 |
| Nhà văn Vũ Hùng |
Truyện
ngắn
THANH
MINH LÀNG
Vũ Hùng
Đã
thành lệ, từ xưa đến nay cứ cuối tháng Hai âm lịch
là làng Đông Trạch tổ chức cúng Thanh Minh.
Năm
nay dù có dịch Covid nhưng làng vẫn cứ quyên góp và tổ
chức như thường vì nhà nước không cấm nhưng phải
triệt để thực hiện 5K.
Chưa
tới 6 giờ sáng, thằng Lục Giới - con lão Ba Kiêu người
trông coi đình làng - với cái lưng dài thườn thượt ngự
trên đôi chân ngắn lũn cũn cố đạp chiếc xe đòn dông
cà tàng chạy như bay và dừng lại các ngả ba rồi sau đó
đến đầu làng, cuối xóm tay giơ chiếc phèng la bằng
đồng đã hoen màu, đánh liền ba hồi chín tiếng để
báo cho dân chúng trong làng biết hôm nay cúng Thanh Minh,
đám trai tráng phải tập trung ra các Gò Ngôn, Gò Tranh, Gò
Lớn để tảo mộ cô hồn và cánh đàn bà con gái phải
ra đình sớm để phụ mấy gã đàn ông mổ con heo gần
tám chục ký với hơn hai chục con gia cầm vừa gà vừa
vịt.
Bốn
năm chiếc bếp lộ thiên đặt thành một hàng dài phía
sau mái đình đang nhóm lửa khói um lên mù mịt.
Tiếng
heo bị chọc tiết cứ rống lên ằng ặc, ằng ặc. Máu
tuôn ra thau đỏ lòm. Thấy rờn rợn ở sống lưng! Tiếng
gà rồi tiếng vịt bị đè bẹp gí xuống đất để cắt
cổ nghe cứ quang quác, khào khào, giãy đành đạch một
lát rồi nằm xuội lơ.
Một
tốp trẻ con mũi dãi thò lò trố mắt đứng xem bị người
lớn xua đuổi:
-
Ra chỗ khác mà chơi, có gì hay đâu mà coi, khi nào
cúng xong hãy tới!
Đến
10 giờ công việc nấu nướng đã đâu vào đấy. Lão Ba
Kiêu lễ mễ bưng chiếc mâm đồng nghễu nghện bộ thủ
vĩ heo có phủ lớp mỡ sa bên ngoài trông rất bắt mắt
đặt lên bàn cúng. Xếp sau là các đĩa gà vịt, chè xôi,
khoai lang, trái cây, bia rượu, bánh ngọt... cũng bày la
liệt, ngồn ngộn trên bàn không còn một chỗ trống. Mấy
đôi đũa cũng cố lách mình chật vật mới yên vị được
Hai
chiếc đèn bạch lạp cỡ đại màu đỏ được thắp lên
sáng choang. Lão Năm Cào xúng xính trong chiếc áo tế lễ
màu đỏ rộng thùng thình, trên đầu đội chiếc mão
cũng màu đỏ có hình thù giống như cái bao cám hiệu Con
Cò 5 kg của Pháp quốc liên doanh với Việt Nam cách đây
vài chục năm cũng oai ra phết! Nhưng ngắm kỹ lại có
vẻ gì đó như bị lạc tông bởi sắc da tai tái của
lão chủ tế giống như đang mắc căn bệnh thiếu máu
trầm trọng do con sán xơ mít gây ra. Đôi tay lão trịnh
trọng nâng ba cây nhang ngang mày, đôi mắt hướng thẳng
vào chiếc linh vị bằng gỗ cũ, nét chữ Hán chạm nổi
cũng đã mờ.
Để
hỗ trợ cho việc cúng tế thêm phần trang trọng, tôn
nghiêm còn có đội nhạc lễ của làng. Nói đội nhạc
lễ cho oách chứ chỉ có hai anh em nhà thằng Cu Cơ và Cu
Nu thôi. Không hiểu sao anh em gã đã gần 50 tuổi nhưng
người làng từ già đến trẻ đều gọi là thằng Cu. Có
người kể là do hai gã là con cầu con khẩn phải gọi
như vậy cho dễ nuôi, lâu dần thành quen. Hai anh em chơi
trống và kèn nổi tiếng trong các gánh hát bội, hát bài
chòi và đám ma!
Thanh
Minh năm nào cũng đều có mặt. Thiếu tiếng trống, tiếng
kèn của hai anh em gã chẳng khác nào nấu canh mà quên nêm
muối vậy!
Tum!..Tum!...
Tum!...
Ò...í....e...
Tiếng
trống, tiếng kèn đồng loạt nổi lên.
