XÓA BỎ MẶC ĐỊNH - truyện ngắn Nguyễn Vinh Nguyên Hiển

I

Một phụ nữ tóc ngắn, ngoài bốn mươi tuổi, mặc áo chẻn, quần Jean bước vào ngõ lên cốc tôi. Tôi đã thức dậy thời công phu khuya, cửa chính mở đón nắng mới, chuẩn bị tập khí công. Huế gần Tết, trời có sương mù trưa nắng to. Nắng hiếm cuối Đông thường ấm và cần thiết cho bà con lo Tết… Chị đứng trước bàn thờ Phật, không chắp tay vái hoặc thắp hương dâng Phật. Cốc tôi, thi thoảng các cô, chú Phật tử, các chị đạo tràng thăm, họ đều đảnh lễ Phật. Tôi ngạc nhiên khi chị đứng ỳ ra thế? Bỗng tôi nhớ một e.mail gần đây: “Em không tìm hiểu về Phật giáo vì lúc sinh ra tôn giáo của em đã mặc định như vậy rồi. Nói như vậy không phải là em hối tiếc khi không có quyền lựa chọn. Cũng như anh, em xác tín về tín ngưỡng mình đang theo và cố gắng hoàn thiện mình. Bây giờ con người không dí súng vào đầu để buộc ai bỏ đạo cả anh ạ. Phật giáo lại càng không, ít ra là trên lãnh thổ của ta. Thời nay có nhiều cái tinh vi hơn để làm cho người ta chối bỏ đạo. Anh thừa biết như vậy chứ.”. À, chị tên Khanh, đạo Thiên Chúa. Tôi mời:

- Anh không ngờ Khanh ra Huế. Lên cốc thăm anh!

- Anh không nhớ em đã viết khi anh nhã ý tặng tập thơ cho em: “Có dịp nào ra Huế em sẽ đến chào anh và xin nhận lại, nhờ anh giữ hộ, có được không ạ? Cái thời mà các cô cứ ở một chỗ mong ngóng chàng lãng tử, với em thì ngược lại nhé.”

Tôi đã quen chị trên Twoo. Chị giới thiệu tôn giáo Catholic. Đối với Thiên Chúa Giáo tôi rất kính trọng. Quen với chị tôi học hỏi thêm nhiều điều. Tôi kể chuyện: “Một hôm tôi đi thể dục, vào rừng thông chùa Từ Hiếu, tôi nghe một giọng hát ngân vang, một cô gái đứng trong rừng thông hát thánh ca với vẻ thánh thiện. Tôi đi nhẹ đến làm quen. Cô sợ, lên xe đạp bỏ đi. Tuy vậy, tôi kịp cho cô tên tôi và mời cô vào google đọc tác phẩm của tôi. Ngay hôm ấy, tôi nhận được mail của cô, biết cô là soeur. Tu ở một Nhà Dòng. Khanh trả lời: “Những lúc đi thể dục em cũng hay hát lắm nhưng đa phần chỉ hát thầm thôi anh ạ, chỉ những lúc vắng người thì em mới hát khe khẽ ra tiếng. Hôm nào tâm trạng không vui em thả hồn đi hoang bằng những bản tình ca. Có lúc trống vắng chơi vơi cần một điểm tựa vững chắc em hát Thánh ca. Nhưng phần nhiều là lần chuổi tràng hạt, đọc kinh. Tuy không đi tu nhưng em biết khá rõ về luật Nhà Dòng, vì 3 chị em từng ở đặc cách trong 2 Nhà Dòng.... Sau lại làm việc mấy năm với các soeur Dòng Vicent De Paul (tiếng Việt gọi là Dòng Vinh-Sơn hay Nữ Tử Bác Ái Vinh-Sơn). Và chị Cả của em là nữ tu. Kể với anh như vậy để cho anh biết là em không phải nói vu vơ. Luật tu sĩ của Nhà Dòng nam hay nữ đạo Công Giáo rất nghiêm. Muốn viết thư thăm hỏi gia đình cũng phải xin phép và được sự đồng ý của Bề Trên (Chủng viện thì có Cha Giám quản, Nhà Dòng Nữ thì có Soeur Bề Trên). Không có chuyện tự tiện dùng email đâu anh ạ. Và tập hát thì có người chuyên trách trong nhà dòng đảm nhiệm, có nơi có chốn có giờ. Em xin lỗi anh nhé, em nghe thấy đúng là như vậy nhưng vì có thể chị ấy không nói chi tiết với anh (Vì thấy không cần thiết chăng?). Nên nghe anh kể chuyện chị nào đó luyện giọng trong rừng thông em ngỡ như nghe một chuyện cổ tích đẹp vậy đó. Chuyện này anh bị ngộ nhận như chuyện của nhạc sĩ Vũ Thành An đây.”. “Để em nói rõ hơn nhé. Vì luật Nhà Dòng rất khó và vì những lý do khách quan khác (Thí dụ: không đủ sức khỏe ) nên trong quá trình tu tập cho đến lúc được khoác lên người chiếc áo dòng lần đầu (gọi là khấn lần một, lần thứ n... cho đến lúc đạt lần KHẤN TRỌN ĐỜI) sẽ vơi đi ít nhiều. Điều này trong đạo gọi là: Người được gọi thì nhiều mà kẻ được chọn thì ít. Thế nên cung không đủ cầu, số các nữ tu phân bổ về giúp việc cho các xứ đạo thiếu. Và có những việc tuy được học, hiểu rõ một số vấn đề thuộc lĩnh vực nhạy cảm trong xã hội, nhưng không phải lúc nào cũng dễ dàng tiếp cận để giúp đối tượng, nhất là không tiện cho các soeur còn quá trẻ (cũng là để bảo vệ tu sĩ). Thế nên sau này có một đội ngũ được thành lập gọi là MẾN THÁNH GIÁ TẠI THẾ. Các bà, các mẹ, các chị trong giáo xứ đều có thể đăng ký gia nhập đội quân này. Nôm na như những tình nguyện viên vậy đó. Họ cũng giữ một số luật nhất định của nhà dòng, có khấn, có đồng phục nhưng dứt khoát không phải là áo dòng như anh từng thấy (đồng phục hiện nay là áo dài màu xanh dương đậm). Em cũng được các bà, các chị mời gia nhập nhưng vì thấy chưa toàn tâm toàn ý phục vụ tốt được nên khất.”.

Trước đây, tôi Chat với Khanh, tôi nghe nhạc sĩ Vũ Thành An đi tu. Tôi hỏi vì sao một nhạc sĩ viết những bài KHÔNG TÊN từng yêu thương, không nguyên vẹn sao được thụ phong Linh mục. Khanh Chat lại: “

“NS VTA không phải là linh mục, chỉ là phó tế. Nhưng còn phải xem lại là chức phó tế này của Thiên Chúa Giáo hay là bên Tin Lành. Em nghĩ là mục sư của đạo Tin Lành. Vì mục sư được phép lập gia đình như người thường. Còn TCG thì rất khắc khe khi xét phong chức linh mục. Phải là người toàn tâm toàn ý hiến dâng phục vụ, nói như anh là còn nguyên (em thêm vào là:" còn nguyên đai nguyên kiện".Hi…hi…). Ngay cả gia đình người ấy khi cho con đi tu làm linh mục, thì cha mẹ cũng ý thức rõ điều đó. Nếu trong quá trình đi tu mà gặp trắc trở gì phải rời nhà dòng quay về (thí dụ như sức khỏe kém, đau ốm liên tục không thể tiếp tục đường tu được nữa, hoặc hạnh kiểm kém, học lực kém sau mỗi năm kiểm tra) thì cả gia tộc rất buồn phiền, thậm chí xấu hổ nếu dính đến hai yếu tố sau. Có người đã làm đến chức Thầy 6, hay còn gọi là Phó tế, tức là sắp thi xét tuyển lần cuối để thụ phong linh mục. Có khi còn bị trả về gia đình (tuy hiếm khi xảy ra,xác suất 1/300).

Tiểu sử của NS VTA: là người đã lập gia đình rồi nhé. Vậy thì chắc chắn không thể có chuyện được phong phó tế của Thiên Chúa Giáo đâu.

Em không có " Ơn kêu gọi đi tu" vì thứ nhất là em không hề có chút ý tưởng nào cho điều này, mặc dù gia đình cũng có ý đó khi cho cả 3 chị em em vào ở trong Nhà Dòng (sau này em mới biết). Thứ hai là em nghịch lắm, và cuối cùng là học không giỏi. Đi tu làm soeur cũng kén người có tiêu chuẩn không kém gì làm linh mục đâu nhé. Em.......ngã nón chào anh.”.

“Ngày xưa lúc em 11-12 tuổi, cùng 2 em gái, cả 3 chị em là con nuôi của Đức Cha. Nhớ lại cảm giác thuở ấy, hàng tuần ba chị em được Đức Cha cho xe đón từ nhà dòng nữ về Tòa Giám Mục chơi. Cả ba chị em lang thang lủi thủi trong khuôn viên Tòa Giám Mục, như 3 con gà con lạc đàn dù được chăm sóc miếng ăn chốn ngủ chu đáo. Thôi em không nói nữa kẻo khóc đến nơi rồi. Em có đọc TIẾNG CHIM HÓT TRONG BỤI MẬN GAI được quay thành phim luôn và còn một tác phẩm nữa (em quên mất tên) cũng về đề tài này. Họ tưởng tượng thêu dệt sai sự thật quá đáng. Không phải em bênh vực vì mình là dân Catholic. Nhưng có phẩn nộ vì sự thêu dệt quá đáng ấy. Em cảm ơn anh đã nhắc nhở. Trong 3 điều anh nói nên tránh, thì em tránh được cái THAM, cái gì không phải là của em thì tuyệt đối chẳng tranh chấp làm gì. Em cũng biết "Tri túc tiện túc đãi túc hà thời túc". Ở những nơi em đến cuộc sống con người đầy khốn khó, em nghiệm ra rằng thực ra nhu cầu của mình không nhiều như mình từng muốn, hay chỉ tự mình làm khổ mình vì những thứ phù phiếm ấy? Sân Si thì làm người sao tránh khỏi hả anh. Có chắc là các bậc tu hành đã dứt bỏ hết nó khi khoát lên người chiếc áo của nhà tu không? Thôi thì tự nhủ cố gắng từng giờ từng ngày để hoàn thiện bản thân thôi.”

II

Khanh ra Huế trong chuyến thăm trường cũ. Ghé thăm tôi. Chúng tôi chưa dịp loanh quanh Huế. Nhưng trong tôi, hình ảnh Khanh loanh quanh trái tim mình. Về nhà, Khanh mail:

“Anh chừ ở nơi tịnh độ. Nơi anh thật yên bình. Xin anh một góc nhỏ trong tâm hồn anh. Không phải thứ tình cảm bồng bột hồi mới lớn, chỉ xin những vần thơ và tâm hồn vời vợi của anh. Đọc thơ, đọc văn anh viết, em biết rằng anh là của mọi người, anh yêu nhiều người, và trái tim giàng trải. Em thấy mình nông nổi khi nghĩ rằng sẽ sở hữu được một trái tim, và đã chùng lại khi hiểu sâu hơn về anh. Có cái gì đó như mơ hồ xa ngái. Chúc anh yên bình và hãy cầu nguyện cho em thôi nông nổi anh nhé. “Em đi về tâm hồn tơi tả quá. Ngâm cuộc đời nhớ tiếc mọc thành cây”

“Em đã đọc chùm thơ anh gửi. Anh chỉ hơn em mấy tuổi mà như xa lắm lắm về cảm nhận cuộc sống. Em khi chưa cảm nhận hết cuộc sống, bởi bận rộn với công việc từ khi rời ghế đại học, rồi vào đời, làm nghề đưa đò cho nhiều thế hệ học sinh. Em nếm mùi cuộc sống từ khi anh ấy không còn che chở em. Anh ra đi! Rồi quen anh, anh đã sẻ chia và nói lời tri âm như lời hò hẹn làm em chợt tỉnh và tự nhủ, đâu cứ phải vùi vào những niềm đau! Bên mình còn ít nhất là một tấm lòng ở Huế. “Bên Khanh vẫn còn anh”. Ấm áp quá! Được anh cầu nguyện cho em, em thấy vui hơn. Đêm qua ngủ một giấc yên bình và mơ đẹp nữa. Cám ơn anh về tất cả. Không biết làm gì để đáp lại . Anh cho em mail cho anh hằng ngày để tạ ơn nhé. Anh không cần viết lại cũng được. Em đọc thơ, truyện anh viết và độc thoại cũng đã vui rồi. Anh yên bình và khỏe nghe. Em thương anh nhiều. Bye anh.”

Khanh gửi tôi một tấm hình. Tôi khen. Khanh vui: “Được khen vui như thời con gái. Muốn đi quanh đâu đó để tận hưởng nỗi niềm. Em không nở bị đời lãng quên vì đã có anh đồng hành. Em trân trọng anh như một sứ giả đã kết nối em lại với cuộc đời. Không phải tự nhiên mà em quyết định gặp mặt anh như một sự tự nguyện”. Tôi gửi Khanh bài thơ:

TẬP CHẾT

Tôi tập chết

Mỗi ngày lẵng lặng chết

Chết chút si, ham muốn tục trần

Ai cứ nghĩ chết là rất dễ

Một cái buông rơi thẳng vô minh

Buông vì dục là buông u tối

Buông cho người tỏa sáng, tái sinh

Thuở ra đời mẹ cha tập sống

Lớn lên mình dạy chết cho mình

Chết rất khó cuối đoạn đời về đích

Tự thắng mình mới thắng tử sinh

Tôi tập chết không hề mong sống mãi

Chỉ cầu xin léo sáng một hành trình…

                          Nguyễn Vinh Nguyên Hiển

Và viết, em có khi nào thấy người đồ tễ, kẻ đại ác chết yên lành không? Không bao giờ! Khi chết, có điều gì không bằng lòng, quằn quại, đau đớn người chết thường tái sinh cõi thấp. Anh từng thấy, ngay đang sống có người đã hiện nhiều tướng xấu đến sợ, môi trên họ cong lên, lòi răng nanh... Ấy là, ác nghiệp như ăn óc khỉ đang sống, ăn cá đang nhảy, đầu bếp nấu chín phần đuôi, cá còn thở ngóp ngóp. Có khi nào đoạt sinh mạng của sinh linh để ăn ngon miệng mà mình cầu chết yên lành? Cho dù em không theo đạo Phật. Không tin có đời sau. Nhưng tất cả ai cũng mong được chết yên lành, ít đau đớn. Muốn chết yên lành phải buông bỏ tham, sân, si và tu sửa. Anh nói vậy, em có cho anh là người bất bình thường không? Nhưng từ lâu, anh đã tập sống không toan tính, cố lành lặn tâm hồn, chơi với ai anh cũng nhận phần thua thiệt, được thua người là tập chết tốt đó Khanh.

Khanh trả lời: “Tâm hồn anh có niềm tin mãnh liệt quá. Anh viết về cái chết. Em đọc, em thấy sợ sợ. Vẫn biết nhà văn là tài sản của chung cho đời, anh lại là người tu hành nữa, thế mà từ bài thơ đầu tiên em đọc được trên Twoo của anh đã làm em có suy nghĩ lệch lạc, em tự thấy xấu hổ với tư tưởng đời thường của mình khi thấy anh đúng vị chân tu! Văn anh viết thật hay. Anh tu chợ thanh tịnh. Anh cho em niềm vui được chia sẻ, chỗ bám víu cho tháng ngày tưởng như không còn chút kỳ vọng nào vào cuộc sống. Rồi em đã nói được nỗi lòng em, anh đã làm cho ngày còn lại của em không cô độc. Ơn anh anh nhé. Anh sống bình yên trong không gian tịnh độ. Em không giữ được mái gia đình trọn vẹn là một bất hạnh. Có khi em lang thang với nỗi buồn đầy ắp tâm hồn, tự thấy nổi bất hạnh gậm nhấm nát ruột gan. Nhưng rồi cũng phải trở về trong quay quắt. Khác với anh, anh tìm quên ở chốn bình yên vắng vẻ, trái tim được vỗ về với những thiện nguyện anh làm cho những mảnh đời khốn khó. Em thương anh. Bye anh”.

Anh tu để đạt an bình... Những điều ấy anh sẽ lây truyền đến em và nhiều người khác. Em biết không lòng từ bi, tình thương vẫn có thể lây truyền sang người mình thương mến. Người ấy sẽ bị lây bệnh TỪ BI như mình. Khi tư tưởng mình nghĩ đến ai đó, luồng tư tưởng sẽ phóng tới họ. Yêu, ghét họ, họ biết ngay. Hãy tập cầu nguyện cho kẻ mình không ưa của mình được vui khỏe. Em sẽ vui khỏe và thiết lập cảm thông với người mình khó ưa nhất đấy em ạ. Mọi cánh cửa đều mở ra cho người hiền lương. Những bà cùng học với em ở Đại học Sư phạm năm ấy (trong ảnh), em là người anh chú ý nhất, muốn lây truyền cho em tình thương và thi ca. Tuy rằng anh chỉ tập tễnh trên bước đường tìm cầu chân lý. Không chỉ các đại sư mới trao truyền được những gì họ đạt. Những người bạn của mình, họ cũng trao truyền bước khởi hành của họ bằng chính sự nỗ lực của họ và tình thân mến. Chúc lành!

“Em đã đọc nhanh chùm thơ về mẹ. Bài nào cũng hay. Thơ anh nhẹ nhàng và gần gũi. Lớp em họp mặt năm ngoái. Em học ngoại ngữ trường Đại học Sư phạm, ở trong cư xá Đội Cung, gần cầu Trường Tiền đó. Anh ơi! Em đã xem hình mới anh gửi. Thích nhất hình anh đứng chắp tay ở tịnh cốc và hình ở sân bay với các em nhỏ. Anh vui hẵn. Mong nụ cười nở mãi trên khuôn mặt đầy nhân hậu của anh”.

