SINH NHẬT THÁNG HAI, HAPPY VALENTINE! _ Thơ Như Nguyệt

Nhà thơ Quách Như Nguyệt

Sinh nhật tháng Hai, 

Happy Valentine!

Mỗi tháng Hai có ngày lễ tình yêu

Có sinh nhật anh vài ngày trước đó

Ôi tháng Hai sinh nhật của người yêu

Mỗi tháng Hai em thấy nhớ anh nhiều

 

Có những điều đã quên đi,

Tháng Hai lại quay về nhắc nhở

Ôi tháng Hai, ôi chập chùng nỗi nhớ

Ôi tháng Hai, em lại mộng lại mơ

 

Lễ Tình Nhân vui quá phải không anh?

Hai mươi bốn đóa hồng nhung anh tặng

Bài thơ tình anh đọc dưới ánh trăng

Hơn hai năm nhưng tình nồng nghĩa nặng

 

Happy Birthday, Happy Valentine’s Day!

Mối tình xưa giờ xa xưa, xa quá!

Mỗi tháng Hai, có hai ngày đáng nhớ

Sinh nhật anh và ngày lễ Valentine

Như Nguyệt

  

READ MORE - SINH NHẬT THÁNG HAI, HAPPY VALENTINE! _ Thơ Như Nguyệt

BÂNG KHUÂNG - Chùm thơ Vũ Hùng

 BÂNG KHUÂNG 

Nơi này cũng đã hai năm

Bạn bè sư phạm ghé thăm chụp hình 

Ngắm hoa quân tử* một mình

Bâng khuâng vạt nắng lung linh Xuân tràn.

Thủ Đức,10.02.2023

Vũ Hùng

* Hoa trang quân tử.

TIẾNG GÀ GÁY 

Mươi hôm ở lại Sài Gòn

Lắm đêm giấc ngủ khó tròn nệm hoa

Vẳng khuya xao xác tiếng gà

Giật mình cứ ngỡ quê nhà, trắng sương !

Sài Gòn, 10.02.2023

Vũ Hùng

BÌNH DƯƠNG 

Cuối tuần ghé lại Bình Dương

Lung linh nắng sớm con đường thắm hoa

Bình Dương áo mới kiêu sa

 Cà phê ngào ngạt đậm đà Hoàng Cũng!

Thủ Dầu Một ,12.02.2023

Vũ Hùng 

READ MORE - BÂNG KHUÂNG - Chùm thơ Vũ Hùng

Chùm hoa mừng NGÀY VALENTINE - Chu Vương Miện

 

READ MORE - Chùm hoa mừng NGÀY VALENTINE - Chu Vương Miện

PHÍA TÀ DƯƠNG QUÊ NHÀ – Thơ Tịnh Bình

 

           Nhà thơ Tịnh Bình

 
PHÍA TÀ DƯƠNG QUÊ NHÀ
 
Một bông hoa vừa nở
Trên rào dây thép gai
Hình như trong nắng sớm
Tiếng chim thôi u hoài
 
Hơn thua cùng được mất
Thời gian đôi cánh bay
Còn ai bên ta nữa
Mắt nhòa dư lệ cay
 
Gió về đâu lối gió
Hư ảo đường mây qua
Giấc chiêm bao hư thực
Phía tà dương quê nhà
 
Nhủ lòng thôi an tĩnh
Ngoài kia cơn sóng đời
Lặng yên cùng huyên náo
Chẳng làm buồn hay vui...
 
TỊNH BÌNH
(Tây Ninh)

READ MORE - PHÍA TÀ DƯƠNG QUÊ NHÀ – Thơ Tịnh Bình

TẢN MẠN VỀ RƯỢU NHO (3) - Nguyên Lạc

                                    (Kỳ 3)

 
IV. CÁCH LÀM RƯỢU VANG TRUYỀN THỐNG
 
Cách làm rượu vang là quá trình chuyển hóa nước nho ép thành rượu. Thường cần khoảng từ 1,3-1,5kg nho tươi để thu được 1 lít rượu vang.
 
1. Các giai đoạn chủ yếu
Các giai đoạn chủ yếu trong quá trình sản xuất rượu là:
– tách cuống nho khỏi chùm nho,
– ép nước nho, ủ nho
– lên men.
Tùy theo ý muốn của nhà sản xuất rượu, muốn thu được rượu vang đỏ, hồng hay trắng mà các công đoạn sản xuất sẽ khác nhau. Giống nho làm rượu cũng ảnh hưởng đến loại rượu thu được.
Giai đoạn lên men rượu – giai đoạn chủ yếu của quá trình làm rượu – là một quá trình tự nhiên, trong đó đường có ở nho chuyển hóa thành cồn, do tác động của vi khuẩn và chất lên men có sẵn trong vỏ nho. Rượu trong quá trình lên men sẽ thải ra khí CO2 (Carbon dioxide). Chính loại khí này trong các chai rượu Champagne sẽ làm bật nút chai và làm rượu Champagne sủi bọt trông rất hấp dẫn.
Sau khi ép, nước nho được lọc cặn, cho thêm một lượng nhỏ khí sulfua để diệt khuẩn và được nuôi trong thùng inox hoặc thùng bê tông quét sơn thực phẩm (Epoxy) hay thùng gỗ sồi. Thời gian nuôi trong thùng gỗ do nhà sản xuất tính toán tùy theo tính chất của giống nho. Một thời gian sau, vang được rút ra khỏi thùng, lọc và đóng chai trước khi đem ra bán cho người tiêu dùng.
 
