 |
| Trạch An Trần Hữu Hội |
Toán vừa bước vào nhà Vọng , vừa móc túi lôi ra
mấy tờ vé số, ném mạnh xuống bàn:
- Chán thiệt,
Chúa lúc nào cũng nặng tai mà nhẹ tay !
- Sao, chuyện gì
mà lại có Chúa ở đây ?
- Thì còn ai
ngoài “Ngài” nữa ! Con nó đi thực tập, gọi về xin tiền, gom cả nhà được trăm
mốt, chừa năm chục mua bún mai vợ bán vài tô kiếm tiền qua ngày, còn lại tớ mua
sáu tấm vé. Hai vợ chồng cầu nguyện suốt đêm, chiều lại dò, nó trúng giải
tám, không được một phần ba số tiền con
nó cần ! Mình có ham gì nhiều, thêm cho mình một hai số, thừa thừa ra chút, đưa
mẹ nó đi cắt cái trĩ, càng ngày càng lòi ra, thấy nó nhăn nhó mà xót ruột ! Cái
bao tử mình nó cũng hành, đau mình ráng chịu được, nó có ung thì cũng kệ mẹ nó,
nhưng thấy vợ con vậy thương không chịu được ! Không lẽ còn hai mẫu đất mà bán
luôn thì lấy gì ăn!
- Từ tốn, ngồi
xuống đi, giải tám còn hơn không có giải nào à?
- Thì biết là
vậy nhưng mà mình hy vọng mãi, cầu xin mãi, bao năm nay rồi ! Với lại nếu không trúng thì chấp nhận,
xem như “ Ngài” chưa nghe, còn hy vọng, đằng này chứng tỏ có nghe, nhưng nghe
nhỏ, giờ thì vô phương !
Vọng phì cười:
- Nó xin bao
nhiêu ?
- Triệu rưởi,
tiền xe và ăn ở một tháng !
Vốn thân tình,
là bạn từ thời học trung học đệ nhất
cấp, rồi về sống cùng trong một địa phương. Qua cái thời kỳ độc thân sau 75,
Toán lại muộn màng chuyện vợ con, gần bốn mươi tuổi mới lấy vợ. Hoàn cảnh Toán
thật bi đát, dù làm thì cật lực không ai bằng, người càng ngày càng gầy ra, xui
xẻo cái số mệnh! Người ta trúng mía cả thì hắn mất mùa riêng , lúc được mùa
chung thì giá tụt xuống dưới đáy, lỗ công chặt ! Bét gì hai ba mùa người ta
cũng trúng được một mùa, mà trúng được là thanh toán ngân hàng, nần nợ, còn xây
được cái nhà ! Có người chỉ năm sào thôi, mà cũng ấm cũng êm, ung dung, cứ
“sáng ngậm đắng chiều nuốt cay” (Sáng cà phê chiều uống rượu ). Ai như hắn ! Từ
năm mẫu đất, bán hết ba mẫu trả nợ, rồi chia ra làm một mẫu mì một mẫu mía, gọi là “mất cái này được cái
kia”, cũng trật lất. Nợ ngân hàng cứ chồng lên, mà con thì đứa đầu đang học Cao
Đẳng, giờ mới đi thực tập, còn ba đứa , đang nằm trong các lớp phổ thông !
-Thôi thì xem
như có tiền cho con đi thực tập rồi. Tao bù, cho mày mượn một triệu nữa là được
chứ gì?
- Mẹ kiếp, lại
bám thằng “cà rem !”.
Hắn vừa thờ dài
vừa buông người xuống ghế, một tay ấn ấn
cái bao tử, có lẻ đang đau, một tay che mũi. Một chiếc xe chở mía chạy
ngang qua nhà Vọng, con đường nhựa đang đi được, có dự án cày để làm lại, thế
rồi dở dang ba năm nay, bụi mù trời!
oOo
Toán gọi Vọng là
thằng “cà rem” vì Vọng cũng tã tơi,
nghèo, lại bị đột quy liệt mất một tay ! May mắn là trời cho vợ con sớm hơn
chút, cũng bốn đứa con nhưng lớn cả rồi, giờ thì con đã đi làm, tháng năm vất
vả rồi cũng qua, không còn lo lắng, có thiếu thốn chút ít thì mấy đứa con bù
đắp, dù không dư nhưng cũng ít thiếu . Những lúc kẹt tiền công cán, phân tro,
hắn lại tới Vọng, khi có khi không, nhưng được cái là sẵn lòng. Có lần Vọng sửa
lại cái nhà, chẩn bị khởi công thì hắn kẹt tiền thuê xe cày đất trồng mía:
-Bao nhiêu mầy?
-Bảy triệu !
-Chắc chịu quá !
Nói thế nhưng
trong lòng không yên, Vọng lại hỏi:
-Bao lâu mày có
, hai tháng kịp không?
-Nếu không kịp
cho mày thì tao bán lúa non !
Biết tính hắn, Tự
trọng và Tự ái thì hắn nhất ! Tiền công
thợ thường thì xong nhà mới cần,Vọng đưa cho hắn bảy triệu. Đến ngày xong nhà,
thấy hắn chạy bán lúa non, giá rẻ quá sức tưởng tượng, Vọng nóng mặt không cho
bán, tự tay cầm sổ đỏ lên ngân hàng, vay bù vào chờ đến lúc gặt ! Lúa thì tàm
tạm, còn hy vọng vào mía.
Được mùa cho
cam, mía vụ này cũng chẳng ra gì!
oOo
Toán cầm một
triệu đi về, còn đổi mấy tấm vé, gởi cho kịp con đi thực tập. Vọng ngồi ngẫm
nghĩ vẩn vơ đời của hắn mà chạnh lòng. Nói rằng khổ lắm, khổ đến cùng tận thì
chưa đến nỗi, nhưng cứ lận đận cơm áo gạo tiền thì hắn là kẻ điển hình nhất
trong đám bạn bè cùng lứa của Vọng.
Ngày hắn ở Quy
Nhơn ra học ở Quảng Trị. Nổi nhất lớp vì nhìn qua là biết con nhà giàu. Từ ăn
mặc đến cách tiêu tiền, tuy mới học lớp bảy nhưng hắn chững chạc hơn Vọng và
bạn cùng lớp, mặt mày lại dễ coi… Cũng từ cái chổ ấy mà hắn bị dập một trận tơi
bời trong nhà chơi của trường. Vọng đứng ra can ngăn dù khá muộn, mặt hắn đã bê
bết máu! Từ đó thân nhau.
Năm 72 loạn lạc,
hắn được vào học trường tư thục Việt Anh Đà Lạt. Trong khi đó, Vọng chuyển hết
trại tạm cư này đến trại tạm cư khác, trường này chuyển qua trường khác, tỉnh
này chuyển qua tỉnh khác! Những năm gần đây, tuổi xế chiều, cái phong trào họp
lớp, họp trường rộ lên…Vọng, nếu đi cho đủ đầy thì cũng chục lớp, chục trường ,
dù chỉ bảy năm học trung học !
Dạo thi tú tài
II, năm đó thi Trắc Nghiệm, máy IBM chấm thế nào lọt hết vài ngàn bài thi. Bạn
bè học trường tạm cư, có thầy kiêm tới ba môn, học bạ phải thuê Giáo sư các
trường công lập ký thay cho hợp lệ, vậy mà cũng có tên, còn hắn thì không ! Ức
quá, hắn cạo trọc đầu, học miệt mài thi
lại kỳ hai. Vọng quá ngạc nhiên là vì biết hắn học không thua ai, dân ban B có
hạng.
Ngày gần thi
lại, có kết quả bổ sung, trường gởi danh sách về tận nhà, tên hắn nằm hạng
“Bình” ! sau “Tối ưu” và “Ưu” ! Điểm Toán – Lý - Hóa cao chót vót !
Mơ ước từ lâu
được vào trường Võ Bị Dalat, hình ảnh hào hùng và huyền sử “Rút gươm tuyên thệ
trên đỉnh Lang Biam”, mộng “Tang bồng hồ thỉ”, quyến rũ hắn từ những ngày theo
học tại đây. Không ghi danh hay thi vào trưòng đại học nào, hắn thi vào Trường
Võ Bị. Điểm thì cao nhưng người hắn thì thấp, cởi giày đứng lên đo, hắn thiếu
tới ba phân ! Nhiều người cho biết trước nhưng hắn không tin !
Hắn bị bạn bè
cười, tặng cho cái tên là “Người hùng thước mốt” (1m10!) ! Nói cho luôn vần
thế, chứ hắn cũng tới một thước năm bảy ( 1m57)
Với cái chiều
cao ấy, Trường Sĩ Quan Cảnh Sát Quốc Gia cũng chê, chỉ có trường Bộ Binh Thủ
Đức chờ đón hắn vào ! Nhưng chưa kịp mãn
khóa, tháng 4/1975 ập đến, hắn đi cải tạo chung với Sĩ Quan, hai năm!
oOo
Thà là dốt nát
không biết tính toán làm ăn và lười nhác chi cho cam. Đằng này, hắn kế hoạch
lắm, siêng năng ít ai bằng, có lần ghé thăm cái rẫy của hắn, Vọng phục cái cần
cù, rẫy sạch và ngăn nắp như nhà mới xây ! Người xưa nói: Nhất nước, nhì phân,
tam cần, tứ giống…Hắn đủ cả bốn yếu tố này nhưng vẫn trật !
Không rầu sao
được, có lần mía lên cao đẹp ơi là
đẹp…Mùa này mà thu hoạch thì chắc chắn ngon lành. Tội nghiệp vợ và mấy đứa con
hắn, gì chứ cái TiVi “ nội địa” lem nhem hình ảnh, lúc có hình lúc không, lần
này phải thay. Làm lại cái nhà trên chứ từ ngày ông nội mất, xập xệ đến không
muốn bạn bè ghé thăm, bộ ghế bàn cũ rích từ thời não thời nao, vẹc- ny tróc
hết, người ta thì Salon nệm láng tưng, ngồi êm ái…Còn nữa, chiếc xe Trung Quốc cũ mèm hư lên hư xuống, hết “đề”
được, sáng ra đi rẫy, đạp xặc xừ, ống “bô” bễ, nổ bôm bốp như súng máy ! Thay
tuốt, hắn cũng nghỉ vậy.