Tôi có dịp đi Hội An. Tôi nhắn tin cho Khanh rằng: Muốn gặp Khanh. Khanh nhắn: “Em đợi anh trên cầu Rồng lúc 9 giờ”. Từ lâu, tôi không vào Đà Nẵng nên tôi không biết cầu Rồng. Tôi tưởng cầu Rồng là cầu sông Hàn. Tôi OK. Tôi chạy xe qua cầu sông Hàn từ 9h. Chạy hai vòng và đứng chờ gần 30 phút. Không thấy Khanh tôi gọi điện, không người bắt máy. Tôi chạy thẳng vào phố Hội. Giữa đường Khanh điện theo. Tôi cắt máy hai lần. Đến Hội An, Khanh điện lần thứ ba. Tôi mới biết là Khanh đã đợi tôi ở cầu Rồng cùng với hai chai nước khoáng. Vì vội, Khanh không đem theo điện thoại. Nên không biết tôi chờ ở cầu sông Hàn. Ra Huế, trong ngày tôi lại nhận mail của Khanh:

“Tâm hồn em đã thổn thức suốt đêm vào cái ngày lạc anh. Thương và buồn nữa. Phải chi mình đem theo máy thì đã nghe anh gọi. Làm anh giận em. Em không cầu ở anh bất cứ điều gì ngoài cần một người chia sẻ kể từ khi anh ấy ra đi. Chắc chắn đó không phải là thứ tình cần sở hữu. Em chưa tưởng tượng ngay cả đến một cái ôm, dẫu đôi vai em trống rỗng từ lâu. Em cô độc nhưng không phải vì thế mà kết nối với anh. Anh ơi, em cần ở anh cái không gian tịnh độ. Anh chia sẻ cho em nhé. Đừng lạnh lùng với em. Chúc bình yên cho anh.”

Anh yêu Phật yêu thiền hơn bản thân mình, hơn gia đình mình. Cái thân anh xin cúng dường cho Phật. Em thâm nhập kinh tạng. Tu hành phát tâm Bồ đề sẽ nhận ra. Giàu có, làm to, quyền thề đều là không. Hãy bước ra ánh sáng với tất cả những lành lặn và khuyết điểm của mình. Những lành lặn sẽ tỏa sảng. Cũng có người nói anh cô độc. Anh thích sự cô độc đó. Được độc cư, đối diện với bóng đêm thường mình thấy rõ lỗi mình.

III

Thế rồi Tết không trông chờ vẫn đến. Khi những ngọn gió Đông thôi ràn rạt thổi, sương xuân bịn rịn không gian và nắng xuân hồng hào vạn vật. Cây nảy mầm, đơm hoa. Tôi ở tịnh cốc cũng vui lây nhờ đất trời mang xuân đến. Thường thường hằng năm tôi về nhà đón giao thừa, sáng sớm lên cốc dâng hương, tụng thời kinh đầu năm, rồi xế trưa đi chùa đầu năm đãnh lễ Phật. Ở tịnh cốc có thờ Phật, nhưng tôi vẫn tin Phật ở chùa thiêng hơn, người người đi chùa, chuông mõ trầm bổng và nhất là không khí thiêng liêng trong nghi ngút khói hương ngày đầu năm, tôi thích đến chùa lễ Phật hơn ở tịnh cốc tôi. Mặc dù lịch đón xuân của tôi đã gửi mail cho Khanh. Nhưng quả bất ngờ khi Khanh bước vào cốc tôi chúc Tết và rũ tôi đi chùa lễ Phật. Khanh đứng trước bàn thờ đãnh lễ Phật năm vóc sát đất, niệm:

Nam Mô A Di ĐÀ Phật

Huế, 201213

N.V.N.H

Địa chỉ liên lạc: NGUYỄN VĂN VINH - 50 Trần Thái Tông, Huế -Tel: 01688971486

READ MORE - XÓA BỎ MẶC ĐỊNH - truyện ngắn Nguyễn Vinh Nguyên Hiển

XUÂN EM NGÀY CHỦ NHẬT - Châu Quang Phước

Chiều xuân thao thức dạo

Quanh vườn nhà tuổi thơ

Nắng mời lên như gọi

Ôm xuân tròn ngẩn ngơ

Xuân em đẹp nõn nà

Đêm cười vọng xa xa

Tay thơm cành lá mới

Nắng ấm về bên ta.

Xuân thưa - Ngày chủ nhật

Xuân anh cài thơ ngây

Ngâm lời ru cỏ lạ

Hát vui lòng nở hoa

Xuân về cưới thiên nhiên

Em mùa xuân chủ nhật

Phất phơ lời trong ta

Ấy là ngày đẹp nhất.

                                Châu Quang Phước  

Email: hophuocquang@yahoo.com

DĐ: 01202331366

READ MORE - XUÂN EM NGÀY CHỦ NHẬT - Châu Quang Phước

Thơ Đoàn Vũ - CHIỀU XUÂN Ở THIỀN VIỆN TRÚC LÂM (*)

Đường Xưa (**) chưa kịp về đâu

Mà mây vấn vít trên đầu gọi ai?

Tĩnh Tâm hồ lặng dấu hài

Chờ ai thông đứng chen vai ngút ngàn ?

Tiếng chuông điểm nhịp miên man

Đụng vai sương khói mơ màng cố nhân

Kinh Lời Vàng (***)

đọc bao lần

Dường ai khép nép

nửa gần

nửa xa?…

Chiều đi

đi một mình

ta

Dõi trông vào cõi ta bà có, không?! 

Lên cao cao

bỗng chạnh lòng

Hẳn nghe sương, khói bềnh bồng gọi nhau.

(*) thiền viện Trúc Lâm Đà Lạt

(**) tập thơ thiền của thiền sư Nhất Hạnh

(***) tác giả: nữ cư sĩ Dương Tú Hạc

Dịch giả: H.thượng Thích Trí Nghiêm

     

Ðoàn Vũ – Hội viên hội Văn Nghệ Bình Thuận

Địa chỉ: 48 Trần Hưng Đạo, Phan Rí, Tuy Phong, Bình Thuận.

Điện thoại: 0915748434.

Email: vudoan0102@gmail.com.

           

                                   
                                   

                                     

READ MORE - Thơ Đoàn Vũ - CHIỀU XUÂN Ở THIỀN VIỆN TRÚC LÂM (*)

CÒN ĐÂU HƯƠNG VỊ XƯA! - Hoàng Đằng

  


                       CÒN ĐÂU HƯƠNG VỊ XƯA

                                                                           Hoàng Đằng

Những ngày Tết Giáp Ngọ đã qua. Tiết Lập Xuân đang đến. Nắng ấm. Tôi lại nhớ chuyện ngày xưa.

Quê tôi – làng Điếu Ngao - ở cạnh sông Hiếu. Cách khu dân cư khoảng hơn 100 mét, có đồng Cồn, một dãi đất thoai thoải chạy dọc bờ sông.

