần với những vui chơi thâm thúy của đời.
Với “Rượu Ngon” nhà thơ hòa nhập cuộc sống trong quy luật mà tạo hóa dựng nên,
vui chơi và thụ hưởng một cách hài hòa với biến đổi của nhân gian và của đất trời. Cả hai bài thơ
diễn tả cuộc sống như vầng mây trắng bay, bềnh bồng mà biến hóa dưới trăng sao.
Về
thơ Đường Luật của Văn Thanh, tôi nghĩ không cần đề cập niêm luật, đối ngẫu hay
cú pháp làm gì, bởi ông viết trôi chảy như một dòng thơ tự do, nhẹ nhàng đến nỗi
người đọc dầu khó tính đến mấy cũng quên đi cái luật lệ của thơ Đường. Từ đó ta
nghiệm ra nhà thơ kêt cấu niêm luật, đối ngẫu, ý, tứ sít sao đến nỗi mỗi bài thơ như dòng sông rộng
mà êm đềm trôi chảy. Tất nhiên đó là một cây bút tài hoa, tinh thông Đường luật
mới múa bút mà bút bay êm đềm trên hai bờ giấy.
Với
một tập trên 200 bài thơ, mà chỉ đưa ra 5 bài làm chứng thì chưa nói được gì.
Đó chỉ là những bài thơ tiêu biểu theo cái nhìn hạn hẹp của người viết. Mong rằng
thơ Văn Thanh còn có cơ hội đến nhiều với thi hữu và bạn đọc để những bông hoa
đẹp văn chương không như “Bên lầu hoa đắm tựa phai tàn”./.
Châu Thạch
