"Ba biến thể" trong sơn mài Võ Xuân Huy:Từ trực cảm đến ý thức sáng tạo - Trần Hạ Tháp

Di tích và thời gian, sơn mài tổng hợp của Võ Xuân Huy

"Ba biến thể" trong sơn mài Võ Xuân Huy

Từ trực cảm đến ý thức sáng tạo

               Trần Hạ Tháp

          Với gần 40 bức tranh trong cuộc triển lãm ở số 4 Hoàng Hoa Thám - Huế khai mạc vào 11 tháng 10 năm 2008 Võ Xuân Huy đã đặt người thưởng ngoạn trước một công trình tổng hợp từ 3 phạm trù sơn mài độc đáo. Sự nối kết truyền thống vào hiện đại nầy mang tầm vóc đặt để một nguyên lý, xứng đáng để giới bình luận lưu tâm và ghi nhận lâu dài. 

Ở đây, mặt phẳng trong nghệ thuật tranh sơn mài Việt Nam đã không còn cố hữu.Vâng, mặt phẳng ấy còn có thể chủ động cho mòn khuyết đi, nức nẻ hoặc được vun cao lên một cách đa dạng bất thường. Hơn thế, vật liệu bên ngoài - đôi lúc - được gắn dính vào, tạo liên kết với không gian thực tế đang vận hành chung quanh một cách tự nhiên, sống động. 

          Nguyên thuỷ, sơn mài trải qua các công đoạn chính : Vẽ nét, phủ sơn và mài tranh để hoàn thành tác phẩm nghệ thuật. Qua đó, các hiện tượng thô ráp xuất hiện. Mặc nhiên, chúng được coi như những hệ quả thường tình, đặc trưng của bộ môn nghệ thuật nầy. Đấy là các tình trạng nức nẻ, nhẵn mòn và nhăn nhúm. 

Thực ra đây là các thuộc tính chuyên biệt của kỷ thuật xử lý sơn mài. Sự dị biệt không mong đợi, ít nhiều gây chuyển biến vật lý lên bức tranh một cách ngẫu nhiên, thực tế.Và vì thế, ngoài quan tâm về phương diện kỷ thuật ra thì nhà sáng tạo không lấy đó làm các phạm trù nghiêm túc đưa vào trong sáng tác nghệ thuật. Chưa nói tới việc đi xa hơn, lạ hơn để tổng hợp chúng nhằm khai sinh một ngôn ngữ mới chuyển tải ý đồ, tư tưởng như Võ Xuân Huy.

Thành công của anh không ngẫu nhiên. Là thách đố thực sự, trải qua cuộc động biến lâu dài trong tâm thúc dằng co. Cuối cùng, những nút chặn kiên cố được hoá giải. Vốn từ trong giới hạn của góc độ kỷ thuật mà tồn tại, các hiện tượng thô ráp thường tình được Võ Xuân Huy giải phóng, xử  lý tổng hợp nâng lên, đưa vào trong phạm trù nghệ thuật. 

Qua trực cảm của Võ Xuân Huy từ lâu các hiện tượng thô ráp nói trên đã trở nên ám ảnh trường kỳ. Những hiện tượng ấy mở đường, khai thị để góp phần xác lập các trường liên tưởng mới trong ý thức sáng tạo của anh. Hoạ sĩ sinh 1970 quê Vĩnh Linh, Quảng Trị tốt nghiệp 1995 nghành sơn mài tại đại học Nghệ thuật Huế - đang sinh sống và công tác giảng dạy tại nơi nầy. 

          Liên tưởng hay đường dẫn nào ? Đưa Võ Xuân Huy từ trực cảm tiếp cận ba hiện tượng thô ráp đầy ám ảnh kia tới ý thức sáng tạo nghệ thuật đã thành hình.Từ nức nẻ, nhẵn mòn và nhăn nhúm để đi tới kết hợp"Ba biếnthể".Từ hỗn tạp, vô cảm để hiện thân thành thông điệp có chiều sâu, hằn rõ những lát cắt mang ý đồ tư tưởng ? 

 Tự sự cố đô

          1* Nức nẻ : Từ trực cảm để liên tưởng tới mặt thoáng hằng trăm, hànghàng ngàn năm khô cằn dưới mặt trời nhiệt đới. Quê nhà và ruộng đồng mùahạ. Những vết nức chân chim bên gốc rạ thân tình. Của di tích rêu phong qua bao lần phế hưng, mưa nắng. Là nét phát gợi nhớ về ảnh tượng mênh mông, bước chân đi của tổ tiên người Việt. Là sự hiện hữu bằng chứng vượt lên đầy bi tráng giữa lịch sử, thời gian và bạt ngàn cam khổ.

