(1380 – 1442)
Nguyễn Trãi, nhà văn hóa lớn của dân tộc và của thế giới,
hiệu Ức Trai, quê làng Nhị Khê, huyện Thượng Phúc, phủ Quốc Oai, trán Sơn Nam
thượng, nay là huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây. Đỗ Thái học sinh đời nhà Hồ năm
Canh Thìn (1400) lúc 20 tuổi. Sau tham dự cuộc khởi nghĩa của Lê Lợi. Được liệt
vào hàng Đại Phu, tước Quan Phục Hầu. Bị gian thần dèm pha và vu cáơ, ông bị
giết với cả 3 họ năm Nhâm Tuất (1442). Sang đời Lê Thánh Tông, ông được giải
oan và được truy phong Tế Văn hầu. Ông
là tác giả của Bình Ngô Đại cáo và nhiều tác phẩm khác như Quân trung từ mệnh
tập, Ức trai dư địa chí, Ức trai di tập, Quốc âm thi tập, Ngọc Đường di cảo,
Gia huấn ca…
68.THẦN PHÙ HẢI KHẨU
Nguyên tác: 神 符 海 口
故 國 歸 心 落 雁 边
秋 风 一 葉 海 门 船
鯨 喷 浪 吼 雷 南 北
槊 擁 山 連 玉 後 前
天 地 多 情 诙 巨 浸
勲 名 此 會 想 當 年
日 斜 倚 棹 滄 茫 立
冉 冉 寒 江 起 暮 烟
Phiên âm: Thần Phù hải khẩu
Cố quốc quy tâm lạc nhạn biên,
Thu phong nhất diệp hải môn thuyền
Kình phun lãng hống lôi nam bắc,
Sáo ủng sơn liên ngọc hậu tiền.
Thiên địa đa tình khôi cự tẩm,
Huân danh thử hội tưởng đương niên.
Nhật tà ỷ trạo thương mang lập,
Nhiễm nhiễm hàn giang khởi mộ yên.
Dịch thơ :
Cửa biển Thần Phù
Phạm Đình
Nhân
Dịch 2000
Chốn cũ tâm về cánh nhạn mau,
Gió thu một lá hải
thuyền đâu?
Kình phun sóng vỗ gầm nam bắc,
Giáo dựng non bầy ngọc trước sau.
Thiên địa đa tình khoe sắc lớn,
Công danh mở hội nhớ năm nào (1)
Chiều tà tựa mái bâng khuâng đứng,
Sóng lạnh run trong khói nhiệm màu.
Cửa biển Thần Phù
Ngọc Châu
Dịch 2013
Nước cũ cánh nhạn vội về
Hải thuyền một lá tràn trề gió thu
Kình phun nam bắc sóng mù
Trước sau dựng giáo núi tù ngọc xanh
Thiên nhiên khoe sắc đa tình
Hội ghi công chắn sóng kình năm nao
Chiều tựa mạn bâng
khuâng sao
Khói chiều se lạnh cồn cào con tim.
69. CHU TRUNG NGẪU THÀNH KỲ
1
Nguyên tác: 舟 中 偶 成 其 一
雨 後 春 潮 漲 海 門
天 風 吹 起 浪 花 噴
半 林 殘 照 篩 煙 樹
隔 水 孤 鐘 搗 月 村
風 景 可 人 詩 入 畫
湖 山 滿 目 酒 盈 樽
舊 遊 歷 歷
余
曾
記
往 事 重 尋 只 夢 魂
Phiên âm: Chu trung ngẫu thành
Vũ hậu xuân triều trướng hải môn,
Thiên phong xuy khởi lãng hoa bồn.
Bán lâm tàn chiếu si yên thụ,
Cách thủy cô chung đảo nguyệt thôn.
Phong cảnh khả nhân thi nhập hoạ,
Hồ sơn mãn mục tửu doanh tôn.
Cựu du lịch lịch dư tăng ký,
Vãng sự trùng tầm chỉ mộng hồn
Dịch thơ:
Trên thuyền ngẫu hứng thành thơ
Phạm Đình Nhân
Dịch 2011
Mưa ngớt triều dâng sóng biển lên
Gió bay thổi cuốn
sóng hoa tiên
Bên rừng nắng chiếu cây nghiêng ngả
Dưới bến chuông ngân bóng nguyệt rền
Phong cảnh giúp người thơ với họa
Núi hồ thỏa mắt rượu thêm men
Cuộc chơi ngày ấy nay còn nhớ
Việc cũ dường như giấc mộng hiền
Ngẫu hứng trên thuyền
Ngọc Châu
Dịch 2013
Mưa ngớt triều dâng sóng lên
Gió bay bay thổi hoa tiên bọt trào
Ngả nghiêng rừng, nắng chiếu vào
Chuông ngân bóng nguyệt đẹp sao bến đò
Thiên nhiên tạo ý nhạc, thơ
Hồ xanh, núi biếc men chờ khách say
Cuộc vui ngày ấy đến nay
Nhớ hoài như giấc mộng say đêm lành.
(Còn tiếp)
.jpg)
