Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Tuesday, July 10, 2018

NGƯỜI ĐÀN ÔNG ẤY - Truyện ngắn - Lê Hứa Huyền Trân



Tác giả Lê Hứa Huyền Trân



NGƯỜI ĐÀN ÔNG ẤY

Truyện ngắn

LÊ HỨA HUYỀN TRÂN


-Người đàn ông ấy có yêu em không?

-Ông ấy chưa từng yêu em.

-Thế người đàn ông ấy có tốt với em không?

-Ông ta là người đàn ông tốt nhất mà em từng biết.

-Thế em có yêu ông ta không?

-Em không…

Câu chuyện giữa tôi và em bắt đầu bằng những lời nói về một người đàn ông khác, một người đàn ông đã chiếm trọn thời gian cô em gái bé bỏng của tôi mà thậm chí ngay giây phút em thừa nhận rằng em không yêu ông ta, tôi đã biết em sẽ không thể nào dừng lại…Đáng lẽ tôi vui mừng khi em không yêu người đàn ông ấy thì em có thể dừng lại. Nhưng một con người rõ ràng đã ý thức được tình cảm của mình mà vẫn muốn tiếp tục thì rõ ràng tất cả lời khuyên đều trở nên vô ích.
            
Em và tôi cùng ở trọ trong một khu trọ nhỏ. Ở cái khu trọ này toàn những người dạt nhà lên phố kiếm kế sinh nhai nên tình như thủ túc, bao nhiêu miếng cơm manh áo, nếu dư chút ít cũng san sẻ cho nhau. Tôi và em cũng thế, chúng tôi ở chung một phòng trọ từ khi chúng tôi còn là sinh viên và bây giờ tôi đã tốt nghiệp đi làm trong một công ty nhỏ, còn em, mới ngày nào là cô sinh viên năm nhất nay cũng đã chuẩn bị tốt nghiệp. Trong khu trọ này hầu hết là những người đã có gia đình, chỉ còn hai đứa tôi là độc thân và gần như là trẻ nhất, lại ở chung một phòng nên hễ có chuyện gì là thế nào tối cũng tỉ tê kể cho nhau nghe. Từ chuyện tôi bị gã giám đốc cố tình dìm tới mức nào đến chuyện em được anh bạn cùng lớp tỏ tình, thời gian chúng tôi ở cạnh nhau dường như là vô tận và ngập tràn trong vô số những câu chuyện kể mà tưởng như đã rất lâu rồi chúng tôi chưa gặp lại.
            
Tôi xem em như em gái của mình và em cũng tự tỏ ra bé bỏng trước tôi, mà quả thật trong mắt tôi khi ấy em vẫn luôn là bé bỏng. Em mồ côi bố mẹ từ nhỏ, sống với dì. Hồi nhỏ nhà dì còn sung túc, thêm em cũng chỉ là thêm đôi đũa, cái chén, nhưng rồi khi dượng mất việc làm, dì lại đẻ tù tì liền mấy đứa em, đôi đũa cái chén ngày xưa bỗng trở thành gánh nặng. Khi đậu đại học một mình em lên phố, dì không giữ chỉ nuốt nước mắt vào trong, em thương dì cũng không hề trách chi, có thể nói ngày đó em lên phố chỉ với hai bàn tay trắng.

-Nếu không gặp được chị chắc em thành con bé đói rách ngoài đưởng rồi.

-Đó là vì chị thấy sau này có thể nhờ được em nên mới tạm thời tốt với em thế thôi.

Chúng tôi vẫn hay đùa với nhau về lần đầu tiên gặp nhau như thế. Sau này, em bắt đầu kiếm việc làm thêm và cả trang trải việc học, cô bé nghị lực đến mức một người lớn như tôi phải kiêng nể. Chúng tôi bắt đầu san sẻ tiền nhà cho nhau và cả những giấc mơ hay những câu chuyện. Thế rồi em có người yêu, một người bạn cùng lớp. Tình đầu của em đẹp lắm ! Tình cảm áo trắng thường tinh khôi. Cậu ta có vẻ là một chàng trai tốt bụng, mỗi khi đi chơi thường hay rủ cả tôi đi cùng vì biết tôi chỉ là “một người lớn cô đơn”, nhiều khi “nhiều chuyện” tôi cũng đi, nhiều khi tôi cũng giữ ý cho đôi trẻ. Thế rồi, đùng một cái em trở nên buồn hẳn, khi tôi hỏi, em chỉ nói:

Tụi em chia tay rồi.

