Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Monday, December 19, 2011

Châu Thạch - DỪNG TAY LẠI



Khi bạn chặt một cành cây rơi xuống
Một mầm xanh bị hủy hoại giữa trời
Khi một cây trốc gốc giữa cuộc đời
Thay vào chỗ, mọc một mầm sự chết.

Cây giúp ích cho đời đâu kể hết
Sao chắc rằng cây không phải sinh linh?
Cây cho người sự  sống giữa hành tinh
Người phản bội thì cây đành bất nghĩa.

Không có cây đất này thành tử địa
Núi xương khô, biển vực cháy màu tro
Nắng trên cao thành quỷ dữ reo hò
Nước thành lũy hung thần tuôn dưới thấp.

Không có cây những kỳ quan bị lấp
Những công trình lũ, lốc cuốn trôi đi
con người lớp lớp rụi từng khi
Hít thán khí thành bình hơi chất độc.

Bạn cứ  đốn cây đi, cưa trốc gốc
Cứ  biến cây thành nhà cửa nguy nga
Để mai sau con cháu thế giùm ta
Gánh hình phạt tòa thiên nhiên báo oán.

Khi bạn chặt một cành cây đứt đoạn
Hay bạn khai trắng cả một khu rừng
Xin hỏi lòng có thật lợi cho chăng
Hay bạn phá, giết môi trường sinh thái .

Hãy thức tỉnh và xin dừng tay lại
Hãy yêu thương chăm chuốc mái nhà xanh
Giữ nguyên cho muôn vật sống an lành
Bạn sẽ thấy cây chính là phép lạ ./.


Châu Thạch
truongvantran@hotmail.com                                   
READ MORE - Châu Thạch - DỪNG TAY LẠI

Sunday, December 18, 2011

ĐÌNH THU - CHÙM THƠ THÁNG CHẠP


Tháng Chạp


Thì cứ để gió muà đông bắc trôi qua
Đừng chạm vào nỗi nhớ
Trong khoảnh khắc giao muà
Ánh sáng mặt trời thường đi ngủ muộn
Bầy chim vẫn lang thang chưa về

Thì cứ để cánh đồng hong gốc rạ khô
Ai vẽ khói lam trên bầu trời tháng Chạp
Mẹ gánh về cả một chiều nắng nhạt
Bóng nghiêng phiá chân trời

Thì cứ để chồi non nhú trên cây
Rồi nghe lộc biếc giải bày
Mai vàng chớm nụ chờ xuân đến
Một chút vô tình cũng ngất ngây

Thì cứ để tia nắng tràn qua ô cửa sổ
Em lặng lẽ đứng nhìn …
Tháng Chạp trôi ngập ngừng
Giấu thời gian vào trong nỗi nhớ
Nghe muà xuân hát râm ran



    
      

 Về quê nghe mùi khói đốt đồng
                                                  “Tặng Hiểu – Cộng hoà LB Đức”

Tháng Chạp về quê
Thăm lại cánh đồng sau mùa gặt
Gốc rạ nằm trơ
Đụn rơm vàng óng ả
Khoe sắc trong nắng chiều
Không gian khác lạ
Đàn trâu về thong thả
Dẫm lên lối mòn xưa

Vội vã ngày cuối năm
Dòng người đi tảo mộ
Thăm mồ mả ông bà, dòng họ, tổ tiên
Về lại với quê hương
Sau bao ngày xa cách
Gửi niềm tin vào những người đã khuất
Cầu mong điều bình an

Linh hồn của đồng quê
Là mùi hương tháng Chạp
Mùi khói đốt đồng, mùi hương trầm thơm ngát
Bay lơ lửng giữa bầu trời
Ngàn năm bóng mẹ
Đi về trên lối xưa

Ai đốt đồng tháng chạp
Để khói vàng chân quê
Bây giờ trở lại không còn nữa
Tháng Chạp về quê nghe mùi khói đốt đồng
Không còn nội nên khói dồn lên mắt
Khói tự ngàn xưa cứ bảng lảng bên lòng

                           


Miền lặng


Không phải điệu Tango của tháng ngày phố thị
Ta về yên ả với làng quê
Gió thổi tung triền nhớ
Tiếng dế ấu thơ lạc về
Trôi … mấp mé bờ ao

Con chuồn chuồn ớt  rong chơi
Ngày khóc trên bờ vai hẹp
Vết nhức tràn qua bờ chạng vạng
Đợi đêm về hoan ca

Mùa Đông hát thánh ca
Cơn đau nằm im
Tâm thức men theo miền lặng
Nghe tiếng con rô quẫy mình gọi bạn
Một nửa hồn quê 
Còn sót lại cuối cánh đồng





Chốn xưa

Cúi xuống hôn đêm
Người lữ khách ngồi bên hè phố
Hát nghêu ngao khúc ca buồn
Thời gian trôi…
Cánh đồng biến mất
Đàn trâu đi hoang vào miền cổ tích
Mơ về ngày xưa xa lắc . . . xa lơ
Cây đa đầu làng
Theo chú Cuội lên trăng
Mạch ngầm khan kiệt
Giếng nước rêu phong
Khô như mắt thiếu phụ chờ chồng
Con đường mòn quanh co
Mất dấu bàn chân thời thơ trẻ

Ngồi say bên hè phố
Ngỡ đắm mình trên vạt cỏ non
Dòng người cuồn cuộn
Chảy vào miền nguyên thức
Con sông quê bình yên
Đôi mắt cuộc đời không nhầm lẫn
Quay tìm về chốn xưa !




Đình Thu
                                                             
dinhthubank@yahoo.com.vn 


                                                            
READ MORE - ĐÌNH THU - CHÙM THƠ THÁNG CHẠP

PHẠM NGỌC THÁI - THỜI ÁO TRẮNG


Trả lại cho anh một thời áo trắng
Em đi rồi, mai thành phố cô đơn!...
Những bông hoa mùa xuân thôi không nở
Đi dưới bóng điện đêm lòng sẽ rất buồn.
 
Ôi, yêu dấu cái thời còn cắp sách
Mắt em cười mùa thu xanh lên!
Những buổi chúng mình tìm ánh trăng để học
Tà áo trắng động vào...khe khẽ nát tim anh!
 