2. Cách làm rượu vang
Như đã biết, rượu vang đỏ chỉ có thể làm từ nho đỏ, trong khi đó rượu vang trắng có thể làm từ nho đỏ hay nho trắng. Rượu vang hồng, làm từ nho đỏ.
2.1. Cách làm rượu vang đỏ
Nho đỏ được hái, đưa về xưởng hoặc nhà máy rồi được ép nhẹ để làm bật hạt nho khỏi quả nho. Sau đó, người ta tăng độ ép để thu được nước nho và bã nho. Nho sau khi được ép sẽ chuyển qua khâu tách cuống nho khỏi chùm nho. Công đoạn này có mục đích tránh cho cuống nho tiếp xúc với nước nho và làm cho rượu có mùi ngai ngái của cỏ ướt. Nước nho và bã nho ngay sau đó được đưa vào các bồn chứa lớn bằng inox hoặc bê tông quét sơn thực phẩm (Epoxy). Rượu trong bồn sẽ lên men từ 4-10 ngày. Trong khoảng thời gian đó, chất màu và chất chát (tanin) sẽ hòa lẫn vào hỗn hợp lỏng gồm nước nho và bã nho. Người ta có thể thu được rượu có màu sắc và độ chát theo ý muốn tùy số lượng thời gian ủ nho trong thùng chứa. Nói chung là các loại rượu vang đỏ danh tiếng thường được ủ lâu hơn các loại rượu khác.
Sau khi nho đã được ủ theo thời gian do nhà sản xuất tính toán, rượu sẽ được rút ra khỏi thùng chứa theo nguyên tắc từ tính: chất lỏng (rượu) sẽ tự tách ra khỏi các thành phần nặng khác như: cuống nho, vỏ nho…
Nước rút lần đầu này được gọi là “vang giọt”. Hỗn hợp còn lại của thùng chứa sẽ được đem ra ép lại để có được “vang ép”: rất đậm màu và giàu chất chát.
Người ta thường trộn lẫn “vang giọt” và “vang ép” trước hoặc sau khi đưa vang vào nuôi trong thùng gỗ. Giai đoạn này được đánh dấu bởi một quá trình lên men lần thứ hai, kết quả là chất chua trong vang sẽ giảm đi.
2.2. Cách làm rượu vang trắng
Rượu vang trắng khác rượu vang đỏ nhờ công đoạn ép nho, theo đó người ta không để cho nước nho ép tiếp xúc với vỏ nho: Sau khi tách hạt nho khỏi quả nho, người ta sẽ ép nho ngay lập tức nhằm tránh không cho nước nho ép tiếp xúc nhiều với vỏ nho.
Tính đặc thù của rượu vang trắng thể hiện qua sự tươi mát, đôi khi gắt dịu, nhờ vào độ axit chua tương đối cao. Cũng vì để giữ cho rượu vang trắng có nhiều axit chua, người ta thường ép nho ở nhiệt độ thấp .
2.3. Cách làm rượu vang hồng
Có thể làm rượu vang hồng từ hai phương thức sau: để cho vỏ nho tiếp xúc với nước nho trong một thời gian ngắn sau khi ép để thu được màu hồng sẫm (Rosé de Saigné) hoặc ép thẳng nho đỏ và tùy theo mức điều chỉnh độ ép mà thu được hỗn hợp phơn phớt hồng (Rosé de Presse)
2.4. Cách làm rượu vang nổ hay rượu vang sủi (sparkling wine)
Vang nổ hay vang sủi (sparkling wine) có thể là loại vang trắng hoặc hồng, có độ ngọt vừa phải, khi rót ra ly có những hạt bọt khí li ti nổi lên phía bề mặt.
Nhiều người có thói quen dùng từ “Champagne” (rượu sâm-panh) để chỉ các loại vang sủi bọt. Cách gọi này không chính xác: Mọi loại Champagne đều là sparkling wine, nhưng không phải tất cả các vang sủi đều là Champagne. Tên Champagne này chỉ độc quyền cho vang sủi được sản xuất ở vùng Champagne (Champagne là tên vùng trồng nho và làm rượu của Pháp). Nếu vang sủi làm tại Ý, nó sẽ được gọi với cái tên Prosecco, và vang sủi Mỹ thì được gọi là Sparkling Wine.
Sparkling wine là một khái niệm không liên quan gì đến nồng độ cồn, mà là tên gọi chung cho các loại rượu vang có sủi bọt hay sủi tăm, thường gọi là vang nổ. Chúng thực chất chính là rượu vang nhưng được lên men hai lần. Lần lên men đầu tiên có quy trình như làm rượu vang bình thường, đó là nước nho ép và lên men. Trong quá trình lên men thứ hai, carbonat đã được bơm thêm vào để tạo ra sủi tăm, trước khi được đóng chai. Nghe có vẻ giống rượu Champagne phải không? Trên thực tế, nếu xét theo quy trình sản xuất thì chúng không có gì khác nhau cả, Champagne chỉ đơn giản là rượu vang nổ được sản xuất và đóng chai tại Pháp mà thôi.
– Cách làm Champagne:
Nho được lựa kỹ và hái bằng tay trước kỳ thu hoạch ít ngày để tránh cho nho không bị chín quá, sau đó được ép ngay để tránh cho vỏ tiếp xúc với nước nho.
Tiếp theo, nho được ủ ở nhiệt độ thấp để giữ tính chất hoa quả tươi mát.
Kết thúc quá trình ủ chua, nho được rút khỏi bình chứa inox, lọc chất cặn bằng cách cho lòng trắng trứng hoặc chất keo cá vào trong rượu, sau đó được pha lẫn nhau tùy theo ý muốn của chuyên gia làm rượu để giữ được vị gia truyền của nhà sản xuất từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Tiếp đó rượu được đưa ra đóng chai, chuyên gia làm rượu cho thêm vào hỗn hợp rượu sirô đường và chất lên men gọi là Liqueur de Tirage. Chai Champagne sẽ được đóng nút rồi để lên những kệ gỗ (pupitre) hoặc sắt (Giropalette), cổ chai quay xuống dưới và được nuôi một thời gian để tạo bọt. Chuyên gia làm rượu mỗi tuần sẽ quay chai 45 độ cho cặn lắng xuống đáy cổ chai. Khi cặn đã xuống hết, chuyên gia làm rượu sẽ nhúng cổ chai vào một chất lỏng đông lạnh để cặn đóng băng, sau đó nhờ sức ép của khí CO 2 đẩy vọt cặn ra ngoài sau khi mở nút chai. Rượu thay thế phần rượu và cặn bị mất được gọi là Liqueur d Expédition, gồm hỗn hợp rượu lâu đời và sirô đường. Chai Champagne được đóng nút lại lần thứ hai và nuôi thêm trong hầm rượu ít lâu trước khi đưa ra dán nhãn và tiêu thụ.
– Vài điều về Champagne:
Trong công chuyện làm ăn, ly rượu Champagne dễ dàng thay thế một tách cà phê, vì nó sẽ làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn. Nó sẽ xoá dần mọi trở ngại và làm cho các quan điểm đối nghịch trở nên gần nhau hơn. Rượu champagne còn là cầu nối của các dân tộc. Nếu như Đô đốc Hải quân Nelson của Anh từng nói phải căm thù người Pháp như căm thù quỷ dữ, ông lại là người vô cùng thích uống rượu Champagne.
Uống rượu Champagne cũng là cách để chứng tỏ cho người khác thấy đẳng cấp xã hội của mình. “Hãy nói cho tôi biết bạn ăn uống gì, tôi sẽ nói bạn thuộc đẳng cấp nào trong xã hội”: câu ngạn ngữ này lúc nào cũng đúng; vì nếu bạn gọi một chai Champagne trong một tiệm ăn thì điều đó chứng tỏ sự thành công trên thương trường hoặc địa vị xã hội của bạn. Đó cũng là một nét rất đặc trưng của văn hóa phương Tây.
 