Tình đầu thường khó thành nên tôi chỉ biết khuyên em rằng hãy ráng nguôi ngoai… Nào ngờ kể từ đó em bắt đầu thay đổi… Em bắt đầu đi sớm về khuya, ban đầu tôi chỉ nghĩ hẳn là em lại tìm được một công việc nào làm thêm mới cho mình, và âu để thời gian làm việc chiếm hết thời gian suy nghĩ của em để em nguôi ngoai bớt phần nào nỗi đau cũng là việc tốt. Chỉ có thể nấu những bữa cơm thật ngon đợi em về và vỗ về mỗi khi em mệt mỏi. Cho tới khi tôi bắt đầu thấy em uống rượu, người em nồng nặc mùi rượu mỗi khi về nhà thì tôi không thể bỏ qua được nữa.

-Hy! Em đau khổ chị biết, nhưng chị không cho em hủy hoại bản thân bằng bia rượu, em làm việc điên cuồng, chị bỏ qua một thời gian nhưng đến mức uổng rượu như thế này không thể chấp nhận được.

-Chị cứ mặc em!

Chúng tôi cãi nhau to và tôi tỏ ra không quan tâm gì em nữa. Dù tôi thực sự rất lo lắng nhưng tự ái trong tôi không chấp nhận một người con gái tôi đã từng khâm phục lại đổi thay chỉ vì tình. Thế rối trong một lần tan ca trễ, tôi đã bắt gặp em trong vòng tay của một người đàn ông. Thoạt trông đã biết ông ta là kẻ có tiền, thế nhưng nhìn sơ qua cũng biết đáng tuổi cha chú em. Thấy tôi, em chỉ đi ngang như không quen biết, gương mặt cúi gằm, còn ông ta, dường như tự hào về việc có một cô tình nhân trẻ cứ hếch mặt mà đi chẳng thèm nhìn ai…

-Người đàn ông ấy có yêu em không?


Em giấu tiệt chuyện dượng em ở quê mất và dì một nách nuôi mấy đứa con, gia đình khó khăn bỗng chất chồng thêm những khó khăn. Chuyện gia đình đang khó thì cũng là lúc em chia tay mối tình đầu, túng quẫn thế nào em lại gặp người đàn ông ấy ở chỗ em xin việc. Ông ta sẽ cho em một khoản tiền vừa đủ, và em sẽ trở thành một “thư kí riêng” đi theo ông ta mỗi khi ông ta tiếp khách. Ông ta hứa sẽ không làm gì em, có thể là vài cái hôn, vài cái khoác tay hay một vòng ôm nào đó “cho giống thật”. Bù lại, cái giá phải trả cũng không nhiều so với một “tình nhân thật” nhưng ít ra có thể đỡ phần nào cho cuộc sống em lúc này.

-Đúng là em đau khổ vì tình thật nhưng không vì thế mà em trở thành người hủy hoại bản thân. Về một mặt nào đó, ông ta tốt với em thật, không đòi hỏi gì nhiều ở em, chỉ đôi khi…

Câu nói của em trở nên đứt quãng, tôi đã sẵn sàng đưa tay ra cho em để đón một vòng ôm thật chặt, để chờ em khóc như xưa, nhưng không, em chỉ mỉm cười. Tự dưng tôi thấy trước mắt tôi cứ như là một người nào đó lạ lắm mà tôi không hề quen biết. Tôi chẳng biết nói gì chỉ biết lặng im, thậm chí câu khuyên nhủ “ kiếm tiền như vậy cũng không phải là tốt” chỉ ngậm đắng trong môi không thốt ra thành lời. Tôi chẳng thể giúp gì được cho em, và nếu ở một mức nào đó ông ta vẫn còn “tôn trọng em”, tôi chỉ biết để em tiếp tục và thầm cầu mong em sẽ không gặp gì tổn hại.
          
  Sau lần tâm sự đó chúng tôi ít gặp nhau hơn, tôi cũng bận rộn với việc công ty, còn em cứ như đang tránh mặt tôi vậy, rồi em chuyển nhà. Ngày chuyển nhà tôi bận đi công tác không ở lại tiễn em, và chúng tôi cũng mất liên lạc với nhau từ đó. Thi thoảng, khi nhớ em tôi cũng hay đến trường em, hỏi thăm về em, thi thoảng tôi cũng bắt gặp em với những vết thương trên mặt như vết tích của một đòn ghen nào đó. Lại có thi thoảng, em tạt ngang nhà thăm tôi, những lúc ấy thường là những lúc vết thương trên người em vừa có, và em tới chỉ để gối đầu lên chân tôi mà ngủ cho quên ngày quên tháng. Tôi không hỏi em vết thương ấy từ đâu, chỉ lấy thuốc bôi cho em, và em sẽ cười mà nói như một điều quá thản nhiên:

-Đôi  khi bị chị vợ bắt gặp chị ạ. Có giải thích mà bả hổng có chịu nghe, cứ xấn tới thôi. Thiệt là hết cả văn minh.

Tôi cũng chỉ biết im lặng gật gù và xoa nhẹ cho những vết thương của em:

-Cũng tới lúc phải dừng lại thôi em, gia đình nhà người ta, đừng phá vỡ nó. Rồi cuối cùng ông ấy cũng sẽ quay lại với vợ con, nỗi đau cũng chỉ mình em chịu.

Em mỉm cười gật đầu rồi lại tía lia kể chuyện:

-Vừa rồi em có gửi tiền về cho dì, nghe dì nói đã mua cái cặp mới cho thằng út, em thấy vui dễ sợ..

Rồi chúng tôi lại xa nhau vì tôi chuyển trọ, tôi có liên lạc với em nhưng không có tín hiệu trả lời, tôi đã ghĩ rằng giữa thế giới rộng lớn này liệu chúng tôi có gặp lại nhau hay không cho đến mấy năm sau, tôi quay lại phòng trọ cũ. Cô chủ nhà vẫn nhận ra tôi và ngay khi vừa thấy tôi cô đã khóc òa. Cô kể cho tôi nghe về em, ngày tôi đi em đã quay lại nhưng không kịp, cô lại không có cách nào liên lạc với tôi, tôi sơ ý quên để lại dòng liên lạc.

-Con bé tội lắm cứ khóc mãi, ai đánh nó đấy, thương tích đầy người.

Cô chủ nhà đưa cho tôi mảnh giấy cũ, có lẽ đã được gửi từ mấy năm trước mà cô luôn giữ bên người. “Chị nói đúng, cuộc sống thoải mái không thể mua được bằng tiền. Dì của em biết chuyện và khóc hết nước mắt cứ bảo em về quê rồi có gì khó khăn cả hai dì cháu cùng san sẻ. Sau tất cả, ở cạnh gia đình vẫn tốt hơn. Em sẽ về quê và bắt đầu cuộc sống mới. Em sẽ hạnh phúc thôi, và sẽ không làm điều gì khờ dại nữa. Cảm ơn chị, đã cho em một gia đình”.
            
Gấp mảnh giấy lại, tôi khẽ mỉm cười, dù rằng bây giờ em đang ở nơi đâu, chỉ cần em có thể sống tốt thì tôi cũng đã thấy hạnh phúc lắm rồi. Hi vọng một ngày nào đó, chúng tôi sẽ gặp lại nhau, và tôi có thể ôm lấy em như ngày xưa chỉ để nói” Chị cũng hạnh phúc vì đã có một người em gái như em”.        


Tác giả: Lê Hứa Huyền Trân,
Hội viên Hội VHNT Tỉnh Bình Định.



READ MORE - NGƯỜI ĐÀN ÔNG ẤY - Truyện ngắn - Lê Hứa Huyền Trân

MÙA ĐÔNG HÀ NỘI - Thơ Thủy Điền




MÙA ĐÔNG HÀ NỘI

Hà nội mùa đông nào có tuyết
Như châu Âu, châu Mỹ xa vời
Chỉ một màu bàng bạc phủ muôn nơi
Lẫn tiếng gió đong đưa,... lá rụng

Hà nội mùa đông nghe thường lắm
Chỉ toàn là kỷ niệm thời hoa
Không tuyết băng, giá lạnh,... ngọc ngà
Luôn ghi dấu cho người xa xứ

Hà nội mùa đông hết như xưa cũ
Những âm thanh trong trẻo không còn
Dường như nghe tiếng máy nổ toang
Nhường chỗ trống cho giờ cao điểm

Tuy là thế, nhưng không mất, biến
Hà nội còn ẩn khuất một thủ đô
Vẫn... đậm, in... lãng mạn mập mờ
Có... thật sự... mới hay vẻ đẹp.

                          Thủy Điền
                         10-07-2018
READ MORE - MÙA ĐÔNG HÀ NỘI - Thơ Thủy Điền

CHUYỆN CỦA ANH ! - Thơ Đàm Ngọc Năm



                Tác giả Đàm Ngọc Năm


CHUYỆN CỦA ANH !

Em hỏi quê anh ở đâu ?
Khó lắm em ơi vì anh nhiều quê lắm !
Thuở còn chăn trâu quê anh vùng nước mặn 
Người dân luôn mong có ngày nắng để ra đồng 
Lúc trưa hè cặm cụi giữa... mênh mông 
Da sạm đen, mồ hôi áo không kịp ướt.
Nơi đó trẻ thơ đâu được ngồi trong bóng mát 
Vẫn phải ra đồng làm nên hạt muối lúc về chiều .
Và chính nơi ấy anh đã biết thương yêu 
Yêu tất cả những gì tuổi thơ mình có !
Rồi em ơi...
Khi anh lớn lên lại có nhiều quê mình nữa 
Nơi cuộc đời anh lập nghiệp buổi ban đầu 
Tuy không còn như thuở nhỏ tuổi chăn trâu 
Không còn giữa trưa gắng nhặt từng hạt thóc 
Không còn sáng, chiều xoay vần trong khó nhọc 
Vất vả cả ngày vì cuộc sống mưu sinh.
Lớn lên xa quê anh biết rõ phận mình 
Nên phải gắng theo anh em, bè bạn 
Để ngẩng cao đầu, không bao giờ hổ thẹn 
Bởi cuộc sống riêng mình, bởi danh dự một vùng quê !
Cũng vì thế nên anh có nhiều chỗ đi về 
Vì tất cả sau này, khi lớn lên anh đã sống 
Đã yêu thương anh và luôn dang vòng tay rộng 
Ôm anh vào lòng, nên với anh luôn nghĩ đó là quê !


                                                 Tháng 7- 2018
                                               ĐÀM NGỌC NĂM


READ MORE - CHUYỆN CỦA ANH ! - Thơ Đàm Ngọc Năm

TRẦN TỬ NGANG, CHẾT LÀ HẾT, THƠ GIĂNG, CÓ NGƯỜI SỐNG - Thơ CVM và Khanh Tương


       


TRẦN TỬ NGANG

Chuyện dân
chuyện tộc
y lời vàng thước ngọc
của cụ nhà văn Nguyễn Bá Học
"Đường đi khó không khó vì ngăn sông cách núi
mà vì lòng người ngại nùi e sông"
chuyện đất nước
non cùng sông
đời đời cũng khó
không thể ngồi uống trà hút thuốc
rồi chửi tục
là xong việc ?
tình hình bây giờ gặp khó khăn chung
không thể tùy tiện
tự do là xơi dùi đục
-
bạc thì dân
bất nhân thì lính
người sinh vào thời nhà Đường
thế kỷ thứ 8
thơ như vầy :
người trước không biết ta là ai ?
người bây giờ không đọc ta ?
người sau này
không biết ta là ai nốt
y nước sông Hoàng Hà
chẩy một mạch đi tuôt luốt
thơ như vầy
"đúng là hay tuyệt "
sau này có vài thi nhân
bắt chước
Thi hào Trần Tử Ngang
nguệch ngoạc đôi dòng
nhưng không ai khóc



CHẾT LÀ HẾT

và chết là còn ?
hỏi còn cái gì ?
một trái bồ hòn
ngậm vào quá đắng
thương non cùng non
-
ích lợi của dòng sông
và cây cầu
ngày xưa vốn là một
bây giờ thành chia hai
ai theo Vua Lê Chúa Trịnh ở bên này
ai theo Chúa Nguyễn qua bên kia
những người lưng chừng
không bên nào ?
bên này đẩy qua bên kia
để tiêu diệt


THƠ GIĂNG

con dê cụ cả đời kêu be be
con công khoe bộ lông
hay múa và kêu vịt chè
con chó sủa gâu gâu
và con mèo kêu meo meo
cụ Nguyễn Vỹ than nhà văn khổ như chó
cụ Xuân Diệu thì phấn khởi
là thi sĩ nghĩa là ru với gió
mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây
là dòng nước trong lòng sông
thì lúc vơi lúc đầy
còn bèo lục bình trôi nổi
lúc đó lúc đây
làm thơ viết văn
lúc béo lúc gầy
lúc ảnh hưởng Tàu
lúc cấp tiến theo Tây
lúc nịnh hót ngồi nhà mát
lúc chống đối tù
ra tù ăn mày
bình thường thì làm thơ anh em
tình ba đồ yêu
loạn lạc thì câm
há mồm sợ bị đâm
cúi đầu làm thằng hèn
quanh quẩn đều là bọn quen
im luôn


CÓ NGƯỜI SỐNG

cho tha nhân
có kỷ nhân
có người vị kỷ, có người vị tha
có người ngủ lề đường
có người ngủ chợ
gốc đa
trại lính
có người o cửa
không nhà
nằm nhà pha

trật tự
dẫn đầu là con kéc mỏ đỏ
cừu vài trăm con
cúi đầu đi ở giữa
hai bên phải trái
là hai con chó săn berger Đức
sau chót là thằng chăn cừu
cầm gậy và dây thòng lọng
-
văn chương hạ giới rẻ như bèo
tình người trắng hếu ngang vôi bột
ven sông một lũ đi cà kheo
cúi đầu trước mắm tôm bánh đúc
xe trước xe sau y chang nhau
chẳng qua khúc giữa khác khúc đầu
một lũ ngả nghiêng nằm chỏng gọng
thân Việt mà sao óc lại Tàu
bao nhiêu năm cứ luẩn quẩn thơ Đường
nô lệ cái đầu cứ triền miên
bước thấp bước cao bằng với trắc
nho nhe lỡ vận dạt ven đường
học hành nghề ngỗng chừng dang dở
thằng thì có sẵn, chả thành ông

 CVM và  Khanh Tương

READ MORE - TRẦN TỬ NGANG, CHẾT LÀ HẾT, THƠ GIĂNG, CÓ NGƯỜI SỐNG - Thơ CVM và Khanh Tương

Monday, July 9, 2018

Lần cuối gặp nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, NHƯ MỘT LỜI CHIA TAY - Lê Thiên Minh Khoa



Nhà thơ Lê Thiên Minh Khoa  
qua ký họa của HS Lương Thủy Trường.


Lần cuối gặp nhạc sĩ Trịnh Công Sơn,
                NHƯ MỘT LỜI CHIA TAY
                          *Lê Thiên Minh Khoa


        Tôi mê nhạc Trịnh Công Sơn từ tuổi thiếu niên, nhưng hồi đó, vì còn nhỏ nên dù biết và thích  nhưng ít hát những ca khúc viết cho tình yêu và viết về thân phận của anh, chỉ thường hát những ca khúc phản chiến và du ca của anh được các huynh trưởng hướng đạo (scout master) tập cho chúng tôi, những hướng đạo sinh (scout boy) để  dùng làm nhạc sinh hoạt hát tập thể của thiếu đoàn. Đó là những bài:  Huế- Sài Gòn- Hà Nội, Việt Nam ơi hãy vùng lê, Nối vòng tay lớn, Dựng lại người, dựng lại nhà, Dân ta vẫn sống, Ta thấy gì đêm nay, Bài ca dành chonhững xác người, Gia tài của mẹ, Đồng dao hòa bình v.v… Vài năm trước ngày Thống nhất, khi trở thành huynh trưởng hướng đạo, tôi lại tập cho thiếu sinh của mình những bài hát ấy của anh và cả những bài cùng dòng nhạc ấy anh viết sau đó như Chưa mất niềm tin (1972)… và mới mê hát tình khúc, nhạc thân phận của anh.



*
           Nhưng tôi gặp anh rất sớm, khoảng hè năm 1965, năm 1966 gì đó. Hồi đó, khi Mỹ thành lập vùng Phi quân sự (DMZ) ở vùng giới tuyến, sát vĩ tuyến 17,  phía Nam sông Bến Hải, rải thuốc khai quang để diệt cây cỏ và cày xới cả vùng phía bắc và tây Quảng Trị, đồng bào quận Trung Lương, quận được tách ra từ quận Gio Linh gồm ba xã Trung Sơn, Trung Hải, Trung Giang trở thành quận cực bắc tỉnh Quảng Trị cũ, bị dồn lên Khu định cư Tân Lâm, quận Cam Lộ Quảng Trị. Lúc ấy, anh tham gia Chương trình Công Tác Hè dành cho  giáo chức trẻ, thanh niên, sinh viên, học sinh với sự tham gia của nhiều hội đoàn thanh niên thời đó như Hướng Đạo, Thanh Sinh Công, Gia Đình Phật Tử, Thiếu nhi Thánh thể... tại trại Công trường Thanh niên Giới tuyến ở quận Cam Lộ, Quảng Trị. Các anh xây dựng nhà, phát thực phẩm, chăm sóc y tế, làm các công tác “dân vận” như an ủi di dân, tập hát, sinh hoạt thiếu nhi… cho đồng bào di cư đang thiếu thốn đủthứ và đang hoảng hốt vì chiến tranh tàn khốc, đang buồn khổ vì nhớ quê, vì ruộng đồng tan nát…    


.Trịnh Công Sơn, Đinh ‘Cường, Trịnh Cung và Văn Cao (trái sang)



Còn tôi là hướng đạo sinh trong tỉnh Quảng Trị cũng được đi theo thiếu đoàn của mình làm công tác cứu trợ, giúp đỡ di dân. Tôi gặp anh và có nói chuyện với anh  ở đấy, nhưng gặp anh không lâu, vì anh ở lại công trường vài ngày rồi bận việc, phải vào lại Huế. Nhưng vì đã mê nhạc anh nên rất nhớ hình ảnh anh, người gầy gầy, dong dỏng, mái tóc bồng bềnh, đôi mắt rất sáng nằm sau cặp kính dày, nụ cười hiền hậu, giọng nói êm nhẹ, tác phong chuẩn mực, trông dáng dấp anh có vẻ đạo mạo như một thầy hiệu trưởng trường tiểu học tỉnh lỵ. Mà anh từng làm giáo viên tiểu học thiệt, dạy ở Bảo Lộc, sau khi tốt nghiệp trường Sư phạm Quốc gia Qui Nhơn. Ấn tượng nhất đối với thiếu sinh chúng tôi là nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, lúc đó là trưởng Du ca Việt Nam. Tại đây, trại Công trường Thanh niên Giới tuyến, anh sáng tác tại chỗ ca khúc “Đường về công trường và đích thân tập tại chỗ bài hát nầy cho tập thể hướng đạo sinh chúng tôi. Bài hát gồm có một câu  

Trịnh Công Sơn và “Diễm Xưa” Dao Ánh.
 tốp đế (nửa tốp ca hát liên tục): Đường về công trường là đường về quê hương... và 3 phiên khúc (dành cho nửa tốp ca còn lại) nến khi hát hên nghe rất nhộn nhịp, rộn rã. Ca từ có mô tả đến những khó nhọc của người dân vùng đất sỏi đá, khô cằn, nhưng tràn đầy lạc quan yêu thương. Bây giờ chúng tôi còn nhớ, nhưng rất tiếc là ít người biết bài hát nầy:

     Đường về công trường là đường về quê hương...

1. Này những miếng đất như bấp bênh dưới cơn mưa tràn  
Hoặc đã nứt vỡ và khô cứng đến tê bàn chân
Là những miếng đất đã bao năm chan hòa nước mắt
Là quê hương tôi, là quê hương tôi

2. Này những khốn khó ta có nhau lúc vui hay buồn    
Mồ hôi rơi tuôn tựa như nước tưới lên mầm ươm
Tình như cây non đã vươn lên trong niềm yêu mến                   .
Là quê hương tôi, là quê hương tôi

 
Trịnh Công Sơn, Bửu Chỉ, Nguyễn Trọng   Tạo,  Hoàng Phủ Ngọc Tường (trái sang).



              
3. Tình thân anh em đã đắp nên biết bao công trường
Vì ta thương nhau là thương hết đám dân khổ đau
Tìm đâu yên vui trên quê tôi dẫu chiều, mai, tối
Là quê hương tôi, là quê hương tôi.

    *
      Sau ngày thống nhất, thời bao cấp, thỉnh thoảng tôi mới gặp nhạc sĩ Trịnh Công Sơn ở TP HCM. Về tài hoa thì anh và tôi một trời một vực, nhưng về mặt nhân sinh quan thì anh em có vài điểm hợp nhau, như cùng theo quan điểm chủ nghĩa dân tộc thuần túy và chủ nghĩa nhân văn truyền thống (tin tưởng, trân trọng, yêu thương, bênh vực… con người). Anh em ngồi uống rượu đế trắng hoặc rượu đế Cây Lý có màu hành tím, anh vốn ít nói, tôi lại nhỏ tuổi hơn anh đến hơn anh đến hơn một con giáp, nên được ngồi với bậc tài hoa,  bề trên là cảm thấy mừng vui, vinh hạnh lắm rồi, đâu dám nói nhiều trước bậc trưởng thượng như anh. Trừ lúc quá xỉn! Nhưng cũng phải có chuyện để nói chứ, không lẽ uống hoài, sức đâu mà chịu nổi! Anh em thường nói chuyện về văn học, nghệ thuật, về thơ và ca từ trong nhạc. Thường nhắc đến những người bạn thân của anh, như các họa sĩ:  Bửu Chỉ, Đinh Cường, Trịnh Cung, nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường nhà thơ Bùi Giáng..., đến những nhạc sĩ tài hoa ở miền Nam như: Phạm Duy, Trần Quang Lộc, Nguyễn Phú Yên…,    
 
Trịnh Công Sơn & Hồng Nhung
  đến những nhạc sĩ miền Bắc mà anh quý và quý anh, có mối thâm tình với anh như: Văn Cao, Nguyễn Trọng Tạo, Trần Tiến…   
                
         Nhưng có một lần say quá, tôi dám “múa rìu qua mắt thợ”,  dám nói chuyện với anh về nhạc điệu, giai điệu, nhịp điệu, hòa âm, phối khí… là những khía cạnh thuộc lảnh vực chuyên môn cao và sâu của âm nhạc. Về nhà, tỉnh rượu, tôi thấy “quê” lắm, ân hận, áy náy mãi. Không ngờ lần gặp lại, khi tôi ngỏ lời xin lỗi, anh lại xua tay và nói một câu mà tôi chỉ nhớ đại ý chứ không nhớ nguyên văn nên không dám trích dẫn trực tiếp ra đây. Đại khái, anh nói rằng, anh rất ngạc nhiên, tưởng rằng tôi chỉ biết dạy học, làm thơ, viết văn, làm báo thôi, không ngờ cũng “chịu khó học hỏi” về  âm nhạc! Tôi mừng rơn, “chịu khó học hỏi” mà bậc thiên tài âm nhạc như anh ban cho cũng là lời khen rồi! Lời khen ngon hơn rượu đế đang uống làm tôi muốn ngất ngây say luôn! Tôi không ngờ rằng, không những được anh rộng lượng tha thứ mà còn ban thưởng hậu hỹ thế!

          Lần cuối tôi gặp được anh là khoảng  một năm trước khi anh mất (01.4.2001). Chiều đó, đến gặp anh cùng tôi có người bạn thân của tôi  là Phong Hồ- Lê Viết Dương, một con người tài hoa phụ trách các Chương trình xã hội của

Trịnh Công Sơn và Khánh Ly.   
nguyệt san Đại Đoàn Kết: Hội thi bơi toàn quốc người cao tuổi, Học bổng con ngoan trò giỏi, Con cháu hiếu thảo, Top ten hàng VN được người tiêu dùng yêu thích, Các hội thơ Đường báo Đại Đoàn Kết  toàn quốc… Điểm hẹn là nhà hàng rất sang trọng và thanh lịch của cô Trịnh Hoàng Diệu, em ruột anh, ở quận 1, TP HCM, hình như tên là QUÁN TRỊNH thì phài. Vì là chuyện gần nhất trong kỷ niệm giữa hai anh em, hơn nữa hôm đó tôi “xỉn” quá thành “hư” quá, nên tôi nhớ rất rõ đến chi tiết từng lời nói, từng hình ảnh, từng cử chỉ… trong buổi gặp anh lần cuối cùng nầy.     
                                              
        Giữa tiệc rượu, anh vừa đàn guitar thùng vừa hát cho chúng tôi nghe bài “NHƯ MỘT LỜI CHIA TAY” mà anh vừa sáng tác, và sau nầy tôi mới biết đó là ca khúc cuối cùng của anh:

1. Những hẹn hò từ nay khép lại
Thân nhẹ nhàng như mây
Chút nắng vàng giờ đây cũng vội      
Khép lại từng đêm vui

 
Trịnh Công Sơn và Ánh Tuyết.      
Đường quen lối từng sớm chiều mong
Bàn chân xưa qua đây ngại ngần
Làm sao biết từng nỗi đời riêng
Để yêu thêm yêu cho nồng nàn

Có nụ hồng ngày xưa rớt lại
Bên cạnh đời tôi đây
Có chút tình thoảng như gió vội
Tôi chợt nhìn ra tôi

2.Muốn một lần tạ ơn với đời
Chút mặn nồng cho tôi
Có những lần nằm nghe tiếng cười
Nhưng chỉ là mơ thôi

Tình như nắng vội tắt chiều hôm
Tình không xa nhưng không thật gần
Tình như đá hoài nỗi chờ mong
Tình vu vơ cho ta muộn phiền   
                                                       
Tiếng thì thầm từng đêm nhớ lại
Tưởng chỉ là cơn say
Đóa hoa vàng mỏng manh cuối trời
Như một lời chia tay 


Trịnh Công Sơn và Hà Thanh.
             
      Tôi không bao giờ quên hôm ấy. Ca từ bài hát quá “thiền”, thiền hơn cả bài rất thiền “Ở trọ” của anh mà tôi thường hát một mình khi buồn thương, đơn lẻ  trước đó. Giai điệu nghe như tiếng mõ cầu kinh trong vào buổi sớm trong veo của bài hát như lý giải sự bình thản của anh với mọi nỗi buồn lẫn niềm vui, như thể điều gì tồn tại là đều có lý cả, nhưng sự đời  ngẫm ra cũng chỉ là những bọt bèo vô hình vô tướng. Nhưng "Như một lời chia tay " cũng rất “đời”, đời hơn cả ca khúc "Cát bụi" của anh mà tôi thường nhẩm mỗi lúc “liêu xiêu”, “lăng lắc”. Lạ quá, hai thái cực đồng thời hiện hữu trong một ca khúc, rất thiền mà rất đời: "Tình như nắng vội tắt chiều hôm", nhưng  để lại nỗi mong nhớ thành niềm đau da thịt: "tình vu vơ sao ta muộn phiền"; đã nói lời chia tay để "thân nhẹ nhàng như mây", mà trong lòng vẫn còn xao động, ngóng trông, tiếc nhớ: "Có những lần nằm nghe tiếng cười, nhưng chỉ là mơ thôi"! Một thoáng “vu vơ” những “muộn phiền”, “ngại ngần”, “rớt lại” “chút tình” “nồng nàn”, “mặn nồng”, “chờ mong”, lại hòa tan trong “mỏng manh”, hư vô!  Nhưng  “từ nay khép lại”, trả lại cho đời hết cả đam mê khổ đau lẫn hào quang hạnh phúc. Ngoài các ca khúc  phản chiến,  nếu chia nhạc Trịnh thành hai mảng: tình yêu và phận người thì "Như một lời chia tay" đứng ở giữa đó, vừa rất tình, lại rất đời, như một lời vấn an cho thân phận, biết tình yêu là hữu hạn và hiện hữu là những lần ra đi vội vã sau  những yêu thương…       
                  
       Hôm ấy, với giọng khàn mà trong, ngọt mà xót, anh hát như chuyện trò, chân thành trải nổi lòng của mình cùng thân hữu, “như một lời chia tay” cuối cùng.
     
Chân dung tự họa Trịnh Công Sơn.  

         Nghe anh hát xong, lặng người một lát, uống thêm vài ly, khi say rồi, tôi đùa vui: “Khép lại từng đêm vui, thì hợp với những hẹn hò rồi.. Nhưng theo em,  nếu là khép lại từng cơn say, thì hợp với anh, với những cuộc nhậu hơn…”. Anh cười vui, nhẹ nhàng, tế nhị: “Ừ, hợp lắm. Cảm ơn Minh Khoa, nhưng ca sĩ đã lỡ hát như thế rồi, không sửa được nữa!”.

       Anh và Lê Viết Dương đề nghị tôi đọc thơ về tình bạn, tôi đọc bài thơ đời thường “Đêm Bình Tuy nhớ về Bà Rịa” tôi viết năm 1981. Bài thơ dài có khổ cuối như sau:

“Bạn bè ơi, thiếu vắng một thằng
Chắc trách lắm, mà thông cảm lắm
Ôi tình bạn đơn sơ, đằm thắm
Sống mỗi ngày tôi lại hiểu thêm ra

Đêm Bình Tuy…  chợt nhận ra ta…”
  

  
         
  Đây là lần đầu tiên anh nghe bài thơ nầy. Anh nhận ra và nhận xét về sự giống nhau đến kỳ lạ về cả từ ngữ lẫn ý tứ trong câu kết của bài thơ: “Đêm Bình Tuy…  chợt nhận ra ta” và câu kết của của đoạn 1 bài hát: “Tôi chợt nhìn ra tôi.” Và anh cười đùa: “Tư tưởng lớn gặp nhau ở đỉnh cao thôi!”
                                                   
       Hôm đó, anh uống ít, có lẽ do sức khoẻ. Chai rượu Tây mà bạn thân chúng tôi, GS-TS Nguyễn Hữu Liêm ở Mỹ về tặng, Lê Viết Dương và tôi “cưa” hết, nên hai đứa tôi say mèm. Khi anh và em gái, cô Diệu tiễn hai đứa ra cổng, đến sảnh,  nhân thấy bên vách trái treo bức ký họa, có chú thích: “HS Bửu Chỉ, người bạn  thân nhất của Trịnh Công Sơn”,  tôi lại bộc trực đến mức “quậy tới bến” luôn, cự cô Diệu về việc “dựa hơi”.

        Nhưng đó là lần gặp gỡ cuối cùng rồi! Không còn dịp để xin lỗi anh nữa! Chỉ biết kể lại câu chuyện để tỏ bày nỗi ân hận muộn màng.  
           
        Riêng Hồng Diệu thì tôi có dịp để xin lỗi cô. Anh Sơn mất 01.4.2011, thì giữa tháng 12 năm đó, Lê Viết Dương mất. Nguyễn Hữu Liêm từ Mỹ bay về tiển đưa bạn. Tôi và Liêm lại ghé Quán Trịnh như để tìm lại bóng dáng anh, Hồng Diệu không những đã quên chuyện cũ mà còn xách cả chai rượu ra mời hai đứa. 
      
        Khi anh mất, tôi bần thần, thẫn thờ cả tháng. Ngày nào cũng vài lần tự hát hoặc nghe laị giọng anh trong bài "Như một lời chia tay" qua đĩa nhạc. Đến nổi phụ nữ trong nhà, vợ và con gài tôi cứ lo lắng, ái ngại cho “sức khỏe tinh thần” của chồng, cha mình.

        Một điều ân hận với anh nữa. Tôi không có một tấm ảnh nào chụp chung với anh để làm kỷ vật tưởng nhớ anh. Hồi đó, còn trẻ nên tính tình cũng cực đoan lắm. Thấy người ta hay xun xoe chụp hình với những người nổi tiếng thì mình né. Nhiều văn nghệ sĩ thành danh về Bà Rịa chơi, nay đã khuất bóng, tôi cũng không có tầm hình nào chụp chung với họ. Thậm chí, nhà thơ Hữu Loan từ Thanh Hóa vào Bà Rịa hai lần, một cái tết năm 1988 và một kỳ hè 1989, ăn ở chung cả tháng, tôi cũng có tấm hình nào với ông làm lưu niệm cả!        
                                                      
                                                                 LÊ THIÊN MINH KHOA

 
  (Trích trong phần PHỤ  LỤC cuốn  sách “ 9 THẬP KỶ CA KHÚC TÂN NHẠC VIỆT NAM”, nghiên cứu, phê bình, Lê Thiên Minh Khoa,  trang 215- 225, sắp xuất bản, 2018).
                       
  (*): Họa sĩ, nhạc sĩ, em ruột tác giả LTMK, mất sớm (1962-2007).

READ MORE - Lần cuối gặp nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, NHƯ MỘT LỜI CHIA TAY - Lê Thiên Minh Khoa