Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Tuesday, April 19, 2016

KÝ ỨC TÌNH BẠN - Truyện ngắn Vũ Trọng Tâm






KÝ ỨC TÌNH BẠN 
       
Truyện ngắn Vũ Trọng Tâm 

                           
Tôi ngồi bâng khuâng lòng không vui cũng chẳng buồn, không ý thức được những suy nghĩ đang hiện hữu trong lòng...
     Chỉ nhận thấy trước mặt tôi là con rạch đã được chia nhánh bắt nguồn từ con sông Bảo Định rẽ vào đây. Dòng nước trôi hiền hoà, hồng đỏ màu phù sa cho cây trái tươi xanh vùng đất nầy, con rạch cũng khá rộng bề ngang, bên nầy và bên kia rạch là hàng dừa nghiêng, có cây bị gió ngay từ lúc nhỏ nên uốn cong thân la đà trên mặt nước rồi vụt thẳng đứng,  đã vô tình giúp bọn trẽ  nơi đây làm điểm hẹn hò để tụ tập cùng nhau tắm mỗi chiều, tiếng cười đùa gọi tên nhau ơi ới...
       Bầu trời xanh lơ sau một ngày oi bức của cái nắng tháng tư,vài đám mây trắng chầm chậm trôi,những nàng mây thướt tha nhìn xuống, đứt ngắn từng cụm như mĩm cười và muốn hoà mình tham gia trong dòng nước mát nầy, tôi bất chợt cũng ước ao mình nhỏ lại như ngày xưa...
        Thời gian thắm thoát trôi qua, hè cũng vội vã trở về cho chúng tôi gặp lại nhau,lũ học trò bạn bè cùng xóm,cùng chung thời tiểu học đã hẹn hò và qui ước thu xếp về nghĩ ngơi và chia sẽ những tâm tình , nơi đây, nơi chúng tôi lớn lên gắn bó một tình bạn thân thiết, cho dù bây giờ khi vào đại học mỗi đứa chọn cho mình một hướng đi khác nhau,  không cùng chung trường, cũng không chung đường, nhưng lại chung quê, cái thôn ấp nhỏ bé nầy đã nuôi chúng tôi khôn lớn đã đưa chúng tôi nuôi dưỡng một tình bạn thân thiết mãi mãi.
        Hè năm nay tôi là người trở về sớm nhất để giờ ngồi đây ôn lại kỷ niệm xưa bên con rạch nầy.... Cái Hằng là đứa nhút nhát nhứt trong bọn chúng tôi, phải vậy thôi con gái mà, thế mà không hiểu tại sao lại rớt vào cái ngành y khoa,rồi cũng qua sáu năm đại học và sắp mãn hai năm tu nghiệp, tương lai rộng mở... Còn thằng Sơn khóc nhè lại mít ướt như con gái mà chọn cái ngành kỷ sư nghe đâu trong mấy năm học ở Sài Gòn lại phải lòng một cô con gái nhà giàu còn là con một nữa chứ, vốn có sẳn rồi đây,dinh thự cũng đâu xa, rực rỡ mấy hồi.... Còn cái thằng Tuấn khi nhỏ mũi dãi lúc nào cũng lòng thòng luôn hít rột rẹt thấy mà gớm, tiền thì không có chứ khăn tay thì không thể thiếu trong túi, có lẽ hắn bị viêm xoang gì đó không khéo lại không còn cái mũi để hít da thịt con gái cũng nên,hè trước chúng tôi tụ tập lại ghẹo hắn điệu nầy chắc phải nhờ cái Hằng dạn dày kinh nghiệm để mỗ xẽ cho hắn, không thôi lại tiếc cái mùi hương con gái ngàn đời không quên được,vậy mà cũng lò mò vớ được cái bằng tiến sĩ kinh tế khoa học gì đó, còn tôi thì hu hu, nhà nghèo mẹ goá con côi đành yên phận với cái ngành gỏ đầu trẻ và làm gia sư cho một vài chổ để sống qua ngày ở một tỉnh lẻ ,bỏ lại mẹ già cô đơn hẩm hiu nơi xóm nhỏ nghèo nầy, rồi những đứa trẽ ngồi dưới dãy bàn kia có còn ngoan như trước chăm chú nghe lời thầy cô giãng để tiếp thu những điều hay lẽ phải kinh nghiệm quí báu của người đi trước để mai sau thành người hữu dụng cho xã hội.
        Hay là bây giờ giờ hiện đại quá, nên việc học với chúng không còn quan trọng,thời nay con một được nuông chìu,cứ rủ nhau đấm đá tranh giành trai gái, vào lớp thì cứ chúi nhủi vào cái máy chơi game và một số trang làm hủy hoại con người, còn những thứ đồi trụy nhan nhãn khác , biếng làm mà muốn hưởng thụ khác làm cho xã hội băng hoại thêm.... bằng cấp làm gì,có tiền thì thứ gì mà chẳng có.
       Tôi ngao ngán trước những hiện thực ngày nay không biết mình có khả năng để dạy dỗ chúng cho chúng những kiến thức để lớn lên làm hành trang cho cuộc sống mang ích lợi cho đời mình cho xã hội đây, hay lại ngập ngụa trong những bàn bia nhậu và nhã khói liêu xiêu với cái cãm giác hưng phấn khác để rồi ân hận cả đời, làm người thân đau khổ ...
        Đang đắm chìm trong những suy nghĩ thì tiếng gọi ơi ới của cái Hằng từ xa đi tới 
 - Anh Vũ, anh về bao giờ thế 
 Tôi cười nói :
 - Mới hôm qua thôi, sao rồi vẫn khoẻ chứ, ôi mà hỏi chi nhìn mặt nhà ngươi là biết rồi,sao có dẫn ai về nhập bọn vào cái bang mình cho ra đình đám chút coi...
- Cái nầy anh khỏi lo đi, em mới vừa ..hihi mở chiêu bài ca con cá sống vì nước con người sống nhờ tình yêu, dụ dỗ được một nàng tiên cá để giới thiệu làm mai mối  cho anh đây nè 
  Tôi nói và nhìn quanh quất :
- Đâu, đâu?
Cái Hằng cười ranh mảnh nói :
- Ghê chưa, mới nói tới đã hỏi lia lịa, chờ chút đi, nhớ cho bà mai nầy cái đầu heo đó nha 
Tôi xì miệng một hơi và nguýt 
-  Dám ăn hôn đó hay nửa đêm nó lè lưỡi ai đó chạy đái trong quần đa... Vừa nói xong tôi thấy thấp thoáng đàng xa một bóng người đang đi tới với màu áo tím than, tóc dài tha thướt bay phơ phất vừa đi vừa hất nhẹ mái tóc đang được gió lùa cử chỉ cũng rất điệu đàng làm duyên, miệng cười thật tươi khẻ gật đầu chào, tôi chào lại đưa tay ra bắt, chúng tôi nắm tay nhau, vừa nhìn là tôi thấy trái tim mình chao đảo, tay chân lóng cóng 
   Cái Hằng hóm hỉnh nói :
- Cha, cha đúng tủ rồi phải không?
Ví dầu mà bậu lỡ yêu, trầu cau đến hỏi, em đây sẳn lòng...
 Tôi bối rối chỉ biết cúi đầu chân dí dí dưới nền đất 
Cái Hằng trêu :
- Ôi, ôi tội nghiệp Thổ Địa đau đó nha anh, thôi em xin giới thiệu đây là Tâm, bạn cùng trọ chung phòng với Hằng trên thành phố, rất hiền và đang rất cô đơn, chúng em rất hợp nhau, Tâm muốn gia nhập hội mình anh thấy được không? Nghề nghiệp thì chẳng làm thầy như anh, cũng chẳng châm chích như em,  chẳng xây cất lâu đài như công tử Sơn đâu nha chỉ là công nhân của một xí nghiệp may mà thôi, con một không bận bịu vì mồ côi tự lập thân, hoàn tất , chuẩn chứ hihi 
- Còn đây là anh Vũ , anh cả trong hội vì lớn tuổi nhất đấy 
- Ủa mà bác Tư có nhà không anh? Em mỏi chân rồi nè 
Tôi lúng túng mời cả hai vào nhà, nói vọng vào trong :
- Mẹ ơi có Hằng về nè mẹ 
Bác Tư từ nhà sau bước lên 
- Ừ , Hằng mới về hả con
-Dạ, con mới về tới lật đật qua thăm bác và anh Vũ đây, con sợ ảnh bị cô nào bỏ bùa không cho ảnh về thì buồn lắm đó 
- À còn mấy đứa kia có về không?
-Dể gì không bác, luật thành lệ rồi, bộ muốn bị phạt sao, chúng con hẹn rồi mà 
-Thôi anh em ngồi chơi, bác bận tay dưới bếp rồi
- bác để con phụ với 
- Có gì đâu chỉ là nồi cháo gà như mọi năm, sắp xong rồi con 
- A, vậy là có giò để đá, phao câu hứng đòn , mỏ chuốt rượu,say bí tỉ nữa rồi 
Hằng le lưỡi quay ra thì vừa lúc Sơn và Tuấn bước vào, tay chỉ chỏ điểm mặt Hằng 
- Nè, nè chết bây giờ cứ chanh chách không bỏ, sắp lấy chồng còn tía lia không biết bao giờ mới bỏ. Chợt Sơn ngần ngừ khi vừa nhìn thấy Tâm ngồi khép bên góc ván cúi đầu e thẹn, Tuấn hất cái đầu nháy mắt như có ý hỏi Hằng ai đấy 
Thì Sơn quay qua Tâm nói :
- Xin chào, thiên kim tiểu thư nào đây ạ 
Hằng hớt ngang nói :
- Dạ bạn của em đó, em rủ chị ấy về chơi ít hôm được không hè , nghe em kể chuyện nhóm mình nên chị ấy muốn tham gia, chị tên Tâm đẹp không? Còn đây là anh Sơn và anh Tuấn ,haha đủ làm ngũ quỷ rồi đây 
- Ủa ngày lảnh tụ Vũ đâu rồi ta 
Tôi lên tiếng :
- Đây đây, thưa quý ông quý bà xin phụ một tay chút coi 
Thế là chúng tôi mỗi người một tay bê ra nào là những phụ kiện cho nồi cháo gà bốc khói nóng hỗi, cũng không thiếu phần cái chai, cái nầy mới làm nên đại sự cho cuộc họp hôm nay, cứ miệng chai quay về phía người nào thì phạt người đó một ly.
    Không nói cũng đủ biết biết đêm đó thật vui, sau khi cưng cững ngà ngà say thì chúng tôi thi nhau vừa hát, vừa ngâm thơ như mọi năm qua, kỷ niệm nầy đã theo chúng tôi tám năm rồi,mỗi năm cứ hè về khi phượng đỏ rực trời, chúng tôi gạt bỏ mọi bon chen trong cuộc sống, gát lại tất cả để tụ về nơi đây bên con rạch đầy kỷ niệm tuổi thơ, những trưa hè tắm mình trong nước,té nước vào nhau cười nắc nẻ, dành và chia nhau từng trái bần chua chát,những trái xoài chua hay những trái me, chúng tôi hát ca mà nhạc cụ chỉ là những chiếc đủa, muổng,nắp nồi ấy vậy mà chúng tôi không thể nào quên, cứ náo nức trở về để được bên nhau kể cho nhau nghe những vui buồn trong cuộc sống, niềm vui đó đâu thua gì thành phố tráng lệ hay những nhà hàng,hay phòng karaoke 
   Người thôn quê chân tình thắm thiết từ bờ đê, cái đình làng, cây phượng già, bụi trâm bầu, lũy tre làng, những đêm rằm trăng sáng..
     Tất cã những kỷ niệm,tuổi thơ, tình bạn sẽ luôn tồn tại trong trái tim chúng tôi cho dù sau nầy mãi mãi về sau dù ở phương trời nào, kẽ lấy chồng người cưới vợ chúng tôi sẽ luôn cố gắng trở về để giữ trong nhau một ký ức đẹp  về tình bạn nầy .....
                VŨ TRỌNG TÂM 
                     ( Gò Công )
    



READ MORE - KÝ ỨC TÌNH BẠN - Truyện ngắn Vũ Trọng Tâm

EM, VẦNG TRĂNG TRÊN BIỂN ĐẢO - Nhạc & lời: Nguyễn Văn Thơ - Hòa âm: Phan Thanh Hùng Ca sỹ: Lệ Tuyền

READ MORE - EM, VẦNG TRĂNG TRÊN BIỂN ĐẢO - Nhạc & lời: Nguyễn Văn Thơ - Hòa âm: Phan Thanh Hùng Ca sỹ: Lệ Tuyền

Monday, April 18, 2016

RA MẮT 2 TẬP THƠ CỦA TRƯỜNG HẢI LÊ VĂN ĐÔNG: DU CA VÀ CẢM THỨC - Bùi Minh


Nhà giáo Trường Hải Lê Văn Đông


LỜI GIỚI THIỆU RA MẮT 2 TẬP THƠ CỦA TÁC GIẢ, NHÀ GIÁO TRƯỜNG HẢI LÊ VĂN ĐÔNG: DU CA VÀ CẢM THỨC ngày 13/3/2016 tại TTBDCT Huyện Anh Sơn.
                                   Người viết bài: Bùi Minh

                               Kính thưa các vị khách quí!
                               Thưa cá bậc thi huynh, thi hữu!
                               Thưa các anh, các chị!
          Tôi và Trường Hải Lê Văn Đông anh em thân nhau  hơn 30 năm và có 25 năm cùng tổ ngữ văn trường THPT Anh Sơn 3. Bởi vậy tôi hiểu rõ con người và thơ văn anh. Có thể nói rằng: Trường Hải Lê Văn Đông là một người có năng khiếu và đam mê văn chương- Đặc biệt là thơ. Ngay khi còn là học trung học anh đã có những sáng tác đầu tay hồn nhiên chân thật mang đậm dấu ấn tuổi học trò, rồi vào nghề giáo anh tiếp tục sáng tác - mặc dầu không nhiều. Từ ngày được nghỉ hưu, tâm hồn anh như được thăng hoa, cảm xúc dạt dào mãnh liệt, Trường Hải Lê Văn Đông đã cho ra đời hai tập thơ: Du ca và Cảm thức với gần 200 bài.
        Qua hai tập thơ, tác giả đã hướng tới nhiều chủ đề, từ tình cảm thầy trò, tình yêu đôi lứa, tình yêu quê hương đất nước cùng với nhiều đối tượng, nhiều thế hệ gắn với những công việc khác nhau. Từ các cháu đang học mầm non, các  em học sinh THPT đến cô giáo trẻ miền xuôi lên cắm bản đến bậc cao niên đã về hưu, từ thường dân đến vĩ nhân, anh hùng dân tộc đều được tác giả trải lòng. Dù viết về ai, làm việc gì, cương vị nào trong xã hội, tất cả được tác giả biểu hiện một cách chân thành. Ta hãy nghe Trường Hải Lê Văn Đông viết về đối tượng của nghề giáo khi các em ra trường qua Phượng nghiêng, Phượng chờ:
                         Thời gian cứ trôi dòng đời vẫn chảy
                         Các em ra trường mỗi đứa mỗi đứa mỗi nơi
                         Ấp ủ nhớ thương cánh hồng phượng nở
                         Bao năm rồi kỉ niệm chẳng mờ phai
                        ………………………………………….
                          Em còn nhớ cây phượng trồng xuân ấy,
                          Kỉ niệm học trò năm  cuối phổ thông
                          Phượng đã lớn,đã mấy mùa hoa nở
                          Nhớ người đi xa phượng đứng đợi chờ
                         ……………………………………….
                         Phượng đứng đó trong buồn vui lặng lẽ,
                         Hứng gió, đón trăng, bạn với mọi người.
                         Duy chỉ thiếu người trồng cây năm ấy,
                         Đang bận đi xa, phựơng vẫn đợi chờ.
         Viết về cô giáo miền xuôi, công tác miền núi, tác giả có sự sẻ chia đồng cảm:
                            Dân bản quí em cô giáo miền xuôi
                           Em thương bản còn đói nghèo con chữ.
                           Hoa lau trắng, tiếng khèn ai tình tứ
                           Bếp lửa bập bùng ấm áp reo vui
                           Ngày nhà giáo có hoa rừng trăng  núi
                           Có hạt bình minh đỏ thắm hoa đời
                                                     ( Em đi gieo hạt bình minh )
         Trước sự ra đi của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Trường Hải Lê Văn Đông  đã có thi phẩm với một tiêu đề hàm súc đầy trí tuệ: Người viết sử đã đi vào lịch sử. Bài thơ đã được nhạc sĩ Hồ Hoàng phổ nhạc thành ca khúcTrang sử cuộc đời  được biểu diễn trong các ngày lễ lớn:
                            Ngôi sao sáng đã hóa thân vào vũ trụ
                           Ánh hào quang để lại cùng nhân loại
                           Người viết sử đã đi vào lịch sử
                           Võ Nguyên Giáp –Người thuộc về nhân dân
               Kính thưa các bậc cao niên
               Thưa các bạn yêu thơ.
           Một trong những chủ đề của Du ca và Cảm thứcđề cập, đó là tình yêu quê hương đất nước, quê hương Phong Thịnh Thanh Chương luôn luôn thường trực trong con người anh đến quê hương thứ 2 Đỉnh Sơn Anh Sơn thân thương gần gũi hằng ngày là nguồn cảm hứng lớn của Trường Hải Lê Văn Đông. Anh đã có nhiều bài thơ thể hiện nỗi niềm của mình về hai miền quê này :
                          Ôi quê hương thưở thiếu thời thương nhớ nhất
                          Sâu lắng tâm can một chốn đi về
                          Đồi quê gầy hao mưa nắng dãi dề
                         Oằn lưng nặng bao nấm mồ thiên cổ
                         Xương thịt mẹ cha và bao người quá cố
                         Lòng rưng rưng khi thắp nén hương trầm
                           ( Cảm thức – Kính tặng quê hương yêu dấu )
          Chưa dừng lại đó, tâm hồn anh còn ra Hoàng Sa, Trường Sa - mảnh đất thiêng liêng của Tổ quốc đang bị ngoại bang lăm le thôn tính. Tác giả xót thương, uất ức khi viết về miền đất yêu dấu này:
                        Mấy trăm năm rồi Hoàng Sa, Trường sa ơi,
                        Núm ruột yêu thương của lòng đất Việt
                        Nào ngờ một trận thư hùng quyết liệt,
                        Một chín bảy tư - Tàu cưỡng chiếm Hoàng Sa
                           (Thương nhớ Hoàng Sa )
          Tâm trạng của anh cũng là tâm trạng của hàng chục triệu con người Việt Nam.
          Trong sáng tác của mình, Trường Hải Lê Văn Đông đã viết nhiều về mất mát đau thương do chiến tranh gây ra. Sự hi sinh lớn lao để giành lấy hòa bình thống nhất đất nước được anh thể hiện khá độc đáo. Không ở đâu trên trái đất này như đất nước Việt Nam: mỗi phường, xã đều có đài tưởng niệm ghi nhớ công lao của các anh hùng liệt sĩ của địa phương mình, bởi thế trong sáng tác, Trường Hải Lê Văn Đông đã có trên 10 bài bày tỏ cảm xúc của về nơi trang nghiêm, tôn kính này. Đây là những dòng thơ tác giả nói về các cô gái thanh niên xung phong Truông Bồn- Chỉ còn mấy tiếng đồng hồ nữa thôi Tổ quốc được hòa bình, ngưng tiếng đạn bom, các cô sẽ toại nguyện ước mơ của mình:
                      Đêm cuối cùng liên hoan chia tay đòng đội
                      Mai có người về với mẹ, quê hương,
                      Người mừng vui nhận giấy báo vào đại học,
                      Có anh chị hẹn hò đôi lứa kết uyên ương.
           Nhưng rồi thật đau đớn:
                     Sáng tinh sương ba mốt, tháng mười, sáu tám
                     Truông Bồn rền vang những loạt bom rơi
                     Cùng đồng đội đi san đường lần cuối
                     Cả tiểu đội 2 bị bom vùi, mãi mãi ra đi.
                           ( Truông Bồn hoa nhuộm tím hồn ta )
          Tứ thơ làm ta nghẹn ngào thương tiếc. Họ đã hi sinh vào giờ chót khi Mỹ tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc Việt Nam trong cuộc chiến leo thang. Xương máu của các chàng trai cô gái đã thắm mảnh đất Truông vànhuộm tím hồn ta khi đến địa danh lịch sử này:
                       Mười một cô gái, hai chàng trai chung mộ
                      Xương máu thanh xuân hòa thắm mảnh đảnh đất Truông.
                      Sim mua tím thủy chung màu thương nhớ
                      Đến với Truông Bồn hoa nhuộm tím hồn ta.
           Viết về bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ ở Quảng Nam, có 11 liệt sĩ là chồng , con , cháu nội… Trường Hải Lê Văn Đông có bài thơ Tượng đài mẹ Thứngắn gọn hàm súc nói sự hi sinh lớn lao của Mẹ:
                       Nước có giặc, chồng con đều ra trận
                       Mười một người đi tất cả không về
                       Nước mắt mẹ nhòa mỗi bữa ăn hương đổ
                       Hóa tượng đài bất tử giữa miền quê.
           Trong cuộc đời thực của Trường Hải Lê Văn Đông chưa được đi nhiều. Nhưng trong Du ca  và Cảm Thức ta thấy anh đi khắp mọi miền đất nước. Từ miền quê hương Phong Thịnh Thanh Chương đến Truông Bồn, Điện Biên lịch sử, từ làng Sen quê Bác đến Tiên Điền quê hương Nguyễn Du, từ miền núi đến nơi đảo xa, với con người tác giả bộc lộ cảm nhận từ hiện đại ngược thời trung đại. Như vậy du trong Du ca  của tác giả là du về tâm hồn, tâm hồn đó không viển vông mà gắn liền với cảm thức. Để diễn tả nội dung phong phú, anh đã vững vàng sử dụng nhiều thể loại: khi với lục bát mềm mại uyển chuyển, khi trang trọng chặt chẽ với thể thơ Đường luật, khi phóng khóang với thể thơ tự do v..vv
           Mặt khác, tác giả đã có sự kết hợp nhuần nhuyễn từ sự rung cảm tinh tế, nhạy cảm của tâm hồn với một tấm lòng ý thức trách nhiệm công dân. Trong sáng tác của Trường Hải Lê Văn Đông cái tôi trữ tình và cái tôi công dân hòa quyện khó tách bạch.
           Kính Thưa các bậc cao niên!
           Thưa các bạn yêu thơ!
      Trong  chương trinh ngữ văn THPT, đã bao lần thay đổi tác giả tác phẩm. Song trong bài khái quát văn học Việt Nam của văn 10, có một câu mà các nhà soạn sách vẫn giữ nguyên. Năm nào bồi dương học sinh giỏi hay ôn thi đại học tôi đều lấy câu này làm một đề thi đó là : Suy cho cùng lịch sử văn học của một dân tộc chính là lịch sử tâm hồn dân tộc đó. Cổ nhân có câu : Văn như kì nhân, Đại văn hào M.Goorki có nói Văn học là nhân học.Như vậy, Du ca và Cảm Thức là tâm hồn Trường Hải Lê Văn Đông. Chúc anh sức khỏe để Thêm yêu cuộc sống làm thơ tặng đời.
           Tôi cũng rất phấn khới khi các thầy cao niên như thầy Nguyễn Hữu Kiếng, thầy Phan Đình Đệ, thầy Nguyễn Trọng Hùng, thầy Trần Phong Phú, thầy Nguyễn Tài Khóa… đã có những sáng tác thơ làm nguồn động viên gửi gắm nỗi niềm và chiêm nghiệm của mình. Kính chúc các thầy bách niên giai lão.
           Chúc các quý vị, các anh, các chị hiện diện hôm nay hạnh phúc và thành đạt. Xin chân thành cảm ơn.
                                       Miền Tây xứ Nghệ, 3/2016.
                                                    Bùi Minh
   


READ MORE - RA MẮT 2 TẬP THƠ CỦA TRƯỜNG HẢI LÊ VĂN ĐÔNG: DU CA VÀ CẢM THỨC - Bùi Minh

KA SÔ LIỄNG MỘT ĐỜI THAO THỨC CÙNG SỬ THI - Cao Vĩ Nhánh




Ka Sô Liễng 
Một Đời Thao Thức Cùng Sử Thi

“Ngọn giáo treo trên vách như rừng cây e-le
Lưỡi mác giắt trên cột như gai cây trim
Lưỡi đao sáng quắc như ánh nắng tháng sáu
Con gái nhiều như hoa pơ - lang nở tháng mười
Con trai nhiều như hoa khơ đo nở tháng ba
Con gái đi đường sông như gió lùa tháng giêng
Chim ghen tiếng hát gái buôn
Gió ghen trai làng tiếng hú
Rầm rập tiếng chày giã gạo
Ục ục tiếng cồng
Tạc tạc tiếng chiêng
Phùm phùm tiếng trống
Đêm không cho rừng ngủ
Ngày không để sông yên”.

Trong tiết trời giao hòa những ngày cuối năm nhà nghiên cứu dân gian Ka Sô Liễng hứng khởi thể hiện đoạn mô tả sự giàu có của nhà Chi Lơ Kok trong sử thi Chi Lơ Kok mà ông tâm đắc. Ở tuổi 80 song ông vẫn còn dáng vóc khỏe khoắn và giọng nói trầm hùng – hình mẫu của một già làng Tây Nguyên. Tiếp chúng tôi trong ngôi nhà những sách và sách giữa vườn rừng lộng gió ở thôn Kiến Thiết, xã Ea Chà Rang, huyện Sơn Hòa (tỉnh Phú Yên) ông hoạt bát hẳn lên khi nói về sử thi. Ông tâm sự, 17 tuổi ông nhập ngũ vào Trung đoàn 84 rồi tập kết ra Bắc, theo học Trường lý luận nghiệp vụ văn hóa Hà Nội, rồi khoa đạo diễn trường Đại học Sân khấu - điện ảnh Hà Nội. Thời gian này ông đã bén duyên một cách mê mẩn với những bộ sử thi Bài ca chàng Đam San, Xing Nhã, Đăm Di của đồng bào Ê Đê; Đẻ đất đẻ nước của người Mường và sử thi Đăm Noi của đồng bào Ba Na. Nhưng phải đến khi Phú Yên tái lập tỉnh, được chuyển về công tác, giữ chức Phó Giám đốc Sở Văn hóa thông tin Phú Yên ông mới có điều kiện đi điền dã, dành trọn tình yêu hơn cho sử thi (hay còn gọi là trường ca). Có thể nói giai đoạn huy hoàng nhất mà ông toàn tâm, toàn trí, toàn hồn cho loại hình văn hóa dân gian này là khi về nghỉ hưu ở Ea Chà Rang. Không đổ mồ hôi như cày cuốc, gieo trồng trên nương rẫy, thế nhưng công việc tìm kiếm, sưu tầm sử thi qua lời kể của những già cũng vất vả không kém. Ông chia sẻ, các nghệ nhân dân gian còn nhớ và kể sử thi cứ lần lượt về phía bên kia núi. Lo sợ điều ấy, ông lặn lội đi tìm người già để nghe kể lại bằng các hình thức thu âm và ghi chép. Càng làm ông càng say. Có buôn, ông trở đi trở lại nhiều lần mà vẫn chưa ghi chép xong một bài trường ca. Có khi quay lại thì nghệ nhân đã qua đời. Ka Sô Liễng còn lưu giữ nhiều cuốn sổ tay đã ngả vàng với những ghi chép còn chưa đến đoạn kết. Ông cất công lặn lội về các huyện Sông Hinh, Đồng Xuân, các xã vùng cao Sơn Hòa và các buôn làng xa xôi ở Tây Nguyên. Nhớ nhất là chuyến ông đi bộ cả trăm cây số, lang thang tận Đắc Lắc, Gia Lai rồi ngã bệnh luôn ở trên đó, người nhà phải đi tìm, chở về Tuy Hoà điều trị. Nhưng rồi, khỏe lại, ông lại lên đường, tiếp tục cần mẫn với công việc gìn giữ vốn quý cho muôn đời sau này. Từ năm 1995 đến nay, ông đã có các tác phẩm khảo cứu đạt giải thưởng từ tỉnh đến Trung ương. Những bản trường ca tên tuổi sưu tầm được của ông đã khơi dậy tình yêu đồng bào, con suối, ngọn núi, cái rẫy, nhà sàn như: Chi Lơ Kok; Trường ca Chi-Liêu; Chi Bri, Chi Brit

Ông Ka Sô Liễng đang dạy chữ Chăm Hroi cho các em học sinh.

Tiến sĩ Nguyễn Định, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Phú Yên, người có nhiều năm dày công nghiên cứu về sử thi đánh giá, Phú Yên có trữ lượng sử thi tương đối lớn. Trong hơn 10 năm, với tinh thần làm việc say mê, tâm huyết, nhà nghiên cứu Ka Sô Liễng đã cho công bố đến 6 sử thi: Chi Lơ KokXinh Chi Ôn (tập I), Xinh Chi Ôn (tập II), Hơbia Tulúi Kalipu, Trường ca Chi blơng, Tiếng cồng ông bà Hbia Lơđă… Sử thi sưu tầm ở Phú Yên, hầu hết là sử thi anh hùng với đề tài chiến tranh, trong đó, phổ biến và tiêu biểu hơn cả là sử thi Chi Lơ Kok. Chi Lơ Kok phản ánh nhiều mặt về vùng đất, con người và xã hội của các tộc người Êđê, Bana, Chăm. Vùng người Êđê, Bana, Chăm sinh sống trên mảnh đất phía Tây Phú Yên từ bao đời nay là một xứ sở xinh đẹp, giàu có.

Tin vui trong dịp đầu năm mới, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Ka Sô Liễng được vinh dự nhận danh hiệu Nghệ nhân ưu tú. Đây là phần thưởng cao quý của Nhà nước dành tặng cho tài năng và cống hiến lớn lao trong lĩnh vực nghệ thuật, văn hóa dân gian của những người như ông. Trong chiều sâu cội nguồn văn hóa, tầm vóc và đóng góp của ông được nhiều người ví như cây kơ nia vươn cao trước gió, như cánh chim kơ tia không mỏi, như con ong cần mẫn giữa đại ngàn… Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Trang, chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian và văn nghệ các dân tộc thiểu số Phú Yên, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Phú Yên ghi nhận: “Ông Ka Sô Liễng có thể nói là đấng bậc đặc biệt của Việt Nam về lĩnh vực sưu tầm, nghiên cứu văn hóa dân gian. Chúng tôi rất trân trọng vốn hiểu biết văn hóa dân gian sâu rộng của ông. Ông cả một đời cống hiến tận tụy cho cách mạng, cho việc lưu giữ sử thi. Khi trở về là trở về với quê hương, bản quán, có ý thức sâu sắc về việc lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Ông Ka Sô Liễng luôn khiêm nhường về những đóng góp của mình, là tấm gương sáng khó kiếm về nhân cách, ông luôn đối xử vô cùng thân ái và nhân ái với những người cộng sự, những người trên, kể cả người dưới”.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Ka Sô Liễng tâm sự, mong muốn lớn nhất của ông là các cộng đồng dân tộc đọc được, nhất là lớp trẻ đọc được để thấy được cái hay, cái đẹp của dân tộc mình chứa đựng trong các bộ sử thi. Để thấy rằng tự bao đời dân tộc mình cũng có mơ ước chinh phục thiên nhiên, chinh phục xã hội mà làm ăn giàu có, sống cuộc sống văn minh. Điều ông luôn trăn trở là làm sao để lớp trẻ yêu quý, gìn giữ giữ văn hóa dân tộc mình. Ông lo lắng, hiện nay, do ảnh hưởng của văn hóa hiện đại nên không còn nhiều người có nhu cầu nghe kể sử thi như trước đây. Các nghệ nhân biết hát, kể sử thi đã già yếu, nhiều người đã mang theo “kho báu” về với ông bà tổ tiên mà chưa kịp truyền dạy lại cho thế hệ sau. Đội ngũ trí thức tâm huyết với công việc sưu tầm, nghiên cứu sử thi của các dân tộc có sử thi đang thiếu hụt nghiêm trọng.
CAO VĨ NHÁNH


Địa chỉ: CAO VĨ NHÁNH
Đài Truyền thanh – Truyền hình Sơn Hòa
Huyện Sơn Hòa, Phú Yên. 


READ MORE - KA SÔ LIỄNG MỘT ĐỜI THAO THỨC CÙNG SỬ THI - Cao Vĩ Nhánh

ANH VỀ - hai bài thơ Phạm Phan Hòa


Tác giả Phạm Phan Hòa


ANH VỀ

              * Trân quí dành cho em NTB.

Cũng về
Gom nhặt cho nhau,
Sẽ dần phai..
Trắng
Một màu khăn tang!
... Anh đi, dẫm mộng
Điêu tàn.
Ngày về xóa sạch
Lỡ làng
Không
Em!.

PPH
13/4.



NGỌC ĐÁ
           * Tặng TM Thúy.

Đá ngàn năm câm lặng
Tóc một đời nhuốm sương!
Tâm tình em hóa thạch
Giữa thẳm sâu đêm trường.
Có một loài ngọc đá
Ẩn trong lòng vấn vương?
Công viên ngày mưa bay
Tượng đá xếp tóc bồng
Dang tay về phía biển
Tình gửi ngàn con sông.
Thắm trong hồn đá xưa!
Long lanh đêm huyền dịệu
Đôi mắt xanh lửa rừng
Tỏa nhịp đàn muôn điệu...
Có một loài ngọc đá
Ngàn năm hòai... lung linh?.

Phạm Phan Hòa
Quảng Nam. 13/4/2016.
READ MORE - ANH VỀ - hai bài thơ Phạm Phan Hòa

THẤT TÌNH - thơ Trần Hữu Giáo

Tác giả Trần hữu Giáo


Thất Tình
Lục bát liên hoàn

Ta về dưới cội phượng già
Tìm trong ký ức mượt mà dáng xưa
Tháng ngày qua, đã qua chưa
Bốn lăm năm cũng đã vừa nhớ nhung


Nhớ nhung một thủa tóc xanh
Thương em áo lụa mỏng manh tơ trời
Ước gì ta được làm nôi
Ru em giấc ngủ mê muồi ái ân


Ái ân cũng chỉ là mơ
Bỗng dưng cách biệt đôi bờ vực sâu
Tìm nhau ta biết tìm đâu
Ta thân lính chiến, em dâu nhà người


Nhà người em bước sang ngang
Vần thơ ta viết, sang trang nửa chừng
Ta đi giọt lệ rưng rưng
Em thì ở lại tưng bừng pháo hoa


Pháo hoa em bước theo chồng
Để mình ta lại giữa dòng chơi vơi
Bốn lăm năm giữa đất trời
Ta chừ nhớ mãi một thời lỡ yêu


                 Trần Hữu Giáo
____________
Lần đầu gởi cho VNQT.

READ MORE - THẤT TÌNH - thơ Trần Hữu Giáo

TÌNH KHÚC THÁNG TƯ - Thơ Nhật Quang


           Nhật Quang


TÌNH KHÚC THÁNG TƯ

Anh nghe trong gió ngát hương thầm
Nắng tháng Tư hong vàng màu hoa thắm
Cho con tim đong đầy say đắm
Bài thơ tình anh viết tặng riêng em.

Tháng Tư về nghe nỗi  nhớ dịu êm
Đêm trầm vương thoảng mùi Dạ lý
Anh ấp ủ... những dòng nhật ký
Như tình em ngan ngát cõi lòng anh.

Tháng Tư về từng giọt nắng long lanh
Dìu dịu, mơn man trên cành lá
Mắt em vời vợi...ôi, mơ mộng quá !
Đắm hồn anh như lạc chốn Đào nguyên.

Tháng Tư về ta tìm chốn bình yên
Hương tình yêu lâng lâng niềm hạnh phúc
Vần thơ anh nồng nàn cảm xúc
Viết tặng riêng em, tình khúc thángTư.

                                       Nhật Quang
                                         (Sài Gòn)

READ MORE - TÌNH KHÚC THÁNG TƯ - Thơ Nhật Quang