Ẩn hiện chiều sâu ở nức nẻ như một thứ thông điệp lõm khuyết đang cất tiếng vọng trầm, luôn nhắc nhở. Rằng, nức nẻ hiển thị về độ căng từ thiếu hụt dưỡng sinh kết dính trong mệnh vận và môi trường đầy khắc nghiệt. Một cách khác, là hậu quả chênh lệch của hai phạm trù thuỷ, hoả. Ảnh hưởng vốn khốc liệt của cường lực nhiệt độ tạo khô cằn lên chất lỏng bốc hơi. Bức "Tự sự cố đô" rực lên một màu đỏ chói.

Lớp lớp liên tưởng...Cuối cùng cũng trở về trong đòi hỏi một hoà điệu thiêng liêng không thể tách rời Đất Nước. Đấy cũng là hai trong nhiều chất liệu chính thức hoá thân vào nghệ thuật sơn mài. Sự hoà điệu nhuần nhuyễn ấy như một loại thước đo cơ bản, ấn chứng lâu dài cho lịch sử suốt bốn ngàn năm văn hiến. Nức nẻ, phạm trù mãnh liệt nói lên khát vọng lấp đầy và xoá đi khoảng trống cách ngăn.

Khát vọng ấy không còn riêng Võ Xuân Huy. Anh đã bắt gặp và hoà đồng trong cội nguồn đại thể. Xa hơn, còn là khát vọng chung của tự mỗi nhân thân trong cộng đồng nhân loại. Đánh động sự sa-mạc-hoá vật thể lẫn tinh thần. 

          2* Nhăn nhúm : Từ trực cảm để liên tưởng tới vết nhăn khuôn mặt mẹ già, của tổ tiên khuất bóng. Những luống cày vồng lên trong ký ức Việt nam. Là những nếp gấp dựng dậy từ núi non, sơn hà và lục địa. Sóng biển. Của lớp lớp thời gian đang dồn xô, đập vỗ. Là biểu trưng uất súc những năng lượng vô bờ còn trong cõi đi hoang. Của gom tụ, dư thừa nhưng chưa bao giờ được khai phóng, thăng hoa.

          Ẩn hiện độ dày, gồ cộm trong nhăn nhúm ở đây như một thông điệp lý giải về sự co cụm, nghẹn tắt trong âm thanh đông cứng, cô đơn. Rằng, phạm trù nhăn nhúm hiển thị cho quánh đặc, dư thừa song thiếu hụt dung môi để có thể lan chảy hài hoà. Một cách khác, nói lên khát vọng hoà nhập để hiến dâng và cung ứng. Khát vọng về xử lý đường dẫn tinh hoa và năng lượng.

          Ngay ở đây, tính biện chứng giữa nức nẻ và nhăn nhúm phơi bày. Sự tương tác giữa hai phạm trù dư thừa và thiếu hụt tự nó đã nói lên liệu pháp dung hoà. "Bổ bất túc, tổn hữu dư" , Võ Xuân Huy gặp lại minh triết phương Đông. Vâng, bớt chỗ dư thừa, lấy đó thêm vào nơi thiếu hụt.

Ta nhận thấy có cả rác thải công nghệ - vỏ bia lon - được đính cứng, gồ cộm lên trong bức tranh sơn mài hết sức đặc biệt "Hoá thạch đương đại".

          3* Nhẵn mòn : Từ trực cảm để liên tưởng tới cuốc, cày bóng nhẫy chất mồ hôi. Những tấm áo sờn vai, mong manh bạc mầu vì sương nắng. Của mọi lối trâu đi bên vệ cỏ đường làng. Là âm bản phim để phóng ảnh những cật lực tận tuỵ nuôi sống con người. Sự hy sinh nhân thân để hậu duệ tựu thành ước vọng văn minh. Là bậc cấp nhẵn mòn, chỗ đặt chân thấp nhất, đầu tiên trên từng chiếc thang danh vọng. 

          Ẩn hiện độ lép, sự chà mài trong nhẵn mòn ở đây như một thứ thông điệp trực tiếp cắt nghĩa tại sao ? Do đâu ? Toàn cục được ngời lên vẻ bóng lộn tinh khôi. Rằng, phạm trù nhẵn mòn hiển thị cho cạn kiệt về năng lượng sống. Sự trả giá - hy sinh nhiều thế hệ - cho thành tựu và phúc lợi văn minh hôm nay mà không hẳn ai đều thụ hưởng như nhau.

