TẢN MẠN VỀ CAM LỘ - Lê Quang Thái

Di tích Tân Sở tại Cam Ranh, Cam Lộ, Quảng Trị

Ảnh từ bachhoaxanh.com

 

TẢN MẠN VỀ CAM LỘ

Lê Quang Thái 

Bước vào thềm năm mới, tôi nhớ lại câu:

Mã đề dương cước anh hùng tận, Thân Dậu niên lai khiết thái bình

Đất nước đã thống nhất và hòa bình. Bây giờ cầu gì hơn là cầu thái bình, nghĩa cầu cho nước giàu dân mạnh, dân giàu nước mạnh. Những tháng ngày giáp Tết, người dân Cam Lộ khấp khởi mừng vui khi được biết huyện nhà lập lại và đang bắt tay vào việc tiếp tục khai phá một vùng đất trù phú, đầy triển vọng theo đúng quy hoạch đất có bề dày văn hóa lâu đời.

Thật thế, có một nền văn minh Cam Lộ, không nói ngoa theo lối đao to búa lớn đâu. Một số nhà khảo cổ, nhà sử học, nhà nhân chủng học, nhà địa chất đã chỉ rõ từ lâu rồi. Đó là: Linh mục L. Cadière, Khâm sứ Trung kỳ A. Laborde, Linh mục A. Delvaux (cố Vân), ký giả Henri Le Grauclande, R.P.H de Pirey; gần đây là Linh mục La Fontaine, học giả Hàn lâm viện Pháp Trần Minh Tiết (người Cam Lộ), Giáo sư Thái Công Tụng, Giáo sư Lê Trọng Vinh, giáo sư Sơn Hồng Đức, nhà ngôn ngữ Nguyễn Bạt Tụy.

1.Lịch sử hình thành đất Cam Lộ (một chút sử liệu)

Từ đời Lê cho đến đời Nguyễn, Cam Lộ có một quá khứ vàng lụa. Xa xưa lắm, đất này không dính líu nhiều đến chuyện tình của công chúa Huyền Trân. Người Cam Lộ không thừa hưởng sính lễ của Chế Mân dâng hai châu Ô - Lý để nàng công chúa nước Việt về thành Đồ Bàn (nay thuộc tỉnh Bình Định). Tuy vậy, Cam Lộ vẫn nhận hệ quả ít nhiều của mối tình Chiêm - Việt. Hai huyện Triệu Phong, Hải Lăng mới là đất Ô châu.

Nguyên xưa đất Cam Lộ là của người Man. Bờ cõi biên cương nước ta tiếp giáp với nước Xiêm, nước Vạn Tượng…

Theo sách Đại Nam nhất thống chí (tỉnh Quảng Trị), nguồn Cam Lộ xưa gồm hai châu: Sa Bôi và Thuận Bình. Châu Sa Bôi có 11 trang, 60 sách và châu Thuận Bình có 19 sách, 10 động. Đất Cam Lộ ngày xưa bao gồm cả đất Hướng Hóa ngày nay. Giáo sư Phan Khoang, tác giả sách Việt sử xứ Đàng Trong 1558 - 1777, lại nói châu Sa-bôi và châu Thuận Bình. Châu Sa-bôi gồm 10 tổng, 68 xã; châu Thuận Bình có 6 tổng, 26 xã theo bản đồ Thiên Nam dư hạ tập. Ở phần chú tác giả ghi đậm nét: “Xa-bôi [Sa-bôi], Thuận Bình là đất thượng nguồn Cam Lộ, nguồn Sái, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị ngày nay, dân cư là người Man”¹. Do phiên âm tiếng người Man, người nói Sa Bôi, người nói Sa-bôi.

Các triều Lê, Nguyễn có chính sách cai trị riêng đối với người dân tộc. Người Man gọi người Kinh là Cà-lơ chợ và họ tự xưng Cà-lơ động. Cà-lơ là danh từ chung có nghĩa là người (tiếng Pháp để nguyên là Les Ca-lơ). Người Man có tâm hồn chất phác. Buổi ban sơ người Man (tiền thân của người dân tộc Tà Ôi, Vân Kiều, Pa Hy) rất chơn chất. Sau này vì giao tiếp trong thương trường mà giữ “ngón nghề” và cũng biết “sơn quét” nên dần dần trở thành “lịch lãm”, giảm tính chân thật cho khỏi thiệt thòi quyền lợi trong buôn bán, giao tiếp.

Người bản địa biết giữ lễ nghĩa đối với triều đình và vua quan. Hàng năm họ giữ lễ cống trang trọng. Sách Đại Nam thực lục chép:
“Tháng Hai năm Đinh Mão, Gia Long thứ 6 (1807), bảy sách Man ở đạo Cam Lộ vào cống. Bộ Lễ tâu xin cho Thổ tù làm Sách trưởng các sách để thống nhiếp nhau và giữ việc tuế cống hàng năm”.

Trong quá khứ rất gần quan dân Cam Lộ đánh trả quân Xiêm (năm 1941 đổi thành Thái Lan) sang gây hấn, xâm phạm bờ cõi của châu Tầm Bôn dưới triều vua Minh Mạng. Thống chế binh Tượng Phạm Văn Điển, Vệ úy đạo Cam Lộ là Lê Văn Thụy đã chỉ huy cuộc đánh trả vào các năm 1828 và 1834 (sách Quốc triều chánh biên).

---

¹ Phan Khoang, Việt sử xứ Đàng Trong 1558 - 1777, (Sài Gòn, 1969), 115.

 

Cam Lộ trở thành đạo từ đầu niên hiệu Gia Long (1802). Đứng đầu có Quan đạo, giúp việc có Hiệp thủ. Theo Thực lục, tháng 11 năm Gia Long thứ 7 (1808) lấy Tri bá Nguyễn Văn Ngôn làm Hiệp thủ đạo Cam Lộ. Cùng thời điểm này triều đình Huế cũng đặt chức Hiệp thủ Cửa Eo tức là cửa Thuận An ngày nay. Nói thế để mà thấy rõ tầm quan trọng về mặt quốc phòng của đất Cam Lộ. Từ nơi đây có đường đi thông ra bốn phương, tám hướng, ra Bắc vào Nam, đi khắp cùng Đông Nam Á.

Khoảng đầu thập kỷ 50 của thế kỷ XIX, Nguyễn Văn Tường, người làng An Cư, xã Triệu Phước, huyện Triệu Phong đã giữ chức Tri huyện Thành Hóa, tức huyện Cam Lộ ngày nay. Đến năm 1867, Nguyễn Văn Tường lại được triều đình Huế giao lãnh chức Bang biện Cam Lộ, sang chức Khâm sai Kinh lý Cam Lộ.

Bang biện là lưu quan (chức quan do nhà nước cử đến) do vua sai phái để làm nhiệm vụ quan trọng về quốc phòng và ngoại giao.

2. Từ Nha sơn phòng Quảng Trị đến chiến khu Tân Sở Quảng Trị

Vì tính cách trọng yếu về mặt quốc phòng, năm 1867 triều đình Huế thiết lập Nha sơn phòng Quảng Trị.

Theo biên chế nhà nước, cơ sở cấp nha là thuộc quyền quản nhiệm của trung ương. Nha sơn phòng Quảng Trị được lập năm 1867 trước sơn phòng các tỉnh Quảng Nam, Quảng Bình và Hà Tĩnh. Vẫn theo sách Đại Nam nhất thống chí, nguyên Khâm sai Kinh lý Cam Lộ là Nguyễn Văn Tường xin đặt Nha Kinh lý ở xứ Đồng Mão. Năm Tự Đức thứ 29 (1876) cải làm Sơn phòng nha quản hạt Cam Lộ, gồm hai huyện Thành Hóa (nay là Cam Lộ) và Hướng Hóa.

Sách Đại Nam thực lục (đệ ngũ kỷ, quyển 11) cho biết rõ về chiến khu Tân Sở hình thành từ tháng Chạp năm Quý Mùi (1883) như sau:
“Di chuyển Nha đóng ở sơn phòng Quảng Trị cùng với Nha ở phủ Cam Lộ. Nguyên Nha sơn phòng và phủ Cam Lộ trước đặt ở địa phận xứ Đồng Ngang, huyện Thành Hóa. Quan mật viện lý chỉ ông Nguyễn Văn Tường tâu rằng: ‘Sơn phòng của Quảng Trị có thể làm hậu lộ cho kinh đô. Chuẩn cho quan sơn phòng này xem xét tường tận lại, tăng thêm kinh lý. Quan nói theo coi sơn phòng này cho rằng, địa thế ở đây chật hẹp, đã khảo sát được nơi liền với chỗ đất cũ này là ở trên địa phận xã Bảng Sơn”.

Vua chuẩn lời ý tấu của vị đạo thần. Tương truyền từ trong dân gian rằng xưa kia ở địa điểm mới, có con cầu hoạt động. Cầu là một loại rồng có hai ngà nên gọi là lang cầu. Địa thế nơi đây rộng rãi, có thể thiết lập thành một căn cứ quân sự chuẩn bị phòng khi kinh thành Huế hữu sự.

Một nhiệm vụ khác không kém phần quan trọng của sơn phòng là lo khai hoang lập ấp theo chính sách đồn điền đã có từ thời chúa Nguyễn.

Ban đầu, Nha sơn phòng Quảng Trị vào năm Tự Đức thứ 29 (1876) có đặt Chánh phó sứ, Nha thuộc, viên dịch và cơ lính Đinh Man (10 đội; 456 viên danh). Năm Giáp Thân (1884) lại đặt thêm Tham biện và quan Lãnh binh. Như thế mới biết tầm quan trọng về quân sự, quốc phòng của Tân Sở lớn lao như thế nào. Theo quan chức chế thì chỉ ở bộ mới có chức Tham biện, ở tỉnh mới có chức Lãnh binh hoặc Đề đốc.

Đến đời vua Thành Thái, thực dân Pháp đã “thành công” trong việc đặt nền bảo hộ, Nha sơn phòng Quảng Trị bị bãi bỏ. Còn ai phá chiến khu Tân Sở lần đầu tiên? Đại úy Le Pepit phá hủy san bằng vào tháng Chín năm Ất Dậu (1885). Pepit là quan cấp thấp nhưng dám triệt hạ Tân Sở theo De Courcy, không làm thì lột loong quan ba Tây như chơi.

Ôi! Xứ Cùa “ngọt mít thơm dầu”, nơi có chiến khu Tân Sở, ngày nay thuộc xã Cam Chính, huyện Cam Lộ. Tết này, tôi đăng ký trước xin xã cho ăn Tết để đi tắm làng Tân Sở, Tân Lâm, Tân Trúc, Tân Trại… May ra tìm được sắc phong của ông Nguyễn Văn Tường làm khai khẩn. Nơi đây dân có lập đền thờ Kỳ Vĩ bá quận công – Quận công tước vị cao nhất vì:

Tước hữu ngũ (công, hầu, bá, tử, nam) sĩ cư kỳ liệt

Dân hữu tứ (sĩ, nông, công, thương) sĩ vi chi tiên

 

3. Quê hương là rừng mít ngọt!

Từ miệt đồng bằng phủ Triệu Phong, ở Cửa Việt, Cửa Tùng nông dân, hào kiệt, sĩ phu vọng về Tân Sở, hướng đến Cùa, đến nguồn Cam Lộ:

         Ai lên nhắn với họ nguồn
          Mít non chở xuống, cá chuồn chở lên

Cam Lộ có măng giang, có mít nài. Đặc sản thì nhiều xin kể dọn món mít rất ngọt ngào tình thương. Cây mít có từ xứ Tây Trúc bên Ấn Độ. Chữ madhu là cây mít lan tỏa khắp năm châu thế giới.

Năm 1967, tôi tìm thăm học giả thượng thặng về ngữ học là Giáo sư Lê Ngọc Trụ. Thầy Trụ nói về từ mít. Nào là Việt Nam có tiếp vị ngữ “ít” như (bọ) xít, (nước) xít, (chăn) rít, xa (tít). Riêng từ mít thì gốc gác nó như sau: “Tiếng cổ Slave là MEDU, cổ Anh ngữ là ME(O)DU, cổ Đức ngữ miền Nam là METU, tiếng Ái Nhĩ Lan là MID, và do gốc MELI của Hy Lạp và MEL, MEDLIS của La Tinh mà tiếng Pháp có MEIL (mật ong), MEILLÉ (pha mật), MIELLEUX (ngọt ngào, lời đường mật) và tiếng MÉLASSE (mật mía); tiếng Ý có MEILLE, MELASSE, tiếng I Pha Nho có MIEL, MILOZA, tiếng Cao Ly có MIL, tiếng Nhật có MITU.

Tàu có MẬT, tiếng Quảng Đông là MẠCH; giọng Quan Thoại là MÍ, giọng HAKKA (tức nước Hẹ) là MÍT. MẬT tiếng Hán Việt được Việt hóa, âm thanh và có ý nghĩa không biến đổi” (Cour ngữ học của thầy Lê Ngọc Trụ).

Ngày Tết thì có thêm chàng, thêm cả xơ mít, nước mắm mít, cộ mít. Cộ mít là loại bánh có bỏ mít múi khô vào bột, đường mỡ rồi nén cho thành khúc bánh, xong đem cắt thành từng lát. Nếu đem chiêu đãi khách đến mừng tuổi sau khi đã cúng ông bà rồi thì tuyệt. Lẽ tất nhiên, đó chỉ mới một món, còn nhiều món nữa mặn lạt đều có. Người Cam Lộ hiếu khách lắm.

Viết cả đề kể ngông, lời quê chắp nhặt quá nhiều, làm độc giả mất thời gian du xuân, hưởng xuân bất tận. Cầu cho quốc thái dân an và đầu xuân Nhâm Thân như lời trích từ Kinh Thi:

Lạc thổ lạc thổ Viên đắc ngã sở

Dịch là:

Đất đạo đức, đất yên vui Là nơi ta đã được thích lòng

(Nguyễn Văn Mại)

Khí vận mới đã về với đất Cam Lộ, cho hay trời phải chiều người vì DÂN LÀ GỐC NƯỚC. Việc còn lại là làm sao cho huyện Cam Lộ giàu mạnh.

(Tạp chí Văn hóa Quảng Trị. Số 04.1992)

 

 

 

READ MORE - TẢN MẠN VỀ CAM LỘ - Lê Quang Thái

XUÂN XUÂN 60 / XUÂN LAM ĐIỀN – Thơ Chu Vương Miện

 


XUÂN XUÂN 60
 
60 năm cuộc đời
Ngừơì chết không còn gì? để nói
chỉ để dành cho kẻ sống nói thôi?
mà nói cái chi? bây giờ
thiên hạ ghét nhất là cái tôi?
chỉ thích riêng mỗi cái nồi
nấu cơm cùng nấu cháo?
nấu hầm bà lằng và nấu xôi
người chết có khi khỏe cái thân
người sống bon chen nợ với nần?
tóc trắng trên đầu sao trắng quá?
nỗi sầu nản theo lá rụng đầy sân?
chả có ai? và cũng chả muốn gì?
mới ngày nào? chả biết cái chi chi *
bây giờ thời biết hết trọi
chờ mãi một chuyền xe đi?
kẻ soạn ra bản nhạc thời đã chết?
mà kẻ hát permanent cũng chả còn?
thiên hạ hầu như quên để ý
còn ta? thời chả làm sao quên?
60 năm cuộc đời?
Xào đi xào lại cũng thế thôi?
Đao to buá lớn tiền dông trước?
Không tiền đành đứng khóc thôi?
 
* Thơ Dương Khuê
 
 
XUÂN LAM ĐIỀN
 
Ngày xưa Bùi Hàng chỉ cần tới
Lam kiều (cầu bắc trên sông Lam)
Cùng mang theo chiếc chầy ngọc?
Là kết duyên vợ chồng với Vân Anh
thủ chiếc cối ngọc dùng giã thuốc
vốn căn là thần tiên? không cần tiền bạc?
sống theo hạc nội non ngàn? đồng xanh bát ngát
sống trọn đời già bỗng thành tiên?
bay về thiên thai trên lưng hoàng hạc?
bây giờ thời hậu hiện đại hình như có khác?
vác chầy gỗ chả ai? thèm nhòm
không tiền con ghế thủ cái cối quay đi chỗ khác
thành ra ôm nhịn đói thiếu ăn nằm chèo queo?
không chầy không cối? không còn ai giã thuốc
mậu dậu xìn bô xu chờ chết?
từ lâu văn thơ không ai mua không ai đọc?
chán thấy mồ? nên các thi văn hào bỏ viết?
tình hình khó khăn chung? không biết tính sao?
than sơ gì? cũng toàn thất nghiệp
chiều ly trà móc câu tẩm hoá chất?
hàng hiệu vừa thơm vừa buồn nôn?
nguyễn tố như viết trong kiều như vậy?
mà đúng y bơong sòng dời là như thế đấy?
chầy vồ để mốc meo? cối đành xếp xó?
xuân lam kiều bên tàu ngày nọ
còn thư sinh bùi hàng nghèo gặp tiên?
 
xuân này nghèo già? chỉ thiếu em?
 
chuvươngmiện

READ MORE - XUÂN XUÂN 60 / XUÂN LAM ĐIỀN – Thơ Chu Vương Miện

O ÁO TÍM - Thơ PhamPhanLang - Nhạc MộcThiêng - Ca sĩ Tâm Thư

O ÁO TÍM

O áo tím nì, chừ nghe anh hỏi
Em đi mô anh tìm mãi không ra
Đi mô tê thì mặc kệ người ta
Mắc cớ chi hỏi em hoài miết rứa

O ngúng nguẩy, bỏ vào nhà thiệt lẹ
Tui bên ngoài lớ ngớ biết mần răng
Lỡ yêu O từ thuở mới tròn trăng
Sao không hiểu lòng tui, O áo tím

Một ngày kia mưa giăng mờ Vỹ Dạ
Áo tím tui thương hớn hở sang sông
Pháo vu quy xác đỏ ngập sân hồng
Tui lặng lẽ khóc thầm, O áo tím

Bao năm qua tui vẫn hoài thương nhớ
Biết làm răng khi không thể quên người
Áo tím ơi, O còn nhớ đến tui
Người năm cũ vẫn thương O ghê rứa…

PhamPhanLang

READ MORE - O ÁO TÍM - Thơ PhamPhanLang - Nhạc MộcThiêng - Ca sĩ Tâm Thư

TRANG THƠ TRẦN THỊ LAN ANH - Cánh Bướm Mộng Du /' Nửa Chờ, Nửa Gửi / Thở, Bay, Trôi

 

Nhà thơ Lan Anh

CÁNH BƯỚM MỘNG DU

“Cánh bướm mộng du” không kể chuyện, mà gợi cảm xúc, để lại dư âm man mác về một tình yêu đẹp, mong manh và vĩnh viễn ở lại trong miền nhớ.

Bướm là một cánh mộng du
Bay qua miền nhớ, giữa trời vi vu
Mách cho tôi biết, em chờ quá lâu
Thu vàng lá rụng… lá về nơi đâu

Cánh rừng trải ắp nỗi sầu của em
Sương giăng lối cũ, chiều buồn rơi thêm
Tôi đi tìm bóng dáng êm đềm
Chỉ còn nghe lá gọi tên trong gió

Bướm ơi, nếu có bay ngang
Nhắn dùm tôi chút dở dang thu vàng
Một thời yêu, một thời mơ
Giờ chỉ còn tiếng gió hững hờ

Em như nắng cuối hoàng hôn
Tôi như chiếc lá trôi nguồn xa xôi
Tình là mây… tan giữa chân trời
Bướm là mộng, người là khói

Em ngồi đếm gió heo may
Thì thầm hỏi lá… bao giờ thu thôi rơi
Nếu còn gặp lại… xin em cứ cười
Để tôi còn được… mộng du cùng người

Lan Anh

 

NỬA CHỜ, NỬA GỬI

(Ghi lại nhịp rung rất khẽ của hai tâm hồn: không lời hứa, không hẹn ước lớn lao, chỉ là cùng đi chậm để duyên kịp nở.)

 

Em đứng ở giữa màn đêm

Nghe nhịp thơ thả rất mềm của anh

Gió đưa tiếng bước dịu thanh

Như mang một chút hơi anh trở về

 

Em chẳng giữ giấc ngủ mê

Chỉ giữ nhịp thở gửi về yên bình

Một đời em trải buồn thinh

Đủ sâu để biết chân tình mong manh

 

Anh nói bước nhẹ qua nhanh

Em nghe gió cũng nghiêng thành chở che

Nửa mùa em đã ngang che

Giờ thêm nửa nhịp gió se mở dần

 

Em từng gói lại bâng khuâng

Cất trong ngăn cũ mấy lần chớm đau

Đêm nay trăng xuống mái sau

Em soi thấy lại sắc màu lung linh

 

Nếu anh mang ánh bình minh

Em xin gửi lại chút tình nguyên sơ

Không trao vội nhánh mộng mơ

Trao làn tóc rối hững hờ nắng say

 

Anh không hứa buổi chiều nay

Em không hẹn những điều bay quá lời

Ta đi chậm giữa đêm vơi

Để duyên kịp nở một thời… biết thương

 

Nên này… một khẽ mở đường

Khi nghe hương gió nhắc vương tên mình

Em ngồi chờ giữa không thinh

Giữ cho anh nửa lòng mình… ghé sang

Lan Anh

 Aschaffenburg, Germany

 

 

THỞ, BAY, TRÔI

 

Em cười

sao rơi vỡ thành hàng nghìn giấc mơ,

trôi lơ lửng giữa mây tím.

Anh lạc

trái tim bay,

bướm mọc từ lời thì thầm của em.

Tình yêu không tuổi

chỉ là chúng ta,

vĩnh viễn trôi,

không ngày, không đêm,

chỉ là nhịp thở chung

của mây, gió và giấc mộng.

 

Trần Thị Lan Anh

Aschaffenburg

Germany

Email: Wirtschaftskanzlei@Dipl-Kauffrau-Tran.de

 

READ MORE - TRANG THƠ TRẦN THỊ LAN ANH - Cánh Bướm Mộng Du /' Nửa Chờ, Nửa Gửi / Thở, Bay, Trôi

TRANG THƠ LÊ THANH HÙNG - Đưa em qua phố mới / Có một tiễn đưa / Ta nhận ra nhau trong những điểm tương đồng / Cây sứ trắng ngọc ngà

Nhà thơ Lê Thanh Hùng

Đưa em qua phố mới

Một góc tình lặng lẽ trôi êm

Phố vắng, đèn khuya dựng bóng đêm

Im ắng quá, tầm cao phố mới

Ngọn gió đi rong, quẩn bên thềm

                     *

Phố của anh và phố của em

Ngổn ngang xen từng mảng trắng đen

Đang lẩn khuất, sắc màu sáng tối

Nước đọng còn nguyên những váng phèn

                     *

Phố cũ ngày xưa đã nối dài

Nhưng vẫn còn giật gấu vá vai

Khúc khuỷu, đường cong đầy sỏi đỏ

Khoát lên phố mới một hình hài

                     *

Anh nắm tay em, bước ngập ngừng

Ngượng ngùng chi? Mà chợt quay lưng

Em không nói, chỉ cười lỏn lẽn

Mắt gượng tìm môi, kìa bỗng dưng ...

                      *

Phố mới trẻ trung, đang dỡ dang

Tươi trong sức sống mới căng tràn

Nồng ấm một vòng tay bổi hổi

Vô tình đọng lại, gió thời gian

Có một tiễn đưa

Mấy bữa nay, người ta rì rầm bàn tán

Chuyện em ra ngoại quốc lấy chồng

Việc sướng, khổ sao mà biết được, chỉ có nỗi buồn xa xứ mênh mông

Mây trắng phương nào, cuối trời bay bãng lãng

                          *

Một bầu trời xanh trong rất thật

Đôi mắt mẹ già, ngong ngóng phía trời xa

Bên bầy em ngồi, đang nhấp nhổm nhấp nha

Em luống cuống trước bao điều được mất…

                          *

Giăng mắc một nỗi buồn lóng lánh trượt qua

Giã biệt cánh cò, đồng sâu đương thì son rỗi

Em lặng lẽ bước trên mặt cắt của xã hội

Vẫn đau đáu âm thầm, vọng tiếng trở mình của hạt phù sa

                          *

Mẹ cứ loay hoay đống hành lý, xem có quên gì không

Em mang theo những gì, khi quê hương để lại

Có hay không, một quãng đời gấp gãy

Xanh ngắt buổi hồng hoang, gió lộng bên sông ...

                           *

Rũ sạch váng phèn, anh vội vã đưa em đi một quãng đời

Đứng lóng ngóng bên cửa sân bay Tân Sơn Nhất

Anh lặng lẽ, trong buổi người đông đất chật

Thôi trái đất này tròn, cầu chúc em an lành hạnh phúc em ơi ...

Ta nhận ra nhau trong những điểm tương đồng

Sao lại không tôn trọng những điều mình khác biệt

Có những chuyện mà ai cũng biết

Mà cứ đắn đo, tỵ nạnh lần quanh

Dòng chảy cuộc đời, xuôi dòng trôi mãi

Vượt qua khó khăn, xây dựng cuộc sống mới an lành

Cây sứ trắng ngọc ngà

Đổ xuống hiên thưa, một vạt hoa long lánh

Những giọt sương khuya, như còn bịn rịn vỡ ra

Lặng lẽ loang tan theo nắng sớm

Có một nét môi cong, đong đưa sắc lạnh

Cho gã bên kia đường, đứng ngẩn ngơ xa…

     Lê Thanh Hùng

     Bắc Bình, Lâm Đồng

lethanhhung4625@gmail.com

    

READ MORE - TRANG THƠ LÊ THANH HÙNG - Đưa em qua phố mới / Có một tiễn đưa / Ta nhận ra nhau trong những điểm tương đồng / Cây sứ trắng ngọc ngà

NHỮNG BÀI HỌC CỦA CUỘC SỐNG - Thơ Fiona Gobin, Lê Thi dịch

 

Nhà thơ Fiona Gobin 

Fiona Gobin sinh sống tại California, Trinidad và Tobago. Bà là một chuyên gia về du lịch và lữ hành, đồng thời là một nhà thơ, nghệ nhân cắm hoa, nhà thiết kế và là tác giả của cuốn sách The Light Within.

Fiona Gobin là Đại sứ Văn học của Trinidad và Tobago. Bà giữ chức Giám đốc Diễn đàn Văn học How To Write For Success tại Trinidad và Tobago, đồng thời là Giám đốc CIESART Trinidad và Tobago.

Bà đã nhận được nhiều chứng chỉ và giải thưởng cho các bài thơ của mình từ nhiều nhóm và tổ chức khác nhau.

Các bài thơ của bà đã được đăng tải trong nhiều tuyển tập, tạp chí và cổng thông tin trực tuyến quốc tế như: English World Education (Hồng Kông), Global Poet and Poetry (Vương quốc Anh), Literoma Culture Flash International Magazine (Ấn Độ), The Passion of Poetry (Hoa Kỳ), Bibliomania of Literature (Philippines), The Writer’s Wave (Tunisia), CIESART (Colombia), CIESART (Hy Lạp), Creating A Better World International Anthology, Wordsmith International, Humming Bird Magazine III, Break The Silence Anthology-III và nhiều ấn phẩm khác. 

Dưới đây là bài thơ của Fiona Gobin, Lê Thi dịch.

NHỮNG BÀI HỌC CỦA CUỘC SỐNG

Cuộc sống là điều quý giá

hãy trân trọng từng giây phút.

Tình yêu là thiêng liêng

hãy gìn giữ bằng cả tấm lòng.

Thời gian trôi qua rất nhanh

hãy biết nâng niu từng khoảnh khắc.

Bình yên là tối thượng

hãy luôn hướng tới và gìn giữ.

Vẻ đẹp là điều hiếm hoi

hãy lưu giữ bằng trái tim biết cảm nhận.

Giàu sang chỉ là tạm bợ

hãy tận hưởng nhưng đừng níu giữ.

Lòng tốt là điều cần thiết

hãy trao đi không toan tính.

Sự kiên nhẫn là sức mạnh

hãy nuôi dưỡng mỗi ngày.

Lòng biết ơn là cội nguồn hạnh phúc

hãy bày tỏ và sống trọn vẹn với nó.

 

READ MORE - NHỮNG BÀI HỌC CỦA CUỘC SỐNG - Thơ Fiona Gobin, Lê Thi dịch

Rừng Phong Hương: Cảnh đẹp rừng lá đỏ hiếm hoi tại Quảng Trị - Oxalis Adventure

Giữa vùng đất Khe Sanh, Quảng Trị, có một khu rừng Phong Hương mỗi năm chỉ khoác lên mình diện mạo rực rỡ trong một khoảng thời gian ngắn. Không chỉ sở hữu vẻ đẹp thiên nhiên, đây còn là địa điểm phù hợp cho các hoạt động vui chơi vô cùng thú vị. Nếu ai có dự định du lịch Quảng Trị trong thời gian cuối đông - đầu xuân, nhất định không nên bỏ lỡ địa điểm này.

 

Lý do rừng Phong Hương trở thành điểm đến khiến du khách say mê

Rừng Phong Hương có vị trí nằm bên ven hồ thủy điện Rào Quán, thuộc xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị. Khu rừng gồm những cây phong hương hay còn gọi là bạch giao hương, thuộc họ Sau Sau, có thân gỗ lớn, mọc tự nhiên ven lòng hồ, với tán lá hình trái tim và đặc biệt đổi màu vào mùa thay lá. Khác với đa số cây nhiệt đới giữ màu xanh suốt bốn mùa, loài cây phong hương lại mang nhịp sinh trưởng gần với các loài cây xứ lạnh. Khi bước vào giai đoạn khô và se lạnh, cây dần rút dưỡng chất từ lá để dự trữ, chuẩn bị cho thời kỳ “nghỉ ngơi”. Diệp lục vì thế giảm đi, màu xanh phai nhạt, nhường chỗ cho những sắc tố từng ẩn mình trong phiến lá. Carotenoid làm hiện lên gam vàng dịu ấm, còn anthocyanin nhuộm lá bằng những sắc đỏ cam, đỏ rượu vang hay ánh hổ phách trầm lắng.

 

Mặt hồ Rào Quán phẳng lặng, xanh trong như ngọc bích, lặng lẽ soi bóng cánh rừng Phong Hương trải dài, tạo nên khung cảnh như một bức tranh thủy mặc. Phía xa xa, những cánh đồng điện gió hiện ra giữa núi đồi Hướng Phùng, các trụ tua-bin vươn cao giữa nền trời bao la.

 

Khi những tháng cuối năm chạm ngõ, tiết trời Khe Sanh se lạnh, cả khu rừng lá phong bắt đầu bước vào mùa thay lá. Từng tán phong hương dần chuyển sắc, từ xanh thẫm sang vàng cam rồi đỏ rực, nhuộm ấm cả không gian núi rừng. Nhìn từ xa, cánh rừng như được thắp sáng bởi hàng ngàn “ngọn đuốc” đỏ giữa đại ngàn, rực rỡ cả một miền đất bình yên. Chính vẻ đẹp ấy khiến bất cứ ai ghé qua cũng khó lòng rời bước, chỉ muốn chậm lại để ngắm nhìn.

 

 

Rừng phong hương lá đỏ bên cạnh hồ thủy điện Rào Quán. Credit: Lân Homi

 

Mùa lá đỏ ở Quảng Trị vào tháng mấy?

Khoảng từ tháng 10 đến tháng 1, khi hơi lạnh đã ghé qua miền Tây Quảng Trị, rừng Phong Hương lặng lẽ bước vào mùa thay lá. Trong đó, thời điểm mùa lá đỏ rực rỡ nhất trong năm đó chính là khoảng thời gian từ cuối tháng 11 đến giữa tháng 1. Đây là thời điểm lý tưởng để du khách check in đẹp nhất cùng rừng Phong Hương và tận hưởng những phút giây dã ngoại giữa đại ngàn. Thời điểm đẹp nhất trong ngày để ngắm rừng Phong Hương đó chính là từ sáng đến đầu giờ chiều. Vì mùa đông và mùa xuân tại Quảng Trị thời tiết sẽ chuyển lạnh khi chiều muộn, trời tối khá nhanh, bạn nên lưu ý đi vào các khung giờ thời tiết ấm áp nhất. Tại đó, bạn có thể chiêm ngưỡng trọn vẹn vẻ đẹp của rừng Phong Hương.

 

Tuy nhiên, mùa lá đỏ rừng phong hương Quảng Trị chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, vì vậy du khách nên chủ động sắp xếp lịch trình để không bỏ lỡ thời điểm đẹp nhất của khu rừng này. Sau khi mùa thay lá khép lại, rừng Phong Hương dần chuyển sang một diện mạo khác. Những tán cây phong hương rụng hết lớp lá đỏ, nhường chỗ cho chồi non và những chiếc lá mới xanh mướt bắt đầu vươn ra, mang lại cảm giác tươi mới cho khu rừng. Khi đó, bạn cũng có thể ngắm rừng Phong Hương với một nét đẹp khác.

  

Rừng Phong Hương bắt đầu vào mùa thay lá. Credit: Lân Homi

 

Trải nghiệm không nên bỏ lỡ khi du lịch rừng Phong Hương

Đến rừng Phong Hương, du khách có nhiều cách để tận hưởng vẻ đẹp thiên nhiên nơi đây. Một trong những trải nghiệm được nhiều bạn trẻ yêu thích là đi thuyền dọc theo cánh rừng, ngắm sắc lá đỏ soi bóng trên mặt hồ Rào Quán, chụp những bức ảnh đẹp tại rừng Phong Hương.

 

Bên cạnh đó, bạn cũng có thể tham gia các hoạt động khác như hiking, cắm trại hoặc chèo SUP quanh rừng Phong Hương đỏ rực tuyệt đẹp. Bên cạnh khu rừng là những bãi cỏ xanh mướt và khe suối nhỏ đổ về hồ, là nơi lý tưởng để thuê lều trại và dựng trại qua đêm. Tại đó, bạn có thể tận hưởng không gian yên tĩnh của núi rừng, ngắm hoàng hôn buông xuống sau dãy núi và cánh đồng điện gió. Với những ai ưa thích mạo hiểm, bạn cũng có thể đến thác Tà Puồng để ngắm thác và cắm trại, vui chơi bên bờ suối. Sau hành trình khám phá thiên nhiên, du khách cũng nên thưởng thức đặc sản núi rừng của người dân địa phương nơi đây như tép nhảy, cá lóc nướng muối tuyết.

 

Hiện nay, khu vực Khe Sanh chưa phát triển nhiều dịch vụ tour du lịch trọn gói. Nếu đi du lịch rừng phong hương tự túc, bạn nên tìm hiểu kỹ thông tin, lựa chọn đơn vị lữ hành uy tín và trang bị sẵn các kỹ năng cần thiết để chuyến đi diễn ra thuận lợi, thoải mái. Du khách có thể lựa chọn gói Trekking - Cắm trại - Chèo SUP rừng Phong Hương của Trekking Camping với giá khoảng 1.799.000 đồng, hoặc tour đi rừng Phong Hương của Green Travel, Khe Sanh Discovery.

 

Nếu đi tự túc, bạn cũng có thể thuê SUP ngay tại rừng Phong Hương với mức giá dao động khoảng 300.000 cho 60 phút để vui chơi tại khu vực hồ Rào Quán. Bên cạnh đó, với những du khách muốn cắm trại tại rừng, bạn nên chủ động thuê lều trại trước chuyến đi hoặc tham gia các tour du lịch có sẵn lều trại. 

 

Nước hồ xanh ngọc bích trong suốt đẹp như tranh tại rừng Phong Hương. Credit: Lân Homi

 

Gợi ý điểm lưu trú và ẩm thực địa phương

Có nhiều mô hình homestay gần rừng Phong Hương kết hợp với quán cafe view đẹp được nhiều du khách yêu thích và lựa chọn như: Năm Mùa Bungalow, Retro Khe Sanh, Homestay Bảo Nguyên, Trosie Garden,… Ngoài ra, bạn cũng có thể lựa chọn các khách sạn tại Khe Sanh, phù hợp với nhu cầu nghỉ ngơi ngắn ngày như: Khe Sanh Luxury Hotel, Green Hotel, Khánh Phương, The Hills Hotel,...

 

Có rất nhiều quán ăn ngon ở Khe Sanh, du khách có thể hỏi gợi ý của người dân địa phương. Những quán ăn họ giới thiệu thường giản dị, không phô trương, nhưng lại giữ được hương vị nguyên bản của núi rừng Hướng Hóa, đủ để khiến du khách nhớ mãi.

 

Ẩm thực nơi đây mang đậm hơi thở miền núi, là sự giao thoa giữa nét mộc mạc của miền Trung và bản sắc văn hóa của đồng bào Pa Kô, Vân Kiều. Từ thịt trâu nướng hoặc hấp mềm ngọt, thơm mùi lá lốt, đến cơm lam dẻo bùi nướng trong ống tre, mỗi món ăn đều gợi cảm giác ấm áp, gần gũi. Những món quen thuộc như cá suối nướng, thịt lợn bản xào sả ớt, hay các loại rau rừng tươi xanh được chế biến đơn giản nhưng đậm đà vị núi rừng.

 

Những lưu ý cần biết trước khi ghé thăm rừng Phong Hương

Thời điểm và thời tiết

Để chuyến khám phá rừng Phong Hương trọn vẹn và an toàn, du khách nên theo dõi dự báo thời tiết trước khi khởi hành. Những ngày nắng đẹp, trời khô ráo là thời điểm lý tưởng để di chuyển trên cung đường Khe Sanh và thoải mái tham gia các hoạt động hòa mình vào thiên nhiên.

 

Thời tiết Khe Sanh mang đặc trưng khí hậu hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa thường kéo dài từ tháng 9 đến tháng 11, mùa khô là từ tháng 11 đến tháng 1 - cũng là mùa cây phong hương vào độ thay lá. Du khách nên hạn chế ghé thăm vào những ngày mưa lạnh, bởi đường trơn trượt, việc di chuyển khó khăn và trải nghiệm khám phá rừng sẽ không được trọn vẹn như mong đợi.

 

Vị trí và phương tiện di chuyển đến rừng Phong Hương

Để đến được rừng Phong Hương, du khách di chuyển từ phường Đông Hà, theo Quốc lộ 9 về phía tây khoảng 70km, sau đó rẽ vào đường Hồ Chí Minh nhánh Tây thêm khoảng 10km. Đường đi đến rừng Phong Hương cũng chính là cung đường đi Khe Sanh, chạy qua khu vực đồi núi, nhiều đoạn dốc và lượng xe qua lại khá đông. Vì vậy, du khách nên chạy xe cẩn thận, giữ tốc độ an toàn, đặc biệt khi đi xe máy.

 

Về phương tiện, du khách yêu thích cảm giác tự do, muốn chủ động dừng lại ngắm cảnh và khám phá dọc đường có thể phượt Khe Sanh bằng xe máy. Ngược lại nếu bạn ưu tiên sự an toàn và muốn hạn chế ảnh hưởng của thời tiết lạnh thì nên ưu tiên chọn taxi, xe 16 chỗ, xe khách đi đến Khe Sanh, Quảng Trị, sau đó thuê xe máy di chuyển đến rừng Phong Hương.

 

Một số gợi ý di chuyển: 

- Từ Hà Nội: tham khảo nhà xe Hoa Hồng. 

- Từ TP.HCM hoặc Đà Nẵng: nhà xe Tân Quang Dũng. 

- Tại Đông Hà: dễ dàng đặt taxi của Mai Linh, Vinasun, Xanh SM,…

 

Những điểm đến gần rừng Phong Hương

Khe Sanh là vùng đồi núi phía tây Quảng Trị, được thiên nhiên ưu ái cả về cảnh quan lẫn khí hậu. Nhờ địa hình cao, nơi đây có thời tiết mát mẻ quanh năm, dễ chịu hơn nhiều so với cái nắng gắt đặc trưng của miền Trung. Không chỉ sở hữu nhiều phong cảnh đẹp, Khe Sanh còn lưu giữ những di tích lịch sử quan trọng, mang đến cho du khách trải nghiệm kết hợp giữa khám phá thiên nhiên và cảm nhận chiều sâu lịch sử.

 

- Sân bay Tà Cơn: Nằm ngay trung tâm thị trấn Khe Sanh (huyện Hướng Hóa), sân bay Tà Cơn là một trong những địa điểm lịch sử tiêu biểu của Quảng Trị. Nơi đây từng là cứ điểm quân sự quan trọng trong trận Khe Sanh năm 1968. Ngày nay, khu vực này được bảo tồn như một bảo tàng ngoài trời, trưng bày nhiều hiện vật chiến tranh như máy bay, xe bọc thép và vũ khí.

 

- Cây cô đơn: Trên cung đường lên xã Hướng Linh, bên cạnh mặt hồ thủy điện Rào Quán tĩnh lặng, có một cây cô đơn sừng sững giữa thiên nhiên rộng lớn. Cây cô đơn cũng là một cây phong hương, thuộc họ Sau Sau, mọc một mình và đứng vững giữa không gian mênh mang của núi rừng và mặt nước. Nhiều người thích đến đây chụp hình bởi mê mẩn vẻ đẹp của cây cô đơn mỗi khi hoàng hôn buông xuống.

 

- Cánh đồng tuabin điện gió: Trên hành trình từ Đông Hà theo Quốc lộ 9 lên Hướng Hóa, du khách dễ dàng bắt gặp những trụ tua-bin điện gió khổng lồ vươn cao giữa núi rừng Trường Sơn. Các cánh quạt quay chậm rãi giữa nền trời và màu xanh của rừng núi tạo nên khung cảnh yên bình. Hiện nay, địa điểm này cũng là một trong những điểm check-in thu hút khách du lịch nhất Khe Sanh.

 

- Đỉnh Cu Vơ: Đỉnh Cu Vơ là một trong những tọa độ săn mây được yêu thích tại Hướng Hóa. Với địa hình cao và ít bị tác động bởi đô thị hóa, nơi đây thường xuyên xuất hiện những tầng mây dày, trôi lững lờ giữa núi non. Đứng trên đỉnh Cu Vơ vào buổi sớm, du khách có thể nhìn thấy hồ thủy điện Rào Quán và bắt gặp những áng mây tuyệt đẹp.

 

Nếu có nhiều thời gian hơn, bạn có thể kết hợp chuyến đi đến rừng Phong Hương với các địa điểm du lịch ở Bắc Quảng Trị như Phong Nha - Kẻ Bàng, sông Son, hang Sơn Đoòng, hang Ba,... Nơi đây sở hữu hệ sinh thái đa dạng với núi đá vôi và những hang động kỳ vĩ, rất thích hợp cho những ai thích khám phá thiên nhiên.

 

Ngoài ra, bạn có thể dừng chân tại một không gian lưu trú hòa mình với thiên nhiên để thả lỏng và nạp lại năng lượng. Những điểm nghỉ dưỡng như Chày Lập Farmstay, Blue Diamond Retreat hay Oxalis Home mang đến bầu không khí trong lành, khung cảnh yên bình cùng các hoạt động nhẹ nhàng như câu cá, chèo kayak. Đây là nơi lý tưởng để bạn sống chậm lại, tận hưởng sự tĩnh lặng và khép lại hành trình bằng những khoảnh khắc bình yên.

Nguồn: 

https://oxalisadventure.com/vi/rung-phong-huong/

Liên kết:  OXALISADVENTURE.COM

READ MORE - Rừng Phong Hương: Cảnh đẹp rừng lá đỏ hiếm hoi tại Quảng Trị - Oxalis Adventure