The best cheap Champagne

..........................
 
@ Vài điều cần biết thêm về rượu vang:
– Khi ủ rượu, người ta ủ riêng từng loại nho, khi đóng chai mới là lúc người ta pha vào nhau, nên khi uống, người sành rượu tìm thấy ở trong ngụm rượu có những vị khác nhau như: mùi vị của các loại dâu chín, các loại bạc hà, mùi trái cây nhiệt đới hay vị ngọt của mocha, của vanilla, v.v.
— Rượu vang đỏ – được làm từ nho đỏ – không phải toàn một màu đỏ đậm mà người Việt mình thường hay gọi là “Màu đỏ Bordeaux”: chỉ nơi xuất xứ rượu nho của Pháp. Rượu vang đỏ có nhiều gam màu khác nhau: đỏ nhạt, đỏ đậm, cam nhạt, cam đậm, nâu nhạt, nâu đậm hay ngả màu tím tro, v. v…
— Rượu được làm từ nho và mỗi loại nho sẽ đem lại một hương vị, màu sắc khác nhau. Điều này đã giúp rượu vang sản xuất ra có nhiều mùi vị khác nhau nên người tiêu dùng đã gọi chung là rượu vang chát, rượu vang ngọt,… Trong đó, rượu vang chát là rượu vang được ưa chuộng nhất và là lựa chọn hàng đầu của những người sành rượu.
Rượu vang chát là rượu vang đỏ có hàm lượng tanin (vị chát) lớn và có nồng độ cồn cao. Có thể hiểu đơn giản dòng rượu vang này là loại rượu vang đỏ có vị chát khi uống. Vang chát sẽ để lại dư vị chát đặc trưng nơi vòm họng.
Đa số rượu vang chát được lên men từ các giống nho có hàm lượng tanin (độ chát) cao và lượng đường thấp như: Tannat, Syrah, Nebiolo, Cabernet Sauvignon, Petit Verdot…
. Tannat: Giống nho sản xuất rượu vang có hàm lượng tanin cao nhất thế giới.
. Sagrantino: Giống nho bản địa quý của Ý với hàm lượng tannin cực cao.
. Syrah: Giống nho tạo nên hương vị mạnh mẽ của vang.
. Nebbiolo: Giống nho cổ điển của Ý, đặc trưng với vị tannin cao và một chút vị đắng nhẹ.
. Cabernet Sauvignon: Giống nho phổ biến nhất trên thế giới, tạo nên phong vị chát đặc trưng trong các chai vang.
. Petit Verdot: Giống nho có tannin êm, thường được sử dụng để pha trộn.
. Mourvèdre: Giống nho tạo nên phong cách vang đậm đà với vị chát đặc trưng.
 
Vị chát của rượu vang thường sẽ xuất hiện nhiều trong các chai rượu vang trẻ, giúp rượu vang có thể lưu trữ lâu năm, vị chát cũng sẽ dịu và tròn đi sau nhiều năm thành trường. Chính vì vậy, để thưởng thức những chai rượu vang trẻ, nên mở nắp khoảng 30 phút để vang oxy hóa, dịu vị gắt (decanting: làm cho rượu thở).
Khi rượu còn trẻ, (đặc biệt rượu vang đỏ, trong một số trường hợp có cả rượu trắng) độ acid rất cao, độ cồn nồng và độ chát còn hăng gắt. Khi đó rượu rất cần oxy kích động để làm cho dịu lại, đồng thời các hương thơm khác của rượu được dậy mùi hơn, nhờ vậy bạn sẽ ngửi các hương thơm của rượu một cách hài hòa và vị rượu sẽ cân bằng trong vòm miệng. (Sẽ nói rõ thêm về decant/ decanter ở phần dưới: Thưởng Thức Rượu Vang)
Rượu vang ngọt được sản xuất từ những trái nho có hàm lượng đường cao, tanin và acid chua thấp như: Moscato, Madeira, Muscat Blanc, Muscat of Alexandria…
Trong rượu vang luôn có một lượng đường nhất định. Tùy vào từng dòng vang mà hàm lượng đường khác nhau, có thể ít hơn 1g đến 220g đường trên 1 lít. Trong đó, vang ngọt (sweet wine) là loại vang có hàm lượng đường cao từ 35g/L hoặc hơn, vị chát ít do lượng tanin thấp.
Trong khi đó, nhiều loại vang trắng và vang đỏ có thể chứa tối đa 10g đường nhưng vẫn thuộc dạng rượu vang không ngọt (dry wine). Bạn có thể tham khảo lượng đường trong các dòng vang như sau:
– Bone Dry Wine: chứa ít hơn 1g đường trong 1 lít rượu vang.
– Dry Wine: chứa lượng đường từ 1-10g/L.
– Off-dry Wine: chứa lượng đường từ 10-35g/L.
– Sweet Wine: chứa lượng đường từ 35-120g/L.
– Very sweet Wine: chứa lượng đường từ 120-220g/L.
 
........
 