Một cách khác, bức "Những mẫu tự chết" đã tự kỷ ám thị với nền văn minh mà chính nó là biểu tượng. Xơ hoá chữ nghĩa.Ta nhìn thấy hình tượng các mẫu tự bị lộn ngược, nhạt mờ và tơi tả. Bắt gặp ở đây, sự cảnh báo trên phạm vi toàn thế giới về độ mòn nhẵn, trơ lỳ các hệ thống ẩn sau vinh danh tư tưởng tiến bộ của con người.

          Mặc dù đã qua nhiều cuộc triển lãm quốc nội, nước ngoài. Song, với "Ba biến thể" mới là lần thứ nhất. Chưa đáp ứng thời gian để Võ Xuân Huy khai triển đủ và đầy những trường liên tưởng phong phú như bản tâm ấp ủ,hướng về...

Vẫn có thể nhận ra rằng, cấp độ ngôn ngữ trừu tượng được sử dụng nơi đây chừng mực, không tìm cầu sắc sảo. Nhưng bên cạnh - một cách công bình và quan trọng hơn - cần thấy rằng, đấy chưa phải là sinh điểm của "Ba biến thể". Hơn thế, chính nó còn mở ra khả năng kết hợp một số ngôn ngữ khác, kể cả ngôn ngữ trừu tượng vào trong nó...Chắc rằng sự đột phá để khai quang một con đường như Võ Xuân Huy, hẳn là điều mang ý nghĩa nhiều hơn.

Rất bất ngờ, nhưng không thể phủ nhận anh đã chứng tỏ chúng - "Ba biến thể" - như cặp cánh tân kỳ, có thể chuyển tải thứ nghệ thuật sơn mài đầy kinh viện vào một cõi xa hơn, mới hơn nhưng - ít nhất qua các trường liên tưởng Võ Xuân Huy chủ động thiết lập - tranh của anh vẫn chưa hề rời xa truyền thống.Tất nhiên, dù "biến thể" đến đâu, hoá thân ba phạm trù nức nẻ, nhẵn mòn và nhăn nhúm vẫn tồn tại căn cơ, là thoát thai đích thực từ bản sắc nguyên thuỷ. 

Vâng, "Ba biến thể" trong tranh sơn mài của Võ Xuân Huy đủ để nói lên giá trị độc sáng một con đường. Sự lập ngôn đầy táo bạo, và là dự báo thực tiễn có cơ sở về tín hiệu lạc quan mở rộng thêm giá trị nghệ thuật cho vùng sơn mài phủ sóng...

HUẾ-2008
THT 

***
Bài do họa sĩ Võ Xuân Huy gởi tặng
huyartvn@gmail.com

READ MORE - "Ba biến thể" trong sơn mài Võ Xuân Huy:Từ trực cảm đến ý thức sáng tạo - Trần Hạ Tháp

Yên Mã Sơn - NHỚ TẾT XƯA NGỒI NHUỘM ÁO

 Sáng nào ngoại tôi cũng lom khom đi xé lịch trên tường để đếm ngày đếm tháng. Trong những ngày năm cùng tháng tận, ngoại thường nói, “sắp hết năm rồi bây ơi”. Chập choạng ít hôm nữa là ăn tết rồi. Ngày tháng thoi đưa…

Mỗi lần nghe ngoại “cảnh báo” về thời gian chuẩn bị tết, tuy lòng biết rõ còn bao nhiêu hôm nữa là đón giao thừa nhưng lòng vẫn bồn chồn như hồi còn trẻ con. Những ngày lưng chừng xuân như thế, tôi lại nhớ về làng Dương nơi cù lao Bắc Phước, ở đó tuổi thơ tôi đã đón những mùa xuân bình yên đầy sắc màu.

Ngày xưa cù lao chưa có cầu, muốn đi lại giao lưu với các vùng khác phải đi đò. Cứ mỗi mùa xuân tôi thường đứng ở bến đò đợi mẹ đi chợ về. Từng chuyến đò ngang chở hàng về cù lao đầy màu sắc. Hoa tươi nào là cúc, vạn thọ từ An Lạc, Đông Hà đưa về; hoa giấy từ Phường Lang đem qua. Những gói cổ, bánh thuẫn của các bà bán rong luôn làm những đứa trẻ như tôi thèm thuồng. Tôi chờ mẹ để lấy con tò he xanh đỏ mà mẹ hứa ở nhà trông đàn lợn sẽ mua. Những đứa trẻ làng Dương đều có ước muốn như vậy, vì ngoài điều đó sẽ chẳng trông đợi được điều gì nữa khi áo mới, quần mới, bánh kẹo, bóng bay từ chợ tỉnh là một thứ xa xỉ.

Ngoài con tò he xanh đỏ của mẹ, lũ trẻ chúng tôi còn  đợi một điều trong dịp tết là “làm mới áo quần” bằng cách nhuộm. Một năm học mẹ chỉ mua một bộ áo quần. Bộ còn lại của anh hai bị ngắn cho tôi. Cả năm mặc đi mặc lại chỉ chừng đó nên việc bạc màu, bị dính mủ mít, mủ chuối làm cho những chiếc áo, quần trở nên nham nhở là điều khó tránh khỏi. Tôi nhớ mỗi lần đi học về là thay áo quần ngay, nếu bẩn thì giặt, không thì mắc lên, vuốt ve một cách tươm tất để hôm khác mặc. Có hôm không đến trường được cũng vì mùa đông mưa dầm dề áo quần phơi không khô.

Chẳng riêng gì mấy anh em, ba mẹ cũng vậy, mặc những đồ rách, vá. Riêng bộ đồ “nhất” ba mẹ luôn mặc khi có việc như các ngày giỗ, cưới hỏi và ngày tết.

Khi công việc  đồng áng xong xuôi, ngoài việc gói bánh, làm bánh in, bánh thuẫn thì ba tôi nấu một nồi nước phẩm để “luộc” lại áo quần. Những lon phẩm màu từ thuở nào nằm trong xó bếp giờ đưa ra lại làm cả nhà ngạc nhiên, hăm hở đợi chờ “sự hoá phép”, làm mới áo quần.

Cái áo trắng của anh hai năm qua đầy mủ chuối giờ thành áo xanh của tôi, cái quần xanh bạc phếch nhuộm đen để xoa đi những vết xước, láng mòn do ngồi mài trên ghế lâu ngày. Nồi nước luộc sôi sùng sục, mùi hắc xông lên khó chịu nhưng ai cũng muốn chính tay mình làm một bộ cánh mới đi khoe với đám bạn trong ngày mùng một tết.

Nhuộm xong phơi lên sào, bắc chiếc ghế ngồi một bên đợi. Không phải sợ mất mà vẫn ngồi đợi. Đợi xem khi áo khô cái màu nhuộm có vừa ý mình không, nếu không thì lại nhuộm, rồi lại phơi… Để cho chỉnh chu một chút nữa tôi thường qua nhà hàng xóm mượn cái bàn là đốt than về là cho đẹp. Ở nông thôn ngày xưa mà có bàn là bằng đồng quạt than là thuộc loại giàu có. Vừa là vừa quạt than, bụi than bay mù trời. Đứa nào cũng sợ lửa than rơi cháy áo, cháy quần chứ chẳng sợ khói, bụi.

Tôi đã có những cái tết như thế. Tết cả nhà ngồi nhuộm áo cho nhau. Những chiếc áo từ năm nào khi tết trở thành áo mới như mua từ chợ tỉnh. Trong khói hương trầm và mùi bánh chưng, nếu tinh tế một chút sẽ ngửi thấy mùi ngai ngái của thuốc nhuộm. Sáng đầu năm, nhìn ai cũng có một bộ áo quần mới. Tay bắt mặt mừng, cứ khoe nhau xem đứa nào nhuộm đẹp hơn. Có đứa ôm mặt khóc nức nở khi phát hiện áo mình bị rách do vết sờn…

Có nhiều cái tết đầm ấm đi qua. Những sắc màu, hương vị của tết luôn làm mỗi chúng ta phải hoài niệm về một thời xa xưa. Quê hương giờ đã đổi sắc. Không biết tết này có ai còn nhuộm áo cho ai?

Yên Mã Sơn
khiemnguyen69@gmail.com

READ MORE - Yên Mã Sơn - NHỚ TẾT XƯA NGỒI NHUỘM ÁO

MÙA ĐÔNG MANG TÌNH YÊU TRỞ LẠI - Trương Nguyễn

Mùa đông đến sớm hơn mọi khi

Chiếc lá vàng loay hoay mang ước mơ tàn rụng

Trời se lạnh

Tôi giữ chiếc áo

Tình yêu của em ngỡ là phai nhạt

Rồi bỗng gặp nhau

Chuyện cũ ngày xưa trở nên sâu đậm

Bao năm qua rồi biến thành dấu chấm

Dấu than buồn hằn nét ly tan

Mỗi mùa đông tàn

Cây mai trỗ lộc non chờ đợi

Tình xa xôi vời vợi

Niềm khát khao biến thành dây cung kéo căng quá mức

Cần lắc nhẹ bàn tay-cắm phặp vào nhau

Trước đây khi xa em

Mỗi người đi theo ngõ rẽ

Hai hướng cuộc đời dị biệt

Buổi chia tay tràn đầy nước mắt

Nước mắt muộn mằn lọt qua kẽ tay

Bão lòng xô nghiêng một phía

Rồi mất nhau

Nghe tiếng rấm rức theo sau lưng mẹ

Thời gian mang đi thời thơ trẻ

Dòng đời đẩy đưa rời xa đến thế

Khi không còn mơ ước về nhau

                                   Thì lại …

 

Trương Nguyễn
 truongnguyen49@yahoo.com.vn

READ MORE - MÙA ĐÔNG MANG TÌNH YÊU TRỞ LẠI - Trương Nguyễn

CHÚC DUYÊN LÀNH NĂM MỚI - Trần Kiêm Đoàn

Tháng Giêng xanh, nợ nần trả hết,

Tháng Hai hồng, bớt tiếc, nhẹ thương.

Tháng Ba lam, thấy vô thường,

Tháng Tư lục, quán con đường tùy duyên.

Tháng Năm trắng, ưu phiền là vọng,

Tháng Sáu cam, lấy động làm an.

Tháng Bảy vàng, nhớ Vu Lan,

Tháng Tám tím, dõi vầng trăng Thu hề!

Tháng Chín xám, đi về rỗng lặng,

Tháng Mười nâu, lòng vắng sầu miên.

Tháng Muời Một đỏ, hoa thiền,

Tháng Chạp không sắc, ưu phiền cũng không.

    Sacramento, Giao Thừa Tý-Thìn
                             2012                          

                      Trần Kiêm Đoàn
trankiemdoan@yahoo.com

READ MORE - CHÚC DUYÊN LÀNH NĂM MỚI - Trần Kiêm Đoàn

Phạm Bá Nhơn - CHÙM THƠ XUÂN

Xuân Mới
  

Xuân đến xuân đi, giữa đất trời

Để người nhớ lắm, dáng xuân ơi

Bao mùa giữ trọn, lời ước hẹn

Nay đã về đây, với cuộc đời
 

Mời xuân nhấp cạn chén cùng tôi

Một mai duyên nợ kết thành đôi

Say sưa ngủ giấc trong vườn mới

Rộn rã đào mai đã nở rồi
 

Nắng vẫy chào xuân vừa đang tới

Chen chân góc phố chật niềm vui

Chúc mừng năm mới, mừng thêm tuổi

Nội ngoại sum vầy khách tới lui
 

Rồi đây chim én qua đầu núi

Để giữa đất lành lá vẫn xanh

Âm thầm tôi gọi tên mùa cũ

Lặng lẽ vườn em trái trỉu cành

Xuân Đi

Lặng nhìn vạt nắng ngang qua

Dường như xuân đã vừa xa mất rồi

Chén trà đắng lịm môi tôi

Lã lơi mây trắng buồn trôi cuối trời

Ước gì nắng ở đây chơi

Cùng ta suốt cả một đời với xuân

Trăm năm dẫu cũng bao lần

Vẫn còn vẹn kiếp phong trần dẻo dai.

MÙA XUÂN SANG

Làng xóm tưng bừng đón xuân sang

Đất trời tô đậm nét hân hoan

Luống cải cuối vườn hoa nở rộ

Trước sân hé nụ gốc mai vàng

Đám trẻ đùa nô rộn tiếng cười

Cụ già ngồi nhớ tuổi đôi mươi

Có cô thôn nữ nghiêng vành nón

Má hồng thêm đậm nét son tươi

Có kẻ từ lâu mới trở về

Một nhà sum họp giữa làng quê

Nếp thơm nồi bánh xanh màu lá

Khói cuộn hương bay tỏa bốn bề

Năm tháng trôi theo bước thời gian

Tha hương cũng đã mấy đông tàn

Tình cũ quê xưa lòng canh cánh

Chớ để xuân sau đến muộn màng

Xuân đến xuân đi xuân lại sang

Cuộc đời một chuỗi hợp và tan

Kiếp người còn lại bao năm tháng

Chớ để ngày xuân sớm lỡ làng.

Xuân Vội Vàng

Xuân đến xuân đi vô tình quá

Bao mùa người vẫn mịt mờ xa

Ta nghe từng nỗi xao xuyến lạ

Cứ chảy tràn qua trước cổng nhà

Ngoài hiên giọt nắng rơi lác đác

Ngọn gió bên thềm vọng tiếng em

Vô tình chiếc lá khua xào xạc

Trong mắt mơ màng dáng thật quen

Hỡi ơi duới bến đàn chim én

Lưu luyến gì đây mãi lượn vòng

Có phải say nhìn ta bẻn lẽn

Vì cùng ước hẹn với chờ mong

Năm nay thấy bóng xuân vàng óng

Đôi mắt long lanh dáng dịu dàng

Có lẽ vì chàng đang đứng đợi

Nên nàng vội bõ kẽ lang thang./.

Huế Vào Xuân

Bây giờ Huế đã vào xuân

Say sưa én liệng nơi gần nơi xa

Đất trời đua nở ngàn hoa

Nhớ ai bướm trắng dạo qua cuối vườn

Mây vương sợi nắng bên đường

Dập dìu lữ khách phố phường xôn xao

Mời xuân cạn chén rượu đào

Cảm thương giọng nói lòng trao nỗi lòng

Thủy chung người vẫn chờ mong

Một đời xuôi ngược bên dòng Hương Giang

Huế ơi sâu lắng dịu dàng

Như câu mái đẩy rộn ràng tim tôi

Bây chừ có Huế đây rồi

Một mai xa cách buồn ơi hỡi buồn

Ai xua mây cuốn về nguồn

Cho tôi cùng Huế đưa hồn vào xuân./.

Phạm Bá Nhơn

Bà Rịa, Vũng Tàu
0913840630

READ MORE - Phạm Bá Nhơn - CHÙM THƠ XUÂN

CHÚC MỪNG NĂM MỚI

READ MORE - CHÚC MỪNG NĂM MỚI

Võ Văn Hoa - NGUYÊN ĐÁN

Mặc cho ngày cuối năm

Lòng ta đã nguyên đán

Delete những chuyện buồn

Còn là hoa tâm sáng !

Còn là nẻo phù sa

Năm qua chưa tổng kết

Bài thơ đang còn viết

Giao mùa khúc hoan ca !

Tiều phu đóng cửa rừng

Để về xuôi ăn Tết

Ta về mở cửa thơ

Biết bao giờ cho hết !

             

Ngày cuối năm Tân Mão

               VÕ VĂN HOA

READ MORE - Võ Văn Hoa - NGUYÊN ĐÁN

Trương Nguyễn - CON ĐƯỜNG XUÂN

Từ mênh mông thấp thoáng con đường

Ta bước vội bâng khuâng về nguồn cội

Lòng tĩnh lặng nhìn trời cao tự hỏi
Cơn gió nào lướt nhẹ bến thinh không ?

Ta quay về thăm lại những cánh đồng

Ôm mặt đất từ nghìn đời câm nín

Cây lúa trổ đòng đòng nặng trĩu

Tinh hoa âm ĩ chảy trong thân

Em ngây thơ khuôn mặt thiên thần

Đôi cánh mỏng tung tăng đùa dưới nắng

Cội mai già lặng thầm hiên vắng

Ngậm hương hoa chờ đón Xuân san


Nơi hoang vu loé bóng hào quang

Nhìn thấu suốt trái tim người bốc lửa

Hừng hực sôi lời mời đon đả

Nụ cười Xuân như những cánh mai vàng.

 

Trương Nguyễn

 truongnguyen49@yahoo.com.vn

READ MORE - Trương Nguyễn - CON ĐƯỜNG XUÂN

NGÀY XUÂN LỄ CHÙA - Tuệ Thiền Lê Bá Bôn

Ngày Xuân Lễ Chùa

Ở nơi đâu hoa xuân rồi cũng úa

Chỉ sắc Thiền tươi thắm đoá nghìn năm

Niềm vui nào lòng người rồi cũng nhạt

Chỉ hương Thiền vương vấn mãi trong tâm

Nên ngày xuân em đến chùa lễ Phật

Để gặp lại mình trọn vẹn nguyên sơ

Uống ngụm nước tận đầu nguồn chân phúc

Nghe thời gian biêng biếc buổi khai mùa

Nên ngày xuân em đến chùa lễ Phật

Để biết kính yêu tâm nguyện hoà bình

Biết chào nhau lời búp sen vô ngã

Dâng tặng cõi đời năng lượng tâm minh

Xuân Bất Diệt

Ngắm mây trắng hành hương về huyễn mộng

Nghe cây xanh xanh tận đáy lương tâm…

Xuân bất diệt bởi lòng ta trải rộng

Ta thương nhau nên yêu cả đất trời

Viếng Nghĩa Trang Cuối Năm

Thấm nghĩa vô thường: tình bớt hẹp

Nén hương lòng xin tưởng nhớ chung…

Sợi khói vấn vương chân mộ chí

Đám mạ ven cồn thấp thoáng xuân

lebabon04@gmail.com

Nguồn: Trang Văn Hóa Phật Giáo HoaVoUu.com

READ MORE - NGÀY XUÂN LỄ CHÙA - Tuệ Thiền Lê Bá Bôn

THƠ VÀ XUÂN - Trương Nguyễn

 

  Mùa Xuân thì cứ đến, cứ đi là sự vần xoay tự nhiên của vũ trụ, đất trời. Nhưng mỗi khi Xuân đến lòng người cứ rạo rực bâng khuâng đầy cảm xúc. Thơ cũng đã sẵn có trong con người từ khi ăn lông, ở lỗ, Thơ vẫn tồn tại trong lòng con người của  thời nguyên tử không sai, không khác, vì người Thơ là một phần tử bất khả phân của con người, như mùa Xuân thì cây lá tươi non, hoa nở. Với con người thì cảm xúc dồn nén đầy ắp bung vỡ thành thơ, là một điều tối linh, mầu nhiệm. 

        Thật vậy ! Sau những năm tháng mệt mỏi lo toan bao điều với cuộc sống, mọi người chúng ta ta cũng mang niềm khát vọng đổi mới cho chính bản thân mình và xã hội, đó chính là hạnh phúc thăng hoa sau mùa “hạ” cháy khô, “ thu – đông” tàn rụng  thì Xuân đến đẹp biết bao ? Thi sĩ  TẢN ĐÀ viết lên :

                     “Xuân ơi ! Xuân hỡi !

                     Vắng xuân lâu ta vẫn đợi , chờ mong

                     Trải bao nhiêu ngày tháng hạ - thu - đông

                     Ròng rã nỗi nhớ nhung Xuân có biết ?"

                                                   (TẢN ĐÀ )

       

          Trong cuộc đua chen mênh mông không có điểm dừng của dòng sống hiện nay , con người  tuy giống nhau về hình thức , nhưng khác nhau về nội tâm , hoàn cảnh , vì sự khác nhau ấy tạo nên muôn màu sắc tô điểm cho cuộc sống bao điều kỳ diệu , tốt đẹp hơn .

            “Chiều ba mươi nợ hỏi tít mù, co cẳng đạp thằng Bần ra cửa

          Sáng mồng một rượu say tuý luý, giơ tay bồng ông Phúc vào nhà”

                                                                      ( Nguyễn Công Trứ ) 

       Thực ra đối với người làm thơ trong lòng luôn tiềm ẩn cảm xúc, cảm nhận trực diện với cuộc sống, không phải Xuân đến thơ mới hình thành, mà ngòi nổ của nó luôn nương náu, chỉ cần xúc chạm với những hiện tượng diễn bày thì thơ bỗng rùng mình loé sáng. Nhưng bản thân họ luôn cô đơn, im lặng như : “Con chim cút côi, bay qua bầu trời đầy nắng và gió. Đôi cánh mỏng gầy như gọng cỏ , mang trong mình dị tật bẩm sinh"  là những con người đầy cá tính, sống trong thế giới riêng họ. Nếu ta không đón mùa Xuân thì Xuân vẫn sang, dù gặp bao nhiêu khê, trắc trở đời thường thì ho vẫn là loài hoa êm dịu khoe sắc, phô hương, bộc bạch với Xuân .

                          “Hôm nay tạm nghỉ bước gian nan

                           Trong lúc gần xa pháo nổ ran

                           Rũ áo phong sương bên gác trọ

                           Lặng nhìn thiên hạ đón Xuân sang

 

                           Ta thấy Xuân nồng thắm khắp nơi

                           Trên đường rộn rã tiếng đua cười

                           Động lòng nhớ bạn Xuân năm ấy

                           Cùng ngắm Xuân về bên khóm mai"

                                                         ( Thế Lử ) 

  Tôi đọc được một bài thơ của Nhà Thơ Trần Tư Ngoan trong tuyển tập “Lời Ngắn Tình Dài” (do Báo Tuổi Ngọc tổ chức được Nhà Xuất Bản Văn Nghệ ấn hành). Bài thơ  làm cho tôi xót xa, bâng khuâng một thời gian khá dài, âm ĩ, lạnh lùng ngấm vào da thịt một bài thơ có thể Xuân có thể không, nó làm cho người đọc thao thiết đắng cay, ngọt ngào êm ả. Nụ cười hoan hỷ, an lạc như đã gột rửa ưu phiền để chờ đón một “Đêm Mưa"  hay “Mùa Xuân" vẫn là một ngôn ngữ ẩn dụ cho quãng đời đầy buồn – vui , trắc ẩn. Ông chính là con người từng nếm trải, sống thực, chia sẻ với gia đình, bè bạn, người thân với nụ cười tươi rói. Thơ ông có sức quyến rũ, sức lan toả nhẹ nhàng sâu lắng. 