Đồng Cồn do đất phù sa bồi lợp lâu đời tạo thành. Ngày xưa, Cồn chia cho dân làng mỗi gia đình một luống, mỗi năm canh tác 3 vụ: tính theo Âm Lịch, vụ bắp đậu từ tháng giêng đến tháng tư, vụ lúa vãi từ tháng 4 đến tháng 9, vụ khoai lang từ tháng 10 đến tháng giêng.

Vụ khoai ấy gọi là khoai tháng mười.

Vì từ khi trồng đến khi thu, thời gian ngắn cộng thêm sinh trưởng trong thời tiết giá lạnh của mùa đông, củ chỉ nhỏ bằng hai hoặc ba ngón tay xếp sát nhau, chưa có tinh bột nhiều. Dân quê tôi ít ăn luộc mà chỉ nấu canh.

Để nấu canh, củ khoai được rửa sạch, xắt theo chiều xiên để lát trông to. Soong nước thêm chút mỡ rán hoặc ít tôm, tép, nêm ít ruốc nấu sôi lên, khoai đã xắt lát đổ vào, thêm ít ngò hay ném, thế là có soong canh đạm bạc cho gia đình qua bữa. Soong canh đó, nhiều khi gặp mùa màng thất bát, thiếu gạo, không ăn kèm với cơm mà với bắp rang. Ăn bắp rang dễ no bụng, bắp rang khô hút nước nhiều, ăn vào, khát nước bắt uống. Nhờ nước vào mà bụng cảm thấy no, đỡ cồn cào.

Sau Tết ra giêng cũng là mùa ngư dân đánh bắt “con khuếc” - sinh vật biển nhỏ như con tép, dùng làm ruốc. Bây giờ, có lẽ số lượng khuếc ở biển giảm do đánh bắt cạn kiệt hay con buôn đã thu mua để xuất khẩu, ở các chợ quanh khu vực quê tôi, khuếc bán không nhiều. Ngày xưa, chiều chiều, lợi dụng ngọn gió nồm thổi từ biển lên, các ghe thuyền từ Cửa Việt chở đầy khuếc tấp vào chợ Hôm – Lập Thạch; dân quanh vùng quang gánh rủ nhau đi mua, đem về làm ruốc dự trữ, ăn quanh năm.

                   

               Con khuếc (Ảnh mượn trên Internet)

Sẵn khuếc tươi, sẵn khoai tháng mười, dân quê tôi đã chế biến được những soong canh ngon. Canh khoai nấu với khuếc có vị ngọt, nhiều chất đạm, canh nóng ăn với rau sống gồm rau mưng trộn rau ngò, rau quế; “đã” lắm!

Làng tôi ngày ấy có 9 xóm. Dọc đường xóm, phía trong là vườn và nhà ở, phía ngoài là ao. Hai bên bờ ao, cây Mưng mọc đầy; vào mùa thay lá, lộc trồi lên với những búp màu đo đỏ; vào mùa ra hoa, những dây hoa dài thòng từ cành xuống, trông rất đẹp mắt. Trẻ nít kết lại thành vòng dây, đeo vào cổ, con gái giả làm cô dâu trong lễ cưới, con trai giả làm chiến sĩ thắng trận trở về.

                        

          Cây Mưng ra hoa (Ảnh mượn trên Internet)

Những lá non hay búp lá được hái về để làm rau sống. Loại rau sống này đúng là “rau sạch”, rau của thiên nhiên không nhiễm thuốc trừ sau, không nuôi bằng phân hóa học. Vị rau mưng đăng đắng chát chát hòa lẫn với vị ngon ngọt của canh khoai nấu khuếc, chen thêm vị cay cay, mùi thơm thơm của rau quế hay rau ngò. Trong những ngày Tết, bụng chất đầy đồ ngọt – kẹo bánh, đồ mỡ - thịt lợn, đồ bột – bánh tét, bánh chưng; giờ thay bằng món canh này, thật sảng khoái từ miệng đến bao tử, ruột non, ruột già!

                 

           Lá Mưng  (Ảnh mượn trên Internet)

Hiện nay, cây mưng quê tôi còn lại rất ít. Cách đây mấy năm, người người nhà nhà có thị hiếu trồng mưng, đặc biệt là những gia đình có chức có quyền có của ăn của để, những cơ quan nhà nước – nơi có quan to làm việc, những trụ sở doanh nghiệp ăn ra làm nên đua nhau tìm cây Mưng, mua, đào về trồng để trang hoàng. Từ cây bụi, cây bờ, Mưng trở thành cây cảnh, trồng, tỉa trong các chậu các bồn, ngày ngày có người chăm sóc. Mưng ít ai gọi là mưng nữa mà mang tên mới là lộc vừng.

Thế là rau mưng không còn. Đã là cây cảnh, ai cho phép và chấp nhận cho mình hái lá non.

Khoai tháng 10 không còn. Lúc mới thống nhất đất nước, đồng Cồn được Hợp Tác Xã Nông Nghiệp trồng rau để cung cấp rau xanh cho thị dân Đông Hà. Lúc tỉnh Quảng Trị tái lập tách từ tỉnh Bình Trị Thiên, Cồn lại bị Nhà Nước “thu hồi” xây dựng Nhà Máy Đông Lạnh chế biến hải sản. Hải sản không có, nhà cửa hoang phế, nay thấy cắm biển hiệu “Cơ Quan Quân Sự”. Khuếc cũng không còn. Chợ Hôm – Lập Thạch đóng cửa.

Lâu rồi, tôi không còn được thưởng thức canh khoai nấu khuếc ăn với rau mưng.

Mẹ - người từng chế biến cho tôi món ăn ấy thuở ấu thơ – đã mất vào những ngày cận Tết. Ngồi buồn, nhớ mẹ, viết mấy dòng chia xẻ với bạn đọc thân thương, xa gần.

Mong vơi bớt nỗi buồn, thế thôi!   