Hơn
50 người vừa già, vừa trẻ mặt đeo khẩu trang kín
mít đứng theo hai hàng dọc chắp tay trước ngực vẻ
kính cẩn!
Tiếng
Lão Năm Cào xướng lên rè rè, đùng đục như người bị
hen phế quản mãn tính lâu niên.
-
Nam Mô A Di Đà Phật!
Có
tiếng ai đó ở bên ngoài mái che thì thào.
-
Sao lại Nam Mô A Di Đà Phật ta? Toàn là thịt heo, thịt
gà trên bàn....
-
Đừng có nói bậy - Có tiếng nhắc nhỏ - Xưa nay
đều vái vậy đó!
Lão
Năm Cào đằng hắng một tiếng rõ to rồi ê a tiếp:
-
Việt Nam quốc...
-
Bình Định tỉnh...
-
Đông Trạch làng...
Tiếng
kèn ò í e theo điệu Nam Xuân quyện với tiếng tiếng
trống tum tum điểm nhịp rộn ràng, cao vút.
Thằng
Cu Tửng, con của mụ Tưng chuyên nhặt ve chai ở các bãi
rác - nó chừng năm sáu tuổi, da đen bóng chẳng mặc áo
quần, mắt lồi như mắt ếch, cái bụng chang bang, tay cầm
nửa miếng xoài tượng xanh chua lét vừa mới xin được
dưới bếp cố lách vào xem cái ông Cu Cơ phồng mang trợn
mắt thổi kèn sao mà vui quá! Nó vừa gãi mông sồn sột
vừa nhai xoài rôm rốp.
Tiếng
kèn của Cu Cơ đang ò í e bay bổng bỗng dưng phát ra mấy
tiếng ùng ục, ùng ục như tiếng sôi của nồi cháo cám
heo quá lửa, rồi tắt ngấm!
-
Đù mẹ thằng Tửng! Mày...mày.., tiếng gã Cu Cơ bực tức
quát lên, miệng còn nuốt nước bọt - ai kéo dùm nó ra
chỗ khác? Nó ăn xoài trước mặt tui thể này làm sao mà
thổi kèn được?
Thằng
Cu Tửng nghe quát, nó hoảng hốt chạy giật lùi và va
mạnh vào bộ chân trống. Chiếc trống cũ lâu năm văng
vào thềm đình, phần tang mít bị thủng một lỗ lớn
như hang ếch mới đào.
Anh
Cu Nu giơ hai chiếc dùi lên trời lắc đầu ngao ngán!
-
Trật tự! Trật tự!
Lão
Cào nhắc nhở chung rồi tiếp tục:
-
Hôm nay là ngày 28 tháng Hai năm Nhâm Dần tại đình làng
Đông Trạch....
Lão
ê a đọc tên hơn hai trăm hộ trong làng không sót một
ai, rồi nhắc Lão Ba Kiêu rót lưng lửng ba chén rượu.
Khi
đọc đến bài "Văn tế chiêu hồn" của cụ Tố
Như gồm 184 câu song thất lục bát đã được mạn phép
cụ xin được chỉnh lại cho phù hợp, chẳng hạn tiết
Thu thành tiết Xuân, tháng Bảy thành tháng Hai..... thì
giọng của Lão Cào có vẻ rời rạc, hụt hẫng như chiếc
xe Wave Tàu cũ kỹ vừa thiếu gió lại vừa hụt xăng cứ
cà giật, cà giật nhưng vẫn lỳ lợm cố chạy nốt
quãng đường còn lại!
Từ
chiếc độc lư bằng đồng to tướng khói hương xanh dờn,
mong manh huyền ảo tỏa ra tứ hướng.
Lão
Cào trán mướt mồ hôi vừa thở vừa khấn lời cuối.
-
Nam Mô A Di Đà Phật!
Rồi
khom lưng bái bốn bái và lạy bốn lạy!
Xong
lão lui ra ngoài để mọi người lần lượt vào cúng.
Thằng
Cu Tửng thấy im im chẳng ai để ý đến nó nữa cũng
chạy vào bái mấy bái mà mắt cứ lấm lét nhìn vào cái
đùi gà vàng hươm thơm phức trên bàn cúng, nước dãi cứ
tứa ra nuốt vào không kịp!
Mười
một giờ rưỡi việc tế lễ, cúng kính đã xong mười
hai chiếc bàn tròn đã kê sẵn, đầy ắp thức ăn. Năm
sáu chiếc chiếu rộng trải dài bên hông đình với bảy
chiếc mâm to tướng cũng bày la liệt thức ăn dành cho
đám trẻ nhỏ.
Do
kinh phí đóng góp của bà con và hỗ trợ của các Mạnh
Thường Quân năm nay cũng có phần eo hẹp nên chỉ uống
bia Quy Nhơn thôi thấy cũng thơm ngon, đậm đà chán!
Trước
khi nâng cốc Lão Cào trịnh trọng tuyên bố chung:
-
Cần phải thực hiện nghiêm túc 5K nghen! Ăn uống thoải
mái nhưng nói càng ít càng tốt nghen!
Tiếng
vỗ tay vang lên bôm bốp.
-
Dạ! Cụ cứ yên tâm! Được ăn, được uống là OK rồi!
Nhưng
đến ly bia thứ năm thì không thể nói in ít được.
Lão
Thầy Gà thấy cổ họng cứ bứt rứt, ngứa ngáy. Các cụ
xưa đã dạy chẳng bao giờ sai. Đã rượu vào thì lời
phải ra. Chẳng lẽ bia vào mà lời không ra, khác nào
chuyện Trạng Quỳnh cho ị mà không cho đái? Lão Thầy Gà
lấy hết can đảm nổ phát pháo đầu tiên. Vẫn là câu
chuyện mà cả làng Đông Trạch nghe đến thuộc lòng.
-
Tuần trước tui ra Hà Nội xem ngôi nhà thằng rể Út mới
mua ở Nhật Tân tới bốn tỷ hai để bán thịt chó. Con
gái tui chỉ phụ vô 50 triệu và vay thêm trăm triệu nữa
là được đồng sở hữu tên trên số đỏ...
Hi...hi...
Thử
hỏi có thanh niên nào mới ba mươi bốn tuổi đã nắm
trong tay 108 cây vàng ròng bốn số 9 không?
Đang
cao hứng khoe khoang bỗng có tiếng eo éo ở dãy bàn bên,
hình như là của con mẹ Tám vé số thì phải.
-
Sao lại không có? Ông Phạm Nhật Vượng đấy! Tưởng
làm thủ tướng chứ bán thịt chó mà cũng khoe?
Lão
Thầy Gà khựng lại, tím cả mặt.
-
Con mẹ bán vé số nghèo mạt xái mà dám lớn giọng với
tao à? Láo! Mày có mấy lô đất như tao không?Tao thù mày!
-
Thù thì làm đếch gì tui? Hữu xạ tự nhiên hương! Cần
gì phải khoe?
-
Tao cứ khoe, cứ nói cho đã cái miệng!
-
Thôi không cãi nữa! Xin mời! Xin mời! Trăm phần trăm
nghen! Dô...D...ô... ô...
Qua
ly thứ sáu rồi thứ bảy mặc cho lão Thầy Gà ngồi làu
bàu chửi thề một mình như kẻ mắc bệnh tâm thần phân
liệt, chuyện vẫn tiếp tục bung ra như bắp rang nổ. Nào
là chuyện bà Phương Hằng bị bắt giam theo điều luật
331. Kẻ tán đồng người chê bai loạn xà ngầu. Rồi
chuyện con đường rộng những 22 mét xoẹt qua làng Đông
Trạch như một giấc mơ. Chuyện bồi thường, chuyện
kiện cáo nhặng xị cả lên.
Lão
Cào vội vàng đứng lên chấn chỉnh nhưng không mấy ai
quan tâm.
-
5 K! 5K! Nói in ít thôi! Covid nó dính vào thì khổ cả lũ?
Như
nước đã tràn bờ cứ nói, cứ cười, cứ quàng vai nhau
,
mời
nhau thoải mái.
-
Dô! Dô! Cạn trăm phần trăm nghen các chiến hữu!
-
Bà Phương Hằng là số 1!
-
Con mẹ Hừng Nắng bố láo là cái thá gì kia chứ? Chỉ
có con đường An Nhơn - Quy Nhơn mới là số 1!
Lão
Thầy Gà đang uống dở ly bia vội vàng đặt xuống bàn
đánh cộp một tiếng rõ to cũng tranh phần.
-
Ngôi nhà của thằng rể tui ở Hà Nội mới đỉnh, mới
là số 1.
Thừa
lúc ồn ào không ai để ý thằng Tửng cố len vào bàn
đầu, rướn người cuỗm chiếc đùi gà bóng nhẫy trong
chén của Lão Cào rồi chạy vù ra ngoài như bị ma đuổi,
chắc sợ người lớn giành lại!
Nó
dừng lại trước cổng đình, ưỡn cái bụng tổ chảng
với chiếc rốn lồi bằng quả trứng gà, miệng cười
nhăn nhở, giọng đớt đát:
-
Xanh minh mới dà số 1!
Bình
Định, 06.04.2022.
Vũ
Hùng
<hutazox@gmail.com>