Chữ “dry” của tiếng Anh: “Dry” có nghĩa là khô. Người Tây phương đều dùng cái ý niệm “dry” để đối chọi với ý niệm “sweet (ngọt) khi mô tả rượu. Chỉ cần nói ly rượu này “dry”, hay “sec” hay “seco” là người ta hiểu ngay rằng vị của nó không ngọt.
 
. Những đặc trưng của rượu vang ngọt:
Vang ngọt được làm từ quả nho chín kỹ. Nho dùng trong sản xuất vang ngọt được thu hoạch muộn để đảm bảo tất cả các quả nho được chín kỹ. Người trồng nho sẽ tính toán kỹ lưỡng thời điểm thu hoạch cũng như tuyển chọn những quả nho đạt chuẩn. Quả nho chín kỹ trên cây sẽ có độ ngọt đậm và chứa lượng đường cao hơn rất nhiều so với nho vừa chín tới.
Quá trình lên men sẽ làm biến đổi 1 phần đường tự nhiên trong nho thành cồn, phần còn lại sẽ làm nên vị ngọt đặc trưng cho rượu. Hoặc trong trường hợp làm từ nho thông thường thì quá trình lên men sẽ bổ sung thêm đường để tạo thành vang ngọt.
Vang ngọt có nồng độ cồn thấp hơn so với các loại vang thông thường, thường trong khoảng 9 – 10 độ. Một số chai vang có thể có nồng độ cao hơn, nhưng đa số là ở nồng độ này để đảm bảo vị ngọt của rượu.
Vang ngọt có nồng độ thấp và lượng đường nhiều hơn, do vậy khi thưởng thức, bạn có thể dễ dàng cảm nhận được hương vị ngọt ngào, đằm thắm và dư vị nhẹ nhàng trong vòm họng. Đây cũng là cách nhận biết rượu vang ngọt đơn giản nhất. Cùng với vị ngọt là một chút vị chua xen kẽ, tạo sự thanh mát, chiều lòng vị giác cũng như giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn. Với đặc trưng hương vị này, vang ngọt là dòng rượu lý tưởng để dùng tráng miệng. Và nó cũng dễ dàng phù hợp với tất cả mọi người, đặc biệt là phụ nữ hay người có “tửu lượng” thấp. Vang ngọt mang đến hương vị ngọt ngào, đằm thắm
 
. Phương pháp sản xuất rượu vang ngọt:
Rượu vang ngọt được sản xuất theo nhiều phương pháp khác nhau, điển hình nhất là 4 phương pháp dưới đây:
.. Lên men trái nho chín kỹ
Phổ biến nhất là phương pháp lên men trái nho chín kỹ. Nho được thu hoạch muộn, tại thời điểm quả nho tích tụ lượng đường cao nhất. Sau đó nho được ép lấy nước và cho vào thùng ủ để bắt đầu quá trình lên men.
.. Lên men trái nho đóng băng (Ice wine)
Thêm một phương pháp sản xuất vang ngọt khác là sử dụng trái nho thu hoạch vào cuối mùa đông và được để đóng băng tự nhiên. Khi đó lượng nước trong quả nho sẽ ít hơn và hàm lượng đường cao hơn, tạo ra rượu vang có vị ngọt và thoảng hương vị mật ong.
.. Sử dụng con nấm Botrytis
Đây là một loại nấm quý có khả năng làm trái nho khô lại. Lượng đường trong quả nho sẽ được cô đặc, tạo ra hương vị vô cùng đậm đà, phong phú và phức tạp. Điển hình nhất cho phương pháp làm vang ngọt sử dụng con nấm Botrytis chính là dòng vang ngọt đến từ vùng Sauternes.
.. Phương pháp cường hóa
Vang ngọt còn được sản xuất bằng phương pháp cường hóa, tức là thêm rượu mạnh (brandy) vào rượu vang nền trước quá trình lên men. Mục đích là để làm chậm lại sự lên men của rượu vang, tạo ra dòng vang ngọt với lượng đường và nồng độ cồn khá cao, có thể lên đến 19%.
 
Đặc điểm rượu vang chát và ngọt:
– Vang chát có hàm lượng đường ít hơn và nồng đồ cồn cao nên khi thưởng thức, bạn sẽ không thấy vị ngọt mà rất nhiều vị khác nhau. Còn đối với rượu vang ngọt, nó có hàm lượng đường cao nên khi uống, bạn sẽ dễ dàng cảm nhận được vị ngọt dịu từ loại vang này.
– Vang chát có nồng độ cồn cao để làm nổi bật vị chát (tanin). Nồng độ cồn thường vào khoảng 12 – 17 độ, nên với những người sành rượu thì đây là loại rượu vang dễ uống và thơm ngon. Còn đối với vang ngọt, nồng độ chỉ ở mức khoảng 9 đến 10 độ, vì nếu cao quá sẽ làm mất vị ngọt cần phải có của rượu.
– Rượu vang ngọt có thời gian lên men nhanh hơn nhiều so với vang chát, vì nếu càng ủ lâu, nồng độ cồn sẽ càng cao, làm mất vị ngọt của rượu. Thời gian lên men của vang chát lại rất lâu, vì như vậy thì độ chát của vang này mới được đậm đà.
 
..........
 
@ Brut có nghĩa là gì? Vài điều căn bản về rượu Champagne và các loại vang sủi bọt khác.
Ta thường thấy từ “Brut” trên nhãn chai rượu Champagne và các loại vang sủi bọt, vang nổ khác, nó có ý nghĩa gì?. Dưới đây là một vài hướng dẫn đơn giản về các loại rượu vang sủi bọt, dựa trên độ ngọt của vang (Độ ngọt trong rượu vang là do đường: Đường trong nho lên men thành rượu; vì nhiều lý do, đường không thể chuyển hóa hết thành rượu, nên trong rượu vang vẫn còn đường, gọi là dư lượng đường (residual sugar – RS). Rượu còn rất ít đường gọi là vang khô (dry wine), nếu còn nhiều đường gọi vang ngọt (sweet wine).
– Ultra Brut/ Extra Brut được quảng cáo là “Champagne ăn kiêng” vì nó chứa rất ít đường, chỉ khoảng 0-6 gram / lít dư lượng đường – residual sugar (RS)
– Brut: không cho cảm giác ngọt. Đây là chủng loại phổ biến nhất của rượu sâm banh (champagne), chứa lượng đường từ 6-12 grams / lít (RS)
– Extra Dry / Extra Sec: vị ngọt nhẹ, chứa lượng đường 12-17 grams / lít (RS)
– Sec: khá ngọt, có chứa lượng đường 17-32 gram / lít (RS)
– Demi-Sec: ngọt ngào, có chứa lượng đường 32-50 grams / lít (RS)
– Doux: vị ngọt ngào, chứa hơn 50 grams đường / lít (RS)
 
(Còn tiếp nhiều kỳ)
 
                                                           Nguyên Lạc

READ MORE - TẢN MẠN VỀ RƯỢU NHO (3) - Nguyên Lạc

TIẾNG CHIM, THƠ XƯA, TỈNH VÀ ĐIÊN – Thơ Chu Vương Miện

 

TIẾNG CHIM
 
chim nó theo chim
quạ nói theo quạ
nói theo tiếng người
nghĩa theo một đàng
nói đi một nẻo
thường là nói láo
con yểng con nhồng
thường là loạn xạ
nước lã cầm hơi
nói là ăn cháo
ngày chỉ ăn khoai
nói là khoai mài?
đôi khi nhịn đói
nói ăn lai rai?
con cá bơi qua
con cá bơi lại
con thằng chài đậu
trên cành sung thoáng
một cái đớp mất
tiêu con cá xong?
thu lá tên cành
mùa thu lá bay?
suốt cả đêm ngày
thi sĩ ngồi trên
bờ sông với chó
chả có gì trôi?
chó và thi sĩ
rách nát cả lòng
buổi sáng họp chợ
buổi chiều chợ tàn
không có ăn xin
không có khảy đàn
 
 
THƠ XƯA
 
thời tiền chiến có thi hào làm
thơ ban đêm gánh bán cho trời
đọc trời đọc thét rồi phát khóc
bây giờ có điện thoại cầm tay
thẻ ông địa trời dùng để gọi
về Việt Nam? để làm cái gì?
không rõ đa số thi nhân thời
bây giờ (tức là thời hại điện)
đều có túc trái tiền duyên với
nhà Phật nên tuyệt đại đa số
viết Chùa viết cho chư Thiên chư
Phật chư Bồ Tát Chư La Hán
sư Cụ sư Bà sư Ông sư
Cô chú Tiểu Sa Di đọc cùng
thưởng thức thơ có nirvana
có dukkha có thần thánh và địa ngục
 
 
TỈNH VÀ ĐIÊN
 
còn tiền thời tỉnh
cạn tiền thời điên?
lý đương nhiên
 
thằng điên cởi truồng chả ma nào coi
con tỉnh cởi chuồng
múa sexy phải mua vé chợ trời
chợ đen
 
thời và thế
thế và thời
ngồi lỳ giống con gà toi?
 
quan làm chủ
dân làm đầy tớ
năm nào cũng bị lũ
 
con chim đậu
con chim bay
con trên bầu tròi
con trên nhành cây
 
con bò kéo xe
con bò xe kéo
mệt quá chết queo?
 
con mèo đực
con mèo cái
đang đêm leo lên nóc nhà
chọc phá cắn nhau
kêu oai oái
 
trẻ chết
già chết
chả có ai sống mãi
trừ rắn lột?
 
Chu Vương Miện

READ MORE - TIẾNG CHIM, THƠ XƯA, TỈNH VÀ ĐIÊN – Thơ Chu Vương Miện

CỰU HỌC SINH NGUYỄN HOÀNG - THƯƠNG HIỆU CỦA TRÁI TIM - Phạm Cảnh Thượng

 

Các Thầy cắt băng khánh thành khu trưng bày HSNH 

CỰU HỌC SINH NGUYỄN HOÀNG

THƯƠNG HIỆU CỦA TRÁI TIM

Có những niềm vui bất ngờ thú vị đến, để rồi sẽ làm chúng ta nhớ mãi. Ví như chiều hôm qua chủ nhật 12-02-2023, các anh chị học sinh Nguyễn Hoàng BRVT để dành cho mình một chổ trên chuyến xe đi SG dự cuộc họp mặt đầu xuân. Cũng là lễ kỷ niệm 30 năm thành lập hội cựu học sinh Nguyễn Hoàng Sài Gòn (HSNH SG - 1993-2023)

Đúng 1h30 chiều, sau khi đi vòng vòng rước thêm vài anh chị, chiếc xe 7 chỗ trực chỉ Tân Bình. 4giờ kém đến nơi, vừa đặt chân vào cổng nhà hàng Hoàng Long, tôi ngỡ ngàng trước quang cảnh đông vui của buổi chiều lễ hội. Một khuôn viên rộng lớn, thoáng đãng được trang trí bằng nhiều tranh ảnh hết sức trang trọng và vui mắt.

Cuộc hội ngộ đầu xuân của những anh chị mà theo lý thuyết không thể có học trò dưới 62 - 63t và cao nhất là 84t, các thầy cô thì còn cao hơn. Tôi tham gia với tâm trạng vui háo hức xen lẫn chút tò mò. Bởi từ lâu với tôi, cựu HSNH Quảng Trị là một tượng đài, một thương hiệu lớn. Thương hiệu của Trí tuệ và của Trái tim như tôi lấy làm tiêu đề cho bài viết này.

Còn tôi chỉ là lứa đàn em cấp 3 Hải Lăng sau giải phóng. Ở một khía cạnh nào đấy cũng được xem là đàn em hậu duệ của HSNH. Lý do là bởi ngôi trường Nguyễn Hoàng Quảng Trị ngày ấy có một “thân phận” đặc biệt do hoàn cảnh chiến tranh mà Quảng Trị là địa đầu giới tuyến, mà lát nữa được trình bày những nét chính cơ bản như bên dưới đây.

Tò mò là vì muốn biết hội ngộ HSNH là như thế nào ? Xem các anh chị “người lớn” tổ chức ra sao ? Có gì hay, có gì lạ để mà học hỏi cho biết. Nghĩa là như trong vai một “quan sát viên” vậy thôi. Thêm nữa, cũng như có dịp được gặp gỡ một số đàn anh mà lâu nay nghe tiếng và ngưỡng mộ.

Sau các phần nghi thức và nghi lễ, giới thiệu khách mời, giới thiệu Thầy cô giáo, thì có lẽ không gì ấn tượng hơn chính là bộ phim, chiếu lại quá trình 30 thành lập, hoạt động và phát triển của HSNH SG. Phải gọi là một bộ phim đúng nghĩa, vì tôi canh xem đồng hồ thấy thời lượng kéo dài hơn 45 phút. Phim được dàn dựng và đạo diễn công phu với dạo đầu bằng ca khúc “Về đây nghe em” của nhạc sĩ Trần Quang Lộc. Chủ đề phim là “30 năm đoàn kết - thân thương - chia sẻ”. Trên nền nhạc đầy trữ tình của ca khúc Torna a Surriento nổi tiếng của 2 anh em Giambattista và Ernesto De Curtis, mà sau này nhạc sĩ Phạm Duy đã lược dịch thành ca khúc tiếng Việt Trở về mái nhà xưa, càng làm không khí đông vui nhưng lại xúc động và lắng đọng hơn bao giờ ... Chỉ là phần nhạc, nhưng mọi người ngồi nghe không thể không liên tưởng đến phần lời của Phạm Duy lay động tâm tư trong bối cảnh vô cùng “ăn nhập” chiều tối nay :

“Về đây khi mái tóc còn xanh xanh

Về đây với màu gió ngày lang thang

Về đây với xác hiu hắt lạnh lùng

Ôi lãng du quay về điêu tàn ...”

Ngôi trường dấu yêu đã không còn tên sau ngày giải phóng 1975. Tất nhiên với các anh chị HSNH thì khỏi phải nhắc lại lai lịch và quá trình của trường. Bởi có lẽ tất cả đều đã thuộc nằm lòng và ở nơi dấu yêu nhất trong trái tim của các anh chị. Ở đây chỉ xin điểm qua vài nét chính để mọi người cùng biết, cùng hình dung về ngôi trường đặc biệt dâu bể và một thời vang bóng này.

Có thể nói một cách không quá rằng Thừa Thiên Huế có Quốc Học thì Quảng Trị có ngôi trường mang tên của vị Chúa tiên Nguyễn Hoàng. Dù chưa được lịch sử phán xét công minh và sòng phẳng, nhưng trong bài thơ Nhớ Bắc, nhà thơ cách mạng Huỳnh Văn Nghệ đã có những câu nói về công lao phải nói là vĩ đại của vị Chúa tiên - người đặt nền móng, khai sinh Đàng trong và triều Nguyễn :

“Ai nhớ người chăng? Ôi Nguyễn Hoàng!

Mà ta con cháu mấy đời hoang

Vẫn nghe trong máu hồn xa xứ

Non nước Rồng Tiên nặng nhớ thương”

Thật vinh hạnh khi miền đất Quảng Trị nghèo khó, đau thương, địa đầu giới tuyến thời đó có một ngôi trường mang tên Người.

Nguyên thuỷ của trường là do một nhóm nhân sĩ và phụ huynh có tâm, có lòng ở thị xã Quảng Trị lập ra năm 1951 với danh nghĩa là một trường trung học tư thục.

Chỉ một năm sau, tức niên học 1952-1953, trường đã được Bộ Quốc gia giáo dục công nhận là trường công lập với tên gọi là Trường trung học công lập Quảng Trị. Chỉ gồm 5 lớp : hai lớp đệ thất (lớp 6), hai lớp đệ lục (lớp 7), và một lớp đệ ngũ (lớp 8 )

Đến niên khoá 1953 -1954 lần đầu tiên trường được chính thức mang tên Trường trung học Nguyễn Hoàng. Như vậy nếu xét danh chính ngôn thuận, thì có thể nói trường Nguyễn Hoàng thành lập từ niên học đầu tiên 1953 -1954.

Thế mà chỉ 5 năm sau, trong bối cảnh chiến tranh, lại là địa đầu giới tuyến, mà trường Nguyễn Hoàng đã phát triển nhanh chóng với chất lượng đào tạo uy tín, năm học 1958-1959, trường đã phát triển lên thành 15 lớp, trong đó có 2 lớp đệ tam (lớp 10), cũng như khuôn viên trường được mở rộng thêm.

Cột mốc đáng nhớ là niên khoá 1962 - 1963 trường có lớp đệ nhất (lớp 12) đầu tiên, nên được công nhận là trường Trung học Đệ nhị cấp. Nghĩa là tính từ 1962 trở đi, trường Nguyễn Hoàng là một ngôi trường chính qui “toàn vẹn” với đầy đủ các lớp từ đệ thất đến đệ nhất (từ khối 6 đến khối 12).

Thời chiến người học ít và có sự chọn lọc : gia đình có điều kiện hoặc con nhà nghèo thì phải thật hiếu học và học giỏi. Dù không có cơ sở, nhưng tôi đồ rằng một học sinh tốt nghiệp tú tài toàn phần thời đó (tốt nghiệp 12) thì trình độ chất lượng và tư duy ngang với một sinh viên tốt nghiệp đại học bây giờ !

Qua tìm hiểu các tư liệu, cho thấy thi đầu vào của trường Nguyễn Hoàng cực kỳ chất lượng. Như những hạt gạo trên sàng, mới theo đuổi đến đoạn cuối con đường học vấn.

Như cây xương rồng trên cát, môi trường khắc nghiệt vẫn ẩn chứa một sức sống mãnh liệt. Sau Mậu thân 1968, năm học 1968 - 1969 trường đã có trên 50 lớp. Có thể nói thời kỳ đỉnh cao, phát triển huy hoàng nhất của trường chính là niên khoá 1970-1971, đạt 60 lớp với trên 3.000 học sinh (bao gồm nữ sinh trung học), trên 100 giáo sư + nhân viên hành chính.

Có thể nói, cùng với biến cố đất nước, thì mùa hè đỏ lửa 1972 cũng là biến cố bước ngoặc của trường Nguyễn Hoàng. Thầy trò cùng người dân tán loạn, “chạy giặc” nhiều vào Đà Nẵng. Thật khó tin và kỳ diệu, trường Nguyễn Hoàng vẫn tồn tại ở một địa điểm mới đó là Trại tạm cư Hoà Khánh và Non Nước với trên 40 lớp ! Thế mới biết sức sống của trường Nguyễn Hoàng là phi thường đến nhường nào !

Năm 1973 - 1974 chiến sự tạm lắng lắng, trường Nguyễn Hoàng rời Đà Nẵng trở về quê hương Quảng Trị nhưng không phải chỗ cũ mà là chỗ mới, đó là trường cấp 3 Hải Lăng bây giờ. Và năm 1975 giải phóng thống nhất đất nước, thì trường Nguyễn Hoàng mới chính thức kết thúc sứ mệnh một thời vang bóng của mình.

Với Thầy giáo Lân Bành Phi, cựu Trưởng ban liên lạc NH BRVT

Với anh chị Phó giáo sư Tiến sĩ, BS Lê Chí Dũng, TP.HCM.

Tôi được tham dự buỗi lễ với 4 niềm cảm hứng:

1/ Tự hào và ngưỡng mộ về một lứa đàn anh học hành đàng hoàng và chất lượng.

Rất nhiều HSNH sau đó trở thành những biểu tượng thành đạt của xã hội khắp nơi, kể cả ở hải ngoại. Đặc biệt nhiều anh chị HSNH trở thành những Thầy cô giáo đáng kính, trở về lại dạy tại trường. Nhiều anh chị sau này là Giáo sư, Phó giáo sư, Tiến sĩ, Nhà văn, Nhà thơ, là Bác sĩ, Kỹ sư, là Doanh nhân, Nhà báo, Nghệ sĩ, v.v ... rất thành danh. Còn những anh chị do hoàn cảnh chiến tranh hoặc hoàn cảnh bản thân, gia đình mà không theo đuổi việc học đến nơi đến chốn được, thì cũng trở thành những con người hiểu biết, có tri thức trong xã hội, những người cha, người mẹ nuôi dạy con cái trở thành người có ích cho xã hội. Tất cả các anh chị đều chung một cái nôi xuất thân, đó là học sinh trung học Nguyễn Hoàng -Quảng Trị.

2/ Cảm hứng thứ hai, đó là sau giải phóng lứa đàn em chúng tôi cũng được học tại cấp 3 Hải Lăng. Ở một khía cạnh nào đó, cũng có thể được xem là hậu duệ của học sinh Nguyễn Hoàng.

Cũng tại nơi đây năm 2017 cháu Phan Đăng Nhật Minh (Hải Thọ - Hải Lăng) đã giành chức vô địch Đường lên đỉnh Olympia nức lòng cả nước với biệt danh “chú bé Google”, gây ấn tượng mạnh với người hâm mộ là “cái gì cũng biết”

3/ Cảm xúc thứ ba, đó là như mọi người con của quê hương Quảng Trị, chúng tôi cảm thấy mình cần có trách nhiệm, và mong muốn góp một phần truyền cảm hứng, đến các thế hệ trẻ hiện nay và sau này. Rằng Quảng Trị từng có một ngôi trường trung học Nguyễn Hoàng, một thời vang danh về chất lượng, uy tín và độ tin cậy thương hiệu. Để thế hệ các em, các cháu biết mà phấn đấu và noi gương.

4/ Cuối cùng là niềm cảm hứng muốn biết các anh chị tổ chức ra sao và được gặp một số đàn anh, đàn chị đã nghe qua danh tiếng từ lâu nhưng chưa được gặp, như nói trên.

Slogan giảng dạy của trường ngày ấy là “nhân bản - dân tộc - khai phóng”, chứ không tuân theo bất cứ một chủ thuyết ngoại lai hay chính trị nào. Thiết nghĩ đây cũng là một yếu tố tạo nên giá trị cốt lõi và xác lập được tính bền vững độc lập của thương hiệu trường Nguyễn Hoàng cho dù thời gian và thời cuộc có dâu bể ra sao.

Và dù chỉ tồn tại chưa đầy 24 năm, nhưng trường trung học Nguyễn Hoàng Quảng Trị đã hoàn thành một sứ mệnh cao cả. Đó là đào tạo nên nhiều thế hệ học trò giỏi, chất lượng, để rồi như những cánh chim tung bay khắp 4 phương trời đất nước và cả Hải ngoại.

Giữa năm âm lịch Quí Mão này, chúng ta kỷ niệm 410 năm ngày giỗ của Thái tổ Gia Dụ hoàng đế Nguyễn Hoàng. Thiết nghĩ thế hệ con cháu tri ân Ngài không gì hơn là luôn biết phấn đấu lao động, học tập và sống tốt với các giá trị chân, thiện, mỹ.

Riêng đối với nhiều thế hệ HSNH, còn là niềm tự hào, tưởng nhớ và tri ân thầm lặng - để một thương hiệu trường Nguyễn Hoàng không thể dễ lãng quên.

Đúng 8g30 tối kết thúc. Buổi lễ để lại trong lòng tôi nhiều cảm xúc. Ấn tượng về cách thức tổ chức hết sức chu đáo, thân thiện, chuyên nghiệp và “rất người lớn”. Tức là vui và nhộn nhịp nhưng trang trọng và không xô bồ.

Dùng dằng một lát, mấy anh em chia tay lên xe với những lời chúc và hẹn hò nhau phía trước. Về đến cổng nhà nhìn xem đồng hồ đã thấy 10g30 đúng ...

(Kim Long, BRVT, Trưa thứ hai 13 -02 -2023 - PCT)

 Phạm Cảnh Thượng

READ MORE - CỰU HỌC SINH NGUYỄN HOÀNG - THƯƠNG HIỆU CỦA TRÁI TIM - Phạm Cảnh Thượng

THÁNG TƯ VỀ CAM LỘ | LÊN KRÔNG KLANG | NHƯ HOA CÀ PHÊ TRẮNG - Chùm thơ Võ Văn Hoa

Nhà thơ Võ Văn Hoa

 Tháng tư về Cam Lộ

 

Giao mùa cơn nắng ong ong

Tôi về Cam Lộ lòng vòng đường quê

Gặp em răng rứa mô tê

Tiêu Cùa cay xé, kim kê gọi mời

 

Cầu Đuồi con nước đầy vơi

Tình em rực cháy một trời cỏ hoa

Vua Hàm Nghi xưa từng qua

Hình như thấp thoáng lượt là Tôn nhân!

 

Miền sương ngọt đã xoay vần

Tôi nghe đồng vọng bước chân ai về...

 

05/4/2010

 

 

Lên Krông Klang

 

Mấy lần lên Krông Klang

Lên với Sa Trầm con đường huyền thoại

Đêm đại ngàn Trường Sơn dốc thoải

Còn dấu chân của những binh đoàn!

 

Lên Krông Klang

Thị trấn mới chiều sương bay lãng đãng

Bạn tôi nói: “Con chim đẹp trên dòng sông đẹp”

Krông Klang vẫy cánh chim trời.

 

Krông Klang mai tôi giã bạn xa người

Em hãy hát lên - dàn đồng ca gió núi

Cho ché rượu cần nghiêng

Cho mềm môi lữ khách.

Krông Klang, Krông Klang... 

 

 

Như hoa cà phê trắng

 

Những em bé Pa Cô, Vân Kiều

Trên đường miền Tây tôi gặp

Sớm nay không theo mẹ lên nương

Sớm nay, em thả bộ đến trường

 

Qua Hướng Linh , Hướng Phùng

Qua Húc Nghì, Tà Rụt...

Các cô giáo miền xuôi lên đây cắm bản

Dốc chiều nghiêng!

 

Gian khó buổi đầu không thể nào quên

Cùng chia sẻ là bà con đồng đội

Là những người đi xẻ tiếp Trường Sơn...

Nên ấm lòng dù đêm giá nhiều hơn

 

Tôi thức cùng các em

Hát cùng các em!

Vơi đi đêm miền Tây hoang vắng

Các em - như hoa cà phê trắng

Tôi mang theo từ phía đại ngàn.

 

Khe Sanh, 3/2002

VÕ VĂN HOA

vovanhoahlqt@gmail.com 

READ MORE - THÁNG TƯ VỀ CAM LỘ | LÊN KRÔNG KLANG | NHƯ HOA CÀ PHÊ TRẮNG - Chùm thơ Võ Văn Hoa

MỘT THÁNG GIÊNG HỒNG - Chùm thơ Lê Thanh Hùng

 

Nhà thơ Lê Thanh Hùng

Một tháng giêng hồng

 

Em bỏ quên gì trong tiếng nắng khua

Lá me cứa mái tôn rơi lỗ chỗ

Phủ kín hiên thưa, hương xưa mấy độ

Thả rong rêu, ngày cũ đã sang mùa

                    *

Tháng giêng non, giăng mắc tơ trời

Rợn ngợp gió xuân thì thốc xối

Vội vàng buông, vô chừng vô đổi

Trễ tràng cong, tóc thả lả lơi

                   *

Em bỏ quên gì mà cố tìm về

Nơi hoang vắng, bãi bờ tím biếc

Dốc nắng oằn cong chiều giã biệt

Ngắc ngoải ngày, đắm đuối đam mê

                    *

Tháng giêng xanh mướt ngát bên đường

Nét tươi trẻ, lay điều có thể

Góc nhìn cũ thâm căn cố đế

Gió mới về tràn ngập yêu thương

                    *

Em bỏ quên gì, lợn cợn ngày đi

Như khỏa lấp bao điều nông nổi

Con đường hẹp cong chiều bức bối

Luẩn quẩn rơi, đâu dấu cuồng si ...

                                      01/18

 

 

Ướm nhịp ngày đi

 

Em là chiếc lá nhỏ

Lung linh trăng đẫm sương

Khẻ khàng run trong gió

Nghiêng rơi, vương đầy vườn

                *

Buông lơi điều có thể

Đắn đo giấu ngượng ngùng

Này em sao như thế

Điệu đàng bước, quay lưng ...

                *

Gió xoay tà áo cuộn

Mơ hoa ướm ngập tràn

Lẽ loi bờ trăng muộn

Theo chiều đưa mùa sang

                *

Lặng lẽ nhịp ngày đi

Nỗi niềm nào ở lại

Treo ngang thời con gái

Một mùa trăng xuân thì

               *

Em là chiếc lá nhỏ

Mơn man gió trượt qua

Vàng thu rơi đâu đó

Mơ hoài cánh rừng xa ...

 

 

Ta vẫn chờ em

 

Dứt khoát sang mai này anh ngỏ

Lời tỏ tình của tuổi ba mươi

Cứ lần lựa, ngày xanh còn đó

Thêm một mùa xuân, rụng xuống đời

                   *

Anh có thể vô tâm, nhút nhát

Để xuân thì rối lẫn trượt qua

Con phố vắng, mảnh đời rời rạc

Một mình ngồi nhấp nhổm nhấp nha

                   *

Lơ đãng ngó lơ, như giả bộ

Hàng cây xanh, chồi biếc lộc ngời

Hoa đã nở, đã tàn mấy độ

Mấy độ chờ em…mấy độ em ơi!

                   *

Dù có phải chặn em giũa phố

Mặc đường xe, phố chật người đông

Bóng nắng xiên hiên thưa loang lổ

Đọng lại ưu tư, nặng trĩu lòng …

                                            8/91

 

 

Chiều rung rinh, bãi lau trắng bời bời

 

Dòng sông chảy giữa đôi bờ sấp ngữa

Trôi đâu mất những lời đoan hứa

 

 

Trên quảng đường xa, em gánh cả lối về

Vin bóng nắng, đâu có nhiều chọn lựa

Trôi xuôi dòng, trong suốt nỗi đam mê…

 

 

Khi bươn trải trên đường, vấp ngã

 

Không có nghĩa là ta đã đi sai đường

Dù có những ẩn mờ dấu lạ

 

Có hay không một quá khứ quan phương?

Lồng lộng gió theo chiều đổi mới

Có người níu kéo vòng vo, cũng là lẽ hằng thường

 

          Lê Thanh Hùng

     Bắc Bình, Bình Thuận

READ MORE - MỘT THÁNG GIÊNG HỒNG - Chùm thơ Lê Thanh Hùng