                                  

                                                                      Hoàng Đằng     

                                                               Mồng 6 Tết Giáp Ngọ

READ MORE - CÒN ĐÂU HƯƠNG VỊ XƯA! - Hoàng Đằng

Nguyễn Vinh Nguyên Hiển - TẶNG QUÀ CUỐI NĂM

(Kính tặng Việt Seattle Kết Yêu Thương cùng thầy Nguyên Kim, Ni cô Hiền Diệu, anh Lê Huy Vũ, đạo hữu Võ Văn lộc, bác Đính…)

Tác giả Nguyễn Vinh Nguyên Hiển

Bất chợt nắng hồng rạng cuối năm
Thượng tọa Nguyên Kim bảy ba rằm
Báo mail tin vui người bất hạnh
Tặng quà, giúp Tết, đón Xuân gần

Kết Nối Yêu Thương Việt - Seattle 
Chia sẻ Miền Trung ngày sau bão
Một trăm năm mươi suất tiền, gạo
Hà Tĩnh, Quảng Điền thắm tình thân

Ni cô Hiền Diệu cùng Pháp Lạc
Anh Lộc, bác Đính, Nguyễn Nguyên An…
Một người một việc vui gánh vác
Thắp sáng thiện tâm tấm lòng vàng

Nào người tâm thần, người lê lết
Người què, cụt, mệ neo đơn
Có tiền tiêu tạm ba ngày Tết
Ấm tình Việt Seattle Kết Yêu Thương

Xúc động làm sao những tấm lòng
Một đời trượng nghĩa với non sông
Một đời tận tụy giúp người khác
Dẫu chưa khoác hẵn áo nâu sòng

Xúc động làm sao thầy, ni, anh…
Không quản nắng mưa, đường xa ngái
Cấp tốc lên đường ngày Giáp Tết
MÃ ĐÁO THÀNH CÔNG GIÁP NGỌ XUÂN 

Huế, 020214
N.V.N.H

Địa chỉ liên lạc: NGUYễN VĂN VINH - 50 Trần Thái Tông, Huế -Tel: 01688971486

READ MORE - Nguyễn Vinh Nguyên Hiển - TẶNG QUÀ CUỐI NĂM

NGỰA TRỜI XIN VÔI - Hoàng Công Danh

Ngày nhỏ, thi thoảng có một con bọ cánh màu xanh, hình dạng như con châu chấu nhưng to hơn, đậu xuống bên vách nhà. Mạ quệt một cục vôi nhỏ lên trên đầu thì nó mới chịu bay đi. Vì thế con đó gọi là con xin vôi, hay còn gọi là con ngựa trời.

Mạ nói con ngựa trời được ông trời sai xuống trần gian xin vôi về quét lại thiên đình. Bởi vậy nên hễ hôm nào thấy nó thì y chang sáng hôm sau màn trời ngợp một màu trắng thanh khiết. Nhưng đến chiều thì bầu trời lại rót nắng đỏ ngòm. Tôi không chịu cách giải thích của mạ, quay sang hỏi ông nội. Ông nội nói tại trời cũng thèm ăn trầu nên sai con ngựa trời đi xin vôi về. Buổi sáng ổng quệt vôi ra bầu trời nên trời trắng. Đến trưa thì ông trời nhai nhóm nhém, và chiều về thì ông trời đã nhai trầu xong phun nước vãi ra nên nó đỏ lòm. Con ngựa trời từ đó như một vị thiên sứ đã nhập vào tôi một ý niệm cao quý, rằng cho đi chút xíu để lấy về cả một bầu trời với nhiều sắc màu. Đấy là bài học cho và nhận.

*

Ông nội thích nhai cau trầu, thiếu đi một ngày là không chịu được. Dăm khi mười hoạ nhà cũng hết vôi. Thế là ông đưa ngọn lá trầu nhủ tôi chạy quanh xóm xin vôi. Bỗng nhiên tôi thấy mình như con ngựa trời, chạy xúng xiếng tìm chỗ xin vôi.

Tôi chạy đến nhà mệ Đíu bán cau. Mệ Đíu chửi cái thằng này khôn, đâu không xin lại chạy đến nhà người bán cau trầu thì thế nào chả có vôi. Mệ nói con ngựa trời cũng thế, nó khôn lắm, biết nhà nào hảo tâm thì nó mới đậu xuống. Vậy nên ai hắt hủi kẻ đi xin thì dù có lắm của nả cũng chả ai thèm đến chơi. Ai ghét trẻ con thì có nhử bánh kẹo nó cũng chả thiết. Yêu trẻ trẻ đến nhà. Kính già già để tuổi cho.

Bài học ấy cứ đeo đẳng tôi suốt từ thuở nhỏ đi xin vôi cho đến tết Đinh Hợi (2007). Mùng một tết, tôi với Sum rủ nhau đến "đạp đất" nhà mệ Đíu. Bấy chừ mệ đã ngoài chín mươi, tuy già yếu không còn đi chợ bán cau được nhưng mệ vẫn còn minh mẫn. Thấy tôi đến, mệ nói thằng cu lại tới xin vôi à? Sum đùa, nói hai đứa con tới mệ xin vôi về để cưới vợ đây. Mệ chỉ tay ra trước sân: Có mấy cây cau đó, sau vách nhà có đám trầu leo nữa, khi nào hai đứa cưới vợ thì đến hái về làm lễ, mà không biết mệ có sống được tới ngày đó không nữa. Thằng Sum dúi vào tay mệ hai ngàn đồng: Coi như con "hối lộ" để mệ sống tới ngày con cưới nghe. Ngày tết lì xì, với trẻ con thì gọi là mừng tuổi để nó chóng lớn, còn với người già thì để mong các cụ sống lâu nên gọi là mua tuổi. Người ta dùng tiền hối lộ mua chức mua quyền, nhà quê thì mua tuổi vậy. Tôi vẫn như thể con ngựa trời ngây ngô hôm nào, nhưng tết năm đó tôi đến nhà mệ không phải để xin vôi mà là xin tuổi.

*

Ngày trước ở quê, các cụ ông cụ bà đều có một cái hũ nhỏ đựng vôi. Hũ đất nung màu xám, miệng loe cổ thắt. Vôi đựng ở trong được chêm thêm nước cho nó dẻo đi. Mỗi lần trước khi ăn trầu, các cụ lại quấy cái đũa tre vào đảo cho vôi sánh lại thì miếng trầu mới nồng thơm.

Sau nương nhà, ông nội trồng dọc vách mấy thân cây trầu. Cái vách nhà hồi xưa xây bằng vữa vôi nên trầu bén hồ vôi mà lên rất nhanh. Vài bữa sau trầu leo kín mít. Rồi ông nội trồng năm cây cau dàn hàng trước đường vào nhà. Ông nói năm cây cau để cưới vợ cho… một đống thằng cháu nội.

Tôi hỏi ông sao trầu xanh vôi trắng mà nhai ra nước đỏ. Ông cười nói lúc nào mấy đứa lấy vợ sẽ biết, trầu vôi bỏ lễ thể nào cũng có đứa ngựơng đỏ mặt mũi ra nước bã trầu. Thế nên người Quảng Trị hay nói vần vè: Có trầu mà chẳng có vôi/ Mần răng cho đỏ môi nhau thì mần.

*

Có một lần, đúng vào đêm ba mươi tết, con ngựa trời lại đậu xuống ngoài hiên nhà. Ông nội quệt cho nó cục vôi rồi nói: Đầu năm mua muối, cuối năm cho vôi. Con ngựa trời mà xin vôi vào cuối năm thì nó sẽ rước đi những xui xẻo bạc bẽo trong năm qua. Tôi không biết thực hư chuyện đó ra sao. Nhưng mỗi dịp tết vẫn mong gặp con ngựa trời, như bắt gặp lại tuổi thơ.

                                                                 Hoàng Công Danh

READ MORE - NGỰA TRỜI XIN VÔI - Hoàng Công Danh

GIÓ XUÂN - THAO THỨC MÙA XUÂN - thơ Trầm Thiên Thu

Mơn man làn gió nhẹ

Thoang thoảng mùi vị Xuân

Cõi lòng chợt lâng lâng

Xuân chạm dần vào Tết

            Gió đong đưa điệu nhạc

            Vang vọng khắp gần, xa

            Lay lay những đóa hoa

            Cả đất trời bừng giấc

Gió êm đềm ru tết

Nhớ tiếng Mẹ ru xưa

Ca dao quyện vào thơ

Thành mùa Xuân nước Việt

            Câu hò vẫn da diết

            Văn hiến bốn ngàn năm

            Mãi là quê Việt Nam

            Vẫn da vàng, máu đỏ

Dù gần đây, xa đó

Đâu ai có thể quên

Gió Xuân Việt rất hiền

Tấm chân tình tha thiết

TRẦM THIÊN THU

THAO THỨC MÙA XUÂN

Mai nở vàng báo tin mùa Xuân mới

Nhìn én bay, nghe chộn rộn trong lòng

Bầy em nhỏ khoe áo mới xênh xang

Người yêu nhau bồi hồi niềm mong đợi

            Vui Xuân này biết còn vui Xuân tới?

            Hãy trao nhau tình mến thương dạt dào

            Mùa Xuân sang, dịp tha thứ cho nhau

            Hạnh phúc này, người ơi, đừng lãng phí!

Xuân đoàn tụ nhưng vẫn vương nỗi nhớ

Xuân tưng bừng vẫn có khoảng bâng khuâng

Bao triết lý thâm sâu giữa đời thường

Nên mùa Xuân vẫn có niềm thao thức

            Xuân sẽ đi, Xuân không chờ ai hết

            Cứ cười tươi, cùng hát khúc ca Xuân

            Thiệp trao nhau đầy mơ ước nồng nàn

            Quyến luyến nhau, đó là Xuân hạnh phúc

TRẦM THIÊN THU

READ MORE - GIÓ XUÂN - THAO THỨC MÙA XUÂN - thơ Trầm Thiên Thu

TÔI MỘT MÌNH QUAY VỀ QUẢNG TRỊ - Huy Uyên

Cầm bằng ngày đó em về

đứng lại bên sông nhìn qua Nhan-biều, Ái-tử

xót xa chan hoài nước mắt quê

nghe lặng đổ tiếng chuông chùa Săc-tứ .

Bao năm rồi Quảng-trị

nghẹn lòng theo từng bước con xa

khoai sắn ghế cơm sầu cố-lý

nơi xưa còn chăng vườn rau ao cá quê nhà .

Chiều buồn theo từng bước Trí-bưu

hồn nghiêng đổ bơ vơ bên thành-cổ

đạn bom xưa đau tới bây giờ

vạn sầu điêu linh ơi người có nhớ .

Lối rẽ trái ngang qua phố chợ

bà con nghèo ngày tháng cháo rau

dọc đường phố xưa Trần-hưng-đạo

vật-vã quanh co sương gió dãi dầu .

Em có bỏ lòng về Thạch-hãn

hỏi bờ tre còn che mấy đường làng

nhớ người xa quê từ mấy bận

dặm đau gởi xuôi Long-hưng .

Năm tháng rộn lòng An-tiêm

ai theo người xuôi về Bồ-bản

em dấu nước mắt trao người em thương

để anh suốt đời mang theo ra mặt trận .

Gởi theo trái tim lên La-vang

xóm chài dưới chân cầu bao đêm không ngũ

quán chợ lắt lay ánh đèn đường

chuyện kể chi cho buồn

giọng sầu-cố-xứ .

Tôi một mình quay về Quảng-trị

đường Gia-long mưa lất phất bay

em đâu mà phố xưa hoang-phế

ngậm ngùi trôi đành đoạn tháng ngày .

Quảng trị đêm nay

buồn mà người có hay ?

Huy Uyên

READ MORE - TÔI MỘT MÌNH QUAY VỀ QUẢNG TRỊ - Huy Uyên

NHỚ CON TRONG NGÀY TẾT - Thế Lộc

Chỉ còn kỷ niệm con ơi

Trong ba ngày tết vắng lời con yêu

Nhớ thắt ruột nhớ rất nhiều

Cúi đầu xa xót nghe chiều đi qua

Cô độc còn lại mình cha

Nhớ con đứt ruột mắt nhòa lệ đau

Ba ngày tết đã qua mau

Con về Tiên cảnh cha đau cõi trần.

Thế Lộc

READ MORE - NHỚ CON TRONG NGÀY TẾT - Thế Lộc

RÓN RÉN MÙA XUÂN - thơ Đoàn Vũ

Em nhốt tình ta trong mắt

Cả đời chẳng chịu buông tha

May mà mùa xuân đến kịp

Nhanh tay ta rước về nhà

May mà mùa xuân chưa qua

Tháng, năm nén dồn thương nhớ

Mắt em đong đầy bỡ ngỡ

Nụ hồng tựa giấc mơ xa

Mùa xuân đang xuân - đang xuân

Lộc non thắm ngời mắt biếc

Chút hôn nghe chừng da diết

Xuân đừng buông chút bâng khuâng

Ta níu mùa xuân ở lại

Vệt trăng đang ngự bên trời

Ta biết mùa xuân ái ngại

Nén lòng rón rén đâu đây?

Em cứ buông trôi như thể

Trời trăng khi khuyết khi đầy

Tháng, năm đều là trăng cả

Chỉ hờn quả đất còn xoay.

                        Đoàn Vũ

Ðoàn Vũ – Hội viên hội Văn Nghệ Bình Thuận.

Địa chỉ: 48 Trần Hưng Đạo, Phan Rí, Tuy Phong, Bình Thuận.

Điện thoại: 0915748434.

Email: vudoan0102@gmail.com.

READ MORE - RÓN RÉN MÙA XUÂN - thơ Đoàn Vũ

CHUYẾN TÀU XUÂN - chùm thơ Xuân của Bình Địa Mộc

01.- CHUYẾN TÀU XUÂN

hôm nay, hăm tám, tháng nầy

tôi đây, ngồi đấy, viết đầy câu thơ

chúc người tĩnh lẫn người mơ

tết đang chuẩn bị đợi giờ bước sang

nợ nần mắc mứu dở dang

xin gom góp bỏ bê sang cạnh chiều

cầm xanh lá nõn chồi yêu

ghé nhà nhau chúc ít nhiều lời thương

ai đi đâu đó dặm trường

hoặc ngồi nhặt nốt cỏ vườn mẹ xưa

hay vờ không biết hoặc chưa

thì ba mươi vẫn đến vừa hôm sau

còn vài ngày nữa hãy mau

tìm nhau đi kẻo lạc nhau nữa à

chẳng ai đợi huống chi là

xuân về như chuyến tàu xa ngược chiều ...

Sài Gòn, 28 tháng chạp tết Giáp Ngọ

Bình Địa Mộc

02.- ĐƯA NÀNG VỀ DINH

Tặng Tuyết.

nè em, hổng có kiệu vàng

rước bằng xe máy đàng hoàng về dinh

kẹt đường còi bóp ỏi inh

thay cho lục lạc giật mình tránh xa

bữa qua chợ vãn thật mà

búp sen hết sạch thay hoa cúc quỳ

lá dặm lớp lớp nhặt nhì

đổi bằng lá chuối cuốn mi mắt chiều

mặt trời xuống núi dao diêu

hoàng hôn tím nhuộm mĩ miều câu thơ

quê hương núi mộng đồi mơ

thích chỗ nào nói anh nhờ thợ xây

đồng thòa thiếu bịt đồng dây

con trâu thay ngựa cỏ dày thay nhung

bén duyên nhau đến tận cùng

cần chi áo đỏ hài dùng dằng xanh

thắt lưng bằng nịt da lành

lụa vàng thủa một mai quanh cổng chùa

pháo bây giờ cấm bán mua

tay bôm bốp vỗ có thua ai nào

dây tơ hồng quấn hàng rào

nhà anh cấp bốn mình vào ở thôi

xuân về lộc biếc biêng chồi

đạp thắng cái cụp, khớp rồi, mời em ...

Sài Gòn, mồng một tết Giáp Ngọ 2014

Bình Địa Mộc

 

03.- NỖI CHI

mai về nỗi bếp thơm thua

nướng con cá lóc khói lùa mắt cay

dăm thằng bạn đợi cuộc say

chụm đầu lại kể nỗi này, nỗi kia

có lần mãi tất tận khuya

lăn đùng ra ngủ muỗi chia nhau vò

mai về bỏ lại nỗi lo

tiền ăn, tiền ở, tiền bo mỗi lần

ra đường nỗi sợ mất thân

giựt dọc, cướp hiếp mòn dần nỗi đi

công viên ghế đá thầm thì

nỗi hôn phải ngó chừng khi lờ đờ

mai về sân mẹ làm thơ

nỗi hàng cau thẳng tắp chờ trăng xiên

bập bờ gió máy lay nghiêng

em tay vịn nỗi niềm riêng che cười

hi hi cái giậu mồng tơi

giá đừng ngăn đến đấy thời nỗi chi ...

Sài Gòn, 27 tết Giáp Ngọ 2014

Bình Địa Mộc

READ MORE - CHUYẾN TÀU XUÂN - chùm thơ Xuân của Bình Địa Mộc

SẮC XUÂN - thơ Hoàng Đình Chiến

Nụ Xuân xanh biếc ca dao

Tình Xuân thao thiết thắm vào môi em

Lộc Xuân chới chấp bên thềm

Rượu Xuân chếnh choáng đủ mềm bước chân.

Vườn trong phong nhị tầm Xuân

Phất phơ bóng áo tứ thân Xuân chiều

Nêu hồng nâng bước phiêu diêu

Thắt lưng xanh với yếm điều gió chao.

Đắm trong hương sắc hoa đào

Bổng trầm Xuân khúc ngọt ngào giao duyên.

HOÀNG ĐÌNH CHIẾN  

READ MORE - SẮC XUÂN - thơ Hoàng Đình Chiến

Khai bút đầu Xuân: DÌU DẮT BƯỚC CON ĐI - Nguyễn Vinh Nguyên Hiển

Giao thừa trì tụng Chú Đại Bi
Cùng hòa chuông mõ Đà La Ni
Nhất tâm, nhất niệm hồng danh Phật
Sống chết vô thường có ngại chi

Thế rồi mưa gió thôi dai dẵng
Nắng cũ tươi màu đượm sắc Xuân
Sáu hai tuổi cạn qua cay đắng
Thiền tịnh song tu hạnh tinh cần

Ta mang cầm tinh con rồng nhỏ
Nửa đời huyễn mộng với sân si
Nay con bám Pháp, vịn chân Phật
Xin Ngài dìu mỗi bước con đi…

Huế, Giao thừa Giáp Ngọ
N.V.N.H

Nguyễn Văn Vinh

(Bút danh Nguyễn Nguyên An)

E.mail: nguyenvinhnguyenhien@gmail.com

Facebook: Nguyễn Vinh Nguyên Hiển

Địa chỉ liên lạc:

Nguyễn Văn Vinh

Tel: 01688971486

50 Trần Thái Tông, Huế

Nơi tu tập:

TỊNH CỐC TÂY AN

READ MORE - Khai bút đầu Xuân: DÌU DẮT BƯỚC CON ĐI - Nguyễn Vinh Nguyên Hiển