                     “ Huơ chiếc gậy chống lên thềm quá khứ

                        Còng tấm lưng gánh cả ruộng đồng xưa

                        Ông nhìn hoàng hôn thập thò bên cửa

                        Lặng lẽ cười chờ đón một đêm mưa"

                                                 (Bài Ông Tôi)

            Vẫn huơ chiếc gậy đơn độc chống lên thềm quá khứ mà tái hiện mênh mông ruộng đồng, thấy mồ hôi, nước mắt, chiếc áo nâu của mẹ, vầng trán suy tư của cha  mà riêng đau bên trời, cô đơn và hoang vắng chấp nhận sự yên bình hư vô giũa hiện thực hư không. 

            Với tinh thần Siêu Phóng của Ngài Tuệ Trung Thượng Sĩ  thì có bài THỊ HỌC 

                        “Học giả  phân phân bất nại hà

                         Đồ tương lích đích khô tương ma

                         Báo quân hư ỷ tha môn hộ

                         Nhất điểm Xuân quang xứ xứ hoa

                        

dịch BẢO CHO HỌC GIẢ 

                        “Mịt mù học giả hướng nào dong

                         Gạch ngói mài chi uổng phí công

                         Thôi chớ cửa người nương dựa nữa

                         Ánh Xuân một điểm khắp trời bông”

                                                            ( TRÚC THIÊN ) 

            Thơ của Ngài như dạy người học Đạo "Tâm như con vượn, ý như con ngựa" mà không thấy được bản lĩnh độc đáo của chính mình. 

           Ngài KISNAMURTI đã viết trong cuốn  “Tự Do Đầu Tiên Và Cuối Cùng” đã khẳng định : Mỗi con người là một hữu thể có trách nhiệm sẽ làm nên tất cả. 

      Chúng ta đang sống như mang một vết thương , một lời từ khước, nhưng Thơ vẫn nặng tình người, tình đời, tình đạo. Thơ vẫn mộng cái thực của cái thực, hoặc là siêu thực biết nói làm sao ? Trong giây phút nhập thần giữa một vòng say đắm, thơ bổng dưng ôm chầm lấy cuộc sống, không mộng mà không thực.Nhưng nhờ duyên thơ mà tia lửa thiêng sống mãi trong khối da người, như cây mai già cằn cỗi, khô khốc, xấu xí  ấp ủ nụ hoa Xuân. Tất cả mọi thần tượng thế gian có thể sụp đổ nhưng Thơ mãi là nơi nương náu và ẩn giấu cuối cùng của sự tối linh .

TRƯƠNG NGUYỄN 
truongnguyen49@yahoo.com.vn

READ MORE - THƠ VÀ XUÂN - Trương Nguyễn

Huy Uyên - ĐÊM CUỐI NĂM UỐNG RƯỢU NHỚ BẠN

Nầy bạn xa nhau từ dạo đó

Phấn son trang điễm mãi quê người

Có chăng còn lại chiều mắt đỏ

Bên chén rượu buồn cuối năm thôi .

Ta bạn phiêu du hồ dâu bể

Mấy mươi năm xa đời chơi vơi

Bạn đi từ đó ta từ đó

Dấu mãi trong tim một bóng người .

Đêm nay chén rượu hồ vơi cạn

Bóng người quay lại cả trời say

Ta đời chìm khuất bao phận bạc

Nên quá nữa đời vẫn trắng tay .

Uống ly rượu nhạt ta cùng bạn

Ngày nao hai buổi đón cùng đưa

Làng quê rợp bóng hai tim trắng

Trắng cả đời ta đến bây giờ .

Đêm nay bạn ở phương trời ấy

Ta đứng bên cầu ngang sông xưa

Bạn đi từ buổi chiều thay nước

Nên trái tim ta mãi đợi chờ .

Thôi bạn đêm nay đêm ba mươi

Trời Pennsyl chắc lạnh bây giờ

Ta hồ cố-lý-hương tàn mộng

Đốt cả đời ta, cháy bơ vơ .

(Tặng Huyền)

Huy-Uyên

lesinh.lesinh@yahoo.com

0903583673 

READ MORE - Huy Uyên - ĐÊM CUỐI NĂM UỐNG RƯỢU NHỚ BẠN