Chúc Mừng Năm Mới

Kính chúc quý bạn năm mới vạn sự an lành

Saturday, January 3, 2026

THẰNG ĐIẾC - Truyện ngắn Nguyễn Thanh Hải

 

 

Tác giả Nguyễn Thanh Hải

THẰNG ĐIẾC

 (Câu chuyện là tiếng lòng của tác giả Nguyễn Thanh Hải)  

 

    Hắn sinh ra ở một làng quê thuần nông, nơi người ta quen đo cuộc đời bằng vụ mùa, bằng con trâu cái cày, bằng những buổi chiều lặng gió và tiếng ếch nhái ngoài đồng. Tuổi thơ của hắn không có gì đặc biệt để kể, ngoài sự bình thường đến hiền lành: sáng đi học, chiều theo cha mẹ ra ruộng, ngày rảnh thì chăn trâu, cắt cỏ, tát nước. Cuộc sống cứ thế trôi, chậm rãi và nhẫn nại, như thể đời người sinh ra chỉ để tiếp nối đời người khác.

Cho đến khi biến cố xảy ra.

Vào một buổi chiều ngày mùa khoảng đầu những năm 1990, lũ trẻ trong làng tụ tập chơi bên những thúng thóc vừa thu dọn. Chúng xếp thúng thóc chồng lên nhau, quay tròn như đu quay. Một thúng đổ. Một hạt thóc nhỏ, rất nhỏ, lọt vào tai hắn.

Hắn hoảng sợ, tự chọc ngoáy để lấy ra. Hạt thóc ra được, nhưng tai thì đau nhức. Hắn không dám nói với cha mẹ. Trẻ con là thế, sợ bị mắng, sợ bị coi là nghịch dại.

Cơn đau ấy không qua đi. Nó âm ỉ, dai dẳng, bám theo hắn suốt những năm tháng sau đó.

 

Hắn vẫn đến trường, vẫn đi chăn trâu, vẫn tắm mương như bao đứa trẻ khác. Tai viêm, nhưng hắn quen chịu đựng. Đến năm 1995, khi đang học năm cuối trung học phổ thông, cơn viêm tai bùng phát dữ dội. Đau, ù, nghe kém. Cha mẹ lo lắng đưa hắn lên Bệnh viện 103 Hà Đông.

Ở đó, hắn gặp một bác sĩ tên Lộc, người ở gần trường mầm non Hoa Phượng Đỏ. Người đàn ông ấy nói chuyện rành rọt, chắc nịch, ánh mắt tự tin của kẻ quen được người khác đặt trọn niềm tin.

– Tai nó viêm trong đầu – ông ta nói – không mổ sớm là nguy hiểm. Nhưng mổ trong bệnh viện thì các bác sĩ làm không hết trách nhiệm, dễ đụng dây thần kinh số bảy, méo mồm, xếch mắt. Để tôi mổ tại nhà riêng, không qua bệnh viện, vừa an toàn vừa khỏi hẳn.

Cha mẹ hắn là nông dân, cả đời gắn với ruộng đồng, chữ nghĩa không nhiều. Với họ, hai chữ bác sĩ đồng nghĩa với cứu người. Không ai nghĩ rằng một người khoác áo blouse lại có thể nói dối.

Ca mổ diễn ra tại nhà riêng của bác sĩ Lộc. Hai người phụ mổ. Không giấy tờ. Không hồ sơ. Không một quy trình y khoa đúng nghĩa. Mười lăm triệu đồng – số tiền tích cóp cả đời – được trao đi cùng hy vọng con trai sẽ lại bình thường.

Ba ngày nằm lại. Một đơn thuốc. Một lời dặn nhẹ bẫng:

– Đủ ngày tháo băng, cắt chỉ là nghe được.

Nhưng sau ca mổ, tai hắn chỉ nghe được lơ mơ. Hắn nghĩ do bông băng che kín. Đến ngày tháo băng, cắt chỉ, mọi thứ vẫn mù mờ như có lớp sương đặc phủ trong tai.

Ngày ra khám lại

Hắn hỏi.

Bác sĩ soi đèn, bấm huyệt, rồi phán một câu lạnh lùng:

– Mổ mất máu nhiều nên sức yếu. Về ăn uống cho lại sức là nghe lại được thôi.

Hắn tin. Cha mẹ hắn cũng tin.

Cho đến khi người ta bắt đầu gọi hắn là thằng điếc.

Những tiếng gọi ấy ban đầu chỉ là trêu đùa. Sau thành thói quen. Sau nữa, thành cái tên chính thức thay cho tên cha mẹ đặt. Hắn nghe không rõ, trả lời chậm, làm gì cũng lóng ngóng. Ánh mắt người khác nhìn hắn dần đổi khác: thương hại có, khinh thường có.

Hắn bỏ học.

Không ai hỏi vì sao. Ở làng quê ấy, một đứa học dở dang không phải chuyện lớn. Người ta chỉ tiếc cho cha mẹ hắn, chứ không ai tiếc cho hắn.

 

Hắn theo bạn đi phụ hồ, rồi mày mò học lỏm nghề xây dựng. Tai vẫn viêm, vẫn chảy nước. Hắn đi khám ở một phòng khám tư. Bác sĩ nghe kể chuyện mổ tai thì giật mình:

– Tai này chỉ viêm nhẹ, uống thuốc là khỏi. Sao lại mổ? Thủng mất màng nhĩ rồi.

Câu nói ấy như nhát dao chém thẳng vào quá khứ.

Hắn quay lại tìm bác sĩ Lộc. Người đàn ông ấy lập tức phủi tay:

– Tôi mổ xong có làm sao đâu. Bị viêm là do không biết giữ vệ sinh. Thủng màng nhĩ là do tự ngoáy tai.

Không giấy tờ. Không bệnh án. Không ai làm chứng. Một người nông dân nghèo làm sao thắng được một bác sĩ có danh có tiếng?

Hắn nuốt hận.

Từ ngày đó, hắn hiểu ra một điều: có những nỗi đau không kêu được thành tiếng.

 

Hắn học nghề dệt. Tính tình ngày càng khép kín. Từ thời học cấp hai, hắn cũng biết rung động trước con gái, nhưng chỉ dám yêu thầm. Đứng trước người mình thích, hắn run, sợ không nghe rõ, sợ nói sai, sợ bị cười.

Có những ánh mắt bật đèn xanh. Hắn quay đi.

Cho đến một ngày, đi nhờ xe cùng một cô gái. Họ nói chuyện. Lần đầu tiên trong đời, hắn thấy mình được lắng nghe. Vài tháng sau, hắn lấy vợ.

Nhưng hôn nhân không cứu được cuộc đời hắn.

Làm công nhân dệt lương thấp, hắn quay lại nghề xây. Một trận ốm vì suy nhược, không đi khám kịp. Đôi tai vốn đã tổn thương liệt hẳn hoàn toàn.

Im lặng vĩnh viễn.

 

Từ đó, cái tên Thằng điếc bám theo hắn như định mệnh. Người ta gọi một cách thản nhiên, cười cợt. Như thể bệnh tật của hắn là trò tiêu khiển.

Hắn buồn. Hắn uất. Có lúc suýt đánh nhau. Nhưng rồi hắn hiểu: đánh nhau với cả xã hội thì chỉ có thua.

Đi làm, hắn thường xuyên bị lợi dụng, bị quỵt tiền. Hắn không nghe rõ để cãi. Không nói rõ để đòi. Người ta bảo hắn ngu, chứ không ai bảo hắn bị tước mất quyền lên tiếng.

Gia đình – nơi lẽ ra phải là chỗ dựa – lại trở thành nơi im lặng nhất. Không ai hỏi hắn sống ra sao. Không ai đứng ra bảo vệ hắn trước những lời miệt thị. Thương hại có, nhưng sẻ chia thì không.

Những năm gần đây, hắn thay đổi tính tình và cách nghĩ. Hay gắt gỏng. Hay chửi. Cười cợt lại những kẻ cười mình. Người ta bảo hắn khó tính, cay nghiệt. Không ai hỏi vì sao hắn phải tự khoác lên mình lớp gai góc ấy.

 

Không nói được, hắn viết.

Hắn viết như chửi. Viết như trút. Viết để tồn tại.

Trong đầu hắn đầy hận: hận một bác sĩ vô lương tâm, hận một hệ thống y đức bị mua bán, hận một xã hội quen gọi tên người khác bằng bệnh tật, hận cả những người thân đã chọn im lặng mày điếc thì biết gì.

Bạn bè tốt ư? Có. Nhưng hiếm như vàng trong bùn.

Gia đình có phải là nơi tiếp sức cho hắn không? Có phải là nơi cho hắn niềm tin khi yếu đuối? Hay chỉ là nơi người ta quay mặt đi khi một thành viên trở nên khiếm khuyết?

Hắn không biết.

Hắn chỉ biết rằng, khi đôi tai hắn câm lặng, thì lương tâm của nhiều người xung quanh cũng im tiếng.

Và từ lúc ấy, hắn không còn là một con người có tên.

Hắn chỉ còn là một nhãn dán xã hội gắn lên số phận: Thằng Điếc.


Nguyễn Thanh Hải

From: thivanle1569@gmail.com

 

No comments: