Chiếc xe tải gầm rú, thở phì phò
như trâu kéo gỗ nhưng chẳng làm ai chú ý, bởi họ đã quá quen với cái âm thanh
quái lạ này. Chiếc xe tải đã bong tróc, rỉ sét, nhiều mối hàn và đủ các loại ốc
vít, nhưng hầu như tất cả mọi sự gá lắp đều lỏng lẻo, khiến mỗi dao động đều tạo
ra những âm thanh ồn ào tới mức người ngồi trên xe muốn nói chuyện với nhau phải
quát lên như cãi vã.
Người ta gọi chủ xe là ông Hoàng phế
liệu.
Mới nghe, chắc nhiều người nghĩ,
cái tên “ông Hoàng phế liệu” là cách nói thậm xưng để ghi nhận sự thành đạt một
người trong nghề thu mua phế liệu. Nhưng không, chỉ đơn giản là ông tên Hoàng,
chuyên làm nghề vận chuyển phế liệu, bằng một chiếc xe cũng đáng được xếp vào
hàng phế liệu!
Đêm nay, khối phế liệu được gọi là
xe ấy về tới nơi cần tới thì trời đã khuya. Một điều khác thường là trong lúc
ông Hoàng còn nấn ná trên xe thì cửa bên lơ cọc cạch mở, một người đàn bà dè dặt
bước xuống. Người phụ nữ nhìn quanh, vẻ lạ lẫm, rờn rợn, bất an. Qua ánh đèn
pha mờ mờ của chiếc ô tô phế liệu, hiện ra ngôi nhà nhỏ nằm giữa một khu đất
khá rộng được che chắn bởi những tấm tole rỉ sét. Chung quanh ngôi nhà được vây
quanh bởi những thùng phuy, bồn nước, vỏ đạn các loại. Người đàn bà không hiểu
mình đang ở đâu, rồi chuyện gì sẽ đến với mình, đêm nay, và cả những ngày sắp tới.
Rồi suy nghĩ liều mạng thoáng nhanh trong đầu: tới cái chết còn dám cân nhắc
thì đời này có quái gì phải sợ? Cảm nghĩ hỗn độn đó đã bị cắt ngang bởi tiếng
nói cộc lốc như ra lệnh của Hoàng: “Vô nhà ngủ đi!”
Người đàn bà bước vào, chậm rãi
nhìn kỹ ngôi nhà sau khi Hoàng bật điện lên. Gọi là nhà cũng đúng, gọi là chòi
cũng không sai, vì dù nhếch nhác nhưng nó có đủ vật dụng cho cuộc sống, nhưng
chỉ rộng chừng non ba chục mét vuông. Điểm
mà người phụ nữ này chú ý là ngôi nhà không to, phần bày biện khá đơn giản, sơ
sài. Giữa nhà là một bộ bàn ghế được lắp ghép từ những tấm thép khá dày; một
cái tủ sắt đã cũ và một cái giường sắt được lót bằng một tấm ván đủ cho một người
nằm ngủ.
- Lên đó mà ngủ. Đóng cửa hay không cũng được.
Nói xong Hoàng bước ra khỏi nhà. Sau một ngày
mệt nhoài, dù dè dặt nhưng rồi người đàn bà cũng đặt lưng xuống giường, mở mắt
nhìn lên trần nhà, thầm nghĩ, rồi sáng mai mình sẽ đi đâu? Về đâu? Về nhà cha mẹ
ruột ư? Không. Tuyệt đối không!
***
Chiếc xe phế liệu của Hoàng đang ì ạch
chạy qua những đoạn đường vắng ngắt. Bên đường loáng thoáng rừng cao su tối
đen. Một người đàn bà đứng bên đường đưa tay vẫy xe. Hoàng cho xe chạy qua nhưng
vẫn tò mò liếc nhìn gương chiếu hậu, thấy người đàn bà chạy theo xe vài bước rồi
tuyệt vọng dừng lại. Trong suy nghĩ của Hoàng, trời đã tối mà có người đón xe ở
nơi hoang vắng là điều cần cảnh giác. Chạy hơn một trăm mét, Hoàng lại nghĩ: biết
đâu người này muốn đi nhờ thiệt, nếu bị bỏ lại giữa rừng đêm, họ gặp phải rủi
ro thì sao? Cũng có thể đây là một vụ dàn cảnh để cướp. Thích cướp thì cho cướp!