Trả lại cho anh một thời áo trắng
Đã đi qua và...đã đi qua...
Với cả dòng sông trôi mơ mộng
Lá lá rụng vàng, tóc tóc hóa sương pha.
 
Nghe gió thổi hàng cây vi vút
Em biển xanh xa mãi vô cùng…
Anh đứng lặng một mình bên bờ biếc
Những âm thanh kêu bổi hổi trong lòng.
 
Trả lại cho anh một thời áo trắng
Em đi rồi, mai thành phố cô đơn!...
                                    
PNT 
thai_quanthanh@ymail.com

(Tác giả gởi tặng VNQT)
READ MORE - PHẠM NGỌC THÁI - THỜI ÁO TRẮNG

LƯU QUANG MINH - CHỊ EM BẠN DÂU


Cùng tuổi nhưng người vai chị, kẻ vai em, xưng hô với nhau sao khó quá. Hai đứa vốn là bạn bè từ trước, “mày, tao” lâu nay thành quen miệng, biết sửa thế nào?
Tình cảnh ấy tưởng chỉ thấy được đâu đó trên màn ảnh nhỏ, giờ lại đang hiển hiện ngay trong gia đình Hoa, khiến nàng lắm khi nghĩ tới mà dở khóc dở cười.
Cái ngày Hoa phát hiện ra người yêu của Dung - nhỏ bạn thân - đồng thời cũng chính là anh ruột “chàng” của mình, nàng đã sửng sốt, kinh ngạc, thậm chí hãi hùng biết bao nhiêu. Ôi thôi rồi, con bé Dung “lém” lại luyên thuyên đem qua kể cho nhà ấy nghe các thể loại tính xấu tật dở của mình, chắc chỉ có nước “chết”…
Nói là nói vui thế thôi, Dung đời nào làm thế. Hai đứa thân nhau như thể chị em, nay thành chị em thật, đều là do duyên số cả. Ông anh chồng tương lai đã nháy mắt bảo vậy. Chẳng nghĩ ngợi thêm, bốn bên gật gù nhất trí với nhau cả tám tay.
Ấy vậy mà đám cưới xong rồi, thành người một nhà với nhau rồi, nghĩ lại nàng vẫn không khỏi thấy buồn cười.
“Cười gì mà cười hoài thế hả cô em?”
“ Thì tự dưng Dung “lém” đùng một cái được lên chức “chị”, thấy “bất công” quá, đành cười trừ chứ còn sao!”
“Ủa, ai biểu ai quen không quen, kiếm đúng ngay em chồng tui mà quen, ráng chịu đi “cưng”!
Vừa nói “chị” vừa bẹo má “em” một cái rõ đau.
Là bạn bè thân thiết nhưng chỉ đến khi chung một mái nhà, nàng mới bàng hoàng nhận ra: sao hai đứa có quá nhiều khác biệt. Mỗi ngày cái khác cứ lại lớn dần thêm.
Có  ai như bà chị bạn dâu của tôi đâu chứ!
Tờ mờ sáng, trong khi nàng còn say giấc nồng đã nghe tiếng “chị” lục đục dưới bếp sửa soạn bữa sáng cho cả nhà. Đến khi chồng gọi điện từ cơ quan về thức nàng dậy, ngó đồng hồ cũng gần trưa, mới ngáp dài bước xuống cầu thang trông thấy “chị” đang lặt rau, nấu nồi canh to tướng. Nàng đảo qua đảo lại mấy vòng, bật ti-vi xem phim. Một hồi lâu, nghe tiếng “chị” gọi, chỉ việc ngồi vào bàn. Cơm canh đã tươm tất.
Nhà  có máy giặt nên cũng đỡ, bao nhiêu đồ dơ áo bẩn, nàng vo một nùi nhét vào máy.
“Dung ơi, bấm máy giặt dùm ta, ta chẳng biết được…”
“…Phơi giúp luôn nhé, “bà chị”!”
Nhà  chồng độc mỗi hai anh em. Mẹ già đã lẫn, ốm yếu bệnh tật suốt ngày. Nàng nghe chồng bàn với anh: thôi cứ sống chung, nhân khẩu có bao nhiêu, Dung và Hoa vốn bạn bè, đỡ đần chia sẻ được. Sau này có con, muốn ra riêng, ta tính tiếp.
Ừ thì hai “chị em” ở cùng với nhau đúng là thích thật. Ai cũng bảo được sống chung với người tâm đầu ý hợp là hạnh phúc nhất. Không hợp nhau mà vẫn phải bên nhau, hằng ngày cố nói cố cười xởi lởi dù “bằng mặt không bằng lòng”, liệu trên đời còn gì bi kịch hơn?
‘Mẹ ơi, con mời mẹ dùng cơm…”
Dung dìu mẹ chồng từ trong buồng ra ghế xa-lông ngồi. Bà già gầy guộc, da dẻ nhăn nheo những đốm đồi mồi tiến mấy bước nặng nhọc, tấm lưng còng rệu rã.
Ngày mới về Hoa sợ lắm, hay tưởng tượng lung tung. Xem phim bao giờ cũng thấy không mẹ chồng hục hặc nàng dâu, cũng nàng dâu chành chọe mẹ chồng, “cuộc chiến” mãi kéo dài dai dẳng chưa biết hồi kết thúc. Nhưng bây giờ ngồi đây nhìn cảnh Dung chăm sóc mẹ chồng - đã chẳng còn mấy minh mẫn - thân thương hơn cả con gái ruột trong nhà, Hoa trầm ngâm. Nàng vốn là “tiểu thư” được cưng chiều từ bé trong vòng tay bố mẹ, gia đình khá giả việc lớn nhỏ gì cũng chưa từng phải đụng tay vào. Chẳng bù thay cho Dung. Nó sinh ra đã phải chịu mồ côi mẹ - bà không qua nổi sau cơn vượt cạn, ba đi làm ăn xa gửi Dung cho ngoại nuôi. Khi mắt ngoại lòa đến nỗi không còn trông được mặt cháu cũng là lúc nghe tin ba lấy vợ khác, mỗi tháng chỉ gửi ít tiền về đủ cho nó ăn học thôi.
“Ăn cơm, “em gái ngoan”!” – Đút một muỗng cơm nhão cho mẹ chồng, Dung quay sang bảo nàng.
Nàng ngồi xuống bàn ăn, gắp miếng cá thơm phức và với cơm, một chốc lại thừ người quan sát Dung trò chuyện với mẹ già.
“Hoa ơi, Dung… khổ quá… Dung còn chưa kịp báo hiếu ngoại ngày nào…”
Nàng nhớ như in cái ngày Dung hay tin ngoại nó ở quê mất, tựa vào vai nàng, mãi nức nở. Chẳng làm gì được ngoài ủi an hơn là cùng khóc, thương nó thì cũng chỉ biết thương vậy thôi…
Giờ  mẹ chồng ngồi đó, từa tựa bóng hình của ngoại.
Dung chưa vướng bận chuyện gia đình thì giờ này có lẽ đang ngồi trên ghế giảng đường học lên cao. Nàng trái ngược, nghĩ: ở nhà để chồng nuôi, yên thân. Ngồi tựa cửa tâm sự, Dung thở dài:
“Thèm đi làm thật, Hoa à…”
Hoa nghĩ rồi sẽ có lúc “chị” đi làm thật, dẫu anh chồng từng nài nỉ: em ở nhà chăm mẹ, sau này còn sinh con, kiếm tiền là việc của đàn ông. Xuôi theo đó, nhưng “chị” vẫn “thèm”.
Có  lần, Hoa trộm thấy khóe mắt Dung hoen nước, khi đút mẹ chồng móm mém từng muỗng cơm. Rồi nghe tiếng lí nhí:
“Ngoại ơi…”
Hoa cau mày. Khó gì, thuê một “Ô-sin” làm từ A đến Z. Mình khỏi cần động tay chân bếp núc nội trợ, giao luôn mẹ chồng cho người ta lo, thế là xong! Khỏe re.
Dung kiên quyết không là không.
Chẳng hiểu nó nghĩ cái gì. Hai đứa khác biệt thật!
Tầm 6 giờ chiều, nàng xách xe chạy sang phòng tập thể dục thẩm mỹ. Nàng chẳng rủ Dung, sẵn biết luôn nhận được cái lắc đầu:
“Hoa đi đi…”



Không lâu để Hoa nhận ra những dấu vết ăn mòn của thời gian dần xâm chiếm Dung. Bằng tuổi mà tóc “em” còn đen nhánh, da dẻ trắng mịn, trông “chị” đã đầy sợi bạc, da sạm đi, đuôi mắt, vầng trán nhăn nheo nhiều vệt ngắn dài. Ai bảo cứ hay lo hay nghĩ làm gì, ôm rơm nặng bụng, mau già là phải thôi!
Chồng nàng đêm nằm thủ thỉ:
“Em này, đỡ đần việc nhà với chị ấy. Những việc lặt vặt thôi, chẳng nặng nhọc đâu em…”
Thôi  đi! Em đã bảo ngay từ đầu: thuê “Ô-sin”, năm 2010 rồi, “người phụ nữ hiện đại” mà cứ thích giống thời ông bà, bố mẹ mình. Có thèm nghe đâu.
Im lặng. Chồng quay lưng lại, có lẽ đang trăn trở nghĩ ngợi gì đó. Mặc kệ. Lấy chồng rồi nàng mới thấy: cuộc sống gia đình – chán phèo. Nhớ lại, hai người từng có đợt cãi nhau to.
“Em còn trẻ, em không muốn có con!”
Chồng nàng nhăn mặt.
“Ừ, từ từ có cũng được…”
“Anh cần em làm “máy đẻ” cho anh thôi chứ gì. Muốn em mau già, mau xấu phải không? Rồi anh đi kiếm con nhỏ nào trẻ hơn hả?”
“Sao em lại nói thế. Anh chỉ nghĩ không nên có sớm, mà cũng đừng trễ quá. Thấy bạn bè nó gửi thiệp mừng thôi nôi con nó… thì anh…. Em biết anh thích trẻ con mà.”
“Vậy anh đi mà… đẻ!”
Giận quá anh ném cái gối xuống giường “bịch” một phát.
Hình như, nàng cũng chẳng yêu anh là mấy. Mẹ hồi đó vẫn bảo:
“Lấy người yêu mình, chứ đừng lấy người mình yêu, con ạ!”
“Sao vậy mẹ?”
“Ừ thì… chồng con có yêu con, con sẽ đỡ khổ…”
Đúng là Hoa bây giờ rất sướng, chẳng phải làm gì. Anh yêu nàng. Phía nàng, tình yêu dành cho anh có thể ít, nhưng cảm phục thì nhiều, chắc chắn vậy rồi.
Nhưng dần dần, nàng thấy chán. Chán không biết để đâu cho hết. Yêu thì có thể dễ dàng tha thứ lỗi lầm của nhau dù lớn nhỏ, không yêu thì khó khăn hơn nhiều, phải chăng vậy…?
“Chị Dung có yêu chồng không?”
Một bận buổi trưa mẹ chồng và hai con dâu ngồi ăn cơm, nàng buột miệng. Nàng vốn nghĩ mẹ đã lẫn, thoải mái, có nói gì cũng không biết được đâu. Dung đang đút cơm cho mẹ, nghe thấy thoáng giật mình. Một lúc mới mở lời:
“Có chứ. Rất yêu, “em gái” ạ!”
Nàng nhận ra có thể gọi Dung là “chị” mà không cảm thấy ngại ngùng như trước nữa. Dung xuống sắc nhanh quá. Nói chính xác, Dung già. Cái già lồ lộ, chẳng che giấu. Ai tin Dung bằng tuổi Hoa nữa. Rõ mồn một như ban ngày.
“Chị sắp có em bé.”
“Thật sao chị?” – Hoa há hốc mồm.
“Ừ, mới biết thôi. Anh ấy mừng lắm.”
Mừng? Chỉ tưởng tượng sau khi sinh con, Dung sẽ phát phì ra thế nào, rồi đường cong dần mất hết, nhường chỗ cho những khối mỡ thừa… Hoa đã toát mồ hôi. Nàng rất sợ một ngày nào đó nhìn vào trong gương, mình đã trở thành một người hoàn toàn khác. Xấu xí và già nua! Ôi không, không thể nào!
“Chồng em cũng thích có con. Nhưng còn lâu, em chưa muốn đâu. Sinh con phải chăm, cực lắm.”


Cái ngày cả nhà mong mỏi chờ đợi ấy đến sớm hơn dự đoán của bác sĩ, một cách bất ngờ. Nhìn anh chồng đi qua đi lại đứng ngồi chẳng yên trước cửa phòng hộ sinh, Hoa càng nóng ruột. Dung ơi, mẹ tròn con vuông nhé, Hoa xin lỗi.... Dung đang “vượt cạn” trong kia, hẳn là đau đớn lắm. Sau này đến lượt nàng sinh nở, liệu có mạnh mẽ được như Dung…. Cảnh Dung ốm nghén, vác cái bụng to đùng đi lại khó khăn Hoa chỉ mường tượng đã phát khóc. Những ngày chuẩn bị sinh nở ấy việc nhà Dung vẫn cố làm, dù hai người đàn ông đều nhất mực cản ngăn. Mới sớm nay, khi nàng còn say giấc nồng trên phòng, Dung vác thau đồ nặng nhọc bước được vài bậc lên cầu thang. Đột nhiên, chới với...
Mãi về sau nghe tiếng rên rỉ, uể oải bước xuống nhà Hoa mới biết. Chẳng biết làm gì hơn ngoài gọi ngay cho anh chồng đang ở cơ quan.
Chồng nàng im lặng nhìn Hoa. Dần dà, cả hai đã chẳng còn mấy khi tâm sự. Điều gì đó cứ dồn nén, dồn nén, chất chứa trong anh. Nhưng anh cứ âm thầm để vậy. Cho đến lúc ngồi trên băng ghế ngoài hành lang bệnh viện này, anh chỉ còn biết thở dài đánh “sượt”.
“Sao anh lại nhìn em như thế?”
“…Không có gì…”
“Thật không? Anh ghét em lắm phải không…”
“…”
Nàng thừa biết anh thầm trách lâu nay Hoa chẳng mảy may quan tâm Dung điều gì. Đâu phải như anh nghĩ, nàng thương Dung lắm chứ, thương vô cùng, khác gì chị em ruột thịt một nhà.
Nhưng những việc gia chánh nặng nhọc nàng sợ lắm hãi lắm, chị đang bầu bì lại cứ cố. Hơn chục lần nàng nêu vấn đề “Ô-sin” đấy thôi…
Hẳn Hoa mãi còn giữ nguyên suy nghĩ ấy, nếu không xảy ra cơ sự này.
Lúc gọi điện cho anh chồng xong, Dung nằm dưới nền nhà lạnh tanh, máu me, run lẩy bẩy, nắm chặt tay nàng:
“Hoa ơi…”
“Dung ráng nằm yên, họ về ngay mà…”
“Nếu Dung có mệnh hệ gì, thì nhờ Hoa…”
“Cấm, cấm nói tầm bậy!”
“…chăm sóc mẹ…”
Chỉ  nói được đến vậy, Dung lịm đi. Chẳng nhớ Hoa đã sợ hãi bấn loạn đến mức nào. Mẹ chồng vẫn trong buồng đâu hay biết. Còn mỗi mình nàng ở đây, tỉnh táo, không sứt mẻ, nhưng muốn phát cuồng.
Nếu Dung có mệnh hệ…, Hoa sẽ hối hận suốt đời… Hai hàng nước nóng hổi lăn dài trên má nàng.
Có  tiếng trẻ khóc, Hoa giật nẩy mình.
Bác sĩ bước ra, mỉm cười với cả nhà.



“Con giống em quá, bà xã!”
“Giống anh hơn, cái mũi đó, thấy không?”
“Em ơi, chắc là nhà mình phải thuê “Ô-sin” đi…”
“Không anh. Để em.”
“Không là không thế nào? Em mới sinh, còn yếu thế này. Con bé ấy lại chẳng đỡ đần gì…”
“Anh. Đừng trách em ấy.”
“Bực thật…” - Tiếng làu bàu đáp lại.
Dung nằm trên giường nhìn chồng và con trai, từ từ kéo gối ngồi nhổm dậy. Gió qua khe cửa sổ ùa vào phòng bệnh, cạnh chỗ Dung nằm, mát rượi. Nhìn ra ngoài kia, những tán lá trên cành cao lay mạnh rì rào, rì rào.
Hoa đẩy cửa bước vào. Anh chồng đang bồng con, vội đặt thằng bé đỏ hỏn xíu xiu nằm lại giường với mẹ, đi ra thật nhanh. Hoa ngồi xuống ghế cạnh giường, mím chặt môi:
“Dung, đỡ chưa?”
“Đỡ nhiều rồi. Cảm ơn Hoa, may hôm ấy có Hoa…”
Hoa sụp người xuống thành giường, hức lên, vỡ òa.
“Đừng nói nữa, chị. Em xin lỗi… xin lỗi chị...!”
Ngoài kia, cành lá sum suê vẫn lay động. Trong này, một chị một em - như Hoa từng nghĩ: chung nhà mà sao đong đầy khác biệt.
“Chị  ơi, em quá vô tâm, phải không chị? Em biết, chồng em cũng mắng em thế!”
“Không, không em. Chỉ là vì… chị em mình vốn khác nhau thôi.”
Đơn giản chỉ vì khác nhau thôi?
Mắt Hoa hoen đi. Mấy ai hiểu được, làm tiểu thư cành vàng lá ngọc dẫu nhàn nhã ăn sung mặc sướng… nhưng thiệt thòi nhiều thứ lắm. Nhiều vô cùng.
Nàng nói trong nước mắt ràn rụa:
“Chị  ơi, chị sớm khỏe về cùng em chăm mẹ, cùng em làm cơm nhà…. Em sẽ học.”
Dung sững người nhìn cô em bạn dâu.
Phải rồi, chẳng bao giờ là quá muộn để bắt đầu một sự thay đổi…
Gió  hiu hiu, thằng bé nằm bên mẹ, ngủ ngon lành. ./.

LQM
lqmproduction@gmail.com


(Tác giả gởi tặng VNQT)
READ MORE - LƯU QUANG MINH - CHỊ EM BẠN DÂU

KHALY CHÀM - CHỈ ĐẾN MỘT LẦN


.tặng bạn bè VHNT Quảng Trị
 

chỉ đến một lần đứng ngắm dải Trường Sơn

những mộ chí trên  đồi cao nghe gió hát

cũng quá đủ để khắc vào hồn ta phiêu bạt

ngậm ngùi ư ? nào dám vẫy tay chào 


chỉ đến một lần mới hiểu hết nghĩa thương đau

từng lớp ra đi - đừng bảo rằng ly biệt

bạn bè ơi! hãy ngâm: “cổ  lai chinh chiến…”

nghe đất hồi sinh hơi thở  nồng nàn 


chỉ đến một lần chạm mặt với Hiền Lương

sông đang nói với ta lời thân  ái

tạm biệt nhé hai bờ  Bến Hải

con nước hiền trôi hòa vào biển vô cùng 


chỉ đến một lần cảm nhận  đất Miền Trung

mưa lất phất rượu mấy tuần chưa đủ ấm

xin cảm ơn bè bạn ta hào phóng

người Miền Trung vai oằn nặng gánh hai Miền…



Khaly Chàm 
khalycham@yahoo.com
READ MORE - KHALY CHÀM - CHỈ ĐẾN MỘT LẦN

Friday, December 16, 2011

NGUYỄN HỒNG TRÂN - CÂU HÒ BÊN VEN BỜ HIỀN LƯƠNG : BÀI CA TRỮ TÌNH CÒN VANG MÃI


Nhạc sĩ Hoàng Hiệp đi thâm nhập thực tế vào miền giới tuyến tạm thời vào năm 1957. Nơi đây có con sông Hiền Lương làm ranh giới hai miền Nam Bắc. Nhìn cảnh tượng đất nước bị chia đôi, gia đình ly biệt, vợ chồng xa nhau với bao nhớ nhung, chờ đợi…, nhạc sĩ quặn lòng, xúc cảm và đã gửi tâm hồn vào ca khúc của mình một cách thống thiết, sâu lắng, đau thương nhưng có niềm hy vọng. Đó là bài “Câu hò bên bờ Hiền Lương”


Ngay câu đầu tiên của bài ca như hiện lên một bức tranh buồn vương man mác với bao niềm thương nhớ hướng về Nam:


“Bên ven bờ Hiền Lương, chiều nay ra đứng trông về,
Mắt đượm tình quê, đôi mắt đượm tình quê…”


Tiếp đó nhạc sĩ đã tạo ra một không gian trầm lắng có cảnh thuyền buồm trên sông với văng vẳng giọng hò thắm tình chung thủy của những cặp vợ chồng xa nhau cách trở: 

Xa xa đoàn thuyền nan, buồm căng theo gió xuôi dòng,
Bỗng trong sương mờ, không gian trầm lắng nghe câu hò:
Hò ơi! Ơ hơ ơ thuyền ơi! Thuyền ơi có nhớ bến chăng?
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền.
Nhắn ai gìn giữ câu nguyền:
 trong cơn bão tố vững bền lòng son”.

 Lời ca câu hò đó là nói lên tình cảm của phái nữ bên kia sông đang ngóng trông, chờ đợi và muốn nhắn nhủ, nhắc nhau điều tâm ước thề nguyền với nhau lúc chia tay…


Nhạc sĩ hình dung những người vợ ở bên bờ Nam ngày đêm mong chồng như những cái bến đợi thuyền về neo đậu. Thế rồi cứ đem lời tâm sự nhắn gửi thiết tha một lòng chung thủy với những người chồng ra Bắc tập kết mà không biết bao giờ được gặp lại.


Sau đó, tác giả lại liên tưởng đến tâm trạng của những người chồng xa cách khi nghe giọng hò tha thiết ấy của những người vợ, người yêu đang mong mỏi chờ trông:

 “Ôi câu hò chiều nay, sao nghe nặng tình ai!
Hay là em bên ấy trong phút giây nhớ nhung trào sôi,
Gửi lời tin theo gió qua mấy câu thiết tha hò ơi!...”

 Ôi, sao mà da diết, quặn lòng đến thế! Nghe câu hò mà phán đoán, hình dung người thương yêu đang tuôn trào nổi nhớ vào không gian thầm lắng từng phút, từng giây…


Thế rồi tiếp đó, những người chồng, người yêu lại tìm cách nhắn gửi bao lời tâm tình, cảm động qua sông núi, mây gió, chim trời bay về quê hương miền Nam ruột thịt:


“Trông qua rặng Trường Sơn, miền quê xa tắp chân trời,
Mây lặng lờ trôi, mây đen lặng lờ trôi.
Xa xa một đàn chim, so mây giang cánh lưng trời,
Hỡi chim hãy dừng cho ta gửi đến phương xa vời…”


Những câu hò nói lên tình cảm sắt son chung thủy của vợ chồng là sức mạnh để đem lại niềm tin cho nhau đến ngày hội ngộ:


“Hò ơi, dù cho bến cách sông ngăn,
Dễ gì chặn được duyên anh với nàng!...
Xé mây cho sáng trăng vàng,
Khai sông nối bến, cho chàng về em.”


Và nhạc sĩ Hoàng Hiệp cũng đã gửi gắm lòng mình như những người trong cuộc có chung hoàn cảnh chia ly qua mấy câu ca cuối cùng đầy xúc động và mang tính triết lý chân thực của tình yêu:


“Ôi câu hò chiều nay, sao nghe nặng tình ai!
Nơi miền quê xa vắng, em có nghe thấu chăng lòng anh?
Tình này ta xây đắp nên thủy chung không bao giờ phai!...”

                                           Nguyễn Hồng Trân
(Đại học Huế)
                 Phước Vĩnh, tp. Huế, 
năm Tân Mão, 2011
READ MORE - NGUYỄN HỒNG TRÂN - CÂU HÒ BÊN VEN BỜ HIỀN LƯƠNG : BÀI CA TRỮ TÌNH CÒN VANG MÃI

Wednesday, December 14, 2011

LÊ ĐĂNG MÀNH - THƠ


Mơ !    
   
Thèm cầm miếng nắng qua đây
Gió hong da đất cho cây nứt chồi
Vén mây thắp sáng đèn trời
Hâm cơn lũ cuối mà phơi hương chiều.
                           
Chiều gần Noel 2011
                          

                 
Tri ân giáo duc !

Tôn vinh nhà giáo triệu lời ca
Khảm cốt ghi tâm nguyện chẳng già
Bục giảng ươm mầm xanh đất nước
Sân trường nhú lộc rực quê nhà
Miệt mài bụi phả tóc pha tuyết
Cần mẫn tâm khai trang giáo khoa
Nhật nguyệt vầng ngời ơn dạy dỗ
Trồng người quả ngọt mãi thăng hoa.
                 
Đông chí lamnguyethien
   Quý tặng nhà giáo Võ Văn Hoa trên đường Nam du.
                                                                     LĐM.
READ MORE - LÊ ĐĂNG MÀNH - THƠ

Tuesday, December 13, 2011

Thơ mừng Giáng Sinh của Võ Làng Trâm, Thu Vân, Sông Thu


Bài xướng

TRẦN GIAN CẦU CHÚA

Hồng trần Ngài đến đã bao lần
Nỗi khổ dân tình vẫn bám thân
Đói rét còn đây vương tứ xứ
Khô cằn đâu đó vãi xa gần
Kinh cầu luôn miệng sao chưa tịnh
Khấn nguyện nguyên tâm chẳng hết bần
Thói xấu tà dâm ngày mỗi bạo
Chúa ơi ! cứu vớt mọi con dân .
 
                                    Võ Làng Trâm


Bài họa 1

NOEL CẦU CHÚA

Chúa ngự mỗi năm chỉ một lần
Nhân sinh nhiều kiếp phải trầm thân
Nguyện xin ơn phước - chiên lưu lạc
Cứu rỗi ban duyên  - kẻ đến gần
Ác đức, nhỏ nhen lòng chẳng tịnh
Tham lam, ích kỷ bụng còn bần
Ngôi cao có thấu trần gian khổ ?
Ban phép nhiệm mầu cứu chúng dân !
                                  
                                             Thu Vân

Bài họa 2

CHÚA HỠI !

Đón Chúa về đây đã lắm lần
Mà sao nghèo khổ vẫn trần thân!
Ấm no, hạnh phúc còn xa tít
Đói rách, lầm than lại rất gần!
Mấy kẻ bỏ thừa mâm hải vị
Lắm người mong có chén tương bần!
Bao giờ Ngài mới ban ân phước
Bình đẳng, hòa đồng mọi sắc dân?

                                            Sông Thu


READ MORE - Thơ mừng Giáng Sinh của Võ Làng Trâm, Thu Vân, Sông Thu

Phùng Nguyên - Độc Tiểu Thanh Ký không thất niêm hay TNBCĐL có 8 cách niêm


I/ Đặt vấn đề :

Khi có dịp bàn bạc văn chương, hay qua trong sách báo, ta thường nghe một kết luận đồng tình rằng"Độc tiểu thanh ký "bị sai niêm luật.

Nhưng đọc tiểu sử Nguyễn Du sẽ thấy cụ được sinh ra trong một gia đình danh giá, có thực học, lại thông tuệ thi ca. Là quan chức dưới triều Nguyễn, từng được cử làm giám khảo kỳ thi Hương ở Hải Dương, và hai lần đi sứ Trung Quốc trong vai trò chánh sứ. Và "Độc tiểu thanh ký" được sáng tác trong lần 1 đi sứ.

Với một thân thế và hoàn cảnh như vậy liệu cụ có sai phạm dù vô tình hay cố ý ?

Ta thử tìm hiểu vấn đề này.

Điều đầu tiên tôi muốn làm là cần xác định lại luật thơ : Có mấy cách niêm ? Câu nào niêm với câu nào? Hẳn người xưa cũng từng đặt vấn đề như thế và đã có câu trả lời. Cụ thể bao nhiêu cách còn phải tính toán, nhưng điều dễ thấy trước mắt là khác 1 vì trong bài thơ Đường luật thất ngôn bát cú có 4 câu thanh Bằng và 4 câu thanh Trắc (chọn thanh của từ thứ 2 mỗi câu để gọi thanh cả câu đó). Nên cái tập hợp 18/23/45/67 cũng do tính toán ra chứ không phải từ trên Trời rơi xuống.Việc tính toán sẽ như sau:
  
II/ Giả thiết:

Quy ước:

Xin nhắc lại, để tiện theo dỏi, ta gọi câu thanh Bằng hay câu thanh Trắc là căn cứ vào thanh của từ thứ 2 câu câu đó có thanh Bằng hay thanh Trắc.

Gọi B là thanh Bằng của từ thứ 2 của tất cả các câu trong một bài thất ngôn bát cú đường luật (TNBC ĐL).

Gọi T là thanh trắc của từ thứ 2 cùa tất cả các câu trong một bài TNBC ĐL.

Ta chỉ khảo sát từ thứ 2 này.

a) Trong bài TNBC ĐL có và chỉ có 4 câu thanh Bằng và bốn câu thanh Trắc.Trong một bài tứ tuyệt có và chỉ có 2 câu thanh bằng và 2 câu thanh trắc.

b) Các câu cùng thanh niêm với nhau đôi từng đôi theo một cách nào đó (sẽ được xác định sau )

c) Hai câu 3 và 4 đối nhau.
    Hai câu 5 và 6 đối nhau.

d) Một bài TNBC ĐL theo nguyên tắc có thể tách được 4 bài tứ tuyệt, nếu không làm được điều này thì đó không phải là một bài TNBC ĐL.

e) Trong bài TNBC ĐL hay Tứ tuyệt không đặt 3 câu cùng thanh liên tiếp nhau.

  Như vậy giả thiết trên chỉ là sự tóm tắt  và nhấn mạnh kiến thức sẳn có nhằm sử dụng trong phần chứng minh.

III/Chứng minh:

Từ b) ta có 4 trường hợp sau:
             Câu            :   1     2     3     4     5     6     7      8  

A)   Thanh từ thứ 2 :   1     2     B     T     B     T     7      8      
 
B)    Thanh từ thứ 2:    1     2     B     T     T     B     7      8

C)   Thanh từ thứ 2:     1     2     T     B     B     T     7      8

D)   Thanh từ thứ 2:    1     2     T     B     T     B     7      8  

Thanh của các câu 1, 2,7, 8 có thể là  Bằng  hay Trắc nhưng thế nào mới hợp lý ? Đó là điều cần chứng minh.

                 Trường hợp A):     1     2      B    T     B     T      7     8
                                          
                          Có 16 cách sắp xếp:
                          1)       B     B     B    T     B     T      B     B Từ 1) đến 4) trái e).................: LOẠI
                          2)       B     B     B    T     B     T      B     T
                          3)       B     B     B    T     B     T      T      B
                          4)       B     B     B    T     B     T      T      T

                          5)       B     T     B     T     B     T      B     B trái a) ....................................: LOẠI
                        *6)       B     T     B     T     B     T      B     T không trái giả thiết :............. NHẬN
                        *7)       B     T     B     T     B     T      T     B............nt...............................: NHẬN
                          8)       B     T     B     T     B     T      T     T trái a)..................................: LOẠI

                          9)       T     B     B      T    B     T       B    B trái a )................................: LOẠI
                        *10)     T     B     B      T    B     T       B    T Không trái giả thiết :........:  NHẬN
                        *11)     T     B     B      T    B     T       T    B ...........nt............................: NHẬN
                          12)     T     B     B      T    B     T       T    T trái a).................................: LOẠI

                          13)     T     T     B      T  /  B     T      B    B trái d)...............................: LOẠI
                          14)     T     T     B      T     B     T      B    T trái a)................................: LOẠI
                          15)     T     T     B      T     B     T      T    B ................nt.......................: LOẠI
                          16)     T     T     B      T     B     T      T    T..................nt.......................: LOẠI

- 12 tập hợp trái giả thiết bị loại. Còn 4 tập hợp được nhận.                     
                              
                         
                   Trường hợp B )     1     2      B     T     T      B     7      8
                            Có 16 cách sắp xếp
                            1)      B    B      B     T     T     B      B     B Từ 1) đến 4)trái e)........      :LOẠI
                            2)      B    B      B     T     T     B      B     T
                            3)      B    B      B     T     T     B      T     B
                            4)      B    B      B     T     T     B      T     T

                            5)      B    T      B     T     T     B      B     B trái a) .................................: LOẠI
                          *6)      B    T      B     T     T     B      B     T không trái giả thiết :...........NHẬN      
                          *7)      B    T      B     T     T     B      T     B ..........nt...............................: NHẬN
                            8)      B    T      B     T     T     B      T     T trái a).................................: LOẠI

                            9)      T    B      B     T     T     B      B     B trái a).................................: LOẠI
                        * 10)     T    B      B     T     T     B      B     T khong trái giả thiết : .........:NHẬN
                        * 11)     T    B      B     T     T     B      T      B ...........nt...........................: NHẬN
                           12)     T    B      B     T     T     B      T      T trái a) ...............................: LOẠI

                           13)      T    T     B     T   /   T    B      B     B trái d) ............................... LOẠI
                           14)      T    T     B     T      T    B      B      T trái a)................................: LOẠI
                           15)      T    T     B     T      T    B      T      B.....................nt.................: LOẠI
                           16)      T    T     B     T      T    B      T      T.....................nt..................: LOẠI

- 12 tập hợp trái giả thiết bị loại. Còn 4 tập hợp được nhận .

                   Trường hợp C)      1     2    T      B      B    T      7       8
                             Có 16  cách sắp xếp
                           
                            1)       B    B    T      B      B    T      B      B từ 1) đến 3) trái a)............. : LOẠI
                            2)       B    B    T      B      B    T      B      T
                            3)       B    B    T      B      B    T      T       B
                            4)       B    B    T      B      B    T      T       T trái e)..................................LOẠI
              
                            5)      B     T     T     B       B    T      B      B  trái a) .............................: LOẠI
                          *6)      B     T     T     B       B    T      B      T   không trái giả thiết : .....NHẬN  
                          *7)      B     T     T     B       B    T      T      B   ...............nt....................: NHẬN     
                            8)      B     T     T     B       B    T      T      T  trái a)............................. LOẠI

                            9)      T      B     T    B       B     T      B      B trái a)..............................:LOẠI
                          *10)    T      B     T    B       B     T      B      T không trái giả thiết  : ......NHẬN
                          *11)    T      B     T    B       B     T      T      B ..........nt.........................: NHẬN
                            12)    T      B     T    B       B     T      T      T  trái a)...........................: LỌAI

                            13)    T      T     T     B   /   B      T      B      B trái d)..........................: LOẠI    
                            14)    T      T     T     B       B      T      B      T trái a)...........................:LOẠI
                            15)    T      T     T     B       B      T      T      B ...........nt......................:LOẠI
                            16)    T      T     T     B       B      T      T      T ......................nt............LOẠI
  
- 12 tập hợp trái giả thiết bị loại. 4 tập hợp được nhận.

          Trường hợp D)     1      2     T     B      T       B       7      8
                                               Có 16 cách sắp xếp
                             1)      B     B     T     B      T       B       B     B trái a)......................LOẠI 
                             2)      B     B     T     B      T       B       B     T ..... ...............nt........LOẠI
                             3)      B     B     T     B      T       B       T     B    ....................nt......LOẠI
                             4)      B     B     T     B   /  T       B       T     T trái d)  ....................LOẠI

                             5)      B     T      T     B  /   T       B      B     B trái a).......................LOẠI
                           *6)      B     T      T     B      T       B      B     T không trái giả thiết .....NHẬN
                           *7)      B     T      T     B      T       B      T     B ..........nt.....................NHẬN      
                             8)      B     T      T     B      T       B      T     T trái a).......................:LOẠI    


                             9)      T     B       T     B      T      B       B     B trái a).............................LOẠI
                           *10)    T     B       T     B      T      B       B     T không trái giả thiết......NHẬN
                           *11)    T     B       T     B      T      B       T     B...........nt.....................NHẬN
                             12)    T     B       T     B   /  T      B       T     T trái a)..........................LOẠI

                             13)    T     T       T     B      T      B        B     B từ 13) đến 16) trái e).....LOẠI
                             14)    T     T       T     B      T      B        B     T
                             15)    T     T       T     B      T      B        T     B
                             16)    T     T       T     B      T      B        T     T

   - 12 tập hợp trái giả thiết bị loại .4 tập hợp được nhận .

IV/ Tóm tắt: Có 16 nghiệm
                1) 6A      B    T       B     T      B      T        B      T
                        2) 7A       B    T       B     T      B      T        T      B
                        3) 10A     T    B       B     T      B      T        B      T
                        4) 11A     T    B       B     T      B      T        T      B    
                                     
                        5) 6B       B    T       B     T      T      B        B      T
                        6) 7B       B    T       B     T      T      B        T      B
                        7) 10B     T    B       B     T      T      B        B      T
                        8) 11B     T    B       B     T      T      B        T      B
                      
                        9) 6C       B    T       T     B      B      T        B      T
                      10) 7C       B    T       T     B      B      T        T      B
                      11) 10C     T    B       T     B      B      T        B      T
                      12) 11C     T    B       T     B      B      T        T      B

                      13) 6D       B    T       T     B      T       B       B     T
                      14) 7D       B    T       T     B      T       B       T     B
                      15) 10D     T     B      T     B      T       B       B     T
                      16) 11D     T     B      T     B      T       B       T     B

V/ Sắp xếp lại :                    
    Cách niêm:
1) 17 28 35 46 ................B     T      B     T      B       T        B     T (6A )
                                       T     B      T     B      T       B        T      B (10D)

2) 17 28 46 35.................T      B      B     T      B       T       T      B (11A )
                                       B      T      T      B     T       B       B      T (6D )

3) 17 28 36 45..................B     T      B      T     T       B       B      T (6B )
                                        T      B     T       B     B      T       T       B (11C)

4) 17 28 45 36..................T      B      B      T     T      B       T       B (11B )    
                                        B      T      T      B     B      T       B       T (6C ) 

5) 18 27 35 46..................B      T      B      T     B      T       T       B(7A)
                                        T       B     T      B     T       B      B       T (10D )

6) 18 27 46 35..................T       B     B      T      B      T      B       T (10A )
                                        B       T     T      B      T      B      T       B (7D )

7) 18 27 36 45..................B       T      B      T     T      B       T      B (7B )
                                        T        B     T       B    B      T       B      T (10C )

8) 18 27 45 36..................T        B      B      T     T     B       B      T (10)
   18 23 45 67                   B        T      T      B     B     T       T      B (7C)

VI/ Nhận xét :             

 1)Từ V) ta thấy có 8 cách niêm khác nhau, nhưng có thể viết nhiều hơn 8 tập hợp.

Ví dụ 8) có thể viết : 18 27 45 36
                                14 23 58 67
                                ...................
                                18 23 45 67 rất thông dụng và được cho là duy nhất .

Mà viết thế nào đi nữa thì cũng chỉ là cách gọi tên khác nhau của cùng một cố thể :
                                 B TT BB TT B hay T BB TT  BB  T.

2) Quan sát kỷ, và so sánh các tập hợp thì tập hợp 18 23 45 67 là dễ nhớ và dễ áp dụng nhất.

Có lẻ vì thế mà tập hợp này thường xuyên được người xưa sử dụng, thời gian này qua thời gian khác, thế hệ này qua thế hệ khác, quen dần, quên dần rồi cuối cùng không lao tâm về sự hiện hữu của 7 cách niêm còn lại, mặc nhiên cho tập hợp 18 23 45 67 là duy nhất. Xin thêm rằng, nếu ta ví 8 cách niêm như 8 con đường. Có con đường đông đảo người đi, có con đường thưa thớt khách hành, thậm chí có con đường không ai qua lại, là do tính cách thuận lợi của từng con đường.

Nếu giờ đây có những con đường hoang vắng quạnh hiu, cây cỏ che khuất lối mòn, cũng không vì thế mà phủ nhận được nó, vì nó đã được thiết kế và xây dựng từ lâu, nay vẫn còn nguyên giá trị. Đi trên 8 con đường sẽ hoàn toàn hợp pháp,còn về thơ thì dùng 1 trong 8 cách niêm trên thì không thể gọi là thất niêm được.

Vì thế  "Độc Tiểu Thanh kí "không đáng mang nổi oan khi thốt lên rằng :
              " Bất tri tam bách dư niên hậu
               Thiên hạ hà nhân khấp Tố như "

Và hẳn nhiên rằng chệch quỷ đạo là bị sai luật .

3) Thêm điều thú vị muốn nói là bài thơ bát cú lại có 8 cách niêm.

VII/ Thay lời kết :

Như trên đã thấy, bài viết này chỉ dựa vào những kiến thức phổ thông, không sử dụng bất kì tài liệu nào, kể cả những bài thơ, là do muốn đứng vào thời phôi thai của thơ Đương luật, để xác định cách niêm, mà có lẻ các cao nhân đã làm nhưng bị  thất truyền chăng ? 
 
Cần nhấn mạnh lại rằng mục đích chính của bài viết này là tìm xem dòng thơ TNBCĐL có mấy cách niêm và câu trả lời là TÁM CÁCH, chứ không chỉ có 1 cách như đã biết lâu nay.

VIII/ Phụ lục

 Cách niêm  : 17 28 45 36

             ĐỘC  TIỂU  THANH  KÍ
 
         Tây     hồ         hoa uyển tẫn thành khư
         Độc    điếu       song tiền nhất chỉ thư
         Chi      phấn     hữu thần liên tử hậu
         Văn     chương vô mệnh lụy phần dư
         Cổ       kim      hận sự nan thiên vấn
         Phong  vận      kì oan ngã tự cư
         Bất      tri         tam bách dư niên hậu
         Thiên   hạ         hà nhân khấp Tố như.

                           Nguyễn Du

 Cách niêm : 18 27 45 36  hay  18 23 45 67


          KHÚC  GIANG  ĐỐI  TỬU

       Uyển     ngoại  giang đầu tọa bất qui
       Thủy     tinh     cung điện chuyển phi vi
       Đào       hoa    tế trục dương hoa lạc
       Hoàng   điểu    thời kim bạch điểu phi
       Tùng      ẩm     cửu biền nhân cọng khí
       Lãn       triều   chân dữ  thế tương vi
       Lại        tình     cánh giác Thương Châu viễn
       Lão      đại      đồ thương vị phất y.
                               
                             Đổ Phủ    

  *Hai bài này phù hợp với 2 trong 8 cách niêm đã xác định nên hoàn toàn không thất niêm.
          
                                                                            Phùng Nguyên
Sg 7/12/2011
READ MORE - Phùng Nguyên - Độc Tiểu Thanh Ký không thất niêm hay TNBCĐL có 8 cách niêm