Chúc Mừng Năm Mới

Văn Nghệ Quảng Trị kính chúc quý nhà thơ, nhà văn cọng tác viên và quý bạn đọc Năm mới 2017 Đinh Dậu VẠN SỰ AN LÀNH

Wednesday, August 17, 2016

TÌNH SỬ DƯƠNG KINH - sử thi của Ngô Quang Khoát



Tác giả Ngô Quang Khoát


Ngô Quang Khoát

Tình Sử Dương Kinh
  (Sự tích Làng Cổ Đế Vương-Trà Phương Công chúa.)


                        I
Một chiều về đất Cổ Trai (1)
Lạc vào cổ tích quê tôi một thời
Để vương triều Mạc lâu rồi
Vẫn còn vang mãi trong lời hát ru

Chuyện rằng từ những ngày xưa
Đăng Dung (2) đánh cá chèo đò bến sông
Vui con nước lớn nước ròng
Làm chim sải cánh vẫy vùng nước non

Đồ Sơn trâu hội (3) mùa sen
Non ngàn bãi bể đua chen cùng về
Cắm sào đò gửi chân đê
Đăng Dung vội quẩy hai bề (thống) (4) nước trong

Bể nhỏ gửi ở Lão Phong (5)
Lớn đến Lê xá (6) tặng ông quan nghè (7)
Phạm Gia Mô (8) quan nhà Lê
Khen Đăng Dung khoẻ nhất quê biển này

Nhận làm nô bộc * liền tay
Kinh kỳ đô hộ tháng ngày ruổi rong

II
Gặp ngày hội vật Trà Phương (9)
Mấy đô tài trổ oai phong hơn người
Dừng chân quán nước sừơn đồi
Đăng Dung ướm thử ngỏ lời xin đua

Lão hàng nước tưởng chuyện đùa
Nghĩ tài mấy bậc dám đua chốn này
"Rằng đô nổi tiễng xưa nay
Đã ai thắng được ở đây bao giờ."

Đăng Dung cúi lạy rồi thưa
"Trai tài gặp hội, mây mưa gặp rồng
Lão rằng: "Thôi hãy gắng công
Nếu thắng lão nhận làm chồng con ta!"

Sân đình dậy tiếng hò la
Mấy đô sát khí bước ra sầm sầm
Đăng Dung đĩnh đạc lặng thầm
Chưa tàn khắc đã tay cầm bảng son
  
Dân làng chưa ngớt lời khen
Nhìn ra Dung đã chân chen hội làng
Không màng thứ hạng bạc vàng
Thày trò lại vội đăng đàng đế đô

III
Một ngày ở chốn cung vua
Đăng Dung gánh kiệu nươc (10) qua sân rồng
Nhà vua vui mắt ghé trông
Hỏi: "Người đâu thể thần đồng sức trai?"
Phạm Gia Mô vội cúi tâu:
"Gia nô khanh tuyển hội trâu quê nhà!"

Lần lần tháng lận năm qua
Gia nô Dung vẫn phận là gia nô
Gặp năm mưa thuận gió hoà
Triều đình mở hội vua ra kén tài
Đăng Dug sức khoẻ tuyệt vời
Một mình thắng được mười người như không
Chức Đô lực sỹ vua phong
Tuyển làm vệ sỹ hầu trong cung đình

Nước non loạn lạc điêu linh
Vua sai dẹp bẩy loạn binh sứ Đoài (11)

Lửa gươm luyện trí anh tài
Đăng Dung đánh dẹp trong ngoài bình an
Được phong trấn thủ (12) Sơn nam (13)
Chức Tả đô đốc (14) vẻ  vang oai hùng

IV                   
Việc quân được buổi thung dung (15)
Chạnh lòng nhớ hội Trà Phương năm nào
Nhớ hàng nước đã ghé vào
Nhớ lời lão hứa kết trao duyên tình
Vội sai song mã (16) kiệu đinh (17)
Đón nàng thôn nữ về dinh tỏ lòng

Trà Phương từ mãn hội làng
Con lão hàng nước bẽ bàng trúc mai
Nhớ ngày hội mở đua tài
Lão đã hứa gả người trai qua đàng

Nàng là Vũ thị Ngọc Toàn (18)
Tuổi hoa đang độ nồng nàn quỳnh giao (19)
  
Hương xuân mơn mởn má đào
Bỗng thành e ấp lời trao thẹn thùng

Đau lòng thay đoá phù dung
Chưa khoe hết thắm đã dùng dằng qua
Sen tàn cúc mới nở hoa (20)
Chưa có đông lạnh sao mà xuân sang
Mỏi mòn chờ mở hội làng
Đón người trai ấy lại sang đua tài

Ngày dài tháng cứ dằng dai
Ngượng ngùg gương lược, biếng cài Hoa trâm
Lời vàng từ đó lặng câm
Rằu ràu khuôn ngọc héo bầm liễu hoa

Đường thôn một buổi sáng loà
Ngựa hồng, võng lụa Lọng hoa rộn ràng
Lệnh truyền: "Thôn nữ Ngọc Toàn
Kiệu hoa (21) Xin đó rước nàng về cung
Sánh duyên cùng Mạc Đăng Dung
Bạc vàng gửi lại tạ công sinh thành!"

