Văn Nghệ Quảng Trị

Sunday, May 1, 2011

VÕ VĂN LUYẾN - CÂU THƠ NGHÌN DẶM TÌM VỀ.

Nhà thơ nhà giáo Võ Văn Luyến đang giới thiệu thơ Võ Thị Như Mai

Chiều ngày 01-5-2011, tại khu du lich sinh thái Tích Tường, Quảng Trị, cô giáo nhà thơ Võ Thị Như Mai từ Tây Úc đã về Quảng Trị ra mắt tập thơ thứ hai của chị: BÊN KIA TÍT TẮP ĐẠI DƯƠNG, NXB Văn Học, 2011, kèm với tập thơ thứ nhất Tản Mạn, NXB Văn Nghệ, 2009 đã ra mắt năm ngoái tại TP HCM.

Đến tham dự có đông đảo các nhà văn, nhà thơ và thầy cô giáo từ Quảng trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng và gia đình của nhà thơ.

Võ thị Như Mai , sinh 1976, quê quán tại Mỹ Chánh, Hải Chánh, Hải Lăng, Quảng Trị, sinh và lớn lên tại Đà Lạt, học trường cấp I,II Nguyễn Trải và cấp III Bùi Thị Xuân, Đà Lạt, học khoa Ngoại ngữ Đại học Đà Lạt (1994-1998), giáo viên tiếng Anh trường THPT Ngô Quyền, Châu Đức, BRVT (1998-2003). Sau đó chị sang định cư tại bang Tây Úc, nước Úc và theo học tiếp khoa Sư phạm tại Đại học ECU, Tây Úc (2005-2006). Hiện chị là giáo viên ESL trường Dryandra, và South Ballajura, Tây Úc.

Mời các bạn đọc bài giới thiệu thơ Võ Thị Như Mai của nhà thơ Võ Văn Luyến, giảng viên trường Cao đẳng Sư phạm Đông Hà, Quảng Trị.

Như Mai tại buổi ra mắt hai tập thơ

“Bên kia tít tắp đại dương”

Câu thơ nghìn dặm tìm đường về quê

1. Về quê, về với chính mình; về với đồng bãi tuổi thơ chất đầy kỷ niệm; về với giông gió cuộc đời một thời thương khó; về với dịu ngọt thảo thơm quê cha đất tổ; về với hun hút ánh nhìn đôi mắt biết tím thuở nào. Muôn nẻo về có khi những con chữ không nói hết được. Nhưng tôi tin ở con tim thao thiết tiếng gọi về trong thơ Võ Thị Như Mai. Điều này được chị mở lòng với anh trai của mình mà như cùng sẻ chia với bạn đọc:

Em vẫn thế - như ngày xưa - vẫn thế

Trải hồn nhiên giữa cuộc đời dâu bể

Đem chân thành mến tặng bao người.

(Thay lời nói đầu)

Và ngay cả lúc người thơ “độc diện đàm tâm”, bóng đêm vây kín cũng không cưỡng được tiếng lòng vang ngân:

Đêm

Ta chạm bóng mình

Hình như là gió

Tự tình lao xao

(Đêm)

Với chị, tìm tới ngôn từ không chỉ là cách giải bày tâm trạng mà hơn thế, thực chứng sự hiện hữu cá thể. “Tôi chỉ có ngôn từ để thấy mình còn tồn tại giữa hư thực tỉnh mê”. Có lẽ không hiếm lúc người thơ khoác chiếc áo màu tro lạnh “liêu xiêu”, “lênh đênh” đi như trôi giữa dòng đời ba động, tôi nghĩ thế. Bởi trên dặm dài nhân sinh, trái tim nhạy cảm vốn giàu có sự dự báo tiếng sét ái tình:

Em sợ trái tim mình chằng chịt

Trúng độc men yêu rồi ngơ ngẩn giữa đời

(Melbourne vào đông)

Cũng lắm khi, người thơ tự mình nhận cảm:

Tôi thả rơi nỗi hoài nghi vào phố

Nghe liêu xiêu bóng đổ

Như tôi mãi liêu xiêu ở mãi tận chân trời.

Hay:

Là em, là em gánh giấc mơ nặng nhọc

Trên đôi chân nhẹ tênh

Là em của lênh đênh

Trong màu mắt anh có còn không, đắm đuối

(Đón tết)

Biết làm sao được, tình yêu vẫy gọi người ta nhằm về phía trước. Ở đó luôn sẵn bày mật ngọt nhưng cũng không thiếu dụ dẫn mộng mị hoang đường. May mắn thay, người đàn bà trong thơ chị dám đánh cược “rủi may” phận số:

Cô thả rủi may vào ly kem chảy tan loang lổ vàng nâu thở dài đẩy vào một góc

Sau tẩy trang là đôi mắt rất hiền thẫn thờ ngắm sao trời

(Hoài)

Viết về họ bằng sự yêu tin, hướng tới và vì thế, ta như bắt gặp người thơ nhập cuộc trong đội hình những “mẫu phụ nữ hiện đại, tự tin” (chữ dùng của VTNM)

2. Ai đó nói rằng, tình yêu không chỉ sự lấp đầy mà tự mình đốt lên ngọn lửa trái tim. Trái tim làm người ta sáng ra bổn phận, biết yêu nguồn cội, biết lắng nghe thanh âm đồng vọng từ miền sâu thẳm.

Tôi lần dò tìm tôi trong bóng tối

Men theo tiếng rì rầm của con sông trong xanh

Để tìm về nguồn cội

(Khi đọc thơ Khaly)

Nguồn cội với người con xa xứ là nỗi nhớ quê, nhớ “tiếng mẹ ấm trong hơi thở”, nhớ “những giọt nước mưa/ Lớm rớm”, nhớ “hàng dương rợp mát con đường/buổi chợ quê nôn nao hàng tôm cá/bờ đá không dấu chân người rêu phủ xanh um”, nhớ “rơm rạ đồng khô/từ những ngày khoai sắn độn cơm/ hái đọt rau lang sau vườn, chấm ruốc” “nhớ tô cháo vạc gường của cô bé tóc dài thanh lịch...”. Ôi chao, bao nhiêu là nỗi nhớ, khi thầm thỉ, lúc cồn cào, nhưng ẩn giấu trong đó sự đằm thắm, chứa chan đến nao lòng:

Thưa rằng có dịp về thăm

Vết thương màu nhớ gửi trăm cánh chuồn

ủ mềm kỷ niệm rồi buông

dặm trường mê mải, nỗi buồn đang vui

(Bài lục bát duy nhất)

Nỗi nhớ là kỷ niệm. Kỷ niệm trăm chiều khôn tả. Ừ thì mượn lời ru cho sóng lòng giải tỏa:

Em như con dã tràng lang thang hoài trên cát

Ru anh – mượn tiếng sóng vỗ về

Ru anh gập ghềnh vượt qua khỏi dốc mê

Xòe bàn tay vuốt nhẹ lên mặt cỏ

Nỗi đau không là vết lằn lên da như làn roi hồi nhỏ

Thắp sáng ngọn đèn, tự dẫn lối đường xa

(Ru anh)

Bên trời thương nhớ, giờ đây, chị đã đính lên cây tình yêu tổ ấm cho mình bên bờ đại dương . Và cây “tình yêu sẽ vượt lên như một niềm kiêu hãnh”, tôi tin ở chị như tin câu thơ nghìn dặm tìm về.

15h30, 30/4/2011

Võ Văn Luyến

Friday, April 29, 2011

NHƯ MAI và LAN ANH - THƠ

chị ơi!

em đã đi qua những chiếc cầu chênh vênh

ghé thị thành nhà nhà xếp lên nhau khắc hình chiếc hộp

cứ ngỡ mình sẽ có thể bay lên được

vai đội mây tóc đính hạt mưa bầy sẻ non vội vã kiếm mồi

em nhặt tuổi đời khi cẩn thận đếm tóc mình rơi

đợi trăng khuyết ra ngoài vườn hóng gió

uống giọt sương khuya thả ký ức tuổi thơ tuột qua miền đất lạ

câu chữ ngã nghiêng rã rời lấm tấm vạt cỏ tươi

chị của em đau đáu dệt cần mẫn những vần thơ

có khói quê hương có dòng sông xanh thẳm

con đò lơ thơ bến chiều cau phất phơ thanh mảnh

rưng rức vọng về tiếng đình làng bãi chợ vườn rau

những con đường rẽ vào thôn lát gạch quanh co

nét trầm tư nhà rường, văn miếu

cây thị cổ xưa đâm hoa kết trái

quả mọng vàng thơm đung đưa theo quang gánh của bà

dòng Ô Lâu huyền hoặc từ Huế chảy ra

uốn lượn như trăn ngoằn ngoèo ngọt nước

tình sử miên man bắt nguồn bao câu hò khói sóng

hoài vọng ngày về len lén vào tâm thức người đi xa

giấc mơ em vắng dần tiếng chim cuốc gọi nhau

tiếng suối róc rách mơn man vắt qua nương vắng

thơ của chị đánh thức ấu thơ em nơi tận cùng miền lãng du sâu thẳm

quê hương choàng vai đón em trở về vạt áo chị nhuộm chiều tím đẫm lan anh

Như Mai

Tây Úc 7/3/2011

&&&

Em ơi!

Nơi xa thẳm bên kia bờ đại dương

em thả giấc mơ xa về với cội nguồn thương nhớ,

những con đường, những chiếc cầu, những thị thành em qua

quả thật đẹp xinh như giấc mơ lạ

Nhưng em ơi! Mái nhà tranh cỏ rạ

làn khói lam chiều vẫn thao thức đợi ai,

cánh cò chao nghiêng bên ruộng lúa tìm hoài

giấc mơ tuổi thơ đi qua năm tháng.

Dòng ô lâu mái chèo khua tiếng sóng

trong đêm xuân vẳng tiếng gõ cá về,

ngọt thanh thanh bát canh ám làng quê

nước đuốc, dưa môn ngày về vương vấn!

Đêm buông mình làng quê yên ắng

vẳng đâu đây tiếng võng ru hời,

ngọt câu ca xanh dậu mồng tơi

tiếng gà gáy đếm thời gian báo sáng.

Bình minh rạng trên nét cười con trẻ

tung tăng như đàn chim sẻ đến trường,

con đường làng rộn rã tiếng người qua

giọng nói quê ôi đậm đà tha thiết!

Bến đò ngơi vẫn đợi chờ mãi miết

bóng người em gái nhỏ quê hương,

xuân chưa qua vẫn ghé lại bên vườn

cành mai vàng đón em mùa nở rộ

Trương Lan Anh

Quảng Trị 8/3/2011

HOÀNG TẤN LINH - NẮNG THẬT THÀ

Mai về bên lá ngoan hiền

Còn in màu nắng trinh nguyên cuối mùa

câu thơ nối chênh vênh bờ nắng

hạt sương sa và nguồn cội trên cành

ngày còn nắng chiều đi trong cỏ rối

ngoan nhé em, ta về lại ngày xanh

này ngọn gió từ tâm em có thấy

bờ mi ngoan ngày khép lại tần ngần

chân trần bước những nhu mì ngà ngọc

đời bên kia trong veo mộng nguyên lành

ngày về xa để trăng sao hoài niệm

cánh mỏng sơ nguyên chút môi mềm

ồ trăm năm giật mình ta thảng thốt

dưới chân kia đời lặng lẽ âm thầm

bờ núi cao trong tầm mắt em với

đỉnh sa mù lí lắt gió ngân nga

ta hư hoảng trăm năm về khép nép

này này em, ta nhìn nắng thật thà.

Rằm tháng năm- Canh Dần

26-6-2010

Tuesday, April 26, 2011

HOÀNG TẤN TRUNG - ĐÔI MẮT NGƯỜI HÀ TĨNH

Hình từ trang Blog truonghoabc (Hà Tĩnh)

Tặng N - nàng thơ mới gặp

Đôi mắt ấy một lần tôi chứng ngộ
Có một đêm sao sáng đầy trời
Khi em đến có điều gì rất lạ
Ngàn sao kia ngấn lệ chơi vơi !

Đôi mắt ấy một lần tôi chứng ngộ
Có một ban mai từ phía em nhìn
Mắt em cứa hồn tôi rĩ máu !
Và trong tôi vời vợi một niềm tin

Đôi mắt ấy một lần nghe em hát
Tôi mê ly uống cạn từng lời
Đêm phố biển nghe sóng lòng dào dạt
Em vô tình níu cánh buồm tôi !

Ôi đôi mắt tuyệt vời linh hiển !
Mắt Mẹ cho mang bóng dáng dòng sông
Cho tôi được làm con đò mộng
Tiếng thơ tôi ngân mãi trên dòng !

Đôi mắt ấy một lần tôi chứng ngộ
Giọng quê mình trọ trẹ ru nôi
Chiều hôm ấy một lần rồi mãi mãi
Đôi mắt Người Hà Tĩnh đốt lòng tôi !

HTT

VÕ VĂN LUYẾN - TRÀ THỦY KHÊ: MỘT ĐỀN BỒI CỦA KHÁT VỌNG

Một trùng phùng nằm trong khát vọng bấy lâu của người dân quê tôi giữa những ngày tháng hạ hồng lên sắc nắng, cộng hưởng sắc màu niềm vui lễ hội là cuộc đua thuyền rộn rã trên mặt hồ rộng, đủ soi dáng hình một thị trấn tuổi dậy thì búp nõn.

Giữa muôn nẻo đi về líu ríu niềm vui ấy, tôi muốn nói đến một cái tên hẳn đã khảm vào tâm thức nhiều người. Đó là Trà Thuỷ Khê, từ bàn tay kỳ diệu của hoá công qua cái nhìn giàu trí tưởng của con người làm nên một “bát nước chè khổng lồ” thật ấn tượng, xoa dịu cơn khô khát vốn bao đời nay gây nỗi kinh hoàng với khách bộ hành khi qua “tiểu sa mạc” hoang sơ lửa trời thiêu đốt này.

Cái hồ nước lớn cơ hồ lây cái hân hoan mà cuống quýt của đàn sóng đuổi nhau quên cả những con mắt đắm theo ký ức ấy xưa kia là khe Nước Chè. Ngỡ tưởng chỉ biết điều ấy cũng đủ nhưng lật giở Đại Nam nhất thống chí có ghi Trà Thuỷ Khê lại cho thấy cái tên hơn một lần được định danh trong thư tịch cổ. Vâng, đem suy tư chia sẻ với anh bạn thơ Trần Xuân An – một người con quê hương ở tận “vầng sáng phía chân trời” – thành phố Sài Gòn hoa lệ, tôi tâm đắc một điều: Những gì thiên nhiên ban tặng con người không phải không có lý. Đó là triết lý thiên sinh chỉ có trời đất mới hoá giải.

Thì ra, có những cái bên ta thật gần gũi, gần gũi như chính hơi thở sự sống nhưng cuốn theo dòng đời cuộn chảy phía trước mặt, khiến ta như vô tình. Cũng từng bước thụt, bước lùi trên những làng cát nghèo khó của quê nhà; cũng từng có những phút giây khô cổ rát họng bởi đi về trong cái chảo rang mùa gió Tây Nam nắng đốt; từng nhờ đến những trái quả, trái dưa “giải hạn” nhưng khi ngụp lặn trong thế giới của những bài ca nổi tiếng quê tôi, mới càng vỡ ra lời than khó thật vô nghĩa. Sự khắc nghiệt của thiên nhiên đặt ra thử thách ý chí con người và hồ như, con mắt thiên nhiên cũng tìm cách theo dõi và trợ sức con người vượt qua gian khó. Từ ý nghĩ ấy, Trà Thuỷ Khê trong tôi như một biểu tượng vẫy gọi khi không có gì trong tầm tay nó vẫn là “bát nước chè tinh thần”cổ vũ con người nỗ lực để chiến thắng chính mình. Hẳn nhiều người còn nhớ chuyện Tào Tháo với rừng Mơ ảo. Đó là điều sắp đặt thông minh của một nhân vật vốn nổi tiếng “gian hùng” trong tiểu thuyết cổ điển Trung Hoa. Còn đây mới là sự sắp đặt tuyệt vời của đấng tạo hoá. Trà Thuỷ Khê chính là sự sắp đặt ấy.

Trà Thuỷ Khê bây giờ không còn lặng thầm chảy dưới ngút ngàn lau sậy, tràm chổi. Lòng người với đất trời dường đã tao ngộ sáng lên gương mặt hồ, gương mặt một thị trấn long lanh niềm vui được đền bồi từ khát vọng. Bất chợt, tôi nghĩ đến thị xã Đông Hà đã có một Khe Mây đã biến thành hồ Khe Mây mang vẻ đẹp thơ mộng không thua gì các hồ ở Đà Lạt hay hồ Núi Cốc ở Thái Nguyên, thì nên chăng cái tên dân dã nằm lòng khe nước Chè hay sang trọng sách vở Trà Thuỷ Khê cần được phục danh, vì “vật tự nó” đã tồn tại, đừng để thời gian bôi xoá lãng quên.

Và rồi ý nghĩ lội ngược dòng, tôi lại tự cho mình lẩn thẩn, khác gì “nỗi lo ngò mất thơm” cả thôi!

Hình như đọc được băn khoăn của tôi, anh Lê Anh Phước, Chủ tịch thị trấn Hải Lăng nói:

- Anh biết rồi đấy. Những ai từng sống trên đồi cát nóng bỏng ở Hải Lăng, nhất là ở ngay thị trấn chúng ta mới thấy vị trí đắc địa của cái hồ này. Nó không chỉ góp phần tạo ra vẻ đẹp văn hoá cho trung tâm huyện lỵ mà còn mang lại nguồn lợi chưa tính đếm hết. Đó là sự cân bằng môi trường sinh thái (cùng với cây xanh), là nguồn nuôi thuỷ sản có khả năng cung cấp cho người dân nội thị, vân vân và vân vân…

Đang lúc anh nhấp ngụm trà, tôi chen vào:

- Thế giới sông hồ quả thật có nhiều điều để nói. Thử hình dung, nếu không có một khe nước Chè trên thị trấn xinh xắn này thì thật đáng tiếc. Nó như một lúm đồng tiền trên gương mặt thiếu nữ. Có nhiều nơi người ta còn huyền thoại hoá bằng câu chuyện tình thấm đẫm để ca ngợi hay lý giải ngọn nguồn sinh ra để đặt tên. Khe nước Chè có ngoại lệ không?

Sự nhạy cảm của anh Phước như bắt đúng tần số:

- Đúng vậy, khe nước Chè không ngoại lệ. Tôi cũng đã nghe thiên tình sử cảm động về nó. Chuyện là thế này, một người mẹ trẻ bồng con đi tìm chồng (chuyện sinh ly tử biệt ấy mà, đất nước hình chữ S trong chiến tranh loạn lạc ở nơi đâu không có!). Đường dài, nắng lửa, sức cùng lực kiệt vì khát. Thương mình một, thương con mười. Người mẹ bó tay ngồi khóc cho đến khi mình tan trong đất trời. Những giọt nước mắt chảy thành dòng tạo khe nước Chè ngày nay.

- Những nơi nghèo khó thường “bi kịch hoá” mọi chuyện – Tôi cùng anh chia sẻ – Nhưng trong bi kịch có lạc quan, niềm lạc quan dựng trên nền yêu thương cuộc sống. Ai cũng thấy từ khe lên hồ, từ “con số không to tướng” ( chữ của Lỗ Tấn) lên phố như là huyền thoại vậy!

Thật tình , công việc của tôi dường không có cơ duyên “mặn nồng” với tư duy kinh tế nhưng lại có một thoáng đêm bên hồ uống tách cà phê Gió Lộng giữa những nam thanh nữ tú đông chật, mà ở không gian còn khiêm tốn này chưa nơi nào đông hơn thế, thì những câu hỏi dẫu tiếp tục đặt ra đã có thực tế trả lời đó rồi.

Ơi Trà Thuỷ Khê, một nghĩa tình trời đất dành cho mảnh đất dấu ái của tôi!

Võ Văn Luyến

* Trà thủy khê (Khe nước chè), một địa danh ở huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.

VÕ CÔNG DIÊN - CÁNH CÒ

Nhạc sĩ Võ Công Diên quê ở xã Hải Vĩnh, huyện Hải Lăng , tỉnh Quảng Trị. Sinh năm 1957, anh lớn lên bên con sông Thạch Hãn bốn mùa nước xanh trong vắt. Lưu lạc vào phương Nam lập thân , anh đã tỏ ra đồng cảm sâu sắc với những mảnh đời cơ cực của trẻ thơ đường phố phải "lặn lội thân cò", bầm thân kiếm sống dù tuổi đời còn đang non dại. Nhạc phẩm "CÁNH CÒ" được viết để tặng các em bé bơ vơ cơ nhỡ đó. (La Thụy giới thiệu)