Mà, họ cướp chiếc xe không ra xe này để làm gì? Hoàng chép miệng rồi cho xe lùi
lại, nhoài người qua mở cửa cho người đàn bà bước lên. Có thể đây là số lùi định
mệnh của hai người. Chạy được một đoạn khá xa, Hoàng bật nói như gắt:
- Về đâu?
- Không biết!
- Sao không biết?
- Chồng bỏ.
- Mai về lại không?
- Không về nữa.
Những lời trao đổi cộc lốc cho thấy
vẻ bất cần của cả hai người. Không hiểu hai người ít nói hay tiếng động và tiếng
gầm rú của máy xe làm cho họ không muốn nói. Trên cả đoạn đường dài gần năm chục
cây số, Hoàng chỉ nói bâng quơ, chẳng ra mời, chẳng ra biểu: “Về nhà tôi ngủ rồi
mai tính!”. Người đàn bà không trả lời, yên lặng nhìn vào màn đêm tối mịt và mải
theo đuổi những suy nghĩ của riêng mình. Không biết những ngày tháng tới sẽ như
thế nào nhưng hiện tại thì cô không muốn sống nữa. Cô xuất thân từ một gia đình
vào hạng trung lưu của một huyện khá đông dân cư. Cha mẹ đặt tên con là Thu, với
niềm tin rằng những người con gái mang tên Thu thường là những người có mệnh số
sung sướng. Hình như vậy. Từ nhỏ cho tới lúc trưởng thành, Thu chỉ biết đi học
trong sự cưng chiều của cha mẹ và đứa em trai kém Thu ba tuổi.
Tình yêu đến với Thu khi cô vừa học
xong Đại học sư phạm Anh. Người thanh niên lịch thiệp, giàu có và trí thức như
mong ước của Thu đã xuất hiện. Họ hẹn hò và mong ngóng nhau từng ngày như bao
nhiêu người yêu nhau khác. Anh ấy đến đón cô sau giờ tan buổi dạy, rồi chở cô
đi chơi đây đó. Tất cả đã thêu dệt nên những kỷ niệm tưởng chừng không thể nào
quên trong tâm hồn của người đang yêu, được yêu. Và cô giáo dạy tiếng Anh đã
tràn ngập niềm vui khi người yêu ngỏ lời cầu hôn. Ngày đám cưới của hai gia
đình giàu có và trí thức trong huyện được bà con khen xứng danh “Môn đăng, Hộ đối”.
Sóng bước bên người chồng cao to, khuôn mặt thanh tú khiến cô dâu trào dâng nỗi
vui sướng, tự hào. Đêm động phòng là một kỷ niệm đáng nhớ trong cuộc đời của mỗi
người con gái khi lấy chồng, nhưng đối với Thu là khởi đầu cho sự bi kịch và dấu
chấm hết một tình yêu mà Thu đã nuôi dưỡng hơn hai năm qua. Bước vào phòng tân
hôn, Thu ngả mình trên chiếc giường cưới sang trọng được đặt trong căn phòng
khá rộng, thơm nức mùi nước hoa đắt tiền mà nhà trai đã chuẩn bị sẵn. Người chồng
đi vào phòng và anh nhẹ tay khép cửa. Hai người nằm cạnh nhau rồi trao nhau những
lời yêu thương về một gia đình đầy ắp sự hạnh phúc sau này. Rồi điều gì đến
cũng phải đến. Cô dâu trân mình lên, đôi chân duỗi thẳng và cứng ngắc, hai bàn
tay nắm chặt lại và rung rung theo một phản xạ tự nhiên, cặp mắt trợn ngược,
hai hàm răng cắn chặt vào nhau, dòng nước bọt chảy dài bên khóe miệng. Một hình
ảnh đáng sợ của cô dâu xuất hiện khi đôi vợ chồng trẻ kết thúc cuộc giao hoan.
Chú rể vùng chạy ra khỏi phòng, bỏ mặc cô dâu đang nằm trên giường, khi trên
người không một mảnh vải che thân. Người nhà hoảng hốt đưa cô dâu đang bị động
kinh đến bệnh viện.
Trường hợp con người bị lên cơn động
kinh khi gặp sự hưng phấn và kích thích cao độ rất hiếm xảy ra, không hiểu vì
sao sự hiếm hoi ấy lại đến với một người con gái vừa đẹp, vừa phơi phới ước mơ
như Thu. Thật ra điều này Thu đã biết vì lúc còn nhỏ cô đã từng vài lần lên cơn
động kinh, nhưng khi trưởng thành thì không còn nữa. Mẹ cô là người có học vấn
cao, đã từng khuyên con gái không nên lấy chồng, nhưng tất cả những lời khuyên
đầy trách nhiệm đó đã bị cô bỏ qua để nuôi lớn tình yêu của bản thân. Tình yêu
đầy lãng mạn trong cô đã tan chảy từ khi người chồng chỉ thẳng tay vào mặt Thu:
“Cô là người đã đem tai họa đến cho gia đình tôi, ba mẹ tôi không muốn cô có mặt
trong ngôi nhà này nữa”. Lòng đau như cắt, Thu tự thấy như mình là một loại phế
liệu của gia đình nhà chồng, cô bước ra khỏi nhà ngay trong đêm. Sau hai ngày
đêm lang thang trong sự tuyệt vọng, Thu được ngồi lên chiếc xe thuộc loại phế
liệu để về đến một ngôi nhà chất đầy phế liệu.
Thu mừng run người nhưng vẫn giữ
thái độ thận trọng, chậm rãi quay trở lại ngôi nhà khi Hoàng nói theo “Không đi
đâu cả. Tôi cho cô sống ở đây”. Đó là tất cả những gì đã diễn ra khi Thu đến cảm
ơn Hoàng đã cho mình ngủ nhờ qua đêm. Thu kể hết cuộc đời của mình cho Hoàng
nghe, Hoàng im lặng, mắt nhìn vào khoảng xa xăm. Cuộc sống của hai người cứ lặng
lẽ đi qua. Hằng ngày, Hoàng vẫn chở phế liệu là các loại sắt thép, vỏ đạn… còn
sót lại sau chiến tranh mà người dân đi thu lượm ở trong rừng đưa về. Đôi bàn
tay rướm máu nhưng Thu vẫn cần mẫn dọn dẹp căn nhà và cả khu vườn. Căn chòi đã
được làm lại nhìn ra dáng một ngôi nhà; khu vườn rộng mênh mông của ông Hoàng
phế liệu trông cũng không còn hoang tàn
như trước.
Nghe nói cách đây hơn bốn chục năm,
có cặp vợ chồng trẻ trông dáng cũng đẹp đôi lắm, về đây chặt cây rừng làm nhà rồi
tối tối dạy chữ cho bà con trong xóm. Không biết vợ chồng này dạy bằng cách gì
mà đã làm cho cái đầu của những thợ rừng vốn đã quanh năm, suốt tháng trong rừng
và tưởng chừng như chai lì trước cái chữ, vậy mà họ đọc được, viết được rồi làm
được cả toán cộng và toán trừ. Cái chữ đã làm cho xóm rừng này thay đổi hẳn,
không còn tăm tối như trước. Nhưng không may, sự xui rủi của cuộc đời đã đến với
đôi vợ chồng mà bà con nơi đây đều gọi bằng cô, bằng thầy. Cả hai đều chết vì sốt
rét cách nhau khoảng hơn mười ngày, bỏ lại đứa con trai mới hai tuổi. Đứa nhỏ
đó chính là ông Hoàng. Có hai vợ chồng trẻ làm nghề rừng, đến với nhau đã lâu
nhưng không sinh con, đã đưa Hoàng về nuôi như một sự trả ơn cho thầy, cô của
mình. Hoàng lớn lên trong sự yêu thương của hai người. Không hiểu có phải do định
mệnh hay không mà người cha nuôi của Hoàng lại bỏ làm nghề cưa gỗ để chuyển
sang đào phế liệu trong rừng. Hồi đó cuộc chiến tranh dài đăng đẳng kết thúc
chưa lâu, nên trong rừng còn cơ man nào những quả bom, mìn chưa nổ và chính quyền
cũng chưa đề ra chính sách thu hồi vật liệu nổ. Bà con trong xóm đặt cho ông là
“Bình Liều”, nhưng họ chỉ nói mỗi khi ông vắng mặt, họ hiểu rằng ông ta dám liều
mạng để tháo kíp nổ của quả bom, trái đạn là do nhu cầu mưu sinh. Vợ của ông
hình như không chịu nổi sự căng thẳng thần kinh với “nghề” của người chồng, hay
vì lý do nào đó mà đành bỏ chồng đi làm vợ người đàn ông khác ở ngoài tỉnh. Những
người hàng xóm sợ những quả đạn ông đem về nằm trong vườn sẽ phát nổ, nên họ
cũng dọn nhà đi cách xa tầm sát thương của quả nổ. Vậy là ngôi nhà cha con ông Bình
Liều nằm cô độc giữa khoảng đất rừng trống vắng. Và sau này khoảng đất mênh
mông đó đã trở thành tài sản riêng của Hoàng. Từ tình thương dành cho người cha
nuôi, đã tạo cho Hoàng trở thành một con người chai lỳ trước nỗi sợ hãi và cái
chết. Sau mỗi buổi đi học về là Hoàng ngồi cưa bom với cha của mình, mặc cho sự
rủi ro có thể đến với họ bất cứ lúc nào?
Trong những đứa bạn học với Hoàng
thì chỉ có Lâm là người thường đến nhà chơi. Bạn học cùng lớp đều xếp Lâm vào
loại liều mạng. Tình bạn của họ kéo dài cho tới lúc học xong trung học phổ
thông thì Lâm vào Đại học, còn Hoàng đi nghĩa vụ quân sự. Vào quân đội, Hoàng
được đưa vào binh chủng công binh và cũng chuyên làm nhiệm vụ rà phá bom mìn,
nhưng lần này thì khoa học hơn và ít rủi ro hơn. Ra quân không lâu thì cha nuôi
qua đời, Hoàng chọn nghề lái xe chở phế liệu như một cách kế nghiệp. Lâm tốt
nghiệp Đại học khoa kinh tế và về làm ở ủy ban nhân dân huyện nhà, rồi cưới vợ
sinh con.
Cuộc sống lặng trôi, mỗi người tự
an phận với cái hiện có của mình. Hoàng vẫn chở phế liệu. Thu vẫn cần mẫn với
công việc dọn nhà, dọn vườn. Lâm vẫn chăm chỉ với công việc nhân viên văn phòng
và luôn đau đáu với ước mơ được lên lương, lên chức cao hơn. Mỗi tuần, Lâm đến
nhà Hoàng một lần nhưng tuyệt nhiên không đưa vợ con theo. Từ lúc Lâm được lên
chức chánh văn phòng ủy ban nhân dân huyện thì chuyện thăm viếng cũng thưa dần.
Chức càng to công việc càng nhiều, rồi phải họp hành nhiều hơn, Hoàng luôn nghĩ
như vậy, nên tình bạn của họ không vì ít gặp mà thay đổi.
Lâm gặp nạn. Không biết đây là tai
họa, hay Lâm đang phải trả giá cho những hành vi thật sự của mình? Lâm bị kiện,
người đứng đơn kiện là một cán bộ trong huyện và cũng là chồng của một nữ nhân
viên dưới quyền của Lâm, kèm theo tờ đơn là những tấm hình chụp hai người từ
trong một khách sạn đi ra. Lâm và cô nhân viên chối bay, chối biến cái tội ngoại
tình mà người chồng nêu ra trong đơn. Họ đều thanh minh là cùng đi công tác rồi
ngủ chung khách sạn nhưng mỗi người đều thuê phòng riêng. Cái lý do này đã chọc
giận ông chồng bị cắm sừng, anh quyết tâm điều tra cho ra nhẽ. Thật ra, chuyện
tư tình của Lâm và cô nhân viên thì phần lớn cán bộ trong huyện đều biết, nhưng
không ai dám nói ra, dù cho đó là bạn thân. Ai cũng hiểu cái chức chánh văn
phòng rất gần với chức phó hoặc chủ tịch ủy ban nhân dân huyện. Câu chuyện cán
bộ văn phòng ủy ban huyện ngoại tình tự nhiên lắng xuống một cách bất ngờ. Người
chồng rút đơn kiện và xin lỗi vì sự hiểu lầm lòng chung thủy của vợ. Gia đình họ trở lại đầm ấm như xưa, còn trong
lòng họ nghĩ sao về nhau thì chẳng ai biết. Cái kết là Lâm được chuyển sang làm
nhân viên phòng tài chính ở một huyện kế bên. Vợ Lâm làm đơn xin ly hôn, và tòa
án huyện cũng sớm quyết định đồng ý theo đơn, khi Lâm thuận tình để lại mọi tài
sản cho vợ và con gái. Nhiều cán bộ cứ thắc mắc, là chuyện động trời cả huyện đều
biết mà sao lại kết cục nhanh gọn như vậy? Chị nuôi căn tin của huyện tiết lộ,
là trước khi kết thúc chuyện kiện cáo, chị có thấy ông bí thư huyện ủy mời Lâm
đến ăn cơm chung và trò chuyện rất lâu. Không nghe ông bí thư huyện nói gì,
nhưng chị nuôi thấy Lâm khóc và nói “Cháu sẽ làm theo lời chú”. Nghe qua câu
chuyện, nhiều người khen ông bí thư huyện ủy xử lý có tình có lý, vì họ hiểu rằng
trên đời này không có ai là thứ bị bỏ đi.
Từ ngày Thu về sống chung với Hoàng
tới nay đã hai năm, cuộc sống chung quanh cũng nhiều thay đổi. Đường sá được mở
rộng và tráng nhựa, nhà cửa mọc san sát ra dáng phố thị chứ không không còn là
một vùng quê miền núi. Khu vườn rộng hơn bốn cái sân bóng đá của ông Hoàng phế
liệu đã trở thành một thứ tài sản quá lớn mà không ai dám ước mơ được sở hữu.
Riêng Hoàng và Thu vẫn không thay đổi. Hoàng vẫn lái xe chở phế liệu thuê hằng
ngày, Thu vẫn là người làm vườn và chừng vài ngày dẫn một số người nước ngoài
đi thăm chơi trong thị trấn. Lâu lâu Lâm về thăm, tình bạn của hai người vẫn
như cũ.
Gần trưa, Hoàng đi bộ về nhà sau
khi chạy chiếc xe tải vào gara do lâu
ngày chưa được kiểm tra. Thấy Lâm từ trong nhà đi ra rồi vội vã dắt xe đi,
Hoàng thấy vui vì có bạn tới thăm, Lâm đứng lừng khừng khi nghe lời mời vô nhà
của Hoàng. Bước vô nhà, trước mắt của Hoàng là một cảnh tượng đáng sợ. Thu đang
nằm giữa nhà, toàn thân co giật biểu hiện của một cơn động kinh. Lâm nói lí nhí
với Hoàng: “Tao xin lỗi mày. Tao xin lỗi mày...”. Từ lúc biết Thu mắc bệnh động
kinh, Hoàng đã tìm hiểu và biết được người từng bị động kinh sẽ rất dễ lên cơn
mỗi khi gặp sợ hãi vì tác nhân bên ngoài.
Hoàng nhận ra là mình đã lờ mờ hiểu một phần câu chuyện.
Hai người bạn ngồi đối diện nhau
trong khu vườn nhà Hoàng và câu chuyện của họ là sự sòng phẳng của những người
đàn ông:
- Tao chỉ mới ôm nhưng cô ta quá hoảng sợ dẫn
đến động kinh.
- Chắc mày nghĩ tao với Thu không phải là vợ
chồng.
- Tao xin lỗi mày, bởi vì tao thấy Thu quá đẹp
nên tao không kìm được cảm xúc.
- Lỗi lầm lần đầu của mày đã được
ông bí thư huyện ủy tha thứ, nhưng lần này thì không biết tao có nên tha thứ
cho mày hay không?
- Tao mong mày tha lỗi cho tao.
- Tao chỉ yêu cầu mày không nên làm
cán bộ nhà nước nữa. Nếu không biết kìm chế bản thân trước sự ham muốn thì cách
tốt nhất là nên nhường cho người đàng hoàng, chín chắn.
Cuộc nói chuyện của hai người kết
thúc. Nhiều người thấy tiếc nuối và khó hiểu khi một cán bộ giỏi chuyên môn như
Lâm lại xin nghỉ việc để đi ở đâu đó mà không ai biết. Hy vọng một con người được
“tái chế” thêm một lần nữa sẽ thay đổi hoàn toàn?
Khu vườn rộng hơn bốn cái sân bóng
đá của ông Hoàng không còn nữa, thay vào đó là một ngôi trường trung học phổ thông.
Nghe bà con nói là vợ chồng ông Hoàng hiến toàn bộ đất vườn của mình cho huyện
để xây trường, chỉ giữ lại một khoảnh đất đủ cất lại một căn nhà để ở. Thu được
trường nhận vào dạy Anh văn và Hoàng làm bảo vệ của trường. Cuộc sống của cô
Thu và ông Hoàng vẫn đằm thắm và lặng lẽ trôi qua nhưng suốt đời họ chỉ là đôi
nhân tình, là hồng nhan tri kỷ chứ không phải vợ chồng.
Trần Duệ
