Chúc Mừng Năm Mới

Văn Nghệ Quảng Trị kính chúc quý nhà thơ, nhà văn cọng tác viên và quý bạn đọc Năm mới 2017 Đinh Dậu VẠN SỰ AN LÀNH

Monday, October 17, 2016

THƠ PABLO NERUDA / Ngọc Châu dịch



Pablo Neruda, 1963.



THƠ
PABLO NERUDA

Pablo Neruda (1904-1973) là bút danh của Ricardo Eliecer Neftalí Reyes Basoalto – tác gia và chính trị gia người Chilê, giải Nobel Văn học 1971. Sinh ngày 12-7-1904 tại thị trấn Parral, miền nam Chilê. Ông học tiếng Pháp và Giáo dục học, rồi dạy tiếng Pháp, làm nhà ngoại giao, đi rất nhiều nơi trên thế giới; là một trong những nhân vật quan trọng trong chính quyền Chile. Năm 1927 ông làm lãnh sự Chilê ở Burma (nay là Myanmar), năm 1932 ở Argentina, năm 1934 ở Tây Ban Nha. Năm 1945 được bầu vào Thượng nghị viện, nhưng mấy năm sau bị buộc tội phản quốc và phải trốn sang Mexico vì đã công khai phê phán chính phủ đương nhiệm. Năm 1970 ông về nước ra tranh cử Tổng thống, là bạn và người ủng hộ nhiệt thành của tổng thống S. Agende.

Pablo Neruda bắt đầu sự nghiệp văn chương từ rất sớm; hai mươi tuổi ông xuất bản tập thơ Hai mươi bài thơ tình và một bài thơ tuyệt vọng, là tập thơ bán chạy nhất ở Chile, làm cho ông trở thành một trong những nhà thơ trẻ nổi danh nhất ở Mỹ Latinh. Tập thơ Bài ca chung gồm 340 bài thơ được coi là kiệt tác đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác của ông. P. Neruda đã đi từ trường phái biểu tượng sang siêu thực và cuối cùng trở thành hiện thực, là nhà thơ nhập cuộc, nhà thơ chiến đấu, ảnh hưởng của thơ ông đối với các dân tộc nói tiếng Tây Ban Nha là rất lớn. Năm 1971 ông được trao giải Nobel vì những lời thơ phản kháng vang khắp thế giới, có một trí tưởng tượng mãnh liệt và chất trữ tình tế nhị. Ông được coi là một trong những nhà thơ hàng đầu của thế kỉ XX. Thơ ông được dịch nhiều và được yêu thích ở Việt Nam. P. Neruda mất ngày 23-9-1973 tại thủ đô Santiago.

Nhà thơ sống những năm thơ ấu và tuổi trẻ ở Temuco, quen biết với Gabriela Mistral, hiệu trưởng trường Trung học Nữ, người đã đem lòng yêu quý ông...
          Đây là bài thơ P. Neruda viết tặng nàng.


IF YOU FORGET ME

I want you to know

one thing.


You know how this is: 
if I look 
at the crystal moon, at the red branch 
of the slow autumn at my window, 
if I touch 
near the fire 
the impalpable ash 
or the wrinkled body of the log, 
everything carries me to you, 
as if everything that exists, 
aromas, light, metals, 
were little boats 
that sail 
toward those isles of yours that wait for me. 

Well, now, 
if little by little you stop loving me 
I shall stop loving you little by little. 

If suddenly 
you forget me 
do not look for me, 
for I shall already have forgotten you. 

If you think it long and mad, 
the wind of banners 
that passes through my life, 
and you decide 
to leave me at the shore 
of the heart where I have roots, 
remember 
that on that day, 
at that hour, 
I shall lift my arms 
and my roots will set off 
to seek another land. 

But 
if each day, 
each hour, 
you feel that you are destined for me 
with implacable sweetness, 
if each day a flower 
climbs up to your lips to seek me, 
ah my love, ah my own, 
in me all that fire is repeated, 
in me nothing is extinguished or forgotten, 
my love feeds on your love, beloved, 
and as long as you live it will be in your arms 
without leaving mine. 

Pablo Neruda


NẾU EM QUÊN TÔI

Muốn em tỏ một điều thôi
Chừng như em đã biết rồi, là khi:

Qua song, vầng trăng pha lê,
giữa cành đỏ lá,
thu về chậm sao,
anh nhìn.
Tay khẽ chạm vào
lớp tàn ảo,
vỏ nhăn nheo củi cành,
sát bên bếp lửa phòng anh.
Tất cả chúng
đều muốn giành về em.
Vẻ như ánh sáng, hương thơm
đường ray tàu
hay cánh buồm nổi trôi
mọi tồn tại giữa cõi đời
đều tới đảo,
nơi em ngồi chờ anh.

Nếu khi
em bớt yêu anh
Một chút thôi
anh cũng đành tuân theo.


Nếu bỗng dưng có một chiều
quên tìm, em chẳng nghĩ nhiều về anh,
cho rằng anh đã quên nhanh,

Chắc rằng đấy
chuyện đành hanh, điên khùng.
Kệ cho ngọn gió thổi tung
đời anh
mảnh vải
giữa rừng biểu trương
Và em quyết định tách đường,
bỏ anh ven biển,
giữa phương trời này,
mầm từng mọc rễ xanh cây.
Thì em nên nhớ cũng ngày ấy thôi,
Tay anh lại níu cuộc đời,
chân anh lại bước
tìm nơi đất hiền.


Nhưng nếu một ngày nên duyên,
một giờ em muốn mình nên vợ chồng
Vị ngọt ngào giữ trong lòng.
đặt bông hoa thắm sắc hồng lên môi,
Kiếm tìm anh,
thì em ơi,
hỡi người yêu, hỡi cuộc đời của anh!
Lại bùng lên ngọn lửa xanh
chẳng quên, chẳng tắt, tình anh tuôn trào
sống bằng tình của em trao,
đời này sẽ chẳng khi nào rời xa
Mình là mãi của nhau mà...

ALWAYS

 I am not jealous
of what came before me.
Come with a man
on your shoulders,
come with a hundred men in your hair,
come with a thousand men between your breasts and your feet,
come like a river
full of drowned men
which flows down to the wild sea,to the eternal surf to Time!
Bring them all
to where I am waiting for you;
we shall always be alone,
we shall always be you and I
alone on earth
to start our life!

LUÔN NHƯ VẬY

Anh không là người ghen tuông
Với ai bước trước con đường mình đi
Cứ cõng theo - ngại ngần chi
Một hay trăm đấng nam nhi bám chằng
Dấu trong tóc, trong ngực nàng
Giữa  hai chân cũng chẳng màng gì đâu
Kể cả một dòng sông sâu
Đầy chàng chết đuối lao đầu ra khơi
Chịu sóng xô dằn muôn đời

Cứ đem tất cả tới nơi anh chờ
Chỉ anh với em thôi mà
Thế gian này của đôi ta, hai người
Bắt đầu cuộc sống đẹp tươi!



I Do Not Love You Except Because I Love You


I do not love you except  because I love you; 

I go from loving to not loving you,
From waiting to not waiting for you
My heart moves from cold to fire.

I love you only because it's you the one I love; 
I hate you deeply, and hating you
Bend to you, and the measure of my changing love for you
Is that I do not see you but love you blindly.

Maybe January light will consume
My heart with its cruel
Ray, stealing my key to true calm.

In this part of the story I am the one who
Dies, the only one, and I will die of love because I love you,
Because I love you, Love, in fire and blood.


KHÔNG YÊU BỞI ĐÃ QUÁ YÊU


Không yêu bởi quá yêu em
Yêu – rồi có lúc chẳng thèm yêu ai
Chờ -  đến ghét đợi chờ hoài
Tim lúc lạnh giá, lúc ngời lửa thiêu



Là em, nên mới yêu nhiều
Hận cũng ghê gớm, bao điều hờn cay
Bám em, đo dò tháng ngày
Yêu mà không thấy, tình này thong manh


Tháng giêng có thể hủy nhanh
tim anh - bởi tia sáng xanh bạo tàn
Lấy cắp chìa khóa an toàn
kho  yên bình những tháng năm cuộc đời

Trong chuyện này mình anh thôi
Sẽ chết đi, chết bởi người anh yêu

Mối tình máu chảy lửa thiêu.

Ngọc Châu dịch.


No comments: