Trạch An – Trần Hữu Hội
Khi hai đứa con gái cho nổ máy chiếc xe tay ga, ông Hoán còn
dặn với theo:
-Mấy ngày trước thì chậu vừa vừa khoảng ba, bốn trăm, giờ
này chắc chỉ một trăm, trăm rưởi thôi con nhé. Nhớ lựa búp có chớm vàng mới
kịp.
Tiếng “da” thật to của hai cô con gái làm ông Hoán yên tâm,
ông kéo cái bàn xa cầu thang thêm một chút, nơi ông định sẽ đặt cây mai chưng
mấy ngày tết.
Từ ngày bán cái nhà ở quê, cơ ngơi mà vợ chồng ông tằn tiện
dựng gầy hơn nữa đời mới có. Ông vào Sài gòn mua một căn nhà, không to, nó chỉ
dài hơn cái phòng ăn ở nhà ông một chút, dược cái là có thêm lửng và lầu, cũng
tạm đủ cho cả gia đình ông ta túc, ông thì cho là chật, nhưng các con ông thì
cho là thoải mái vì bấy lâu chúng ở nhà thuê, cứ chung nhau trên cái nệm mỏng.
Ba đứa con gái và một thằng con trai. Năm ngoái có thêm thằng rễ rồi đứa cháu
ngoại ra đời, lại chuyển nhà, cũng được hai phòng. Gọi là phòng nhưng chỉ đủ
cho hai cái nệm thước tư, ở giữa có cái ngăn bằng gỗ.
Tự cho mình là tằn tiện là vì khi vợ chồng ông lấy nhau, hai
người không có lấy một đôi nhẫn cưới. Gia đình hai bên thì có đó nhưng không
còn gì mà cho, Những đứa con ra đời trong thiếu thốn, xoay chạy cũng chỉ sữa
“ông Thọ” pha thêm chút đường, đứa nhỏ thì thế, mấy đứa lớn ăn thịt nhưng là
thịt “bàng nhạng”. không mỡ mà không nạc, tội chúng nó, nhai mãi mà không
nhuyễn được đành phải nuốt chứ nhổ thì uổng ! Cũng may là ông bỏ dạy sớm, ra
làm nghề chụp ảnh. Lương của vợ ông một tháng không bằng ông chụp một cuộn phim
đen - trắng. Bù qua sớt lại gọi là đủ ăn, có dư ra đôi chục ngàn chơi cái huê
cái hụi, để dành khi ốm đau!
Nhớ cái ngày chia tay bà con láng giềng, ai cũng bịn rịn bởi
ông là người hiền lành tử tế. Nghèo thì nghèo thiệt, nhưng có chút gì cũng sẻ
chia.Mười tám năm trước,ông mua được cái xe máy, cả xóm nhờ chiếc xe. Đi đâu xa
chút thì mượn, có trở ngại công chuyên về trể thì ông cứ chiếc xe đạp, đạp đi
chụp hình dạo. Đi bệnh viên Huyện, Tỉnh thì ông chở đi, nhiều lần ông phải bỏ
tiền nộp phạt cho Công an giao thông vì chở ba người. “Vậy thôi, người ta đi
bệnh viên chưa có tiền thuốc lấy đâu mà nộp phạt!” Ông thường nói với vợ như
vậy. Ông san sẻ cái khó của mọi người nhưng với bản thân thì tiện tặn lắm. Ông
thường dạy con như cách ông sống “ Mình ăn thì hết chớ người ta ăn thì còn…”
Ông càng mạnh miệng hơn khi cách nay bốn năm, một cơn đột
quy đến với ông, tưởng khó qua khỏi, vậy mà đưa vào tới Sài gòn, hai ba người
hàng xóm lên xe theo ông, ông trở về yên ổn, ca phẫu thuật đặt cái “ Xì Ten”
gọi là thành công. Lúc lên xe, vợ ông lưng lối chỉ chín triệu bạc, cầm cái
“lắc” vàng mới mua được nhờ tiền hưu. Khi bệnh viên dòi đóng chín chục triệu
cho ca phẫu thuật thì cái chết cầm chắc trong tay. Tiên đâu có mà mổ. Hàng xóm,
bạn bè… thông báo cho nhau, tin bay tới bên Mỹ, bên Canada… Rồi như có phép lạ,
đứa con lên phòng dịch vụ bệnh viên đóng cái rụp! Hai mươi ngày nằm lại, lúc
về, con ông nói còn thừa cả chục triệu, sữa và quà không tính! Toàn tiền giúp
của bà con bạn bè, không nợ ai một đồng.
Giờ thì ông đang chuẩn bị đón cái tết nơi cái chốn gọi là
đắt đỏ nhì thế giới, sau Hà Nội! Đó là người ta nói vậy chứ ông mới vào chưa
tới hai tháng nên cũng chưa biết gì!
Đắt đỏ thì ông tính theo cái chuyện đắt đỏ, mua cây mai
chưng tết thì vội gì mà dè mấy ngày gần tết mà mua, cứ chiều ba mươi ê hề mà
chọn, không bán rẻ thì chở về Miền Tây, Quảng Ngãi, Bình Định…à, lỗ tiền xe!
oOo
Hai đứa con trở về, khi nó thắng xe trước ngỏ, nụ cười trên
môi ông Hoán tắt hẳn. Hai chậu mai chúng mua về làm ông thất vọng, không có một
búp nào ra hồn, búp lá cũng chỉ lèo tèo:
-Hết rồi hay sao con mua mai gì kỳ vậy ? xấu thế này mà rước
tới hai chậu!
Hai cô con cùng trả lời:
-Hết rồi ba, con có mua bông giả về gắn thêm!
-Thì thôi, về mua hoa tươi cắm cũng đẹp mà. Mai thế này thì
chưng làm gì! Bao nhiêu vậy?
-Dạ…ba trăm.
Ông Hoán buồn rười rượi, giận nữa, nhưng ví cận tết cận
nhất, ông im lăng. Ngồi xuống xoay xoay xem kỷ hết cây mai này tới cây mai kia,
Ông tính chuyện ghép cả hai cây làm một chậu!
Từ cái ngày các con ông lớn lên, học ra trường rồi đi làm,
gia đình ông cũng qua cái túng thiếu, khỏi nuôi chúng cái ăn cái ở, ông cho
chúng tự chi tiêu, nhiều khi ông giật mình vì chúng tiêu pha khá rộng! Có hôm
vào thăm, chúng chở ông đi ăn nhà hàng Hàn Quốc, trả một triệu ba cho bữa ăn
làm ông choáng váng! Khi chúng hỏi “ ngon không ba?” . Ông cười:
-Nhiều tiền quá, cho ba tô phở thì ngon hơn!
-Ba, ăn cho biết thôi mà, mai ăn mì tôm với tụi con ba ạ.
Ông biết con ông rất thương cha thương mẹ. Nhưng từ cái bữa
ăn đó, ông hơi lo vì chúng tiêu pha không như ý ông, không như ông muốn ! Vợ
ông cũng như ông, nhưng thấy ông không vui an ủi:
-Con nó làm được thì cứ cho nó tiêu pha, ngày còn nhỏ tụi nó
khổ rồi!
Có một đều an ủi ông, ngày ông vào thăm con nơi xóm trọ,
người ta ai cũng chào ông thân tình, ông thấy lạ, hỏi các con:
-Sao họ biết ba mà chào hỏi thế, nghe nói “dân Sài gòn”
không ai quan tâm tới ai mà…
Chúng cười:
-Tụi con cũng sống như ba vậy, quan tâm họ thì họ thương
mình. “Mình ăn thì hết, người ta ăn thì còn.” Chúng lại nhắc cái câu ông thường
nói.
Gặng hỏi ông mới biết. Tháng lương đầu tiên của mỗi đứa,
chúng mua sữa hết, đem biếu cho người già nghèo khổ trong xóm, rồi sau này
thỉnh thoảng chúng mua quà cho họ, ai ốm đau thì cho tiền mua thuốc…Ông thích
lắm, nhưng lâu rồi ông cũng quên. Giờ nhìn hai chậu mai, ý nghỉ “xem nhẹ đồng
tiền” lại lẩn quẩn trong tâm trí ông!
Thường thì khi nào thấy ông buồn hay có đều gi phật ý là các
con hoặc vợ ông an ủi, lần này cả mẹ lẫn con im re, có phần vui hơn nên ông
càng buồn ! “Thôi thì tết nhất, cứ có hoa là đẹp rồi”. Ông cho cả hai gốc vào
một chậu rồi đứng ngắm nghía, gắn thêm vài cái bông , lá, búp giả…Chậu mai tươi
lên. Đứa gái út đi chơi về lôi trong túi ra một nắm những trái cầu xanh .đỏ
.vàng…Phúc, Lộc, Thọ với tua tua…gắn lên trông cũng rực rỡ tết nhất, tuy có hơi
màu mè !
Thấy cả nhà vui ông cũng vơi buồn.
oOo
Nhà có lệ thường là sau khi cúng giao thừa, thắp nhang bàn
thờ…thì ông lì xì cho các con gọi là tài lộc đầu năm. Năm nay, vợ ông không
chuẩn bị gì cả. ông hỏi thì bà nói:
-Mình lớn tuổi rồi, cứ để con cái nó mừng tuổi mình thôi.
Có lẽ dã chuẩn bị sẵn, sau giao thừa chúng kéo nhau trên lầu
xuống, đứa nào phong bì đó, đến trước ông và vợ:
-Chúng con mừng tuổi ba mẹ.
Ông cảm động lắm, quên hết muộn phiền. Người ta nói: “nước
mắt chảy xuống”. Ông chưa hề đòi hỏi gì các con, cũng chưa khi nào chúng đem
tiền về cho ông bà, mặc dù chúng làm ra khá tiền…Nhưng mua chiếc xe, cái máy
tính, ông nói với bà : “ Cứ cho con đi em…”
Xong thủ tục mừng tuổi, đứa con gái lớn nói:
-Ba, hai chậu mai không phải giá ba trăm đâu ba!
Ông nhăn mặt hỏi:
-Vậy chớ bao nhiêu?
-Dạ… bảy trăm!
Ông muốn lớn tiếng la con, nhưng:
-Khoan đã ba, nếu là ba, ba cũng mua giá đó mà có khi hơn,
nếu trong túi ba có nhiều tiền…Mai thì vô số chậu đẹp, chỉ giá hai, ba trăm,
búp nhiều…nhưng có bà già ngồi với hai cây mai này, bên cạnh là đứa cháu đang
vốc cơm ăn, Hai bà cháu ở Tây Ninh, hai gốc mai này là mai nhà, nghe người ta
kháo nhau đem mai lên Sài Gòn bán được nhiều tiên nên nhờ người bứng hộ, đem
lên bán kiếm tiên về mua thuốc cho ba đứa bé bị bệnh. Không biết chăm nên không
ra búp ra hoa chi cả, bốn ngày rồi không ai mua! Khi con thấy đứa bé vốc nắm
cơm đã khô trong cái hộp xốp, con quyết định mua hai gốc mai, hỏi giá, bà nói:
-Một trăm ngàn củng được, đủ tiền xe cho nội về Tây Ninh
thôi! nội lỡ dại nghe người ta nói mà tham…
-Con gởi bà hai trăm cho hai cây mai, xì xì đứa bé năm trăm.
Hai đứa con biết là có thể bị lừa, nhưng nếu không thế thì chắc chắn là mấy
ngày tết cứ ray rứt không yên!
Ông lặng người, mắt ông đỏ lên rồi bên khóe lăn xuống môt
giọt nước mắt, Giọng ông nghèn nghẹn:
-Ba cảm ơn các con, là ba, ba cũng sẽ như thế, có bị lừa
cũng được!
Ông hạnh phúc lắm, trong ông như vừa rộ lên một rừng hoa!
Những gì ông dạy con cái bấy lâu nay đã đơm hoa và nỡ rộ. Ông nhìn chậu mai, nó
như đã nỡ hoa thật, ông lại lẩm bẩm: “Ba…ba cảm ơn các con!”.
Trạch An – Trần Hữu Hội.
(Đăng trong TÌNH QUÊ 15 của Hội đồng hương Quảng Trị,
tại Đà Nẵng xuân Ất Mùi 2015)
Nguồn: FaceBook của Lê Hùng
