VĂN NGHỆ QUẢNG TRỊ KÍNH CHÚC CÁC BẠN VÀ QUÝ QUYẾN NĂM MỚI GIÁP NGỌ 360 NGÀY AN BÌNH, MAY MẮN VÀ HẠNH PHÚC

Saturday, July 26, 2014

Linh Thy - CHÙM THƠ KỶ NIỆM NGÀY 27.7

XIN CẢM ƠN NGƯỜI

Tình thương ấp ủ bấy lâu
Của người lính trấn đỉnh đầu Trường Sơn
Non xanh chỉ có mây vờn
Bao năm chiến đấu căm hờn vút cao

Nay thăm quê cũ ngày nào
Con trai cũng đã mũ sao đăng trình
Nhìn con anh thấy ấm tình
Vợ hiền sao khéo thay mình dạy- nuôi...

Chợt trào ngấn mắt anh vui
Cái điều mơ ước ngọt bùi em chia
Cảm ơn- Người bạn nong- nia...

                                   Những ngày tháng 7


MƯA RỪNG RU CÁNH VÕNG*

Lên đường tuổi chớm đôi mươi
Ngày ra trận tuyến nụ cười vẫn xuân
Tôi –  anh cùng tuổi vào quân
Chiến trường ngày ấy chưa lần dám yêu

Qua nhà ai những xế chiều
Phất phơ tà áo , cánh diều bỗng bay
Rộn ràng trong buổi chia tay
Thẹn thùng không nói, nhớ hoài dáng xưa

Nằm bên rừng vắng đêm mưa
Anh thầm tiếc, mối tình chưa vẹn tình
Giờ đây, lặng ngắm một mình
Trường Sơn trưa nắng bướm xinh chập chờn

Trên cao chỉ có mây vờn
Gió ru cánh võng những cơn mưa rừng
Lòng anh chắc hẳn bâng khuâng
Phải chi ngày ấy một lần thốt lên

Thì nay đâu nhớ mông mênh
Quê nhà em khấn tuổi tên… hương trầm!

* dựa vào một câu chuyện có thật, 
* LT cảm tác, theo lời kể của nhà ngoại cảm Phan T.Bích Hằng.



VẪN KHÚC QUÂN HÀNH 

Hỏi thăm đường đến nhà anh
Hai hàng răm bụt vẫn xanh bên đường
Ngôi nhà thấp thoáng trong sương
Anh vừa về lại chiến trường hôm qua

Đông vui rộn rã tiếng ca
Vẫn từng tiết tấu cùng hoà năm xưa
Những ngày bom dội như mưa
Bạt, lều , mủ vải có chừa ai đâu..!

Xương anh, anh đã bắt cầu...
Cho đàn em bé lên lầu hát ca.. *
Nay về vẫn… " Hành quân xa "....
Nhịp tay anh vỗ vỡ òa... hư không..!!!

Xót xa, xa xót trong lòng
Thương anh nước mắt lưng tròng anh ơi!!!


VẪN TÌM

Sương rừng , gió núi lạnh căm
Bao thu rồi vẫn anh nằm nơi đây
Ve hoà khúc nhạc cùng mây
Ru anh một giấc mơ đầy rừng mơ

Về cùng đồng đội anh chờ
Ngọn suối nào có ai ngờ còn anh
Tìm anh hy vọng mong manh
Tên anh trong bộ sử xanh rạng ngời

Chiến công anh để cho đời
Anh yên nằm - ngắm …một trời đầy hoa.!…

                                   Linh Thy
                         CLB. HTBD, Bến Tre

                      Viết kỉ niệm ngày 27 tháng 7


READ MORE - Linh Thy - CHÙM THƠ KỶ NIỆM NGÀY 27.7

VÀO MÙA - thơ Tuyền Linh


 
Khi chiếc lá đầu mùa rơi cuối phố
Anh lại mộng mơ có bước em về
Từng giọt nhớ cũng tung tăng rải lộ
Bước ngập ngừng như cất giấu cơn mê
 
Khi con nắng ngủ quên chiều cuối hạ
Nhường thu vàng trải lụa đón chân xa
Xin em ghé dẫu tình chừ xa lạ
Chuyện buồn vui thì cũng của hai ta
 
Và… em nhớ mang theo nồng nàn cũ
Những buồn, thương, hờn, giận gối đầu giường
Những lo lắng ngày anh đơn lẻ sống
Đà Lạt bây chừ lạnh lẽo hơn xưa
 
Vẫn còn đó những ngày xưa tháng cũ
Cảm xúc ngọt ngào dành dụm gởi trao
Chuyện yêu thương mấy ai lường trước được
Để giờ đây nhung nhớ biết dường nào !
 
Chiều nay bỗng cơn mưa òa trên phố
Nghe lòng đường thầm gọi bước chân ai
Trần Qúy Cáp lối quanh vào xóm trọ
Anh ngậm ngùi nhớ quá những âm xưa
 
                                Tuyền Linh
  
READ MORE - VÀO MÙA - thơ Tuyền Linh

KỶ NIỆM NGÀY THƯƠNG BINH LIỆT SĨ 27.7 - thơ Bình Địa Mộc

Ngày Nghĩa Trang
Kính tặng các Anh hùng Liệt sĩ nhân ngày TBLS 27.7

Anh vẫn nằm đây, đúng không
Nghe sớm mai lên bố ra đồng cuốc ruộng
Tia nắng mới ửng hồng cuồn cuộn
Hạt giống nào cũng gieo tự mầm xanh

Trưa quê mình thời gian trôi rất nhanh
Ăn cơm xong mẹ vội vàng xắt chuối
Lứa heo nầy đợi anh về đám cưới
Tháng bảy mồng mười, chị ấy ở làng bên

Anh vẫn nằm đây, cạnh đồng chí chưa đặt tên
Song chiến công thì vô cùng oanh liệt
Giọt sương trắng ngỡ ngàng chiều tinh khiết
Chị lao công nhổ cộng cỏ bần thần

Đồng đội anh ngay ngắn những mộ phần
Như chờ lệnh trước khi vào chiến dịch
Góc ba lô dấu tấm hình con nít
Bỗng tưng bừng đứa chạy, đứa tung tăng

Anh vẫn nằm đây, dùi dặt vầng trăng
Nghe hết thảy âm vang lời sông núi
Đi về phía một thời lầm lũi
Chặt gốc tre làng, quẹt nước mắt, vót chông ...


Sài Gòn, 7.2014
Bình Địa Mộc


Cô Gái Mở Đường
Kính tặng các Anh hùng Liệt sĩ nhân ngày TBLS 27.7

Rời chiến trường bỏ lại cái chân
Đồng đội anh cánh tay còn có thể
Cô gái mở đường hôm qua ngồi nghe chuyện kể
Bom giật rung trời giờ vĩnh viễn lặng yên

Năm tháng đi qua không thể nào quên
Tiếng hát văn công nửa chừng đứt quãng
Cô y tá lao mình ôm vầng trăng lả tả
Cố giữ cho rừng chút sáng nhỏ nhoi

Đêm trường sơn nhớ Bác bồi hồi
Giọng Quảng Bình đọc bài thơ Gởi Mẹ
Dăm cánh võng ngừng đưa tay tràn lệ
Chiều lao xao một chú sóc lạc đường

Rời chiến trường bao nỗi vấn vương
Con suối vắng cởi truồng tắm mát
Thằng kỳ lưng đứa kêu vết thương còn rát quá
Nắng thụt thò mất hút giữa hoàng hôn

Nay trở về cây nạn gỗ xước mòn
Chiếc xe đạp chực nghiêng chiều gió xoáy
Cô gái mở đường năm xưa tí toáy
Rời chiến trường sao em chẳng về theo ?

Sài Gòn, tháng 7.2013

Bình Địa Mộc
READ MORE - KỶ NIỆM NGÀY THƯƠNG BINH LIỆT SĨ 27.7 - thơ Bình Địa Mộc

CHÙM THƠ HỌC TRÒ - Trúc Thanh Tâm



MÙA THU ÁO TRẮNG
Nhỏ còn thả ngọn tóc bay
Cho hương con gái ngủ hoài trong ta
Ve sầu dạo khúc tình ca
Ta đem tặng nhỏ cành hoa phượng hồng 

Nhỏ về từ đó nhớ mong
Và ta từ đó dặn lòng chờ nhau
Mùa thu áo trắng nôn nao
Một rừng nhan sắc nhỏ đâu khó tìm 

Thời gian chìm giữa lặng im
Mà nghe như có tiếng tim nhịp gần
Gió ru hồn lá bâng khuâng
Nhỏ ơi, nhỏ có khóc thầm riêng ta

Nón nghiêng đường nắng thêu hoa
Ta thương dáng nhỏ kiêu sa mắt buồn
Bỗng dưng lòng lại ghen hờn
Khi cơn gió nhẹ thổi lòn áo bay !




NẮNG TRONG VƯỜN

Trời xanh, xanh lắm nhỏ ơi
Trưa nay có phải nhỏ ngồi đợi anh
Nắng đeo vàng óng trên cành
Có con chim lạ đứng rình trái ngon

Mé vườn anh cứ bồn chồn
Trái tim nhỏ cứ đập dồn qua anh
Thời gian giở chiếc lá xanh
Mắt tình ơi mắt, môi tình ơi môi

Vườn khua con gió lẻ loi
Tình xuân xanh lắm nhỏ ơi ngại gì
Vô tình nắng dột tán cây
Hai đứa nhích lại kề vai đợi chờ !



ÁO EM TRẮNG QUÁ NGÀY XƯA

Một đàn bướm trắng túa ra
Anh như ngợp giữa hương hoa cuộc đời
Nắng soi mắt nhỏ tuyệt vời
Anh như đọc được những lời hồn nhiên

Vở thơm mực tím ngoan hiền
Tay búp măng ép hoa tiên học trò
Nhỏ mười lăm tuổi mộng mơ
Còn anh mơ mộng đợi chờ người dưng !