Ông tơ bà nguyệt cao xanh
Duyên trời sắp đặt rành rành … phải chăng! 
Tỏ lòng đức độ minh anh
Vua phong công chúa kết thành liên gia (22)


V
C an khôn dâu bể can qua
Vương triều Lê hoá ra ma quỷ rồi

Đăng Dung  quân giỏi tướng tài
Phế vua lợn (23), quỷ (24).Lên ngai bệ rồng
Lập vương triều Mạc oai hùng
Mở trang Quốc sử lẫy lừng công lao

Gái Trà Hoàng hậu ngôi cao
Mẫu nghi thiên hạ làm nao nức lòng

Ở ngôi nặng mối thâm tình
Trích ban ruộng đất dân mình làm ăn
Ấy là lộc nước phúc dân
Trăm năm sau vẫn trong ngần tiếng thơm

Trai rài làng Cổ: đế vương
Gái ngoan công chúa Trà Phương (từ) bấy (đến) giờ)



Kết

Trong cơn khói lửa mịt mù
Sáu nhăm năm  với cõi bờ rồng tiên
Ra công đãi sỹ chiêu hiền (25)
Giao thương công nghệ mọi miền mở mang
Rạng danh máu đỏ da vàng
Tây đông nức tiếng bắc nam quy về

Hoá thân vào cõi hư vô
Không, không sắc sắc ảo mờ khói hương
Tôn thờ trong chốn Phật *(26) đường
Cửa Thiên Phúc Tự (27) Trà Phương nặng tình

Vần soay con tạo gập ghềnh
Chuyện tình vua Mạc vẫn truyền sử xanh
Nổi chìm qua mấy trăm năm
Mà câu chuyện cũ vẫn đằm trang thơ
.....Chuyện rằng từ thủa ngày xưa... /.

             Kiến Thụy tháng 8 2004


 ***

Chú thích:
 *1-Cổ Trai: Làng Cổ Trai thuộc xã Ngũ Đoan H Kiến Thụy TP Hải Phòng -Quê hương Mạc Đăng Dung là trung tâm Dương Kinh xưa.
 *2- Đăng Dung: Mạc Đăng Dung Người Lập lên vương triều Mạc Thế kỷ16.
 *3-Hội trâu: Lễ hội chọi trâu ở Đồ Sơn H P tổ chức vào 10 tháng 8 âm lịch.
 *4- Thống: cái bể đựng nước cổ đúc bằng xỉ vôi và nước đưòng, hình trụ, thể tích khoảng 1m3.
 *5- Lão Phong: làng thuộc xã Tân Phong h Kến Thụy.Hiện, nay vẫn còn cái thống nước ấy.
 *6- Lê Xá; Làng thuộc xã Tú Sơn h Kiến Thụy Xưa kia là một làng khoa bảng của Hải Phòng có 7 tiến sỹ nho học (chỉ sau làng Mộ Trạch Hải Dương).
 *7-  Nghè: một chức quan thời phong kiến.
 *8- Phạm Gia Mô: Người Làng Lê Xá là Quan Tể tướng của nhà Lê Sau Đã có công đưa Mạc Đăng Dung lên ngôi vua lập ra vương triều Mạc, Được nhà Mạc phong tước Hải Quốc công.
 *9- Trà Phương: làng thuộc xã Thụy Hương h Kiến Thụy   Tp /  H-P.
 *10- Kiệu nước: hình trụ bằng sành dung tích khoảng 1m3.
 *11- Sứ Đoài: Vùng Sơn Tây, Hoà Bình.
*12-  Trấn thủ: chúc quan đứng đầu 1 trấn.
*13- Sơn Nam; Vùng Nam Định Ninh Bình.
*14-   Tả đô dốc: Chức quan cai quản quân đội của 1 đạo tương đương 1 binh chủng.
*15- Thung dung ý nhàn rỗi.
*16- Song mã: Loại xe kéo bằng 2 ngựa.
*17- Kiệu Đinh: Loại kiệu sang trọng của nhà quan này xưa.
*18- Vũ Thị Ngọc Toàn; Sau được phong là Thái Hoàng Thái Hậu. Hiện được thờ ở Đền Hoà Liễu xã Thuận thiên và chùa làng Trà Phương.
*19- Guỳnh giao là 2 loài cây trồng liền nhau làm cây cảnh, thường được ví như tình yêu nam nữ.
*20- Thơ Nguyễn Du.
*21- Kiệu hoa: loại kiệu cho cô dâu ngồi về nhà chồng trong ngày cưới.
*22- Liên gia; ý nói 2 gia đình thân thiết.
Vua Lê phong cho Ngọc Toàn là Công chúa.
Để nhận Mạc Đăng Dung là Phò mã nhằn giữ Mạc Đăng Dung  phò tá trung thành.
*23- 24 Triều Đình nhà Lê suy đồi  Lê Uy Mục.
ham mê tửu sắc,  hoang dâm cực độ, nhân dân gọi là vua lợn . Vua Lê Tương Dực độc ác  vô độ , coi mạng người như cỏ rác ...nhân dân gọi là vua quỷ.                                                               
*25- Đãi sỹ chiêu hiền: ý nói đối đãi tốt với kẻ sỹ, coi trọng hiền tài. 65 năm ở Thăg Long nhà Mạc đã mở 22 khoa thi Đình, lấy đỗ 484 tiến sỹ trong đó có 13 trạng nguyên như Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Nhữ ...
*26- - Khi nhà mạc thất bại nhân dân vùng Dương Kinh đã tạc tượng Mạc Đăng Dung, Vũ thị Ngọc Toàn, Mạc Đôn Nhượng đưa vào  thờ ở các chùa như thờ Phật.
*27-  - Thiên Phúc Tự là chùa làng Trà Phương hiện trong cung Phật còn thờ 2 pho tượng: Mạc Đăng Dung và Vũ thị Ngọc Toàn... /.


Ngô Quang Khoát
nuidoisongda2015@gmail.com






No comments: