Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Thursday, May 4, 2023

TẢN MẠN VỀ RƯỢU NHO (9a) - Nguyên Lạc

                                   (Kỳ 9a)



VI. COGNAC – ĐỆ NHẤT MỸ TỬU
“Mỹ tửu khó kiếm – Mỹ nhân dễ tìm”
 
Xin được sơ lược lại vài hàng về rượu Brandy, rồi sau đó chúng ta tìm hiểu rõ về “đệ nhất mỹ tửu” Cognac, tôn vinh nó để làm đẹp lòng các tửu sĩ thuộc môn phái Cognac (Cỏ-nhắc).
 
1. Rượu Brandy
Rượu Brandy là tên gọi chung của các loại rượu mạnh (spirit) có 35-60 độ cồn (70-120 proof của Mỹ). Rượu Brandy là loại rượu được chưng cất (distill) từ các loại nước ép trái cây đã lên men, chủ yếu là nho, táo và các loại trái cây khác; rồi sau đó ủ trong thùng gỗ sồi (ít nhất là hai năm) để lên tuổi rượu.
Quy trình sản xuất rượu mạnh Brandy thay đổi từ loại này sang nhà máy chưng cất khác. Nhưng quá trình chỉ quy lại có bốn bước cơ bản như sau:
– Đầu tiên, nước ép trái cây được lên men, sau đó được chưng cất thành rượu.
– Khi quá trình chưng cất hoàn tất, quá trình ủ bắt đầu. Bước này là chìa khóa để phân biệt cả chất lượng và chủng loại của rượu brandy.
– Bước tiếp đến là pha trộn rượu
– Cuối cùng là đóng chai, dán nhãn hiệu
Phần lớn các loại brandy được đóng chai ở mức 40% độ cồn (khoảng 80 proof của Mỹ).
 
2. Về rượu Cognac brandy

Rượu Cognac là loại rượu Brandy, chúng được chưng cất từ trái nho trồng và thu hoạch tại vùng Cognac thuộc tỉnh Charente, nước Pháp. Tên của vùng trồng nho và chưng cất rượu được lấy đặt tên cho rượu.
Nhiều người lầm tưởng là rượu Cognac và Brandy là hai loại rượu khác nhau. Thực sự chúng chỉ là một: Rượu Cognac là một nhánh của loại rượu Brandy.
Theo luật hiện hành của nước Pháp, để chai rượu được mang nhãn hiệu Cognac, phương thức sản xuất trong việc chưng cất rượu phải theo đúng các yêu cầu pháp lý đặt ra, để đảm bảo chất lượng không đổi cho một sản phẩm đã được sản xuất ra hơn 300 năm qua.
Nước rượu phải được làm từ một số loại nho nhất định; trong số này có Ugni Blanc, được biết đến với cái tên địa phương là Saint-Emilion, là loại nho được sử dụng rộng rãi vào ngày nay. Nước rượu phải được chưng cất hai lần trong các bình chưng cất bằng đồng và được ủ ít nhất là 2 năm trong các thùng gỗ bằng loại gỗ sồi (oak) của Pháp từ vùng Limousin hay Tronçais.

2.1. Quy trình sản xuất Cognac
 
Rượu Cognac được làm từ eaux-de-vie (water of life – nước của sự sống, hay còn gọi nôm na là nước sinh thủy), tinh chế bằng cách hai lần chưng cất rượu.
– Chưng cất rượu
Chưng cất rượu được làm từ các bình bằng đồng có dáng kiểu Charentais, hay còn được biết đến dưới cái tên Alembic. Kiểu dáng và kích thước của các bình chưng cất này cũng được kiểm soát theo đúng tiêu chuẩn định ra. Rượu phải được chưng cất hai lần, và sản phẩm tạo thành được gọi là eau-de-vie không màu và có nồng độ Alcohol lên đến 70%.
– Ủ Rượu
Sau khi được chưng cất xong, rượu phải được ủ (Aging) ít nhứt là 2 năm trước khi được gọi là rượu Cognac và đưa ra tiêu thụ trên thị trường.
Sản phẩm sau cùng là loại rượu có nồng độ 40% Alcohol (80 proof của Mỹ) và phần còn lại là nước lọc tinh khiết và nước đã được chưng cất.
– Pha trộn rượu
Tuổi của rượu Cognac được tính bằng tuổi thấp nhứt của nước rượu eau-de-vie được sử dụng để pha trộn ra rượu (Blending). Các nước rượu này thường có tuổi rượu khác nhau và (trong trường hợp các nhà sản xuất rượu loại lớn) có thể từ các khu vực khác hơn. Nước rượu pha trộn này, từ nhiều loại nước rượu eau-de-vie rất quan trọng trong việc tạo thành vị của rượu. Mỗi nhà sản xuất rượu có một chuyên gia chuyên nếm rượu (Master Taster hay Maître de Chai), người nếm rượu này chịu trách nhiệm trong việc tạo ra nước rượu hòa trộn để đạt được một chất lượng của rượu không đổi theo thời gian, hay nói cách khác đi, một loại rượu Cognac ra lò hôm nay không khác loại rượu đã ra lò cách đây 50 năm. Một số nhỏ các nhà sản xuất rượu, như Guillon Painturaud và Moyet, không pha trộn sản phẩm của họ từ các nước rượu eaux-de-vie có độ tuổi khác biệt nhằm tạo thành một loại sản phẩm tinh khiết hơn theo vị rượu. Hàng trăm nhà vườn trồng nho tại vùng Cognac AOC bán ra sản phẩm rượu Cognac với tên riêng của họ. Các loại rượu này được pha trộn từ các nước rượu eaux-de-vie với tuổi rượu khác nhau, nhưng từ cùng một vườn nho, và chúng có vị khác nhau theo từng năm tùy theo vị nếm rượu của nhà sản xuất, và do đó không nổi danh như các sản phẩm thương mại. Tùy theo phương thức khuyến mãi của họ, các nhà sản xuất nhỏ có thể bán phần lớn hoặc nhỏ sản phẩm của họ cho người tiêu dùng, chủ vựa rượu, các quán Bar hay nhà hàng, và phần còn lại được các nhà sản xuất rượu Cognac lớn hơn mua lại để pha trộn.
– Đóng chai, dán nhãn hiệu
Phẩm lượng của các loại rượu Cognac được định theo các chỉ tiêu sau đây (từ cơ quan Bureau National Interprofessionnel du Cognac – BNIC).
Các tên phân loại rượu này thường được thấy trên nhãn hiệu của các chai rượu:
 
Trên nhãn rượu, trước hết là tên của hãng làm rượu. Theo tác giả Alec Waugh, tại Cognac có 8 hãng được liệt vào hàng nổi tiếng quốc tế. Đứng đầu “Cỏ-nhắc bát đại gia” này là Hennessy, 7 hãng còn lại là (theo thứ tự ABC) Bisquit, Courvoisier, Delamain, Hine, Martell, Otard và Remy Martin.
Kế tiếp là thứ hạng của rượu. Trái với một số tài liệu (không chính xác) viết về cognac, việc ghi thứ hạng trên nhãn rượu không bị ràng buộc bởi bất cứ luật lệ nào của nhà chức trách, mà các hãng muốn ghi thế nào tùy ý. Tuy nhiên cũng có những thông lệ được đa số các hãng lớn nhìn nhận, theo đó rượu cognac được phân hạng bằng sao và mẫu tự.
 
* Sao: 3 sao là rượu được ủ trong thùng 5 năm; 4 sao là rượu được ủ 6 năm; 5 sao là rượu được ủ 7 năm, có khi lên tới 10 năm.
 
* Mẫu tự:
– V.S. (Very Superior, có sách nói mẫu tự S là viết tắt của chữ Special): là loại thấp nhất, tương đương với 3 sao. Cũng có hãng ghi là V.O. (Very Old)
– V.S.O. (Very Superior Old): trên V.S. một bậc, tương đương với 4 sao.
– V.S.O.P. (Very Superior Old Pale): trên V.S.O. một bậc, tương đương với 5 sao. V.S.O.P. là hạng cognac phổ biến nhất, và bốn mẫu tự này đã được dân uống rượu “chế” thành những vẹc-xông khá thú vị; chẳng hạn “Verser Sans Oublier Personne”: rót không được quên một người nào, hoặc “Vendu Sous l’Ordre de Palais”: Chỉ được bán theo lệnh của triều đình!
– Napoleon: trên V.S.O.P. một bậc. Lưu ý: chữ “Napoleon” ở đây là thứ hạng của rượu cognac chứ không phải tên một loại rượu brandy rẻ tiền khá phổ biến (cũng của Pháp), nhái theo để mập mờ đánh lận con đen. Thường thấy nhất là các chai Courvoisier Napoleon, Remy Martin Napoleon, riêng hãng Martell không dùng chữ Napoleon mà dùng chữ Cordon Bleu. Thông thường, hạng rượu này được ủ ít nhất 15 năm.
– X.O. (Extra Old, cũng có sách viết là Extraodinary: ngoại hạng), thường được ủ từ 25 năm trở lên.
Cũng như chữ “Napoleon”, hai mẫu tự X.O. đã bị các hãng rượu brandy mượn đỡ để đặt tên cho rượu “xịn” dổm của họ.
– X (Extra) là loại cognac tối cao, được mỗi hãng đặt tên riêng, sản xuất rất hạn chế, trên mỗi chai đều có đánh số thứ tự. Thí dụ chai Paradis của hãng Hennessy, chai Chateau Limoges của hãng Courvoisier đựng trong bình bằng sứ, chai Louis XIII của hãng Remy Martin đựng trong bình pha-lê của hãng Baccarat, v.v…
Ngoài những mẫu tự nói trên, một số hãng còn sử dụng những mẫu tự khác như E (Extra, hoặc Especial), F (Fine), Q (Quality). Cũng cần giải thích: sở dĩ rượu Pháp nhưng lại lấy tiếng Anh để phân thứ hạng là vì xưa kia, thị trường chính của rượu cognac là giai cấp quý tộc, thượng lưu ở đế quốc Anh, chuyên uống cognac và hút xì-gà!
Trên thực tế, thứ hạng từ V.S. lên tới X.O. chỉ có giá trị tuyệt đối khi so sánh các loại rượu của cùng một hãng, còn so sánh với rượu của hãng khác, nhiều khi không chính xác.

Hennessy Paradis
 
..........

@. Vài nhận xét lý thú từ “đại tửu sĩ” Lão Ngoan Đồng:

1. Về VS: Theo như lời những tay uống cognac chuyên nghiệp thì VS chỉ mới có đây thôi. Họ nói rằng mục đích của các ông tây khi tung ra loại rượu này là để “dụ” những người thích được tiếng là “dân uống cognac” mà không biết rằng VS là hạng kém hơn VSOP, hoặc biết nhưng không có đủ tiền, hoặc không dám bỏ tiền mua VSOP (ở Úc, giá một chai VS bằng khoảng 2/3 giá VSOP – tức là bằng hoặc mắc hơn chút đỉnh so với một chai whisky Johnnie Walker nhãn đen, hay whisky Chivas Regal).
Theo nhận xét của LNĐ, các ông Tây mũi lõ còn “ma giáo”, ít khi viết tắt là VS mà thường chơi nguyên 2 chữ “Very Special” (Rất đặc biệt) chần dần trên chai rượu, khiến người không sành cognac cứ tưởng đây là rượu “chiến”!
LNĐ viết những điều này ra không phải để chê bai hay châm chọc người mua VS cognac, mà chỉ có mục đích góp ý với quý độc giả không rành về loại rượu này. Mua VS về uống trong gia đình thì không sao, mua để đãi đằng cũng còn được (vì chưa chắc khách đã là dân sành cognac), nhưng mua để làm lễ vật trong các đám cưới hỏi, hoặc mua để biếu “anh sui” thì không nên; bởi vì cho dù anh sui không biết, con anh sui cũng không biết, nhưng lỡ có người quen (vô tình) nói cho anh sui biết giá trị của cặp cognac Very Specail nó là “như dzậy”, thì sẽ mang tiếng. Thà mình biếu cặp whisky chiến (cũng giá cỡ VS cognac) thì lại không sao!
2. Về VSOP: Đó là viết tắt của hàng chữ “Very Special Old Pale”, hoặc “Very Superior Old Pale”. Theo tự điển Collins, VSOP dùng để chỉ bất cứ loại rượu mạnh, rượu port nào đã được cất giữ trong thùng gỗ từ 20 tới 25 năm trước khi vô chai.
Trên nguyên tắc, 4 chữ VSOPcó thể ghi lên nhãn của bất cứ chai rượu brandy, rượu port nào có tuổi rượu từ 20 tới 25 năm, nhưng trên thực tế vì VSOP đã được các hãng rượu cognac sử dụng từ bao năm qua (trong khi các loại rượu khác không sử dụng), nên một khi nói tới VSOP, là dân uống rượu biết ngay đó là một chai cognac.
(VSOP đã được dân uống cognac diễn dịch thành nhiều câu rất hay ho, độc đáo, mà theo LNĐ thú vị nhất có lẽ là câu tiếng Pháp “Verser Sans Oublier Personne” – (Rót không sót một ai cả).
3. Về XO: Đó là viết tắt của chữ Extraordinary (tiếng Anh) hay Extraordinaire (tiếng Pháp), có nghĩa là “phi thường” (cũng có hãng không viết tắt là XO mà viết nguyên chữ Extraordinaire trên nhãn chai rượu). Thường thường, một chai XO cognac giá đắt gấp 2 lần rưỡi, hoặc gấp 3 lần một chai VSOP cùng hiệu.
Cũng giống như trường hợp của VSOP, trên thực tế nói tới XO, là người uống rượu nghĩ ngay tới rượu cognac. Vậy khi quảng cáo tặng rượu XO mà không phải cognac thì cũng nên ghi rõ (chẳng hạn, XO brandy) để tránh bị hiểu lầm là cố tình “lập lờ đánh lận con đen”!
4. Cách đây ít năm, khi phong trào đi du lịch bắt đầu rộ, một số văn phòng du lịch của người Việt đã quảng cáo đại khái “mỗi vé máy bay về thăm quê hương hay đi ngoại quốc sẽ được tặng một chai rượu XO của Pháp”.
Dân không sành uống rượu nhưng đã từng được nghe người ta nói “XO” là loại rượu cao cấp nhất, thấy quảng cáo như thế cũng khoái, liền đem về nhà hãnh diện trưng bày trong tủ kính.
Nếu không được bạn bè, người quen (sành uống rượu) giải thích cho thì không bao giờ biết được cái chai rượu này chỉ là XO brandy chứ không phải XO cognac, mà một chai XO brandy thì giá chỉ tương đương với một chai whisky 12 năm tuổi (chẳng hạn Johnnie Walker nhãn đen), hiện nay giá khoảng 45-50 đô-la, tức rẻ hơn một chai cognac bình thường (VSOP), hiện giá khoảng 70-80.
5. Chuyện bên lề: tại sao rượu cognac của Pháp lại xài tiếng Anh? Muốn có câu trả lời chính xác thì phải hỏi mấy ông Tây sáng lập ra các hãng rượu, mà giờ này thì họ đã về Thiên đường từ khuya rồi, cho nên LNĐ chỉ có thể đoán mò là ngày xưa dân Pháp thích xài tiếng Anh, cũng như dân Anh khoái xài tiếng Pháp.
Bằng cớ là Hoàng tộc Windsor – tức Hoàng gia Anh – cho tới nay vẫn giữ 4 chữ Dieu Et Mon Droit (Thượng đế và Quyền hạn của Trẫm) trên phù hiệu của mình; đồng thời trên phù hiệu của Cảnh sát Victoria cũng chơi một câu tiếng Pháp Tenez La Loi (Hãy duy trì luật pháp), và mới chỉ đổi lại sang tiếng Anh (Uphold The Law) cách đây mấy năm mà thôi.
(Tản mạn về nghệ thuật uống rượu – Lão Ngoan Đồng)
 
Remy Martin XO

Nên nhớ rằng, cách phân loại này chỉ áp dụng cho Armagnac, Cognacs còn những loại brandy khác sẽ có cách phân loại với ý nghĩa khác. Thí dụ brandy Mỹ:
Brandy Mỹ bao gồm nhiều thương hiệu và không có nhiều luật định. Bất cứ nhãn tuổi như VS, VSOP và XO đều không được kiểm soát chặt chẽ, bạn cần cẩn thận khi mua. Chỉ có 2 quy định ở Mỹ ảnh hưởng tới người tiêu dùng được áp cho brandy.
Theo luật, nếu brandy chưa được tới 2 năm tuổi thì phải được dán nhãn “chưa chín” (immature).
Bổ sung theo luật, nếu rượu đó không làm từ nho thì phải nói rõ loại trái cây làm nên nó trên nhãn.
Do không có luật quy định phân loại, nên mỗi hãng rượu khác nhau lại có phân loại tuổi riêng và quá trình ủ có khi không dài lắm. Hãy kiểm tra trên website của họ để biết thêm thông tin về biến thể và tuổi đời rượu.
Họ cũng không có yêu cầu bắt buộc nào quy định về kỹ thuật chưng cất nên được sử dụng.
 
2.2. Các nhãn hiệu rượu Cognac nổi danh

Như đã nói trên, các nhãn hiệu rượu Cognac nổi danh bao gồm: Hennessy, Martell, Remy Martin, Delamain, Hine, Courvoisier, Otard…
 
Các nhà sản xuất rượu Cognac nổi danh cũng thường cho ra lò các nhãn hiệu đắc giá, bao gồm:
Rémy Martin’s Louis XIII được pha trộn từ hơn 1,200 loại eaux-de-vie có tuổi rượu tối thiểu là 55 năm, thường từ 65-100 năm hơn, được ủ trong những thùng rượu đóng bằng gỗ sồi, với các số và tên người chủ được đăng ký hẳn hòi.
Richard Hennessy là một loại rượu pha trộn từ hơn 100 loại eaux-de-vie với tuổi rượu lên đến 200 năm và được đặt tên từ người sáng lập ra công ty.
L’Esprit de Courvoisier là loại rượu pha trộn từ các loại eaux-de-vie có tuổi rượu lên đến 200 năm, và được đóng số theo từng chai một.
Moyet’s Très Vieille Fine Champagne và Très Vieille Grande Champagne cognacs được hòa trộn từ một số thùng rượu eaux-de-vie có tuổi rượu trên 150 năm, đóng số theo từng chai và các nhãn hiệu được người chủ lò ký tên.
 
 
(Hình các loại rượu Cognac nổi danh)
 
2.3. Tác quyền rượu Cognac

Các quốc gia thuộc Liên Hiệp Âu Châu đã đưa tác quyền rượu Cognac là cái tên chỉ sử dụng cho loại rượu Brandy sản xuất và chưng cất tại vùng Cognac thuộc nước Pháp, và Armagnac từ vùng Gascony của nước Pháp, sử dụng các kỹ thuật cổ truyền trong việc tinh chế rượu. Vấn đề này được xem như vấn đề bảo vệ tác quyền bản gốc: Thường không được xem như thể loại rượu Cognac, mà là những loại Brandy được sản xuất tại một vùng nhứt định nào đó mà thôi nếu không sản xuất và chưng cất tại 2 vùng vừa kể . Thí dụ như rượu Brandy được làm tại California theo đúng nguyên phương pháp làm rượu Cognac, và có vị tương tự như vị rượu Cognac, nhưng nó không được gọi là rượu Cognac vì không được sản xuất tại ngay vùng Cognac của nước Pháp.
Rượu nho Brandy thường được uống tại các quốc gia Phương Tây bằng các ly có hình dạng như bông hoa Tulip, trong khi đó, tại Đông Nam Á thì người ta lại thích uống với đá cục. Có lẽ ảnh hưởng bởi thời tiết và phong tục của từng vùng và từng giống dân khác nhau.

2.4. Vài điều cần biết thêm về rượu Cognac

– Rượu Cognac là một trong những loại rượu Brandy nổi tiếng nhất. Cognac được bảo vệ bởi “Cognac AOC“ (AOC là viết tắt của Appellation d’Origine Controlée). Đó vốn là phân hạng cao nhất của rượu vang Pháp được làm ra để bảo vệ xuất xứ của rượu vang. Theo luật, nó chỉ có thể được sản xuất ở vùng Cognac của nước Pháp.
AOC của Cognac cũng nổi tiếng giống như AOC của Champagne và Bordeaux của rượu vang. Nó được thành lập lần đầu tiên vào năm 1909 và được sửa đổi hai lần vào những năm 1930. Cho đến khi nó đạt đến hình thức hoàn thiện ở hiện tại vào năm 1938. Phân hạng này cho người dùng thông tin về khu vực sản xuất và terroir của vùng. Hoặc về vùng đất trồng nho, cũng như phương pháp chưng cất hai giai đoạn riêng biệt.
Các loại rượu cognac phải được làm bằng 90 phần trăm nho Ugni Blanc, Folle Blanche và/ hoặc nho Colombard. Ngoài ra còn khoảng 10% các giống nho khác cũng được sử dụng. Rượu vang được sản xuất từ ​​những loại nho này có hàm lượng axit cao và ít cồn. Điều đó giúp mang lại cho Cognac hương vị hấp dẫn nhất.
Cognac thường được coi là một loại rượu Brandy cao cấp và giá rượu brandy này khá đắt tiền. Tuy vậy, vẫn có những loại có giá cũng khá hợp lý phù hợp nhiều khách hàng. Thường thì brandy sẽ được dùng trực tiếp không pha trộn. Nhưng nó cũng có thể được sử dụng để làm rượu nền tạo ra một số loại cocktail rất ấn tượng.
Cognac một loại rượu nổi tiếng làm từ nho với công nghệ không thay đổi từ 300 năm nay. Nó có nồng độ cồn khoảng 40-45%. Ở Liên minh Châu Âu chữ “Cognac” được bảo hộ bản quyền chỉ cho loại rượu sản xuất ở quanh thành phố nhỏ Cognac, vùng Charente nước Pháp. Người dân vùng Armenia là những người đầu tiên làm ra rượu Cognac và vài thế kỷ sau nó mới được làm ở nước Pháp.
Từ “Cognac” đã dùng từ năm 1617, và không lâu sau đó có cơ sở đầu tiên sản xuất một loại rượu mạnh mang tên rượu vang cháy (tiếng Pháp là “vin brûle”, tiếng Anh “brandy”). Cognac nằm trong vùng trồng nho mà từ đó trong nhiều thế kỷ đã xuất khẩu rượu nho đi Anh, Hà Lan và cả các nước trên bán đảo Scandinave. Từ rất lâu họ đã chưng cất rượu vang để chế rượu mạnh từ rượu vang. Ưu điểm của việc chưng cất là bớt đi một lượng nước để giảm thể tích mà vẫn giữ được hương vị và các chất quý của rượu nho, việc chưng cất lại rất có lợi khi mà giao thông đường biển hồi ấy đắt và thời gian lâu. Vấn đề chưng cất rượu vang đã được nhắc đến đầu tiên trong cuốn sách của ông Arnolda de Villeneuve, giáo sư khoa Y ở Monpellier, tựa đề: „Về việc kéo dài tuổi trẻ”, xuất bản năm 1309. Trong cuốn sách tác giả khuyên dùng rượu nho qua chưng cất để sống lâu và gọi nó là “nước của cuộc sống”. Do vậy loại rượu Brandy sản xuất ở vùng quanh thành phố nhỏ Cognac sau đó được gọi là nước thần của vùng Cognac (“eau-de-vie du Cognac”, “eau-de-vie” tiếng Pháp nghĩa là “nước của cuộc sống”).

Để chế rượu Cognac người ta chỉ dùng ba giống nho trắng đặc biệt, trong đó giống chính có tên là Ugni blanc (hay còn gọi là trebbiano). Thành phần đất giàu can-xi và khoáng chất cũng như khí hậu của vùng là những nhân tố ảnh hưởng lớn đến chất lượng rượu. Mùa thu hoạch nho này là vào tháng 10 và rất ngắn. Nho thu về đem nghiền trong các máy xay hay máy ép, sau cho vào bình chứa để cho lên men. Sau một tuần rượu nho này mang ra chưng để có nồng độ 28% có tên là “brouillis”. Nó lại mang ra chưng cất lần thứ hai để có thứ “nước thần” đạt nồng độ khoảng 68 đến 72%. Vậy từ khoảng 8 lít rượu vang ta có được 1 lít “eau-de-vie”. Cách chưng cất rượu vang ở vùng Cognac đã lưu truyền qua nhiều thế hệ và đòi hỏi sự tập trung cao độ, khéo tay và sự thuần thục được rèn luyện từ tuổi nhỏ. Thêm nữa là luật quy định buộc các nhà sản xuất phải kết thúc chưng cất trước ngày cuối cùng của tháng ba, vì mùa xuân khi nhiệt độ cao hơn sẽ ảnh hưởng xấu đến chất lượng rượu vang. Dụng cụ để chưng cất là các nồi đồng đốt bằng lửa. Quan trọng nhất là việc điều khiển lửa, khi nào tăng khi nào giảm để đạt yêu cầu.

Thứ chất lỏng sau chưng cất có màu trắng đục được đóng vào các thùng rượu bằng gỗ vào giai đoạn tiếp theo là giai đoạn để rượu ngấu. Để sản xuất thùng rượu chỉ được dùng một hay hai loại gỗ sồi của một vùng nhất định. Cây sồi phải thỏa mãn một số điều kiện khác như: cây phải 100 năm tuổi, không bị bệnh và phải thẳng. Gỗ được xẻ ra các thanh có chiều cao thích hợp và phải để cho khô trong vài năm. Thùng rượu được làm và sửa bằng tay với các dụng cụ truyền lại từ đời này qua đời kia. Với thời gian rượu giảm độ cồn và có dần các đặc điểm quan trọng của rượu cognac: chuyển màu sang màu vàng với sắc tuyệt đẹp, có hương vị làm say lòng người.
Giai đoạn cuối cùng là pha trộn rượu ở các thùng với nhau, vì thứ “nước thần” chỉ ở một thùng vẫn chưa thể là rượu cognac. Người quyết định trộn ra sao là ông quản lý hầm rượu (cellar master – tiếng Pháp: “Maître de Chai”): ông ta trộn các thứ “nước thần” ở các thùng khác nhau, chỉ dùng khứu giác, sao cho kết quả cuối cùng rượu cognac phù hợp với mẫu chuẩn.
 
(Còn tiếp nhiều kỳ)
 
Nguyên Lạc

READ MORE - TẢN MẠN VỀ RƯỢU NHO (9a) - Nguyên Lạc

Chùm ảnh HOA NGOÀI CÔNG VIÊN - Chu Vương Miện

Bấm chuột vào hình để phóng to.





 

READ MORE - Chùm ảnh HOA NGOÀI CÔNG VIÊN - Chu Vương Miện

LÊN THÁC CHỜNG | KHE TRÁI | KÝ ỨC - Chùm thơ Võ Văn Hoa |

  

Nhà thơ Võ Văn Hoa

 

Lên thác Chờng

 

Lên với thác Chờng

Đỗ quyên mọc trên đá

Loài hoa kỳ lạ

Trắng, đỏ rực ngày xuân!

 

Hoa dịu dàng tình nhân

Mắt nguồn Mỹ Chánh

Ráng chiều lấp lánh

Vài lão tiều về xuôi 

 

Ven mé rừng

Những đàn ong mật về tổ

Sơn nữ về đâu?

Mướt xanh mái đầu

 

Đêm thơm mùa hoa

Hồn đá núi làm ta thức giấc

Thơ xẹt sáng như vì sao rót lạc

Thác Chờng ơi!

 

Tây Hải Chánh, 12/02/ 2009

 

 

 

Khe Trái

 

Bãi sắn, biền ngô đồi bát úp

Làng quê xanh ngát những đồi nương

Du thuyền Thạch Hãn lên mạn ngược

Khe Trái(1) hoa Rì(2) chót lá hương.

 

Cá bống thượng nguồn sao lắm thế!

Nước trong như lọc cứ vây chân

Trưa nắng anh săn từng viên cuội

Bàn mài Như Lệ có đầy sân?

 

Ngoài vùng phủ sóng.

Em hướng đạo

Mời gọi lời ca động núi rừng

Anh thấy ngày đi sao quá ngắn!

Se sắt chiều lên...bóng nguyệt rưng.

 

Rằm tháng tư Kỷ Sửu, 2009.

 

(1) Khe Trái: Một nhánh của dòng sông Thạch Hãn phía thượng nguồn, phong cảnh đẹp.

(2) Hoa Rì: Loài hoa mọc trên đá, hoa màu trắng.

 

 

Ký ức

 

Gió đồng sàn sạt áo tơi

Mưa rơi lộp độp đất trời thấp te

Bắt con săn sắt lượn vè

Cá rô, cá cấn, cá mè và tôi

 

Ở đây Vụng Côống(1) ta ngồi

Nhắp câu, cá mớm một hồi buông ra

Tìm về Hói Tộ(2) gần nhà

Trặc con cá hẻn(3) mừng ba bốn ngày

 

Mưa nguồn thác lũ vần xoay

Chốn xưa về lại ngần này còn đâu

Tranh xưa “...ông Lữ đi câu”(4)

Còn trong ký ức thẳm sâu cõi người!

 

Sáng 02/5/2010 

 

 

(1,2) Các địa danh ở làng Thi Ông.

(3) Tiếng địa phương, chỉ cá trê đớp mồi.

(4) Ca dao: “Chiều chiều ông Lữ đi câu/ Cái be, cái chén, cái bầu sau lưng”.

READ MORE - LÊN THÁC CHỜNG | KHE TRÁI | KÝ ỨC - Chùm thơ Võ Văn Hoa |

Wednesday, May 3, 2023

VẪN SÁNG ĐƯỜNG HOA - Thơ Mặc Phương Tử

 


 

VẪN SÁNG ĐƯỜNG HOA

          Thân tặng về anh Minh Đạm.

 

 

Tôi đi mấy độ trăng tròn khuyết

Bạt cánh chim xa mộng võ vàng.

Từng bước gánh đời dong ruổi bước,

Anh còn ở lại níu thời gian.

 

Thế rồi năm tháng lạnh lùng trôi

Anh cũng theo nhau những dấu đời.

Bóng đã vàng phai chiều nhạt nắng,

Gió chiều hiu hắt bóng chiều trôi.

 

Ai đâu năm tháng xa xôi nhớ

Dấu cũ đường xưa, chuyện đá vàng.

Lá thức nào hay trời rựng sáng,

Đêm tàn mới biết buổi sang trang.

 

Phải đâu, và chẳng sao đâu hết

Mộng - Thực nào phai những sắc màu!

Nếu chẳng bao phen vầy gió bụi,

Đêm dầy sao tỉnh giấc chiêm bao?

 

Nhưng ta còn lại ánh trăng sao.

Còn cả mùa hương tự thuở nào.

Và cả một trời xuân Phật ngự,

Vẫn sáng đường hoa, buớc ngẫng đầu!

 

                             Tampa, Folrida, 1/5/2023.

                                  MẶC PHƯƠNG TỬ

 

 

 

 

 

 

 

READ MORE - VẪN SÁNG ĐƯỜNG HOA - Thơ Mặc Phương Tử

Tuesday, May 2, 2023

HOẠT TỬ NHÂN MỘ - Nguyên Minh ngoại truyện của Chu Vương Miện



Vào khoảng thập niên thứ hai mươi, giáo chủ Trương Vô Kỵ cùng đại phu nhân Triệu Mẫn cho người mời vợ chồng chưởng môn phái Cổ Mộ Nga My là Đinh Mẫn Quân và phu quân là sư huynh Minh Nguyệt buổi tối xuống dùng cơm và bàn công việc riêng tư một chút, cơ ngơi đạo quán ngay bên phải Hồ điệp Cốc, bữa cơm chay gia đình hết sức là đạm bạc. 

Lúc mọi người dùng trà nước thì chưởng môn nhân Đinh Mẫn Quân trịnh trọng nói:
- Nhờ ơn đại giáo chủ đề bạt, nên đồ đệ mới chấp chưởng được chức chưởng môn nhân và cũng do đại giáo chủ thu xếp mà có một vị lang quân, đệ tử nguyện sống để bụng chết mang theo!
Quận chuá Triệu Mẫn trả lơì thay cho giáo chủ:
- Đinh sư tỷ nặng lời rồi, trên hai mươi năm nay, tuy không làm một công việc gì có liên hệ với Minh giáo, nhưng người Minh Giáo vẫn tặng cho Tăng á Ngầu một chức hàm “giáo chủ” không có lãnh lương, và sau khi đại hội đồ sư trên núi Thiếu Thất, chùa Thiếu Lâm thì Hoàng Sam nữ tử giao phó cho giáo chủ bổn phận dẫn dắt toàn thể bang chúng Cái Bang. Sau đó một thời gian ngắn, Chu chưởng môn xuất gia đầu Phật ở chùa Thiếu Lâm thì có giao trọng trách laị cho Trương Vô Kỵ là làm chưởng môn phái Nga My. Rồi Hoàng Sam nữ tử lập gia đình với Kim Mao Sư vương Tạ Tốn cũng giao luôn phái Cổ Mộ cho Trương Vô Kỵ chưởng quản. Toàn là hàm với hàm, chả được miếng mồm nào cả? 
     
Đinh Mẫn Quân thưa:
- Không biết giáo chủ và quận chuá cho kêu vợ chồng đồ đệ đến để phân phó công việc gì ?

Không cần suy nghĩ giáo chủ nói ngay:
- Chuyện đời hay chuyện giang hồ, ai mà chả già, muốn giao phó trách nhiệm cho hai vị, nên mới mời đến đây, sư tỷ và sư huynh nghỉ ngơi dăm bưã nửa tháng, rồi chọn trong những đệ tử lớp sau, xem ai có thể đảm đương chức vụ chưởng môn nhân đựợc thì giao laị cho ngươì đó. Còn sư tỷ và sư huynh thì lên đường vào Thiễm Tây làm chưởng môn phái Cổ Mộ, ba năm sau thì thuyên chuyển về Tứ Xuyên, thay thế sư phụ Tuyệt Diệt sư thái, để lão nhân gia về hưu hưởng phước!
- Chuyện trong võ lâm, giáo chủ là Minh chủ võ lâm, kiêm nhiệm nhiều chức vụ chưởng môn, đồ đệ tuyệt đối tuân lệnh.

Quận chúa nói thêm:
- Chẳng là một thời gian ngắn nữa, triều đình sẽ phân phó cho giáo chủ và ta một nhiệm vụ quân sự về phía tây nam, nên bây giờ điều động nhân sự về phương đó từ từ, chính bản thân của ta, cũng sẽ dẫn theo một số cao thủ, đại thần tiễn, vào lập nghiệp ngay tỉnh Thiểm Tây, công việc hàng đầu là làm sao phát triển ngay hệ thống chuyên chở hàng hoá trong toàn quốc bằng phương tiện xe ngựa.
- Trước khi ra đi, thì đệ tử có một tâm nguyện là chọn Tịnh Huyền và Tịnh Không một người là chưởng môn, một ngươì làm phó, và xin được hoỉ giáo chủ một điều mà từ lâu vẫn nhốt mãi trong lòng?
Xin tỷ tỷ cứ tự nhiên!
 

 Xin giáo chủ và quận chuá giải thích cho thật rõ về Cửu Dương chân kinh và hai chữ “Cổ Mộ”   
Giáo chủ Trương Vô Kỵ hơi nhíu mày một cái rồi trả lời thẳng:
Chùa Thiếu Lâm và “Cửu Dương Chân Kinh” có nguồn gốc từ Tây Vực Ấn Độ do Bồ Đề Đạt Ma tổ sư mang vào Trung Quốc cuối nhà Đông Tấn, thế kỷ thứ sáu, pho sách thì gọi là Cửu Dương Thần Công. Còn Cửu Âm Chân Kinh, pho kinh này là Hoàng Thường ngươì Hán thời Bắc Tống nghiên cưú toàn bộ sách của đạo gia mà soạn ra. Nhưng khi pho kinh này được người ta học tập, tu luyện, một số năm, thành tưụ hoả hầu rồi thì gọi là Cửu Âm Chân Kinh, Cửu Âm Bạch Cốt trảo...
 
Nhà Đại Tống và đầu nhà Nguyên, có một chuyện xẩy ra. Hai vị khách Tây Vực đến tham quan và ở chơi tại chuà Thiếu Lâm tỉnh Hà Nam, hai vị quan khách này tên là Tiêu Tương Tử và Doãn Khắc Tây. Nhân lúc không ai để ý, hai vị thượng khách này chôm ngay pho “Cưủ Dương Chân Kinh”. Đoạn này có ghi rõ ràng phần cuối pho truyện “Thần Điêu đaị hiệp”. Khi đó, đại sư Giác Viễn phụ trách trông nom Tàng Kinh Các. Đệ tử tục gia riêng cuả ngài phụ giúp việc dầu đèn có tên là Trương quân Bảo, năm đó vừa 17 tuổi.  
Vì không tròn trách nhiệm quản thủ Tàng kinh Các làm mất kinh văn, nên đaị sư Giác Viễn bị một hình phạt là gánh nước từ chân núi đổ vào cái giếng lưng chừng núi. Năm đó thì nữ hiệp Qúach Tương cũng vừa18 tuôỉ, vì thương nhớ Dương Quá đaị hiệp, nên cươĩ một con lừa màu đen đi lang thang hết bắc lại xuống nam, hết Tây laị qua Đông tìm kiếm. Cuốí cùng đến quậy nơi chuà Thiếu Lâm. Chẳng qua cũng chỉ vì hiểu lầm để cho đaị văn hào Kim Dung viết câu giờ cho cốt truyện Cô Gái Đồ Long thêm dài ra nhằm phục vụ cho quí vị độc giả đọc cho đỡ nghiền. Chuyện kinh thiên động điạ xẩy ra, Giác Viễn Thiền Sư gánh hai thùng không nước, một bên thùng thì đựng Trương Quân Bảo, một bên thùng thì đựng Quách Tương. Đại sư thi triển môn công phu Thần Hành Bách Biến cộng với “ khinh công dư thừa” cuả chùa Thiếu Lâm dzoọc mất tiêu. Nhưng sau khi chạy thoát tai nạn đại sư mơí nghĩ ra rằng, chạy đi đâu bây giờ? Thế là đaị sư đành chọn cái chết. Trong lúc mê sảng đaị sư đọc thuộc lòng pho  “Cửu Dương Chân Kinh” viết chung với pho kinh Lăng Già. Kinh Lăng Già thì viết trong lòng trang giấy, còn kinh Cửu Dương thì viết bên lề trang giấy. Hai pho kinh trộn vào nhau cùng đọc lộn xộn một lần, ba người cùng nghe pho kinh này một lần. Đó là đaị sư Vô Sắc thủ tọa La Hán Đường, Trương quân Bảo “tức Trương Tam Phong sau này” và Quách Tương nữ thiếu hiệp. Hai pho kinh Lăng Già và Cửu Dương vừa Hán vừa chữ Phạn “Pali”, được đọc bởi một người hấp hối sắp chết cho ba người cạnh đó đứng nghe. Trong ba vị này chỉ có Vô Sắc đaị sư năm đó cũng trên sáu mươi, am hiểu chút đỉnh. Còn hai vị thanh thiếu niên 17-18 tuổi thì đâu có biết ất giáp gì đâu? Sau khi nghe ba chớp ba nháng như thế sau này Vô Sắc đaị sư sáng chế ra Cửu Dương Công cuả phái Thiếu Lâm, nữ hiệp Quách Tương sang chế ra Nga My Công, và Trương Quân Bảo tham khảo để ra Thái cưc Quyền cùng “Lưỡng nghi kiếm Pháp”. Thành ra khi đấu gặp phải Cửu Dương Thần Công thứ thiệt cuả ta và cuả Kim Hoa bà bà, thì bao nhiêu thứ Cửu Dương Công lộn xộn và thiếu sót, kiểu Tuyệt Diệt sư thái thì bao nhiêu chưởng lực công lực đánh ra bị hút xuống dưới đất hết.
  

-Và  từ “Cổ Mộ” thì như sau, đầu đời nhà Nguyên, Thành Cát Tư Hãn sau khi thống nhất các bộ tộc Mông Cổ bèn mang quân sang hợp nhất với nước Tây Hạ. Nước này bị baị vong và bị tiêu diệt tức thì. Tuy nhiên có một hoàng thân, em kế cuả vua Cổ giã Trường sống sót cùng chạy thoát chạy thoát. Từ Hồi Ninh Hạ xuống Thiểm Tây quá gần, hoàng tử mới làm tạm một cơ ngơi xoàng xoàng nhà tranh vách đất bên dươí chân núi Nam Sơn, làm chỗ đụt mưa tránh nắng, tên cúng cơm cuả ngài là Cổ Mộ. Cổ là họ, Mộ là tên “có nghiã là chiều tà” trong bài thơ Đường có câu “nhật mộ hương quan hà xứ thị” có nghiã là chiều sắp tối quê nhà nơi đâu ? Ngài treo cái bảng “Cổ Mộ” lên cho thiên hạ nhìn thấy ngán chơi? (có nghĩa đây là nhà cuả người họ Cổ, tên Mộ). Các vị Đạo sĩ trên đỉnh núi thuộc phái Toàn Chân, thì nghĩ ồ cái núi Nam Sơn này là cuả trời cuả đất cuả chính quyền, đâu có phải là cuả hương hoả chi phái Toàn Chân Giáo mình. Thế là một ngày đẹp trời nào đó, chưởng môn phái Toàn Chân xuống chân núi toạ đàm vơí hoàng tử Cổ Mộ, đaị khái bàn bạc:
-Cái núi này có tên là Nam Sơn, trước thì trên đỉnh núi chỉ có một phái đạo gia tên là Toàn Chân, nay laị có thêm một cơ ngơi dươí chân núi nữa. “Thiên hạ bá tánh đều là cuả chung”, vậy từ nay gọi núi này là Chung Nam Sơn. Sau đó thì qua một cơn động đất nặng nề, cơ ngơi Cổ Mộ sụp sâu xuống lòng đất, hoàng tử Cổ Mộ cũng đi theo ông bà ông vải. Sau đó có một trung niên văn võ sĩ, tên là Vương Triết đến cư ngụ cơ ngơi Cổ Mộ có sẵn. Tiên sinh mơí cho xây một cái cổng và trên cổng vào gia trang có ghi là “hoạt tử nhân mộ” có nghĩa là mộ cuả người chết còn sống”. Rồi chưởng môn nhân Toàn chân Giáo về chầu Tây Phương Cực Lạc, các đệ tử ai cũng sợ cũng ngán làm chưởng môn nhân, nên rủ nhau xuống chân núi cung thỉnh tiên sinh Vương Triết lên núi làm chưởng môn nhân giùm. Tiên sinh lúc đó gọi là Vương Trùng Dương, mở mang đạo càng ngày càng rộng, đạo quán càng ngày càng đông ngươì đến tu học, tiên sinh lại lập hẳn ra một cung Trùng Dương để soạn sách, soạn kinh, soạn võ…. tiên sinh lại được danh hiệu thiên hạ anh hùng võ lâm Trung Quốc sau tôn lên làm võ công đệ nhất thiên hạ, đứng trên cả bang chủ Cái Bang Hồng Thất Công, đảo chủ đảo đào hoa Hoàng Dược Sư, Tây Độc Âu Dương Phong và Nhất Đăng Đoàn Nam Đế. Cuối đời thì tiên sinh được các đồ đệ cùng bá tánh tôn phong là tị tổ cuả Toàn Chân Giáo, truyện này có ghi laị trong “Võ Lâm Ngũ Bá” cuả tác giả “Giả Kim Dung”, độc giả nào ở không “hưỡn” thì mua sách về nhà đọc hay mua phim bộ Hồng Kông về coi cũng được!
 
chuvươngmiện

READ MORE - HOẠT TỬ NHÂN MỘ - Nguyên Minh ngoại truyện của Chu Vương Miện

Sunday, April 30, 2023

TƯ MÃ TRỌNG ĐẠT - Tam Quốc Chí ngoại truyện của Chu Vương Miện



Đây nói về Gia Cát thừa tướng trấn nhậm ở Kỳ Sơn, thì được lính hầu vào cấp báo:
- Khải bẩm thừa tướng có ngoài cổng thành có một vị phu nhân trung niên văn sĩ xin được ra mắt thừa tướng để bàn chuyện cơ mật?
Khổng Minh Gia Cát Lượng chỉ thị cho lính hổ bôn truyền người đàn bà được phép vào trình diện, mới thoáng nhìn qua khách lạ thì cũng chả phải là ai xa lạ, mà chính là khách quen thường ngày ở mặt trận, bộ quần áo bà ba đàn bà thì chính là bộ thừa tướng vẽ kiểu, cùng đôi guốc cao gót và bóp đầm thì chính bản thân ngài đi mua ngoài siêu thị, còn kẻ hưởng dụng thì chính là đại đô đốc Tư Mã Trọng Đạt cuả nước Ngụỵ Tào, phân ngôi chủ khách an tọa đâu vào đấy thì Khổng thừa tướng lệnh rót trà mở bánh tiếp khách, sau tuần trà nước chủ nhà hỏi:
- Đại đô đốc qua đây có điều chi cần chỉ giáo?
Tư Mã Ý đứng lên xá dài thừa tướng Khổng Minh Gia Cát một xá và thưa:
- Dạ không dám, xin tướng gia đại xá, kẻ hậu sinh trước là sang kính thăm sức khỏe của thừa tướng gia an lành, sau là vô cùng đa tạ thừa tướng đã ban thí cho quần áo guốc dép cùng bóp đầm hiện đại [modern thời đương đại] cùng vấn an nếu có gì khó khăn chung xin cho biết chủ kiến?
Thừa tướng Gia Cát cười miếng chi:
- Tuổi tại hạ giờ này bứơc sang ngũ thập rồi, sức khỏe yếu kém cũng chỉ là chuyện bình thường ở huyện , xin có lòng đa tạ Đô Đốc quan hoài ?
- Hôm trước có nghe qua loa vị sứ giả qua nói chuyện dăm điều ba chuyện, thì được biết Thừa Tướng bên ngoài lo việc quân, mà trong thì làm công việc dành của Thượng Sĩ đại đội, xử lý thường vụ thượng vàng hạ cám, không chuyện gì là không ghé tai ghé mắt nhòm vào, đau là phải! Nay tiểu tướng có nhờ đến Tài Có Kim Dung bên Cảng Thơm mua dùm một ít thuốc Bắc thượng hảo hạng chuyên dùng ở Hoa Lục gồm có Tuyết Liên ngàn năm trồng ở nuí Tuyết Sơn, Nhân Sâm ngàn năm thiên nhiên ở dẫy núi Trường Bạch, Hà Thủ Ô, Đông Trùng Hạ Thảo, Nhân Sâm cuả Đông Liêu, cùng Vải Thiều cuả Ố Nàm để thừa tướng Bồi dưỡng lão, có thực mới vực được Đạo, có khoẻ mới Uýnh lộn đánh lạo được, chớ nay ốm mai đau thì đánh chác làm sao cho nổi? [nói xong thì đưa ra trên mặt bàn một gói vải lụa xin mời tướng gia thu dụng]
- Đa tạ Đô Đốc quan tâm đến tại hạ, thôi chuyện sống chết có mạng, thuận thiên giả tồn, làm sao hơn?
- Bẩm thừa tướng, tiểu tướng có nghe hồi sinh tiền Quỉ Cốc Tiên Sinh ở Vân Mộng Sơn có soạn thảo một pho sách bí truyền [là cầu thêm tuổi thọ] tướng gia thử một chuyến xem sao? 
- Chuyện đó cách đây mấy trăm năm xa lắc xa lơ rồi từ cái hồi Chiến Quốc lận? Mà hình như cũng chỉ nghe thiên hạ bàn ra tán vào chứ chưa có gì làm chắc chắc cho lắm?
Tư Mã Trọng Đạt bèn móc trong túi áo bà ba ra một tuí gấm, ngoài cuốn Binh PhápTôn Tử, thì có một pho Thất Tinh Kỳ Trận, và một mớ tư liệu hầm bà làng xắn cấu lộn xộn rồi thưa:
- Hay là khi tiểu tướng ra về thì cho rút quân Ngụy ngay tức thời cách Kỳ Sơn vài trăm dặm, hưu chiến một thời gian thật dài để Thừa Tướng Gia có thì giờ để nghiên kíu! Chứ tiểu tướng đánh trận với kẻ già, kẻ bệnh, kẻ đau thì chán mớ đời, đánh chác làm sao cho nổi?
 
Chu Vương Miện

READ MORE - TƯ MÃ TRỌNG ĐẠT - Tam Quốc Chí ngoại truyện của Chu Vương Miện

TẢN MẠN VỀ RƯỢU NHO (8) – Nguyên Lạc

                                    (Kỳ 8)
 

Phần II
RƯỢU BRANDY
Rượu Brandy là tên gọi chung của các loại rượu mạnh (spirit) có 35-60 độ cồn (70-120 proof của Mỹ). Rượu Brandy là loại rượu được chưng cất (distill) từ các loại nước ép trái cây đã lên men, chủ yếu là nho, táo và các loại trái cây khác; rồi sau đó ủ trong thùng gỗ sồi (ít nhất là hai năm) để lên tuổi rượu.
Theo nghĩa rộng hơn, thuật ngữ rượu Brandy cũng biểu thị các loại rượu có được từ quá trình chưng cất bã trái cây – bã trái cây là những chất rắn dư thừa còn lại từ vỏ, lõi, hạt và thân của quả, sau khi ép nước cốt của trái cây – (tạo ra rượu brandy bã trái cây), hoặc rượu nghiền hoặc rượu vang của bất kỳ loại trái cây nào khác (rượu brandy trái cây). Những sản phẩm này còn được gọi là eau de vie (có nghĩa là “nước của sự sống”).
Rượu brandy đặt tên theo gốc tiếng Hà Lan “brandewijn”: có nghĩa là “burnt wine”, hoặc “distilled wine”. Xuất phát từ một thương gia Hà Lan gốc Đức tên là Den Helkenwijk, người chuyên buôn rượu chát từ Pháp sang Hà Lan. Ông đã sáng tạo ra cách chưng cất cách thủy rượu vang chát, hình thành nên một loại rượu mạnh hơn về nồng độ. Rượu có thể tích ít hơn sau khi được chưng cất vì nước được lấy ra khỏi nước rượu.
Rượu brandy được ngâm trong thùng gỗ nhằm cho phép oxy hóa nhẹ rượu, khiến nó ngấm màu của gỗ để trở thành màu hổ phách, cùng hấp thụ hương thảo mộc từ gỗ.
 
I. LỊCH SỬ RƯỢU BRANDY
Nguồn gốc của rượu Brandy gắn liền với việc phát triển của kỹ nghệ chưng cất (distillation) rượu. Các thức uống có nồng độ cồn đã được biết đến từ thời cổ đại tại Hy Lạp và La Mã, và có lẽ đã có lịch sử từ thời Babylon cổ xưa. Loại rượu Brandy, như người ta biết đến vào ngày hôm nay, đầu tiên xuất hiện vào thế kỷ thứ 12 và trở nên phổ biến rộng rãi vào thế kỷ thứ 14.
Khởi thủy, rượu được chưng cất như một phương thức để bảo quản và cũng là cách để các nhà buôn rượu chuyển vận rượu được dễ dàng hơn, ít tốn kém hơn trong việc bị đánh thuế. Vì thuế đánh trên thể tích rượu: khi chưng cất rượu, nước được lấy ra, thể tích rượu giảm rất nhiều. Đánh thuế xong, qua trạm, rượu sẽ được trả nước ngược trở lại trước khi được tiêu thụ.
Người ta phát hiện rằng, khi rượu được giữ trong thùng gỗ, thì nước rượu thu được có chất lượng ngon hơn nước rượu nguyên thủy. Ngoài việc lấy nước ra khỏi nước rượu, việc chưng cất rượu cũng đưa đến việc tạo thành hay phân hủy các thành phần thơm trong rượu, trên căn bản đã thay đổi thành phần của rượu từ nước rượu gốc. Các thành phần không bốc hơi như màu rượu, đường trong rượu, và muối vẫn còn giữ nguyên sau khi chưng cất xong. Và kết quả là, mùi và vị của rượu sau khi chưng cất có lẽ hoàn toàn không giống như nước rượu ban đầu.
Có một điều, mang nhiều nét lịch sử về rượu Brandy ít người Việt biết đến, đó là vào buổi sơ khai, rượu Brandy là loại thức uống của giới nghèo ở nước Pháp. Bởi giới giàu sang chỉ uống loại rượu vang; và xác ép nho sau khi đã được sử dụng để làm rượu vang, có cái tên là Pomace, và các phẩm liệu nho vụn vặt trong việc sản xuất rượu sẽ được tái sử dụng để làm rượu Brandy. Hay nói cách khác, tiền thân của rượu Brandy ngày nay, và vẫn còn một số rượu Brandy được sản xuất theo cách này, được sản xuất lại từ cặn bã, xác ép trái nho đã được sử dụng, để làm ra loại rượu rẻ tiền cho người nghèo uống. Nhưng qua thời gian, và các quy trình sản xuất khác nhau, thì ngày nay, rượu Brandy đã trở thành một loại rượu đắc tiền trên thế giới, và có lẽ chỉ có giới giàu sang mới thưởng ngoạn các loại rượu Brandy nổi danh và đắt tiền.
 
II. VÀI NÉT VỀ RƯỢU NHO BRANDY
Rượu nho Brandy hay Brandy vang là một loại rượu được sản xuất bằng cách chưng cất nước rượu nho đã lên men, rồi sau đó đem ủ trong các thùng gỗ sồi (oak) để lên tuổi rượu. Brandy thường chứa 35–60% độ cồn (70–120 chứng nhận Hoa Kỳ).
Một số rượu Brandy được ủ trong thùng gỗ, một số được nhuộm bằng màu caramel để bắt chước tác động của quá trình tăng độ tuổi. Số khác được sản xuất bằng cách kết hợp cả quá trình tăng độ tuổi và phẩm màu. Nhiều loại rượu Brandy vang có thể tìm ra trên khắp nơi sản xuất rượu thế giới, nhưng loại nổi tiếng nhất là Cognac đến từ Tây Nam nước Pháp.
Nhiều người lầm tưởng là rượu Cognac và Brandy là hai loại rượu khác nhau. Thực sự chúng chỉ là một: Rượu Cognac là một nhánh của loại rượu Brandy, chúng được chưng cất từ trái nho trồng và thu hoạch tại vùng Cognac ở Pháp. Các loại rượu mang nhãn hiệu Cognac phải tuân theo đúng các quy trình sản xuất và pháp lý đặt ra cho loại rượu này, trong đó có bản quyền gốc nơi sản xuất là Cognac. Ngoài loại Cognac Brandy còn có nhiều loại Brandy nổi danh khác như Calvados Brandy, Armagnac Brandy, Brandy de Jerez, v.v… nhưng với giới sành rượu người Việt, các loại rượu với cái tên Cognac thì được biết nhiều nhất.
 
III. CÁC LỌAI RƯỢU BRANDY
Rượu Brandy ngoài việc được điều chế từ nho đã lên men, nó cũng được làm từ việc ủ các loại trái cây không phải là nho hoặc từ xác nho còn lại sau khi ép nước (còn gọi bằng cái tên riêng là Pomace). Do đó, có ba loại rượu Brandy chính: Rượu nho Brandy, rượu trái cây Brandy và rượu Pomace Brandy.
1. Rượu nho Brandy
– Được chế biến từ nước nho ép đã lên men rượu (nước nho ép chứ không có thịt hay vỏ quả nho), sau 2 lần trưng cất sẽ được lưu trữ trong thùng gỗ sồi thời gian dài để tăng mùi vị và màu rượu. Rượu Brandy nho rất được ưa chuộng, loại Brandy này phổ biến có mấy loại sau:
+ Brandy Mỹ: chủ yếu sản xuất ở Mỹ
+ Armagnac: Sản xuất ở Pháp, đây là loại Brandy cao tuổi nhất ở Pháp
+ Cognac: Sản xuất ở Pháp.
+ Brandy de Jerez: Sản xuất ở miền Nam nước Tây Ban Nha
+ Lourinhã: Chủ yếu thịnh hành ở Bồ Đào Nha
– Rượu nho Brandy của Mỹ gần như luôn được làm tại California. Các loại rượu nho Brandy Mỹ nổi danh bao gồm loại Christian Brothers, Coronet, E&J, Korbel, Paul Masson và J. Bavet.
– Rượu nho Brandy Armenia được sản xuất từ năm 1880′s và từ vùng đất ruộng Ararat nằm về phía nam của Armenia. Winston Churchill là người thích loại rượu Brandy vùng này. Loại rượu này được bày bán trên thị trường có độ tuổi rượu từ 3 cho đến 20 năm. Trong một hội chợ quốc tế diễn ra tại Pháp vào năm 1900, loại rượu Brandy này đã nhận được giải Grand-Prix và được chính thức gọi là rượu Cognac, một tên gọi đặc trưng cho một loại rượu Brandy, sau khi chuyên gia chuyên nếm rượu được bịt mắt để phân biệt loại rượu và đã không phân biệt được.
– Về rượu Armagnac brandy
Armagnac là một loại rượu brandy khác của Pháp cũng được bảo vệ bởi AOC. Nó được sản xuất ở vùng Armagnac của Gascony ở phía tây nam nước Pháp. Cũng giống như Cognac, cũng có một vài giống nho và các phương pháp sản xuất được quy định để tạo nên phong cách rượu mạnh này. Armagnac là rượu được lên men từ nho Colombard trộn với Ugni Blanc và được chưng cất một lần theo mô hình chưng cất dạng ống column stills. Sau đó rượu chưng cất được ủ ít nhất 2 năm trong thùng gỗ sồi Pháp: Gỗ sồi Limousin và Troncais là hai loại gỗ được sử dụng làm thùng để ủ Armagnac. Những loại gỗ này rất cần thiết trong việc mang đến hương vị mạnh mẽ cho rượu và giúp phân biệt nó với Cognac.
Rượu Armagnac là loại rượu chưng cất đầu tiên tại Pháp. Rượu Armagnac có một đặc tính đặc trưng: họ chỉ bán ra loại rượu với chất lượng rượu Vintage (Rượu Vintage là loại rượu được làm từ nho thu hoạch trong cùng một mùa nho, được giữ trong thùng cho đến khi nào đóng chai với nhãn hiệu ghi rõ ngày giữ và đóng chai – điều này khác với nhiều loại rượu pha trộn từ các nước rượu sản xuất trong nhiều năm khác nhau). Các tên rượu Armagnac nổi danh bao gồm Darroze, Baron de Sigognac, Larressingle, Delord, Laubade, Gélas và Janneau.
 
Rượu Armagnac Brandy)
 
– Rượu Cognac sản xuất từ vùng Cognac tại Pháp, và được chưng cất 2 lần sử dụng nồi chưng cất. Các tên rượu Cognac nổi danh bao gồm: Martell, Camus, Otard, Rémy Martin, Hennessy, Frapin, Delamain và Courvoisier.

(Rượu Cognac Brandy)
 
– Brandy de Jerez là một loại rượu Brandy được sản xuất tại vùng trồng nho quanh Jerez de la Frontera tại miền Nam nước Tây Ban Nha. Rượu này được sử dụng tại một số rượu pha trộn Sherry, và cũng được bày bán riêng biệt. Loại rượu này được cầu chứng bảo vệ nguồn gốc rượu (PDO – Protected Designation of Origin). Phương thức sản xuất có 3 đặc tính: [1] Ủ trong thùng gổ Sồi của Mỹ với lượng chứa là 500 lít, mà trước đó có chứa loại rượu Sherry. [2] Sử dụng phương pháp ủ cổ truyền và lưu truyền nước rượu Criaderas và Soleras. [3] Phải được ủ tại vùng Jerez de la Frontera, El Puerto de Santa María, và Sanlúcar de Barrameda trong tỉnh Cádiz.
2. Rượu trái cây Brandy
Các loại rượu trái cây Brandy (Brandy hoa quả hay Rượu brandy mùi) được chưng cất từ các nước trái cây nói chung, ngoại trừ nho. Táo Apple, Plums, Đào Peach, Cherries, Eldberberries, Raspberries, Blackberries, và Apricots là những loại trái cây được sử dụng nhiều nhứt để làm rượu Brandy. Rượu Brandy trái cây thường chứa khoảng từ 40-45% nồng độ Alcohol. Những loại rượu brandy mùi thường được dùng để pha chế cocktail. Rượu brandy táo, mơ, cherry và đào là loại phổ biến nhất dùng để pha chế nhiều loại cocktail cổ điển (Cách pha chế coctail nói ở phần dưới: phần Phụ Lục)
Rượu Applejack là loại rượu trái cây Brandy làm từ táo Apple của người Mỹ.
Rượu Calvados là một loại rượu Brandy táo sản xuất tại vùng Lower Normandy của nước Pháp. Rượu này được chưng cất 2 lần từ nước men rượu táo.
Brandy táo thường có vị gắt hơn so với Brandy nho.
Rượu Damassine Brandy được làm bằng trái Prune từ vùng núi Jura Mountains ở Thụy Sĩ (Switzerland)
Rượu Dừa Coconut Brandy được làm từ sáp của hoa dừa.
3. Rượu Pomace Brandy
Rượu Pomace Brandy được sản xuất bằng cách lên men và chưng cất xác ép của da, hột, các nhánh nho còn lại sau khi ép lấy nước để làm rượu. Các loại rượu Pomace bao gồm:
Rượu Grappa của Ý, Rượu Marc của Pháp, Rượu Aguardente Bagaceira của Bồ Đào Nha, Rượu Orujo của Tây Ban Nha…
Loại Grappa của Italia và Marc của Pháp là hai điển hình của loại brandy này, chúng là loại Brandy được làm từ thịt quả, vỏ, thân và phần còn lại của quả nho sau khi đã ép lấy nước. Do đó có vị gắt nên phải thời gian ủ khá dài.
Brandy táo thường có thời gian lưu trữ trong thùng gỗ tối thiểu nên có hương vị nồng đậm và có mùi vị đặc trưng của loại nho được chế biến đã bị mất đi ở brandy ủ lâu năm trong thùng gỗ.
 
IV. CHƯNG CẤT VÀ Ủ RƯỢU BRANDY
 
1. Chưng cất rượu
Như được mô tả trong ấn bản tự điển bách khoa in vào năm 1728, phương pháp sau đây được sử dụng để chưng cất rượu Brandy:
Một bình chưng cất rượu được chế đầy nước rượu đến nửa bình và sau đó được nổi lửa đun nóng lên đến khi nào 1/6 dung dịch nước rượu trong bình được chưng cất, hay cho đến khi nào dung dịch chảy vào đồ chứa sau khi hơi rượu kết tụ lại có thể cháy hoàn toàn. Dung dịch này, chỉ được chưng cất một lần, được gọi là nước rượu (Spirit of wine) hay Brandy. Chưng cất thủy phân thêm một hay nhiều lần nữa, thì dung dịch rượu thu được sẽ được gọi là nước chỉnh rượu (Spirit of wine rectified). Lần chưng cất thứ hai được làm trong Balneo Mariae va trong một nồi chưng cất bằng thủy tinh, và nước rượu được chưng cất, tích tụ lại còn vào khoảng 1/2 thể tích ban đầu. Và việc làm này tiếp tục cho đến khi nào nhà làm rượu cảm thấy vừa ý để tạo ra thứ rượu Brandy cho họ.
Quy trình chưng cất rượu thường được diễn ra như sau:
Rượu với nồng độ rượu từ 8% cho đến 12% và nồng độ acid cao được nấu trong một nồi chưng rượu. Hơi cồn trong rượu, nước, và các mùi thơm khác nhau bốc hơi và được ngưng tụ lại trở thành dung dịch. Do bởi cồn và các thành phần có mùi thơm bốc hơi ở nhiệt độ thấp hơn nước, do đó độ cồn trong dung dịch ngưng tụ lại từ hơi nước trong quá trình chưng cất sẽ có nồng độ cồn cao hơn độ rượu nguyên thủy.
Sau một lần chưng cất, nước rượu một này, thường được gọi là rượu thấp (low wine), sẽ chứa khoảng 30% độ cồn (Ethanol) trong thể tích rượu. Nước rượu một này sẽ được chưng cất lần thứ hai. 1% phần rượu đầu của lần chưng thứ hai này, được gọi là nước rượu đầu (Head), có nồng độ rượu lên đến 83%, và có một mùi nồng rất khó ngửi, và do đó thường bị loại bỏ (nhưng trên thực tế, nước rượu đầu này thường được trộn lẫn với mẻ rượu sau để sử dụng lại). Chu kỳ chưng cất vẫn tiếp tục, và nước rượu kế có nồng độ khoảng 70% và thường được gọi là nước rượu tim (Heart), và đây chính là nước rượu sẽ được đưa ra thị trường với cái tên Brandy. Phần nước rượu thấp còn lại sau khi chưng cất, được gọi là nước rượu đuôi (Tail) sẽ được trộn vào mẻ rượu khác để sử dụng trong tương lai.
Chưng cất rượu không chỉ đơn thuần làm gia tăng nồng độ cồn trong rượu; nhiệt độ và vật liệu dụng cụ sử dụng trong việc chưng cất rượu (nồi đồng) cũng tạo ra nhiều phản ứng hóa học trong suốt quá trình chưng cất: các phản ứng hóa học này tạo sẽ ra nhiều thành phần thơm mới, thay đổi tương đối số lượng thành phần thơm trong rượu và thành phần phân hủy nước (Hydrolysis), như các chất Esters.
 
2. Ủ rượu
Rượu Brandy được sản xuất bằng 1 trong 3 cách ủ rượu sau đây:
– Không ủ gì cả: Hầu hết loại rượu Pomace Brandy và một số rượu trái cây Brandy không được ủ trước khi đóng chai. Và do đó, tạo được nước rượu trong và không màu sắc.
– Ủ trong một thùng gỗ: Nhiều loại rượu Brandy với màu vàng tự nhiên hay màu nâu là do được ủ trong thùng gỗ sồi. Một số loại rượu Brandy được bỏ màu đường Caramel để tạo màu sắc giống như màu ủ trong thùng gỗ.
– Ủ theo phương pháp Solera: Một số loại rượu Brandy, đặc biệt là sản xuất từ Tây Ban Nha, được ủ theo thệ thống Solera.
 
(Còn tiếp nhiều kỳ)
 
Nguyên Lạc

READ MORE - TẢN MẠN VỀ RƯỢU NHO (8) – Nguyên Lạc

MÂY LÁ, "GIA TÀI CỦA MẸ" – Thơ Lê Phước Sinh


 
          Nhà thơ Lê Phước Sinh


MÂY LÁ
 
Lồng ngực
mở ra
Mây lá
dạt dào
Nồng nhịp thở
cùng chung nỗi nhớ
À ơi...
chiều chiều
lại ngóng phương xa
Chim bầy lẻ bạn
xót xa
ơ chiều...

 
"GIA TÀI CỦA  MẸ" (*)
 
Trên xanh bạc trắng tóc
Dưới vực bạc lòng người
Vỗ tay mà ca hát
Ngồi bệt, méo miệng cười.
---
(*) Bài hát của Trịnh.
 
Lê Phước Sinh

READ MORE - MÂY LÁ, "GIA TÀI CỦA MẸ" – Thơ Lê Phước Sinh

Saturday, April 29, 2023

Chùm ảnh HOA LAN TÍM - Chu Vương Miện

Bấm chuột vào hình để phóng to.





 

READ MORE - Chùm ảnh HOA LAN TÍM - Chu Vương Miện

PHẢI EM CON GÁI PHONG ĐIỀN- Thơ Nguyễn An Bình

 





NGUYỄN AN BÌNH


PHẢI EM CON GÁI PHONG ĐIỀN


Anh về qua lộ Vòng Cung

Phải duyên thì gặp xin đừng quay lưng

Nét duyên con gái miệt vườn

Thơm cam Nhơn Ái quít đường Giai Xuân.


Qua cầu con nước bâng khuâng

Mương Điều Vàm Xáng mùa vàng lao xao

Chôm chôm vú sữa ngọt ngào

Nhớ về Nhơn Nghĩa hát câu huê tình.


Rộn vang tiếng trống hội đình  

Kỳ yên hát bội rập rình thêm vui.

Trà Niền cây trái xanh tươi

Cho môi em ngọt những lời thanh tân


Lời rao chợ nổi ân cần

Bẹo ai thì bẹo – bẹo anh sao đành

Chèo xuồng hết vành đai xanh

Nghe hương tóc lựng thơm lành sầu riêng.


Em ơi con gái Phong Điền

Anh thương má lúm đồng tiền  từ lâu 

Mai về lại nhớ Hạ Châu

Bén duyên xin đợi cau trầu gởi qua.

















READ MORE - PHẢI EM CON GÁI PHONG ĐIỀN- Thơ Nguyễn An Bình

Friday, April 28, 2023

GIẬN – Thơ Trần Mai Ngân


 
                     Nhà thơ Trần Mai Ngân


GIẬN
 
Giơ gươm chém thật cao
Lác đác xác hoa Đào
Rơi theo ngọn gió lả
Ngộ! Đời là hư không…
 
Trần Mai Ngân

READ MORE - GIẬN – Thơ Trần Mai Ngân

LỜI TỰ TÌNH - Thơ Trương Công Hải

 

Nhà thơ Trương Công Hải

LỜI TỰ TÌNH

(Tâm sự của bản thân, người đã rất sớm đứng trên lề đời từ khi 10 tuổi.)

 

Mùa xuân đến én chao đầy biển vắng

Em duyên ngầm sóng tóc vỗ bờ vai

Chút ngây thơ như che dấu ngại ngùng

Lòng anh đã tới nơi bờ tình ái

Em là nắng gió lên ươm đường tơ

Buồn vu vơ mơ dáng ai thẹn thùng

Chút bâng khuâng em chao nghiêng vành nón

Để đêm về thao thức những vần thơ

Vương chút tình,thì thôi anh ở lại

Để một lần cùng chung bước song đôi

Để nhiều lần cùng chịu nỗi đời trôi

Có những đợt sóng đời xô nghiêng ngã

Mà bờ sao xa quá đổi người ơi

Có những trận bão đời công phá

Mà bình yên sao đỗi quá xa vời

Dừng bước  bôn ba,qua đi thời lận đận

Rồi những lúc nghĩ suy về thân phận

Bỗng thấy đời là phiên chợ phù hoa

Mua bán lợi danh,mưu mô, cài đặt

Mang mặt nạ người che dấu điêu ngoa

Này em hỡi

Mộng đời thường là giấc chiêm bao

Nỗi niềm nào rồi cũng có hư hao

Cho nên khi hạnh phúc

Chính là lúc buông... trao...

Chuyến đời rong,tuổi rêu ngồi nhìn lại

Kiếp người trôi,nhanh như một Sat Na

Ao ước gì có trái tim dung lượng

Phủ sóng tình thương mến bao la

Một lần nữa xin cám ơn Thượng Đế

Người đã tha thôi đọc lệnh cuộc đời

Để tôi về vun vén lại hồn tôi!

                          Trương công Hải

                            Tháng 4/2023

READ MORE - LỜI TỰ TÌNH - Thơ Trương Công Hải