Đám mía bắt đầu
khô lá, ngày chặt cũng gần kề…Chạy vạy
đăng ký nhà máy đường lên lịch cho xe
chở…Nhà máy thì còn đỡ tốn đỡ hao, cái anh tài xế và đám bốc vác mới hao nặng .
Ăn sáng, ăn lỡ, ăn trưa , ăn chiều...bữa nào bét cũng vài trăm ! Thuê công chặt
cũng khó khăn vì tới mùa thu hoạch, vậy mà có người hứa chặt cho, đâu vào đó
rồi, còn vài hôm nửa thì chặt. Ác tăng cái thằng mất dạy nào vứt cái tàn thuốc
ngay bờ ranh, hay cái gì đó không biết, cũng không loại trừ cái chuyện buồn tay
thì đốt chơi! Cháy sạch sành sanh, hai đám, có ông Phú bên cạnh cũng vạ lây. Mà
cũng chưa biết ai lây ai, đám nào cháy trước đám nào cháy sau. Khi cả hai chạy
trối chết trong đêm, vấp té lên té xuống, vào tới nơi thì chỉ đứng nhìn mà khóc
chớ làm gì được, gió thổi lửa lên cao ngút trời ! Vợ và mấy đứa con khóc to
nhất ! Tiền công chặt cao hơn vì chặt mía cháy rất cực.
Tại nhà máy,
nhân viên nhà máy lấy mẫu vô phòng "thí nghiệm"đo độ đường , “phù
phép” thế nào mà chữ đường giảm hơn một nửa, năn nỉ lấy lại mẫu khác, rút ba
cây khác, gặp ngay cái nhìn lạnh tanh, lỗ te tua !
Thì làm lại
và hy vọng mùa tới. Hắn lại cật lực,
nhưng rồi chị vợ bấy lâu gánh bún loay
xoay cũng có đồng ra đồng vào, thế mà
khi người ta tráng "bê tông" con đường chạy dọc thôn, đường
sạch đẹp thì hàng quán lại mọc lên, nông dân lâu nay quen ngồi chồm hổm bên cái
gánh, nay cũng ưng kéo cái ghế, ngồi lau đũa lau bát, tán dốc dăm câu cùng ai
đó, ăn tô bún, rồi đi ra miệng ngậm cái tăm, ta đây đi ăn sáng về , ăn quán hẳn
hoi !
Hắn cũng muốn
xây cái quán, nhưng xập xệ thì không ai vào, mà làm kha khá, trông được một
chút là phải nói tới chục triệu trở lên, tiền đâu mà xây, vậy là cứ cái gánh !
Gần năm nay, hậu môn lại ra máu, ngồi chồm hổm cũng đau, mà ngồi ghế cũng đau,
vợ hắn xanh xao hẳn !
Rồi hắn cũng
xanh xao. Hàm răng chục năm nay sâu ăn hư mấy cái răng cấm, nhổ thì qua trạm xá
nhổ miễn phí, mấy lần nhổ, hết mấy cái răng quan trọng, gọi là mất sức nhai !
Thôi thì trệu trạo nuốt đại cũng xong, nhưng mà không xong, dạo này cái bao tử
nó nhoi nhói rồi đau thiệt tình, có khi đau quá hắn muốn văng tục !
Không biết đến
khi nào cái lận đận mới qua. Ngay trong đám bạn cùng lứa, có người trúng số đặc
biệt tới hai lần, một lần mấy tấm ! Còn hắn, vụng đường tu chăng ?!
oOo
Lâu nay, khi
cái tuổi ngũ thập qua vài năm, Vọng hay ngẫm nghĩ vẩn vơ về cái may cái rủi,
cái số cái phần, nghĩ hoài mà chẳng "Tri" được cái "Thiên
mệnh" !
Cứ xét như giữa
hai người, Vọng và Toán thôi, tuổi thì cùng một tuổi Ất Mùi như nhau.
"Cung, Mạng" thế nào mà hai đứa lại có cuộc đời khác nhau ?! Vọng thì làm không bằng một nửa
hắn, vậy mà không đến phải khốn khó như bạn.
Hồi đi học,
cũng có học được cái môn "Triết học". Đọc được dăm đều về môn này,
Đông có Tây có. Khi thì thấy ông này đúng, đến xem ông kia thì thấy cũng gần
đúng...
Vọng mỉm cười,
cười câu "Ngũ Thập tri Thiên Mệnh" !
Rồi hoang mang
với câu "Thiên cơ bất khả lậu"!
Lẩn quẩn hoài,
Vọng buông một câu:
-Ối dào, chả
biết đâu mà lần !!!
Ninh Thuận, 02 tháng
VIII năm 2013.
Trạch An (Trần Hữu Hội)
.jpg)