                    TRÚC THANH TÂM
                        ( Châu Đốc )
READ MORE - CHÙM THƠ HỌC TRÒ - Trúc Thanh Tâm

Friday, July 25, 2014

NHỚ MÙA THU HÀ NỘI - thơ Mai Hoài Thu, Hồng Vân diễn ngâm

READ MORE - NHỚ MÙA THU HÀ NỘI - thơ Mai Hoài Thu, Hồng Vân diễn ngâm

THƠ NGUYỄN VĂN GIA

Tac giả Nguyễn Văn Gia

H Ọ P

Người nghe: một anh điếc
Người nói: một gã câm
Nhưng cả hai đều biết
Đang bàn cái - trống - không.


T À  B Ú T

Múa bút tựa khoa đao
Cũng đầu rơi máu chảy
Thời gian vốn rạch ròi
Tài không dung được tội.


Ô I  T H Ô I  R Ồ I

Dối trá và sợ hãi
Đã trở thành thói quen
Cái tôi đã thành cái
Hai mặt và phân thân.


C Ũ N G  N H Ư  K HÔ N G

Tiếng vỗ một bàn tay
Dẫu vang vọng đâu đây
Lòng ta như trống trận
Làm sao mà nghe thấy!


C H Ố N  B Ì N H  A N

Dẫu khôn dại sang hèn
Đều bên nhau. Thầm lặng
Chẳng còn chi tranh cãi
Rất bình an. Nghĩa trang.


C O N  H Á T

Phải uốn lưỡi mà hót
Miễn mặc đẹp ăn ngon
Chẳng buồn phận con hát
Suốt ngày cứ véo von.


V U I   T H Ô I

Dễ gì bên nhau mãi
Sao không vui người ơi
Mai sau dẫu luân hồi
Chắc chi còn gặp lại!



N H A N H  &  C H Ậ M

Sư nhất bộ nhất bái
Chậm rãi vẫn đến nơi
Mình hối hả một đời
Đường đi hoài chẳng tới. 

                   Nguyễn Văn Gia
READ MORE - THƠ NGUYỄN VĂN GIA

Thơ Huy Uyên - EM XƯA ĐÀ NẴNG, EM CÓ VỀ LẠI SÔNG XƯA

 
Tác giả Huy Uyên


Em xưa Đà-nẵng

Kể từ em về dưới rặng-trâm-bầu
trên đồi Freedom-hill, ba-dan đất đỏ
phố quận xa trông vời vợi đời nhau
chiều đi hoang nép cành hoa tím nở .

Thả tim lênh đênh trôi về biển cả
gặp chi nhau để thương nhớ trọn đời
tiễn biệt sân bay 
Đà-nẵng tình theo nỗi nhớ
thôi người đã quá xa thôi.

Em một mình bên đại-lộ hoàng-hôn
tháng ngày lao lung đời tượng đá
hoài niệm xưa chôn kín cuối đường
chìm khuất sầu mang từ đó.

Bao năm ngã ba ngã năm con đường xát muối
đám rong rêu lá mục lặng câm
đâu đây mùi vị đàn bà
thoang thoảng sau đêm thức dậy 
hơi thở phả lên, Đà-nẵng kêu buồn .

Cuối cùng một lần gọi tên em
vòng tay ôm người hờ hững
em một lần cầm tình lội qua sông
làm đám tang cho cả đời mê đắm.

Mắt đen và hàng mi cong lệ
em đi sót nụ hôn tím hoa cà
chạy quan tôi nổi buồn tang chế
bỏ lại cho ai những lần xót xa.

Người trở về
trên tay chùm cúc phai tím lá
em dỗ dành từng giọt nắng ngày xưa
ngày cầm tay nhau ngoài Ngã-ba-Huế
chia đời tôi trăm vạn lối quay về.

Tiếng ai gọi mãi giọng hoang mê
trái sầu mọc quanh tôi và Đà-nẵng.

      
Em có về lại sông xưa

Cạn chén rượu cay, lòng xót nhớ
rằng tôi sẽ quay lại phố phường xưa
những mái nhà, con đường, xe ngựa
quên đi thôi một thuở đi về.

Năm tháng qua mau hong chín cuộc tình
em ở đâu tôi đi tìm mãi
những chiều ngồi bên sông
nhìn nước chia hai đắng lòng tê tái.

Kể từ buổi 75 đời phiêu dạt
con tàu ma trôi về đậu bến sa mù
trôi người bao chuyện đời chưa nói hết
ngậm ngùi xưa tiếc giấc mơ xưa.

Dấu trong người vết dao cắt đau thương
những ngày bên nhau dịu dàng biết mấy
nghe câu ca: "... lên đường... tôi tiễn anh ...
vì yêu quê hương anh lặng lẽ..."

Bến bờ ai chôn dạ lòng bia mộ
trận địa xưa còn-mất chiến trường xưa
hỏi em chiều nay đứng đó
giữ dùm tôi những ảo vọng sông hồ.

Mây, sương trôi nữa đời cùng gió núi
mưa về lạnh mãi mắt môi sầu
ở lại với em bao hờn tủi
chiều bên ly cà phê xót đắng đời nhau .


Giấc mơ đêm những tiếng còi tàu
từ em đi hai-mùa-mưa đến vội
đốt thuốc vàng đời từ buổi lìa nhau
ở Pennsyl. em nay có còn mắt dõi.

Rằng tôi sẽ về với phố phường xưa cũ
giọt nước mắt ai bỗng chốc thêm cay
cầm trong tay một trời giông bão
tình xa bay và những giấc mơ cũng bay.

Thôi em đã chết một đời
H.ơi quê nhà từ độ ...

                         Huy Uyên
READ MORE - Thơ Huy Uyên - EM XƯA ĐÀ NẴNG, EM CÓ VỀ LẠI SÔNG XƯA

Thursday, July 24, 2014

GIÁNG NGỌC SẦU – Thơ Giáng Ngọc



Tháng Bảy mưa Ngâu            
Em đứng bên ni sông Ngân Hà            
Nhìn qua bên tê sông          
Cứ đến mùa mưa Ngâu            
Tình anh và em vẫn bền lâu …          
Yêu nhau không cần biết             
Ở đâu là cách biệt            
Ngày xưa chén ngọc thân vuớng sầu          
Về trần nặng nợ nhau.          
Ngân Hà  sao cách biệt            
Duyên kiếp mãi về đâu?
            
Cõi trần anh vẫn đợi            
Xứ tiên em mong chờ            
Ngưu Lang là tình thơ            
Thời gian có bao giờ             
Ngăn cách đời ly biệt              
Giáng Ngọc - Ngưu Lang đôi bờ             
Sáng mai chim Ô thước              
Bắc nhịp cầu “Kim Tước”              
Anh, em song bước              
Tựa bên nhau               
Mưa Ngâu là niềm mong ước              
Tình đôi ta suốt ngàn năm             
Ngưu Lang - Chức Nữ              
Theo đường tình bên nhau               
Trần  gian hay tiên cảnh                
Chẳng thế nào               
Mình xa nhau …            
Mùa mưa Ngâu mình bên nhau             
Gục đầu vào lòng nhau               
Tình tuy ngắn               
Nhưng vẫn dạt dào cả ngàn sau                
Ngưu Lang anh nơi nào                 
Giáng Ngọc vẫn là ánh sao                
Trên trời cao                
Trong dải Ngân Hà dài vô tận                  
Chúng ta mãi có nhau.

                   Giáng Ngọc


READ MORE - GIÁNG NGỌC SẦU – Thơ Giáng Ngọc

CHÙM LỤC BÁT - Phan Minh Châu

Tác giả Phan Minh Châu


LỤC BÁT ĐỒNG ĐỨC BỐN

Đồn người chữ nghĩa không thông
Câu thơ đã chảy bão dông chuyễn mình
Bước chân lục bát trữ tình
Trên hòn cỏ mục để mình rêu phong

THÂN PHẬN

Chiếc thuyền như mặt trăng cong
Dập dềnh trên những dòng sông lỡ bồi
Tròng trành thân phận đười ươi
May mà còn sót chút người trong ta

CHIÊM BAO ĐỢI NGƯỜI

Phố xa mấy đọt mưa dầm
Ta khuya khoắt một chỗ nằm xanh xao
Bấc gầy theo đĩa dầu hao
Vầng trăng rụng xuống chiêm bao đợi người

CHIÊU

Lỡ xa người để chiều vơi
Nhánh sông rẽ nữa cuộc đời quạnh hiu
Tách cà phê bỗng buồn thiu
Theo hơi thuốc khét bên chiều mộng du

KHÓC

Mẹ nằm chưa mãn khăn tang
Đã nghe xáo thịt trên bàn tịnh tâm
Nắng mưa ghé chỗ mẹ nằm
Bảo rằng hương khói ba năm có tường ?
READ MORE - CHÙM LỤC BÁT - Phan Minh Châu

BÀI THƠ THÁNG BẢY - Phương Ngữ-Trương Đình Đăng

Tác giả Phương Ngữ-Trương Đình Đăng


Lại một mùa sen dâng ngát hương
Toả lan êm dịu cõi vô thường
Giọt ngâu tựa thể Cam lồ rưới
Đánh thức ta bà sống thiện lương

Tháng Bảy bồn chồn bao nỗi nhớ
Vòng tay hiền dịu tháng ngày chăm
Lưỡi đừa xương cá, nhai cơm mớm
Chỗ ráo con lăn, ướt Mẹ nằm

Tháng Bảy quặn lòng bao hối tiếc
Tuổi thơ vụng dại, lớn lìa quê
Mẹ đi từ buổi còn ly loạn
Tim nuối chờ con chẳng thể về

Con viết bài thơ dâng tháng Báy
Ngưỡng trông vô lượng Đấng Từ Bi
Nén hương tưởng vọng ơn trời biển
Tâm nguyện sinh thành mãi mãi ghi !

PHƯƠNG NGỮ - TRƯƠNG ĐÌNH ĐĂNG

30 Nguyễn Văn Thoại , P. Mỹ An, Q. Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng
Đt : 01239744707
truongdinhdangdn@gmail.com
READ MORE - BÀI THƠ THÁNG BẢY - Phương Ngữ-Trương Đình Đăng

PHẠM NGỌC THÁI VỚI BÀI THƠ THẦN SẦU QUỈ KHÓC - Anh Nguyễn


Tranh của Lai Thanh Dzung từ lotusgallery.vn



                 ĐỘNG BƯỚM

Phút say đắm tột cùng em mở toang động bướm
Giữa khu rừng rậm rạp, nguyên sơ
Nàng thơ thẫn thờ si mê hưng phấn
Bướm của em chứa cả thánh thần lẫn yêu ma.

Có ai chưa em đã vào khai phá?
Để bướm vẫy vùng, bướm thoả ước ao
Và khi ấy em sẽ không còn là trinh nữ
Bờ-bãi-đời-người bướm vẫn lượn như sao.

Thân nhi nữ một thế giới mênh mông, hoang dại
Cấu thành bên trong bao yếu tố mĩ miều
Tự thiên thai chẳng phải vẽ vời nắn gọt
Lạc vào vườn em trái cấm ngọt hương tươi.

Tình yêu từ đâu anh không biết?
Mà rung cảm tâm hồn, lay động trái tim!
Nhưng yêu nhất là bướm em
                          có sức chinh phục diệu huyền
Đêm đêm bướm thường bay ra trong phòng ngủ...

Bướm của em trên đời mãi còn quí giá
Đến lúc cần bướm lại sinh con
Không lời thơ nào tả hết được vẻ đẹp bướm em.
La la la là la lá là... 

                                          Phạm Ngọc Thái
                               Trích tập "Hồ Xuân Hương tái lai"

                       
      Lời bình: Đây là một bài thơ tượng trưng. Đọc suốt bài thơ ta thấy hình tượng gồm toàn những yếu tố tượng trưng "tương ứng cảm quan". Khuynh hướng này do nhà thơ Pháp Charles Baudelaire, một trong những bậc thầy của trường phái thơ tượng trưng châu Âu vào cuối thế kỉ XIX khởi xướng. Theo Baudelaire, sự liên kết giữa vật này với vật khác, giữa con người - cuộc sống với thiên nhiên, đều có thể thay thế nhau bằng biểu tượng. Biểu tượng đó phản ảnh một cách tương ứng sự vật, nhưng không phải do lý trí sắp đặt mà dựa vào cảm thụ được phát ra từ các giác quan hay tâm linh, gọi là cảm quan. Ta hãy phân tích đoạn thơ thứ nhất:
                     Phút say đắm tột cùng em mở toang động bướm
                     Giữa khu rừng rậm rạp, nguyên sơ
     "Bướm" đã trở thành một biểu tượng ở chốn dân gian để chỉ "cái" của người đàn bà. Tác giả dùng hình ảnh "động bướm" làm tượng trưng, ý như đó là "cái hang" ở trên nàng. Ta hãy nghe Bà Hồ Xuân Hương tả về "cái hang" của chị em, qua bài "Động Hương Tích":
                   Bầy đặt kìa ai khéo khéo phòm
                   Nứt ra một lỗ hỏm hòm hom...
      Hay bài "Hang Cắc Cớ":
                  Nứt làm đôi mảnh hỏm hòm hom
                  Kẽ hầm rêu mốc trơ toen hoẻn
     Tôi không thể bình quá sâu hình ảnh của câu: Kẽ hầm rêu mốc trơ toen hoẻn /-  Bởi phân tích ra nó sẽ bẩn... làm hỏng thơ của bà. Nhưng đọc ta có thể hiểu: khi bà tả "kẽ hầm rêu mốc...", là nói về khe ngách bên trong của bướm bị dơ. Vậy còn "cái gì trơ toen hoẻn"? Phải chăng là... "nhân bướm"? Ví dụ thêm một tình thi khác, bài "con ốc nhồi":
                  Quân tử có thương thì bóc yếm
                  Xin đừng ngó ngoáy lỗ trôn tôi
      "bóc yếm" là hình ảnh mô phỏng về sự ve vuốt, xoa nắn vòm ngực, phía trên người con gái - Còn "ngó ngoáy lỗ trôn", hình tượng nghịch ngợm bộ phận dưới vv...
      Ở đây, nhà thơ Phạm Ngọc Thái diễn tả cái bướm đã có từ thời tiền sử: Giữa khu rừng rậm rạp, nguyên sơ /-  Nghĩa là nó do tạo hóa đúc tạc nên. Đến câu thơ 11-12 nhà thơ còn láy lại một lần nữa:
                    Tự thiên thai chẳng phải vẽ vời nắn gọt
                    Lạc vào vườn em trái cấm ngọt hương tươi
       Bướm của em như hoa trái đất trời, "ăn" vào là nhớ mãi. Từ nguyên thuỷ đến bây giờ chẳng cần tiến hoá thêm, thế mà:
                    Nàng thơ thẫn thờ si mê hưng phấn
     Ngay từ buổi thiên thai cái "động bướm" ấy đã hoàn bích rồi. Ai nhìn thấy hay chỉ cần nghĩ tới... cũng phải hưng phấn, rạo rực trong lòng. Đến câu thơ thứ tư, hình tượng thơ còn mang theo tính triết học:
                    Bướm của em chứa cả thánh thần lẫn yêu ma.
      Bướm em vừa siêu phàm tựa thánh tiên, lại vừa như có ma quỉ - Làm ta say mê, thần tượng và khát vọng. Nhưng cũng có khi vì si mê quá hoá mù quáng, như bị "ma dẫn lối quỉ đưa đường"... tự huỷ hoại cuộc đời mình. Tức là, tình yêu mang đến cho ta niềm hạnh phúc vô biên, đưa tâm hồn ta hoan lạc ở chốn bồng lai, lại cũng có thể làm cho trái tim ta đau khổ, tan vỡ vì thất vọng! Đến đoạn thứ ba, tác giả tiếp tục phát triển:
                     Thân nhi nữ một thế giới mênh mông, hoang dại
                     Cấu thành bên trong bao yếu tố mĩ miều
      Cái thế giới mênh mông, hoang dại đó... thuộc hình ảnh thơ trìu tượng. Tác giả miêu tả sự toàn bích của tấm thân người nhi nữ từ trong ra ngoài, để khẳng định sự vĩ đại của tạo hoá! Cho dù xã hội loài người có phát triển hàng vạn năm nữa, văn minh tiến bộ đến đâu... cũng không thể so sánh nổi. Trong sự vĩ đại đó thì việc sinh thành ra "bướm" đàn bà là điều kì diệu nhất - Một thiên kiệt tác!
      Quay trở lại với đoạn thứ hai, nhà thơ buông ra một câu hỏi:
                   Có ai chưa em đã vào khai phá?
     Nghĩa là em đã hiến dâng cái của em cho người đàn ông nào chưa? Sau đó chính anh lại tự giải nghĩa:
                   Để bướm vẫy vùng, bướm thỏa ước ao
     Đâu có phải chỉ một mình người con trai sướng? Bởi khi hiến dâng cho tình yêu, cũng chính là khát vọng của người con gái để trở thành... đàn bà:
                   Khi ấy em sẽ không còn là trinh nữ
                   Bờ-bãi-đời-người bướm vẫn lượn như sao...
      Thơ đã đi sâu vào phạm trù đời sống mà diễn tả. Dĩ nhiên là đời sống ấy phải có cả đàn ông, nhưng thường trong nhiều phạm trù người ta chỉ thiên nói về nữ tính. Nếu không có cái bướm đàn bà thì cuộc sống của ta sẽ không còn nghĩa lí.
      Đến đây, tôi xin nói đôi nét về một số bài thơ khác dạng tương tự như "Động bướm" -  Phạm Ngọc Thái có một số tình thơ lãng mạn vào loại khá kỳ dị. Có thể kể ra vài bài đặc sắc, nổi lên như: Đàn bà đẹp nhất là khi đèn đã tắt, Xem tranh bán loã thể, Váy thiếu nữ bay - "Động bướm" chỉ là một bài điển hình trong số những tình thi đó.
      "Đàn bà đẹp nhất là khi đèn đã tắt"  - Thực ra chính là hình ảnh người yêu khoả thân trong đêm tối:
                 Ta gặp nhau chỉ trong chốc lát
                 Giữa đêm tối anh lần vào em thăm thiên thai...
     "thiên thai" chính là cái ấy! Vậy "giữa đêm tối anh lần vào thăm thiên thai của em...", để làm gì? chẳng nói thì ai cũng biết. Thơ tả vào dục vọng mà vẫn rất mềm mại, đáng yêu. Hay là:
                  Hôn đôi trái em tưởng mình du ngoạn khắp không trung
                  Chơi dỡn nguyệt một thiên đường tuyệt thế
                  Mong trời cứ đêm để cùng em vui chút nữa.
      Hạnh phúc trong tình yêu của thi nhân hoà trong niềm sướng vui cùng thân thể người yêu. Nhà thơ tả thẳng vào sự khoái cảm, nhưng khi đọc ta vẫn không thấy sượng. Hình ảnh "Hôn đôi trái em..." diễn tả sự say sưa, man mê đôi tí người yêu... lại ngỡ như mình đang du ngoạn, bay bổng giữa không trung. Hoặc là hình ảnh "chơi dỡn nguyệt", giây phút tột cùng khoái lạc trong quan hệ nam nữ, rồi tác giả buông một câu khẳng định:
                 Đàn bà đẹp nhất là ở trong đêm tối
                 Để nhớ nhau suốt đời...
    Hình tượng "đẹp" ở đây, mang màu sắc thơ mĩ học. Ta lại nhớ tới câu ca dao trong dân gian:
                 Dao đâm vào thịt thì đau
                 Thịt đâm vào thịt nhớ nhau suốt đời
     Cuối bài tác giả đã kết:
                 Đêm tắt đèn thành ánh sáng của thơ tôi!
     Câu thơ bộc lộ một thái độ. Có thể nó hàm chứa về một phản ứng nào đó có ý nghĩa xã hội? Như ta thường nói về bà Hồ Xuân Hương, rằng: Tư tưởng bên trong thơ của bà là bộc lộ một thái độ phản kháng sự đè nén, hủ lậu của chế độ phong kiến đối với người phụ nữ. Thì đây, chính câu thơ là sự bùng nổ... thiên về tính chính trị xã hội nào đó, trong ý tưởng của nhà thơ?
    Tôi nói sang bài "Xem tranh bán loã thể" - Bài thơ đã được nghệ sĩ Anh Trần bình là một kỳ tác thi ca! Có những câu khi đọc lên ta cảm thấy gờn gợn... Không phải nó tục mà vì tác giả dùng hình ảnh, những từ ngữ quá thực. Nhưng cái quá thực ấy lại chứa chất cả tính nhân loại và mang màu sắc triết học, thành thử câu thơ sâu và rất hay nữa. Thí dụ:
                  Nàng gieo hoa và ý nghĩa loài người
                  Nhưng cũng đẻ cả chiến tranh và hoà bình ra từ trong bụng.
     Nghệ sĩ Anh Trần đã phân tích những câu thơ đó, như thế này:
 -   Sâu sắc và hay. Ý của câu trên ta thấy rõ rồi - Người đàn bà là hoa, là ý nghĩa tồn sinh của cuộc sống xã hội và nhân loại. Nhưng còn câu dưới? Không phải chỉ muốn nói rằng, em có khả năng mang thai trong bụng rồi sinh đẻ, tất nhiên là ra con người. Rồi giống người ấy sẽ mang đến cả chiến tranh và hoà bình.
     Mặc dù phải có cả đàn ông thì em mới đẻ được. Ở một phạm trù rộng lớn hơn, tức là: Tình yêu và đàn bà sinh ra cả khổ đau lẫn hạnh phúc, cũng như chiến tranh và hoà bình.
     Cho nên mới nói: Thơ Phạm Ngọc Thái cô đọng và rất sâu sắc!
     Khi tác giả tả thẳng:
                   Lui xuống dưới nàng một rừng sâu um tùm che hang động
                   Lên trên nàng đôi mỏm núi trắng vô biên
      Vẫn là tả về vú và bướm, nhưng sử dụng phương pháp biểu tượng. Cái ở bên dưới là một hang động, muốn vào nó phải đi qua một khu rừng sâu rậm rì, um tùm. Còn cái ở trên là đôi mỏm núi trắng xoá, vô biên - Nghĩa là vú của nàng như cả bầu trời vậy.
     Trong những bài thơ kỳ dị ấy, đặc biệt là bài "Váy thiếu nữ bay" - Anh Nguyễn Đình Chúc khi bình đã ca ngợi là tuyệt hay! Bài thơ mô phỏng về cái váy của người thiếu nữ để lộ ở bên trong, nhưng được nhà thơ đi sâu về ý nghĩa đời sống xã hội để diễn tả:
                 Bờ-bãi-con-người em trổ hoa trái ngọt
                 Đến đế vương cũng khum gối cầu mong
     Sau đó phát triển rộng sang tính nhân loại:
                 Váy thiếu nữ bay mang cả hồn thời đại
                 Mênh mông bầu trời, say đắm thế gian...
     Hay là:
                 Có phải đó khúc quân hành nhân loại
                 Em giữ trong mình nguyên thuỷ lẫn văn minh
     Bọc chứa cả tính vũ trụ:
                 Nơi sự sống nhân quần tiến hoá muôn năm
      Ta hãy nghe tác giả kết bài:
                  Dù dung tục vẫn thánh tiên bậc nhất
                  Khởi điểm cho các luồng chính trị toả hào quang!
     Nó được cất giữ một ý tưởng rất mạnh mẽ, một thái độ nhân sinh quan xã hội của nhà thơ. Anh Nguyễn Đình Chúc đã nhận xét về đoạn kết ấy như sau:
-   Câu thơ cuối đã khoá lại toàn bộ bài thơ. Chính nó đã mang theo một lời triết lý có ý nghĩa xã hội, hàm ý về một phủ định nào đó? Nhà thơ phản ứng lại những tà đạo hoặc giả tạo về mặt chính trị còn đang ẩn chứa trong thể chế xã hội mà viết như thế chăng?... Có lẽ đó cũng là một điểm xuất phát để tạo nên ý nghĩa tột đỉnh trong thơ ca Phạm Ngọc Thái.
     Ngòi nổ trong câu thơ cuối đó: Khởi điểm cho các luồng chính trị toả hào quang/-  Vừa phát hỏa làm cháy bùng cả bài, vừa bảo vệ luận thuyết của tác giả là: Ca ngợi cái kiệt tác mà thượng đế đã sinh ra trên thân thể người đàn bà! Nó là ngọn nguồn, khởi điểm cho cả chính trị và triết học. Ý tình thơ thật mênh mông mà vẫn súc tích, càng vào sâu càng thấy hay!
     Tôi trở về với bài "Động bướm" -  Tác giả tả về cái bướm nhưng không phải phải chỉ là để cho sướng, cho khoái, mà thơ còn ôm chứa tính nhân bản sâu sắc.
     Xin trở lại với đoạn thơ thứ tư. Gớt đã viết: "Khởi thuỷ là hành động" - Nhưng ở đây có lẽ phải nói: "Khởi thuỷ là tình yêu" ! Anh tự hỏi:
                   Tình yêu từ đâu anh không biết?
                   Mà rung cảm tâm hồn, lay động trái tim!
    Để rồi anh triết lý ở hai câu thơ sau đó:
                   Nhưng yêu nhất là bướm em
                                                     có sức chinh phục diệu huyền
                   Đêm đêm bướm thường bay ra trong phòng ngủ...
     Ta có thể mường tượng hình tượng về những con bướm, mà bướm đây là bướm cái... cứ đêm đêm nó lại vờn bay quanh ta trong phòng ngủ - để làm gì? Đấy, tác giả tả về cảnh chăn gối vợ chồng hay trai gái. Suy cho cùng, nếu em chẳng có bướm thì thế giới này sẽ hoá rồ, hoá dại và... cũng chẳng làm gì có tình yêu!
      "Đêm đêm bướm thường bay ra trong phòng ngủ..." /- Hình ảnh của câu thơ hay. Ý nhị, dí dỏm, gây cho ta sự khoái cảm trong tâm hồn. Một biểu tượng đời thường ở chốn phòng the. Ban ngày thì chị em thường cài then, khoá trái của mình lại, để đêm đêm mới mở cửa, rút then... cho anh em vào tha hồ khám phá. Đoạn thơ xuất phát từ ý nghĩa thực tiễn tình yêu. Tất cả đều bắt đầu từ... bướm, như câu thơ viết:
                   Nhưng yêu nhất là bướm em có sức chinh phục diệu huyền
     Đọc câu: Đêm đêm bướm thường bay ra trong phòng ngủ/-  Gợi sự kích thích về một ước muốn, khát vọng của khoái lạc nhưng lành mạnh. Lời thơ diễn đạt có vẻ nôm na chân chất, tình thi vẫn ý nhị và sinh động. Ít khi có câu thơ rất đời thường lại đạt được hiệu quả cao như thế!  
     Nhà thơ kết luận:
                      Bướm của em trên đời mãi còn quí giá
                      Đến lúc cần bướm lại sinh con
                      Không lời thơ nào tả hết được vẻ đẹp bướm em.
                      La la la là la lá là...
     Riêng câu thơ kết chỉ là những nốt nhạc đệm cho cả bản giao hưởng về " bướm", đó thôi. Cái bướm ấy không phải chỉ mang lại cho ta sự sung sướng và hạnh phúc? Bướm còn để sinh con, bảo tồn nòi giống! Nghĩa là, không có bướm thì không có giống nòi, không có dân tộc - Mới thấy, giá trị nhân sinh của bướm cũng  thật là cao cả!... Bằng các yếu tố của thơ tượng trưng, nhà thơ đã đi sâu vào thế giới tâm linh cùng vũ trụ để mô tả. Từ cái tên đã có trong dân gian, phát triển sang phạm trù tình yêu rồi đời sống xã hội con người. Một tình thi chỉ xoay quanh về cái của người đàn bà mà nói được đủ điều, sâu sắc, thăng hoa đến thế - Thiết nghĩ, nó đã đạt vào loại là một bài thơ thần sầu quỷ khóc vậy!
     
                                         Hà Nội, mùa thu 2013
                                               Anh Nguyễn
                              Giảng viên Trường ĐH Quốc Gia
                               nguyen.vienvanhoc@gmail.com


(*) Ghi chú để BBT biết:  Câu thơ cuối cùng có thay đổi so với nguyên bản in trong tập - Do chính tác giả sửa.
READ MORE - PHẠM NGỌC THÁI VỚI BÀI THƠ THẦN SẦU QUỈ KHÓC - Anh Nguyễn